Hungary đang trượt khỏi những giá trị dân chủ của châu Âu

Biểu tình phản đối chính phủ ở Budapest, ngày 02/01/2012
REUTERS
Anh Vũ

Ngay từ những ngày đầu năm nay, tình hình Hungary đã trở nên sôi sục với Hiến pháp mới, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2012, chứa đựng những nội dung phản dân chủ, đi ngược lại những giá trị chung của Liên Hiệp Châu Âu mà nước này là thành viên. Người dân trong nước thì phẫn nộ với chính phủ, còn cộng đồng quốc tế thì không khỏi lo ngại.

Hôm qua, 03/01/2012, gần một trăm nghìn người dân Budapest đã xuống đường biểu tình phản đối bản Hiến pháp có nguy cơ đẩy đất nước trở lại chế độ toàn trị. Là đất nước trong những năm cuối của thập kỷ 1980 từng đi tiên phong trong cuộc đấu tranh chống lại ách toàn trị cộng sản, giờ đây Hungary lại trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng quốc tế với lo ngại là chính phủ của thủ tướng Viktor Orban đang trượt theo hướng một chế độ toàn trị. Đây cũng là đề tài nóng của các báo Pháp ra hôm nay.

Nhật báo Libération chạy tựa lớn trên trang nhất « Những ngón đòn bẩn của Budapest ». Tờ báo không ngần ngại chỉ trích các biện pháp của thủ tướng Vicktor Orban là « bóp nghẹt tự do báo chí, vi phạm độc lập của tư pháp…».

Tập trung vào trách nhiệm của thủ tướng Viktor Orban, Libération cho thấy, sau 18 tháng lên nắm quyền, ông Orban đã tiến hành một loạt cải cách, cho thông qua hơn 200 bộ luật mà trong đó đa số mang giá trị hồi tố hay triệt tiêu quyền tự do với mục đích củng cố quyền lực. Theo tờ báo, ở đất nước Hungary giờ đây, « cơ cấu của một chế độ độc đoán chuyên quyền đang hình thành » . Bản Hiến pháp mới được thông qua từ tháng 4 năm 2011 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2012 quy định một loạt các điều khoản về chính trị, kinh tế, tư pháp và xã hội chủ chốt. Nó chỉ có thể được sửa đổi với sự chấp thuận của 2/3 Quốc hội, một đa số mà đảng Fidesz cầm quyền đang chiếm.

Với bản Hiến pháp mới, cho dù nếu trong những năm tới, phe đối lập có may mắn thắng cử thì cũng sẽ vấp phải những cản trở lớn trong bộ máy Nhà nước. Viktor Orban đã phân chia quyền hành cho những người thân cận ở vào các vị trí chủ chốt trong các lĩnh vực tư pháp, kinh tế, quân đội, cảnh sát với nhiệm kỳ kéo dài từ 9 đến 12 năm.

Từ thực tế đáng lo ngại đang diễn ra ở Hungary, xã luận Libération viết « Tại Bupadest, các gương mặt người hùng ly khai một lần nữa đã gióng lên hồi chuông báo động trên đường phố». Nhưng châu Âu nói gì và đúng hơn là làm gì ? Tờ báo tỏ ra thất vọng với thái độ thụ động của Liên Hiệp Châu Âu trước việc một nước thành viên đi ngược lại giá trị chung của cả khối.

Trong khi đó, báo Le Monde khẳng định, « châu Âu không được để mặc Hungary đi chệch hướng ». Xã luận của Le Monde nhận thấy, Liên Hiệp Châu Âu đang ở trong tình huống tế nhị trước đứa con ngỗ ngược, mới chỉ là thành viên của gia đình này được 7 năm. Châu Âu không thể bàng quang với việc làm của chính phủ Orban. Cuối tháng 12 vừa qua, chủ tịch Ủy ban châu Âu José Manuel Barroso đã lần thứ hai gửi thư cho ông Orban cảnh báo những nguy hiểm trong đường lối chính sách của chính phủ Hungary. Nhưng dường việc này cũng không có kết quả. Theo tờ báo thì trừng phạt một chính phủ được ra đời từ một cuộc bầu cử dân chủ là một điều không đơn giản. Trong khi đó thì Liên Hiệp lại phải chịu sức ép của của phe đối lập, các tổ chức xã hội công dân và tầng lớp trí thức Hungary, những người đang muốn sống trong một cộng đồng đoàn kết xung quanh những giá trị dân chủ.

Le Monde kết luận, việc Liên Hiệp Châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế ngừng các cuộc thảo luận trợ giúp tài chính cho Hungary là đúng. « Châu Âu không được tài trợ một đất nước thành viên nhạo báng những quy định của mình ».

RFI