8 SỰ THẬT THÚ VỊ VỀ VIỆT NAM
1. Đánh thắng đế quốc Mỹ , thực dân Pháp. Nhưng hàng năm vẫn phải nhận viện trợ của họ để tồn tại.
2. Nơi người Việt Nam xếp hàng nhiều nhất là ở LSQ Mỹ để xin Visa. Chứ không phải ở lăng Ba Đ́nh.
3. Có quân đội tham gia ǵn giữ ḥa b́nh LHQ, bảo vệ voi rừng, hướng dẫn cách trồng trọt bên Châu Phi. Nhưng ngay ở Việt Nam th́ nhiều người nghèo đói, phá rừng khắp nơi.
4. Tỉ lệ tham nhũng nhất nh́ thế giới. Đảng viên cướp đất của dân bán lấy tiền mang ra nước ngoài mua quốc tịch định cư. Nhưng người dân vẫn một ḷng tin vào đường lối chính sách của Đảng.
5. Mỗi ngày có trên 20 chết v́ tai nạn giao thông. 82.000 người chết/ năm v́ ung thư. Nhưng họ vẫn cho rằng Việt Nam rất an toàn, hạnh phúc.
6. Thua một trận bóng đá th́ người dân khóc lóc khổ sở, chửi rủa Huấn luyện Viên. Nhưng thua các nước khác về kinh tế, xă hội th́ người dân vẫn vui vẻ lặng im mặc kệ.
7. Tỉ lệ thất lạc người thân rất cao . Ở ngoài Bắc , đi đâu cũng thấy có người hỏi :” Đm ! mày biết bố mày là ai không...?”
8. Bộ phận sinh dục nữ có thể rơi ra bất cứ lúc nào . Luôn nghe thấy họ nói :”Đẹp văi L, sợ văi L.
PHẢI CHĂNG ĐẤT NƯỚC ĐANG 'VƯƠN M̀NH"?
Cựu chủ tịch FLC Trịnh Văn Quyết, một người đang ở tù v́ trọng tội kinh tế, thế mà đùng một phát … thấy đi gặp Đại sứ Hàn Quốc Choi Youngsam tại trụ sở Đại sứ quán Hàn Quốc, bàn chuyện làm ăn.
Báo chí Việt Nam loan tin về toàn bộ nội dung cuộc gặp đều lấy nguồn là … “Thông tin trên được Tập đoàn FLC đăng tải trên website của doanh nghiệp ngày 26/1”.
Tưởng cũng cần nhắc lại, vào ngày 29-3-2022, Quyết “c̣i” bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra cáo buộc về thao túng thị trường chứng khoán và sau đó là tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tại phiên ṭa phúc thẩm hồi tháng 6, ṭa chấp nhận kháng cáo của Quyết “c̣i”, giảm một phần h́nh phạt về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và chuyển h́nh phạt tù sang phạt tiền đối với tội thao túng thị trường chứng khoán.
Ṭa phúc thẩm tuyên ông Quyết 7 án năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và phạt 4 tỉ đồng tội thao túng thị trường chứng khoán. So với án sơ thẩm, ông Quyết được giảm 14 năm tù. Có nghĩa là ông ấy c̣n phải ở tù cho đến năm 2029.
Có người nói, chắc sắp có quả làm ăn ǵ lớn lắm nên mới có vụ đặc cách kỳ lạ này?
Dù thế nào th́ trong con mắt của dân, rơ là có một loạt điều bí ẩn về lối làm việc của một loạt cơ quan – các cơ quan tư pháp, Bộ Ngoại giao, các cơ quan báo chí (bên trên là Bộ TT&TT).
Việc một người dân ở Hưng Yên bị phạt 7,5 triệu đồng v́ bị cho là “xúc phạm uy tín” ông Tô Lâm cho thấy quyền tự do ngôn luận của người dân đang bị thu hẹp rơ rệt. Dù Hiến pháp Việt Nam và các công ước quốc tế mà Việt Nam kư kết đều công nhận quyền tự do bày tỏ ư kiến, trên thực tế, người dân ngày càng đối mặt với rủi ro bị xử phạt chỉ v́ phát ngôn trên mạng xă hội.
Các khái niệm như “sai sự thật”, “xúc phạm”, hay “ảnh hưởng tiêu cực đến dư luận” không được định nghĩa rơ ràng, khiến việc áp dụng pháp luật mang tính chủ quan và phụ thuộc vào đánh giá của cơ quan công an. Điều này tạo ra tâm lư sợ hăi và tự kiểm duyệt trong xă hội: người dân không biết đâu là ranh giới hợp pháp cho việc phê b́nh hay nêu chính kiến.
Uy tín của lănh đạo, nếu phải bảo vệ bằng biện pháp hành chính và xử phạt người dân, th́ đó là một uy tín mong manh. Trong một xă hội lành mạnh, uy tín phải đến từ sự minh bạch, năng lực và sự tín nhiệm thực sự, không phải từ việc dập tắt các tiếng nói chỉ trích. Khi mọi ư kiến trái chiều đều có thể bị coi là “xúc phạm”, không gian phản biện bị bóp nghẹt, và quyền tự do ngôn luận chỉ c̣n tồn tại trên giấy tờ.
TÔ LÂM CÓ THA CHO CẦM TÚ?
Như một thông lệ, sau khi lên ngôi th́ Thiên tử sẽ ban lệnh ân xá, nôm na gọi là xóa hết tội trạng cho những kẻ thù đă thất thế. Nhưng liệu với Tô Tổng, th́ Cẩm Tú có xứng đáng nhận được sự khoan hồng đặc biệt này không? Có lẽ là không.
Thứ nhất, Cẩm Tú là kẻ thù của kẻ thù. Cẩm Tú nhiều lần cầm đầu các thế lực để hạ bệ Tô Lâm, th́ dĩ nhiên, không thể nh́n Cẩm Tú với con mắt một kẻ thù thất trận, mà là một đầu sỏ đă bị hạ gục th́ đúng hơn. Cho nên lẽ dĩ nhiên là không.
Thứ hai, Cẩm Tú vẫn c̣n nhiều phe cánh trong và ngoài. Mặc dù Tô Lâm đă cố hết sức diệt trừ, như cũng không thể một bước “làm sạch” phe của Tú, cho nên nói Tú thất thế là không đúng. Mà đúng hơn gọi là đang ẩn ḿnh chờ thời, Tú đang cố co cụm lại để chờ Tô Tổng gặp một biến cố, để ra tay chiếm lại địa bàn đă mất.
Là một tướng Công an, với kinh nghiệm chính trường phong phú như Tô Tổng, th́ điều hiển nhiên là loại bỏ một tay cơ hội và “đầu đảng” như Tú, chí ít là loại bỏ mầm họa đề pḥng khi ḿnh có chuyện, hoặc ít nhất cũng làm các phe nhóm khác kiêng dè. Chỉ có điều, Tô Tổng sẽ làm khi nào và bằng cách nào?
Daklak 'Bong Krang' người bố chở con đi mua bánh tạp hóa trong buôn, khi về th́ bị CAGT bắt, thu xe.
Giờ ra đường sợ CA hơn sợ cướp là có thật.
Cứ gặp là bắt, đă bắt th́ t́m cho ra lỗi để thu cho bằng được chiếc xe , không cần biết dân nghèo hay dân khổ, không cần biết dân lấy phương tiện ǵ đi làm mưu sinh...
Chẳng hiểu v́ sao thời gian gần đây lại sôi nổi vào rẫy vào làng, vào buôn, bắt xe dân đến thế!
Mi Lê
CÁC KỊCH BẢN VỀ XÂM LƯỢC ĐÀI LOAN TỪ TỐT NHẤT ĐẾN XẤU NHẤT ĐỐI VỚI ĐCS TQ
kS Nguyễn Ngọc Bảo
Dựa trên các phân tích từ các nguồn quốc tế và Trung Quốc năm 2025, bao gồm báo cáo của RAND, CSIS, Stimson Center, và các bài viết từ Global Times (dù góc nh́n chính thức thường lạc quan), bài này liệt kê các kịch bản chính liên quan đến việc xâm lược Đài Loan từ tốt nhất đến xấu nhất cho đảng CSTQ.
Các kịch bản này dựa trên các mô h́nh chiến tranh (wargames) và phân tích chính trị, kinh tế, xă hội, ngoại giao. Tốt nhất nghĩa là củng cố quyền lực đảng CSTQ và Tập Cận B́nh; xấu nhất là rủi ro sụp đổ. Mỗi kịch bản được phân tích về các ảnh hưởng đến nội t́nh chính trị (vị trí Tập Cận B́nh, phe phái như Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào), kinh tế, xă hội, và vị thế ngoại giao.
1. Kịch Bản Tốt Nhất: Thống Nhất Thành Công Nhanh Chóng
- Mô Tả: Trung Quốc tiến hành xâm lược thuỷ lục (amphibious) hoặc phong tỏa dẫn đến Đài Loan đầu hàng nhanh (trong vài tuần), với ít can thiệp từ Hoa Kỳ/Nhật Bản, nhờ ưu thế quân sự địa phương và bất ngờ.
- Nội T́nh Chính Trị: Tập Cận B́nh được tôn vinh như "người thống nhất vĩ đại", củng cố vị thế "lănh tụ trọn đời". Phe đối lập (như nhóm Giang Trạch Dân – nhấn mạnh kinh tế, hoặc Hồ Cẩm Đào – tập trung ổn định) bị loại bỏ hoàn toàn, v́ thành công chứng minh chiến lược "mạnh tay" của Tập Cận B́nh. Đảng CSTQ đoàn kết hơn, giảm nguy cơ đấu đá nội bộ.
- Kinh Tế: Tăng trưởng ngắn hạn nhờ kiểm soát chip bán dẫn (Đài Loan chiếm 60% toàn cầu), nhưng gián đoạn thương mại ban đầu (mất 5-10% GDP). Dài hạn, Trung Quốc thống trị chuỗi cung ứng, thu hút đầu tư.
- Xă Hội: Tăng cường chủ nghĩa dân tộc, dân chúng đoàn kết dưới đảng CSTQ, giảm bất măn kinh tế (như thất nghiệp thanh niên).
- Vị Thế Ngoại Giao: Trung Quốc trở thành siêu cường thống trị Đông Á, làm suy yếu liên minh Hoa Kỳ (QUAD, AUKUS), nhưng đối mặt trừng phạt toàn cầu ban đầu.
2. Kịch Bản Tốt Trung B́nh: Thống Nhất Với Tổn Thất Cao Nhưng Thành Công
- Mô Tả: Xâm lược kéo dài 1-3 tháng, với tổn thất quân sự (mất tàu sân bay, hàng chục ngàn binh sĩ), nhưng cuối cùng kiểm soát Đài Loan nhờ ưu thế số lượng.
- Nội T́nh Chính Trị: Tập Cận B́nh vẫn củng cố quyền lực, nhưng phe Giang (kinh tế thị trường) và Hồ (cân bằng) có thể chỉ trích "chi phí cao", dẫn đến thanh trừng nhẹ. đảng CSTQ ổn định, nhưng Tập Cận B́nh phải chia sẻ quyền lực hơn.
- Kinh Tế: Thiệt hại 10-20% GDP do trừng phạt và gián đoạn (thiếu chip, thương mại giảm), nhưng phục hồi nhờ tài nguyên Đài Loan.
- Xă Hội: Dân tộc chủ nghĩa tăng, nhưng tổn thất nhân mạng gây bất măn, dẫn đến kiểm soát xă hội chặt hơn.
- Vị Thế Ngoại Giao: Tăng ảnh hưởng khu vực, nhưng cô lập với phương Tây, đẩy mạnh quan hệ với Nga, Iran.
3. Kịch Bản Xấu: Chiến Tranh Kéo Dài Không Ngă Ngũ
- Mô Tả: Xung đột kéo dài hàng tháng/năm, với phong tỏa hoặc chiến tranh du kích, không bên nào thắng rơ ràng.
- Nội T́nh Chính Trị: Tập Cận B́nh bị chỉ trích nặng, phe Giang Trạch Dân/Hồ Cẩm Đào (c̣n tồn tại ngầm) có thể nổi dậy, đ̣i thay đổi lănh đạo. Đảng CSTQ bị rạn nứt trầm trọng, Tập Cận B́nh có nguy cơ mất quyền.
- Kinh Tế: Suy thoái sâu (mất 20-30% GDP), lạm phát, thất nghiệp tăng do trừng phạt toàn cầu.
- Xă Hội: Bất ổn tăng, biểu t́nh lan rộng, đảng CSTQ phải đàn áp mạnh mới có thể tồn tại.
- Vị Thế Ngoại Giao: Mất uy tín, liên minh Hoa Kỳ mạnh hơn, Trung Quốc bị cô lập.
4. Kịch Bản Xấu Nhất: Thất Bại Hoàn Toàn
- Mô Tả: Xâm lược bị đẩy lùi bởi liên minh Hoa Kỳ-Nhật-Đài Loan, với tổn thất lớn (mất hạm đội, hàng trăm ngàn binh sĩ).
- Nội T́nh Chính Trị: Tập Cận B́nh bị lật đổ, phe Giang Trạch Dân/Hồ Cẩm Đào (hoặc mới nổi) lên tiếng chỉ trích "mạo hiểm". Đảng CSTQ có nguy cơ tan ră nếu bất ổn lan rộng.
- Kinh Tế: Sụp đổ (mất 30-50% GDP), khủng hoảng tài chính toàn cầu.
- Xă Hội: Loạn lạc, biểu t́nh lớn, có thể dẫn đến nổi dậy cách mạng.
- Vị Thế Ngoại Giao: Mất vị thế siêu cường, bị trừng phạt, các nước láng giềng tăng cường pḥng thủ.
Trường Hợp Xâm Lược Thất Bại Hoàn Toàn: Có Dẫn Đến Tan Ră đảng CSTQ Không?
Rạng sáng Thứ Bảy 03/01/2026, Caracas không c̣n là một thủ đô đang ngủ. Nó trở thành một chiếc trống khổng lồ bị ai đó gơ mạnh giữa đêm: tiếng nổ dội lên, kính cửa sổ run bần bật, rồi bóng máy bay lướt qua như những lưỡi dao cắt vào bầu trời tối. Có khu phố mất điện, có nơi chỉ c̣n ánh cam của lửa phản chiếu lên các mảng khói, và trong vài phút ngắn ngủi, người ta hiểu cảm giác “lịch sử đang xô cửa” đáng sợ tới mức nào. 1:50 sáng ở Caracas: tiếng nổ, khói, và những khoảng tối cúp điện
Theo các tường thuật tại chỗ, loạt tiếng nổ đầu tiên được ghi nhận vào khoảng 1:50am giờ địa phương. Một số khu vực ch́m vào bóng tối v́ mất điện, trong khi ở vài điểm khác, người dân c̣n nghe cả tiếng máy bay sau các vụ nổ. Không cần ai thông báo, cả thành phố tự hiểu ḿnh vừa bước vào một đêm bất thường: tiếng bước chân vội, tiếng cửa mở sầm, tiếng người gọi nhau lao ra ban công, và những chiếc điện thoại bật sáng liên tục như đom đóm.
Trong khoảnh khắc hỗn loạn ấy, thứ đáng sợ nhất không phải là tiếng nổ, mà là cảm giác “không biết điều ǵ đang đến tiếp theo”.
Trump tuyên bố “đ̣n đánh quy mô lớn”, nói Maduro và vợ đă bị bắt
Gần như song song với những ǵ xảy ra ở Caracas, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông điệp trên Truth Social, nói Hoa Kỳ đă tiến hành một “cuộc tấn công quy mô lớn” vào Venezuela. Ông tuyên bố Tổng thống Nicolás Maduro và vợ đă bị bắt giữ và “được đưa ra khỏi đất nước”, nhấn mạnh chiến dịch được tiến hành phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật Mỹ.
Trump cũng thông báo sẽ có họp báo lúc 11 giờ sáng (giờ Mỹ) tại Mar-a-Lago và hứa “sẽ có thêm chi tiết”. Nhưng ngay cả khi ông hẹn giờ cho một cuộc họp báo, thế giới vẫn phải sống trong những giờ phút mù sương: tin “bắt được nguyên thủ” là loại tin không thể chỉ đứng một phía mà tin ngay, nhưng cũng không thể coi như chuyện đùa.
Một số hăng tin quốc tế lưu ư rằng, cho tới thời điểm đầu ngày 03/01, vẫn chưa có xác nhận độc lập đầy đủ về t́nh trạng “bị bắt và đưa khỏi Venezuela” như Trump nêu ra. V́ thế, giữa những tiếng nổ thật và khói thật, phần “thật đến mức nào” của câu chuyện lại trở thành mặt trận thứ hai: mặt trận thông tin.
Những điểm nóng bị nhắc tên: căn cứ quân sự, sân bay, cảng biển
Các h́nh ảnh, video và tường thuật từ nhiều nguồn cho thấy khói bốc lên ở các khu vực gắn với quân sự quanh Caracas. Nổi bật nhất là La Carlota (một căn cứ không quân quan trọng) và Fuerte Tiuna (tổ hợp quân sự lớn, được xem là một trung tâm đầu năo quốc pḥng). Có nguồn mô tả những tiếng nổ gần La Carlota “điếc tai”, kèm khói bốc lên từ khu vực nhà chứa/hangar.
Không chỉ thủ đô, các báo cáo c̣n nhắc tới những tiếng nổ và đám cháy ở các địa điểm ven biển. Cảng La Guaira – cửa ngơ chiến lược hướng ra Caribe – xuất hiện trong các bản tin như một điểm bị tác động. Ở Higuerote, video được xác minh cho thấy một vụ cháy lớn và những tiếng nổ dữ dội tại khu vực sân bay, với những vệt lửa bắn lên trời như một hệ thống pḥng không đang bốc cháy.
Nếu Caracas là nhịp tim chính trị, th́ La Guaira và các điểm ven biển là mạch máu hậu cần. Đánh vào đâu, nhắm vào điều ǵ, và nhằm gửi thông điệp ǵ – đó là những câu hỏi đang được mổ xẻ từng giờ.
“Bầu trời chuyển đỏ”: lời kể của người dân và nỗi sợ lan truyền như lửa
Một cư dân tại Higuerote kể lại rằng anh bị đánh thức bởi tiếng nổ, ban đầu tưởng pháo hoa, rồi “mặt đất bắt đầu rung”. Anh bước ra ngoài và thấy một “bức tường khói” khổng lồ; bầu trời bất chợt đỏ rực; sau đó là một khoảng yên ắng ngắn ngủi rồi lại nghe tiếng máy bay, rồi thêm các vụ nổ khác.
Câu kể ấy nghe như phim, nhưng cái khiến người ta lạnh gáy là chi tiết: “Không nghe c̣i cứu thương, không nghe xe cảnh sát, không nghe xe cứu hỏa” trong một khoảng thời gian sau đó. Khi âm thanh cứu hộ không xuất hiện, nỗi hoảng loạn thường tự tạo thêm bóng ma trong đầu người ta.
Đêm chiến sự không chỉ có tiếng nổ. Nó c̣n có những khoảng trống của thông tin, nơi tin nhắn WhatsApp và video lan truyền nhanh hơn cả thông cáo chính thức.
Venezuela cáo buộc Mỹ “xâm lược quân sự”, ban bố t́nh trạng khẩn cấp
Phía Venezuela lên tiếng theo hướng hoàn toàn khác: chính quyền Caracas cáo buộc Mỹ tiến hành “hành động gây hấn/xâm lược quân sự” nhằm vào Caracas và các bang như Miranda, Aragua, La Guaira. Tổng thống Maduro được cho là đă kư t́nh trạng khẩn cấp (trạng thái “rối loạn/đe dọa từ bên ngoài”), đồng thời kêu gọi kích hoạt các kế hoạch pḥng thủ quốc gia “đúng lúc, đúng hoàn cảnh”.
Các tuyên bố từ phía chính quyền cũng có ngôn ngữ rất quen thuộc trong những thời khắc bị tấn công: kêu gọi “toàn dân huy động”, kêu gọi các lực lượng xă hội – chính trị xuống đường, và nhấn mạnh sự “đoàn kết dân sự – quân đội – an ninh” để bảo vệ chủ quyền.
Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc pḥng Venezuela Vladimir Padrino tuyên bố sẽ chống lại sự hiện diện của “quân đội nước ngoài”, đồng thời nói đang tổng hợp thông tin về thương vong. Những câu chữ ấy không chỉ là phản ứng; nó là lời báo trước cho khả năng leo thang, ít nhất trên phương diện tinh thần và huy động nội bộ.
Washington chưa “đồng giọng”: Quốc hội, dư luận, và câu hỏi về mục tiêu thật sự
Tại Mỹ, những giờ đầu tiên thường không phải lúc câu trả lời xuất hiện, mà là lúc câu hỏi bắt đầu nở ra. Có thông tin cho rằng một số cơ quan/lănh đạo lập pháp chưa được báo trước. Một số nghị sĩ lên tiếng cảnh báo Mỹ “không có lợi ích quốc gia sống c̣n” ở Venezuela để biện minh cho chiến tranh và chỉ trích việc người dân Mỹ chưa được giải thích minh bạch.
Trong khi đó, phía hành pháp để mọi con mắt dồn về Nhà Trắng. Ngay cả Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Miền Nam (SOUTHCOM) cũng có lúc chuyển câu hỏi báo chí về phía Nhà Trắng, khiến bức tranh càng thêm “một đầu mối duy nhất”: Trump.
Và khi một cuộc khủng hoảng chỉ có một đầu mối phát ngôn, mọi câu chữ bỗng nặng như đá. Bởi nó có thể là sự thật — hoặc là cú hù dọa chiến lược — hoặc là “một phần sự thật” được bày ra theo cách có lợi nhất.
Bầu trời bị khóa: FAA cấm máy bay Mỹ bay qua không phận Venezuela
Giữa lúc Caracas c̣n bốc khói, một động thái rất cụ thể đă xuất hiện: Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành thông báo cấm các hăng bay Mỹ hoạt động ở mọi độ cao trong không phận Venezuela v́ rủi ro “liên quan đến hoạt động quân sự đang diễn ra”. Thông báo có thời hạn nhất định và được mô tả nhằm đảm bảo an toàn bay.
Trong các cuộc khủng hoảng, quyết định đóng/mở bầu trời thường là dấu hiệu cho thấy t́nh h́nh đă vượt khỏi mức “tin đồn”. Nó là phản xạ của hệ thống: khi có rủi ro thật, người ta không chờ hết họp báo mới ra lệnh.
Phản ứng khu vực: Colombia kêu gọi LHQ, Cuba lên án gay gắt
Sóng chấn động không dừng ở biên giới Venezuela. Colombia – quốc gia láng giềng – bày tỏ quan ngại và kêu gọi Liên Hiệp Quốc họp khẩn, với lập luận rằng việc “ném bom Caracas” có thể đẩy cả khu vực vào bất ổn, gây rủi ro cho dân thường và biên giới.
Cuba, đồng minh lâu năm của Caracas, lên án mạnh mẽ, gọi đây là một cuộc tấn công “tội ác”, kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng khẩn cấp trước điều họ coi là hành động bạo lực nhằm vào một quốc gia trong “khu vực ḥa b́nh”.
Trong những giờ đầu của một biến cố, phản ứng của các nước láng giềng thường mang tính bản năng: lo dân di tản tràn biên, lo buôn lậu và bạo lực tăng, lo chuỗi cung ứng năng lượng rung lắc. Venezuela không chỉ là một quốc gia; nó c̣n là một điểm áp lực của cả vùng Caribe và Nam Mỹ.
Bối cảnh nhiều tháng: từ “đánh tàu ma túy” đến “đ̣n đánh trên đất liền”
Trước đêm 03/01, chính quyền Trump nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động mới nhằm vào các mạng lưới bị cáo buộc buôn ma túy liên quan Venezuela. Truyền thông Mỹ tường thuật rằng chiến lược trước đó tập trung vào các đ̣n đánh trên biển nhắm vào “tàu chở ma túy”, cùng áp lực kinh tế – ngoại giao; c̣n việc đánh vào mục tiêu trên đất liền được xem là bước leo thang.
Một số bản tin c̣n cho biết Trump đă phê chuẩn khả năng tấn công trên đất liền trước đó vài ngày, việc lựa chọn thời điểm chịu tác động bởi điều kiện thời tiết và “cửa sổ tác chiến”. Dù chi tiết thực tế đến đâu c̣n chờ xác nhận, bức tranh lớn vẫn rơ: đây không phải cơn băo tự nhiên; nó giống một cánh cửa đă bị đẩy từ từ trong nhiều tháng, và rạng sáng 03/01 là lúc cánh cửa bật mở.
Điều mù mịt nhất: Maduro đang ở đâu, và Venezuela sẽ đáp trả ra sao?
Nếu Trump nói đúng, việc “bắt và đưa nguyên thủ ra khỏi lănh thổ” là một bước ngoặt cực lớn: về pháp lư, về ngoại giao, và về tâm lư quyền lực trong nội bộ Venezuela. Nhưng nếu chưa có xác nhận độc lập rơ ràng, th́ thế giới vẫn đang đứng giữa hai khả năng: một “thắng lợi” mà Washington muốn khẳng định ngay lập tức, hoặc một tuyên bố chính trị sớm hơn thực tế.
Ở phía Caracas, việc ban bố khẩn cấp và lời kêu gọi huy động mở ra nguy cơ đối đầu kéo dài, dù ở dạng chiến sự trực tiếp hay chiến tranh “vùng xám”: phá hoại, phản công mạng, bắt bớ, siết kiểm soát nội đô, và những đợt trấn áp có thể xảy ra trong cơn hỗn loạn.
Người chịu rủi ro đầu tiên luôn là dân thường. Khi thủ đô rung chuyển, người dân không kịp hỏi “đúng hay sai”, họ chỉ kịp hỏi “chạy lối nào”. Và khi một quốc gia rơi vào đêm bất trắc, điều quư nhất lại là thứ thường thiếu nhất: thông tin đáng tin và một lối thoát an toàn.
11 giờ ở Mar-a-Lago: thế giới chờ “chi tiết” trong một ngày có thể đổi màu
Trump hẹn họp báo lúc 11 giờ sáng tại Mar-a-Lago. Với những ǵ đă xảy ra chỉ trong vài tiếng, cuộc họp báo ấy không c̣n là chuyện “giải thích cho báo chí”. Nó có thể là nơi Nhà Trắng định nghĩa mục tiêu chiến dịch, “lằn ranh đỏ” kế tiếp, và thông điệp gửi tới cả đồng minh lẫn đối thủ.
Nhưng trước khi micro bật lên, Caracas vẫn đang sống trong hậu chấn của những tiếng nổ. Những con đường quanh các cơ sở trọng yếu căng như dây đàn. Những gia đ́nh lắng nghe từng tiếng động lạ. Và cả khu vực đang nh́n Venezuela như nh́n một ngọn đèn băo: chỉ một cơn gió mạnh nữa, lửa có thể tắt — hoặc bùng lên thành đám cháy lớn.
Bộ phim tài liệu The General: Vietnam in the Age of To Lam của đạo diễn Laura Brickman vừa được công chiếu tại Trung tâm Cộng đồng quận Mason, Annandale, Virginia, đă gây ấn tượng mạnh với cộng đồng người Việt tại khu vực thủ đô Washington, DC. Trái với những lo ngại ban đầu, khán giả nhanh chóng nhận ra đây không phải là một bộ phim “thiên tả” hay tuyên truyền chính trị, mà là một tác phẩm báo chí, nhân quyền nghiêm túc, trực diện và thẳng thắn.
Bộ phim không đi theo lối kể tiểu sử hay xây dựng h́nh ảnh cá nhân Tô Lâm như một nhân vật lịch sử. Trọng tâm của đạo diễn là phơi bày thực trạng xă hội Việt Nam dưới mô h́nh công an trị, nơi quyền lực an ninh chi phối toàn bộ đời sống chính trị và dân sự. Tô Lâm xuất hiện như biểu tượng của một hệ thống, chứ không phải là nhân vật chính theo nghĩa truyền thống.
Ngay từ đầu, phim gợi lại vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh tại Berlin năm 2017, một sự kiện gây chấn động quốc tế và dẫn tới khủng hoảng ngoại giao giữa Đức và Việt Nam. Đây được xem như dấu mốc quan trọng cho thấy việc chính quyền Việt Nam sẵn sàng vi phạm luật pháp quốc tế để truy bức người bất đồng chính kiến, mở đầu cho thời kỳ đàn áp mang tính xuyên quốc gia.
Phần lớn thời lượng phim dành cho tiếng nói của các nạn nhân: những tù nhân lương tâm như Phạm Đoan Trang, Bùi Tuấn Lâm, Lê Hữu Minh Tuấn; những nhà báo, luật sư đang sống lưu vong như Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài; những người đang lẩn trốn ở Thái Lan; và gia đ́nh các tù nhân chính trị đang chịu áp lực nặng nề trong nước. Họ kể lại bằng chính trải nghiệm của ḿnh về một xă hội nơi tự do ngôn luận bị h́nh sự hóa và pháp luật trở thành công cụ đàn áp.
Luật sư Đặng Đ́nh Mạnh, người từng bảo vệ nhiều tù nhân chính trị, cho rằng chỉ vài phút đầu của bộ phim đă phản ánh gần như đầy đủ bức tranh Việt Nam hiện tại: “Đó là kư ức kinh hoàng của những người bị coi là ‘chống chế độ’ chỉ v́ nói lên sự thật.”
Nhận định này cho thấy sức nặng của tác phẩm: chỉ cần vài khung h́nh cũng đủ gợi ra một xă hội nơi người dân luôn sống trong tâm thế bị theo dơi, bị đe dọa, và có thể bị trừng phạt chỉ v́ nói lên sự thật.
Bộ phim cho thấy kiểm soát không c̣n dừng ở bạo lực công khai, mà đă được pháp lư hóa, b́nh thường hóa và hệ thống hóa. Những điều luật mơ hồ, những vụ bắt bớ “đúng quy tŕnh”, những bản án nặng nề dành cho tiếng nói phản biện đă tạo thành một mạng lưới khiến toàn xă hội tự kiểm duyệt. Con người bị buộc phải im lặng không phải v́ họ không có suy nghĩ, mà v́ cái giá của việc nói ra quá đắt.
Qua lời kể của các tù nhân lương tâm, các nhà báo lưu vong và thân nhân người bị giam cầm, bộ phim khắc họa rơ ràng một mô h́nh cai trị trong đó nỗi sợ được sử dụng như công cụ quản trị. Sự kiểm soát không cần ồn ào, không cần tuyên bố, nhưng hiện diện trong từng lựa chọn sống của người dân.
Như lời Luật sư Đặng Đ́nh Mạnh gợi ra, bộ phim không chỉ tái hiện kư ức đau đớn của những người bị đàn áp, mà c̣n vạch trần một thực tế đáng sợ hơn:
Việt Nam hôm nay là một xă hội nơi sự kiểm soát đă trở thành không khí để thở, và im lặng bị biến thành điều kiện để tồn tại.
Trả lời câu hỏi, đại diện Pḥng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết về những nguyên nhân gây ngập nhiều tuyến đường ở trung tâm TP.HCM mỗi khi mưa lớn.
Theo đó, nguyên nhân chính là do ảnh hưởng của băo nên mưa lớn hơn mọi năm đă vượt quá tần suất thiết kế của cống hiện hữu gây ngập tại một số tuyến đường như Lê Lai, Phạm Ngũ Lăo, Bùi Viện, Trần Đ́nh Xu…
Vậy là, lỗi do trời mưa không chịu tuân thủ thiết kế của các lănh đạo thiên đường XHCN. Không thể trách hệ thống thoát nước của chúng tôi được, v́ nó đă cố gắng hết sức trong phạm vi “tần suất thiết kế P=3 năm”. Nước chỉ có lỗi ở chỗ… không thèm đọc hồ sơ thiết kế trước khi trút xuống thành phố.
Trong khi thực trạng, kênh rạch bị lấp sạch nhường chỗ cho phân lô bán nền; chung cư mọc lên như nấm không theo một quy chuẩn nào; hệ thống thoát nước năm nào cũng chi để đào đắp nhưng rồi ngân sách cũng "bốc hơi" đâu hết, chẳng thấy cải tiến hơn; đặc biệt là dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng đang....đứng yên sau chục năm triển khai, c̣n số tiền đó đă đi đâu th́ chỉ có lănh đạo biết.
Thế nhưng, khác biệt ở Việt Nam so với các quốc gia trên thế giới ở chỗ: mọi vấn đề như quy hoạch đô thị, hệ thống thoát nước, quản lư môi trường...nếu có sai sót th́ không phải tại nhân, mà hoàn toàn tại thiên.
Mưa lớn do trời. Nắng nóng do biến đổi khí hậu. Ngập do nước đổ xuống vượt thiết kế. Sạt lở do mưa lũ.
Quan điểm rơ ràng vậy rồi. Dân cứ cố gắng thích nghi dần với sự "trái tính trái nết" của trời. C̣n lănh đạo đă làm mọi việc rất "đúng quy tŕnh" rồi.
Linh
Ông Hồ Đại Dũng, cựu Phó Chủ tịch tỉnh Phú Thọ, vừa bị tuyên án 3 năm 6 tháng tù v́ tham gia đường dây đánh bạc với số tiền lên đến 7 triệu USD. Người dân không chỉ choáng váng với số tiền, mà c̣n choáng với số năm tù được đưa ra. Và c̣n sốc hơn nữa chính là cách ông Dũng “biến mất” khỏi phiên xử.
Ông không xuất hiện tại ṭa v́ “bệnh nặng”. Một chiêu bài quen thuộc đến mức thành truyền thống bất thành văn trong giới quan chức. Hễ dính đến sai phạm, tham nhũng, lạm quyền là lập tức đổ bệnh, có nguy cơ sắp chết.
Người dân nh́n vào những màn bệnh đúng lúc ấy mà ngán ngẩm. Bởi người dân hiểu rằng: nếu là một người dân thường, chỉ cần trộm hai quả mít, lấy ổ bánh ḿ,… là đủ để bị áp giải ngay lập tức, không cần lư do là đói khát hay bần cùng, bệnh nặng hay nghèo đói.
C̣n quan chức? Họ có đặc quyền được ốm. Được ngă bệnh đúng giờ, đúng ngày, đúng phiên ṭa. Bệnh trở thành tấm lá chắn vàng cho sự trốn tránh trách nhiệm, một vở diễn quá nhiều lần đến mức trở thành tṛ hề.
Cái “bệnh nặng” ấy không phải nằm trong bệnh án, mà nằm trong bản chất một hệ thống bệnh hoạn. Luôn tạo đường thoát cho những kẻ có quyền và khóa chặt công lư đối với người dân lương thiện.
Cái tṛ bệnh hoạn trước phiên toà chẳng c̣n ǵ mới mẻ, một vở kịch cũ rích được nhai đi nhai lại. Nó không chỉ làm sụp đổ niềm tin của nhân dân vào công lư. Mà nó c̣n đang tự hạ thấp một cơ chế mặt dày, không biết dị hợm. Thứ bệnh cần chữa không chỉ là bệnh của cá nhân ông Hồ Đại Dũng. Mà là cần chữa cho một hệ thống bệnh hoạn từ trên xuống dưới của ḿnh. Có như thế, mới trả lại được cho dân một nền tư pháp trong sạch.
Hiểu Lam
Sau khi Chỉ thị 20 được ban hành, từ năm 2026 Hà Nội và TP.HCM sẽ bắt đầu cấm xe xăng vào trung tâm. Truyền thông th́ rộn ràng ca ngợi xe điện là cứu tinh môi trường, xe xăng là thủ phạm ô nhiễm.
Nhưng rồi cú tát thực tế đă đến rất nhanh.
Ngày 13/11, Công an TP.HCM báo cáo 1 năm qua có 41 vụ cháy liên quan đến xe điện.
Chưa cấm xe xăng, xe điện c̣n chưa tràn ngập mà cháy n.ổ đă đều như cơm bữa. Pin xe điện chỉ cần sạc sai cách hoặc va quẹt mạnh là tự phát hỏa, cháy lan cực nhanh, khó kiểm soát.
Và rồi khuyến cáo lạnh gáy xuất hiện: “Người dân không nên sạc xe điện qua đêm.”
Rồi dân sống bằng ǵ?
Đi làm 10–12 tiếng, tối về mới có thời gian cắm sạc. Hay chính quyền định yêu cầu dân thức từ 12h đêm đến 3h sáng để canh pin, xong 5h dậy đi làm tiếp?
Nhà nước cấm xe xăng, nhà trọ cấm xe điện, công an không cho sạc qua đêm, c̣n ban ngày đi làm th́ không thể sạc. Dân biết phải sống sao?
Nh́n thử mà xem: Chưa cấm xe xăng đă 41 vụ cháy điện chỉ riêng TP.HCM. Nếu đến 2026 trung tâm thành phố có thêm vài trăm ngh́n xe điện, th́ con số cháy nổ sẽ tăng lên khủng khiếp như thế nào?
Đây là sự thật mà chính quyền cố t́nh tránh né.
Những vụ cháy xe điện, đặc biệt trong chung cư, nhà trọ đều bị bưng bít thông tin, thậm chí tránh nhắc đến nguyên nhân để khỏi ảnh hưởng chiến dịch “thay xe xăng bằng xe điện”.
Cấm xe xăng th́ dễ, nhưng để người dân an toàn, thuận tiện, có lựa chọn mới là trách nhiệm một chính phủ tử tế.
Đừng biến “chuyển đổi xanh” thành cuộc di dân sang xe điện đầy hiểm họa, nơi người dân vừa mất quyền lựa chọn, vừa đối mặt nguy cơ cháy ngay trong nhà ḿnh.
Cô Ba
Hai người con của Nguyễn Tấn Dũng lần lượt trúng cử, có tên trong Ban chấp hành Trung ương khóa 14. Theo đó, Nguyễn Thanh Nghị, sinh năm 1976, tiếp tục trúng cử ủy viên Trung ương lần thứ tư liên tiếp. Nguyễn Minh Triết, sinh năm 1988, con trai út, trẻ trung, đầy triển vọng, hiện giữ những vị trí rất “đậm chất tuổi trẻ” như Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên. Và nay, bước chân vào Ban Chấp hành Trung ương với tư cách ủy viên dự khuyết.
Thật là một bước chân nhỏ cho cá nhân, nhưng đi được cả một đoạn đường rất dài cho....gia phả chính trị. Ai cũng biết rằng dưới thời Nguyễn Phú Trọng đang ở đỉnh cao quyền lực, Nguyễn Tấn Dũng đă phải lui về "ở ẩn", không dám hó hé ǵ và kiên nhẫn "chờ thời". Rồi tới lúc học tṛ cưng của Dũng là Tô Lâm nắm được cả bộ máy chính trị để leo lên chức vụ Tổng bí thư, vị cựu Thủ tướng bỗng nhiên tái xuất đầy khí thế, được đích thân trao tặng Huân chương Sao Vàng, thứ huân chương mà Đảng vẫn coi là cao quư bậc nhất.
Nhận huân chương xong, Dũng ngang nhiên trở lại chính trường như chưa hề rời xa, thậm chí c̣n khiến các lănh đạo cấp cao cũng phải dè chừng phần nào. . Và thế là sự nghiệp chính trị của các “cậu ấm” họ Nguyễn cũng thuận buồm xuôi gió. Không cần chen lấn, không cần tranh đấu, con đường đă được trải thảm đỏ từ trước. Việc c̣n lại chỉ là… bước lên.
Dân th́ vẫn nghe ra rả về các thông tin tuyên giáo rằng quy tŕnh bầu cử đều đảm bảo tính nghiêm minh, công bằng, do "ư đảng ḷng dân". Thế nhưng nh́n vào trường hợp này, nhân dân ai cũng chỉ biết cười khổ v́ cứ đà này, đất nước đang lâm nguy thực sự.
Cuối cùng, xin chúc mừng. Cha đă “trở lại”, con đă “lên hàng”. Gia đ́nh sum họp, sự nghiệp thăng hoa. C̣n chuyện công bằng, minh bạch, hay cơ hội cho những người không có “lư lịch vàng”, thôi th́ để khóa sau… bàn tiếp.
Có một điều mà ít ai ngờ tới, kể cả trong nội bộ ban Tuyên giáo, là việc ông Chính đă phải từ giă cuộc chơi, đi cùng với ông Lương Cường.
Trước hội nghị, không ít tin đồn cho rằng có một liên minh được lập ra giữa phe Quân đội do Phan Văn Giang dẫn dắt và phe Hà Tĩnh – Thanh Hóa với đại diện là Trần Cẩm Tú và Phạm Minh Chính, với mục tiêu là “nốc ao” Tô Lâm và giành ghế A1.
Tuy nhiên, một lần nữa, Tô Lâm chứng minh bản thân không phải là tay mơ trong cuộc chơi này với khả năng “chia bài” đến mức điêu luyện của ḿnh. Nh́n vào kết quả, Trần Cẩm Tú và Phan Văn Giang tiếp tục được giữ lại, nhưng Phạm Minh Chính và Lương Cường phải ra đi, chứng tỏ đă có một sự thỏa thuận “nhẹ nhàng” dưới sức ép từ phe Hưng Yên.
Rơ ràng, số đông không có nghĩa là có sức mạnh, điều này đă được chứng minh khi Tô Lâm hạ liên tiếp tứ trụ, gồm Huệ, Phúc, Thưởng và cả Mai, để lấy ghế từ tay Tổng Trọng. Tô Lâm rất sơi trong việc ly gián và “đột phá” những liên minh chính trị vững chắc, v́ trong tay ông ta luôn có “cỗ máy t́nh báo” của Bộ Công an, sẵn sàng dùng chiêu “đốt ḷ” để hạ những mục tiêu khó.
Tinh vi hơn, trong số được giữ lại của Bộ Chính Trị, th́ Nguyễn Duy Ngọc và Lương Tam Quang lại là cánh tay đắc lực của Tô Lâm, trong khi đó, bên cạnh Phan Văn Giang và Trần Cẩm Tú gần như đă hết quân. Đây rơ ràng là “đóng cửa bắt gà”, đưa Giang và Tú vào trong cái “cũi” mang tên Bộ Chính Trị, kẹp chặt để hết đường cựa quậy rồi chặt hết tay chân, rồi th́ cũng tự giác “xin thôi v́ sức khỏe”.
Quả thật, gừng càng già càng cay, không ồn ào, gióng trống khua chiên, nhưng Tô Lâm vẫn chứng tỏ đang làm chủ “cuộc chơi”.
NGHỊ ĐỊNH 46: ĐẢNG QUYẾT, DÂN LIỆT, TUYÊN GIÁO Ở ĐÂU?
Hàng trăm tấn hàng hóa bị ách tắc tại cửa khẩu, hàng tỷ đồng hàng hóa bị thiệt hại v́ chậm trễ, chi phí để xử lư lên đến tỷ đồng, những con số biết nói đáng sợ này, hậu quả của Nghị định 46, được Tuyên giáo giải quyết trong vài chữ “cần thiết nhưng chưa đúng lúc”. Trong lúc doanh nghiệp khó khăn, xă hội náo loạn, chỉ v́ chữ kư “vô tâm” của những con người mang danh lănh đạo, th́ được Tuyên giáo bao biện chỉ bằng vài chữ “lỡ rồi”.
Hàng trăm tỷ của nền kinh tế, tiền vốn của doanh nghiệp, những vấn đề dân sinh, xă hội, sao mà qua ng̣i bút của Tuyên giáo, nó nhẹ thế! Trong khi Thủ Chính tặng nhà xây lại do cái thủy điện xả lũ th́ được ca ngợi như “công ơn cha mẹ”, vậy mà chỉ một chữ kư thổi bay trăm tỷ tiền vốn của dân, gây hậu quả lớn lên xă hội, th́ chỉ được coi là thiệt hại nhỏ, lẽ đương nhiên! Cuối cùng th́ “huề cả làng”!
Rồi đây, Tuyên giáo lại tiếp tục “bổn cũ soạn lại”, ca ngợi cán bộ đă không quản khó nhọc để giải quyết hậu quả của Nghị định 46, giống như “làm một băi” rồi quay lại dọn th́ cho là đáng khen, tận tụy. Sau cuối, chỉ có tiền của dân c̣n rất nhiều, mặc sức cho cán bộ thử!
Nghị định 46 về an toàn thực phẩm như “sao quả tạ”, giáng vào không chỉ nền kinh tế, mà hơn hết, vào đầu của người dân đă khổ nay c̣n khổ hơn. Hàng loạt lô hàng có nguy cơ “treo” tại cửa khẩu, c̣n doanh nghiệp th́ như bị trời giáng, hoa mắt chóng mặt không biết phải làm sao trước các quy định “trời ơi đất hỡi” này.
Chia sẻ từ một doanh nghiệp có hàng đang bị kẹt lại, nếu không được thông quan sớm, số hàng thực phẩm đông lạnh của công ty có nguy cơ thành phân bón cho đất, v́ chỉ cần trễ vài giờ hoặc vài ngày, th́ chất lượng sản phẩm đă giảm sút nghiêm trọng và người mua cũng ngại nhận hàng.
Không chỉ doanh nghiệp, mà chính người dân cũng sẽ bị cái Nghị định 46 này làm một cú “nổ đom đóm xuân”. Hàng tấn hàng kẹt lại tại cửa khẩu, gây nên t́nh trạng khan hiếm hàng hóa tiêu dùng trong nước, đội giá, nâng giá và đầu cơ là điều tất yếu. Suốt một năm đi làm để dành được vài đồng, nay giá tiêu dùng, hàng hóa tăng vọt, th́ người dân chỉ có nước “nghỉ ăn Tết” th́ mới mong sống tiếp với đồng tiền ít ỏi c̣n lại.
Mùa xuân của Đảng, mùa xuân của Cách mạng, nhưng không phải là mùa xuân của nhân dân. Tết này “chua hẳn” Tết xưa/ Nhân dân hụt hẫng, lưa thưa điêu tàn.
THỦ CHÍNH: “6 RƠ” HAY 6 MỊT MỜ”?
Thủ Chính yêu cầu các bộ, ngành và địa phương quán triệt phương châm hành động "1 mục tiêu, 2 bảo đảm, 3 có, 4 không, 5 hóa và 6 rơ", trong đó 6 rơ gồm: rơ người, rơ việc, rơ trách nhiệm, rơ thẩm quyền, rơ thời gian, rơ kết quả. Xem chừng chỉ cái này thôi, th́ đă gọi là khó hơn lên “thiên đường”! Tại sao vậy?
Có bao giờ công tŕnh bị chậm trễ, đội vốn hay dự án bị rút ruột,…mà dân thấy ông lănh đạo cấp cao nào đứng ra chịu trách nhiệm đâu. Thế mà khi cắt băng khánh thành, đọc báo cáo thành tích, th́ ai cũng tranh nhau có phần, đến nỗi chẳng ai biết ai. Coi bộ việc “rơ người” khó rồi!
Việc nhẹ th́ các cán bộ tranh nhau làm, như ngồi bàn “vẽ bánh”, chỉ tay năm ngón, hô khẩu hiệu, mấy cái đó cán bộ rành lắm. Ấy vậy mà khi chỉ đạo hiện trường, làm cho ra kết quả, th́ ai cũng bặt tăm, “việc khó có dân” từ đấy mà ra!
Cầu sập, đường nứt, vỡ đê, th́ tất cả vẫn do trời. Trời ơi! Trách nhiệm nếu không phải do tập thể th́ cũng là do trời, đời nào mà thấy ông nào đứng ra chịu trách nhiệm cho mấy cái sai phạm của cấp dưới hay bản thân.
Một cái dự án, muốn được cấp phép, th́ phải đi qua “ngóc ngách ngơ hẻm” các bộ ngành chức năng, một cửa nhưng nhiều bàn, đủ thứ con dấu. Một dự án, mà có tới chục đoàn kiểm tra, ông nào mặc ông nấy ngó nghiêng rồi ra về với tay đầy phong b́.
Và v́ thế mà dân cũng chẳng rơ khi nào, lúc nào, và kết quả từ mấy cái “bánh vẽ” của lănh đạo, tiền thuế của ḿnh được dùng ra sao, chỉ biết trông vào mấy câu hứa qua mấy nhiệm kỳ, mỗi ông hứa một nẻo, làm một đằng.
Có lẽ điều đầu tiên Thủ Chính cần làm và làm ngay, nếu muốn Đất nước phát triển, đó là dạy cho mỗi Đảng viên chỉ cần biết liêm sỉ với bản thân và với dân , thế là đủ!
Nói về cái tai ương của Thủ Chính vừa ban cho dân ta mang tên “Nghị định 46”, mượn danh nghĩa là kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, nhưng lại làm cho cả xă hội nhốn nháo bất an, kẻ chạy xuôi, người chạy ngược, đến có người c̣n than “cuối năm cũng không yên”. Vâng, đó chính là tai họa của Đảng úp cho dân! Vậy mà đến khi gỡ bỏ sau khi đă có thiệt hại, th́ Đảng lại ca ngợi đó như một thành tựu v́ đă “lắng nghe nhân dân”.
Ông Tư bán trà đá ngoài đầu ngơ nói: “Nó đến trước cửa nhà bây, nó làm một băi, bây ra chửi th́ nó dọn, rồi phải cảm ơn rồi đưa tiền cho nó. Từ nay đứa nào nói về cái băi đó của nó, nó phạt.” Vâng, ai cũng biết “nó” là ai. Ra văn bản, nghị định, làm xă hội bất an, nhân dân th́ nhốn nháo lo mất Tết, vật giá chi phí th́ leo thang, c̣n doanh nghiệp mất trăm tỷ, Đảng làm “một băi” cho dân dọn, rồi dân phải biết ơn Đảng. Đôi lúc, biết “băi” đó có mùi, cũng là thành tựu cách mạng to lớn chăng?
Ở cái xứ Đông Lào, Đảng đi từ luật này đến nghị định kia, coi như là những chiến thắng vẻ vang sau khi lọt hầm mấy bận. C̣n dân đi theo Đảng, không sụp hố th́ cũng lo bị úp sọt, vinh quang chỗ ǵ?
Có một sự khác biệt lớn giữa tự do báo chí ở một nước văn minh và tự do báo chí trong khuôn khổ ở xứ Đông Lào.
Một văn bản, một quyết định trước khi được thi hành, thường phải được đem ra thảo luận công khai, có sự góp mặt của các chuyên gia, báo chí đồng thuận cũng như phản đối, mỗi bên một lẽ và Chính phủ phải căn cứ vào đó để quyết định tiếp. C̣n “tự do trong khuôn khổ”, một văn bản được đưa lên báo thảo luận, gần như chắc chắn sẽ được thông qua, bởi chẳng ai dám góp ư, mà có góp ư th́ báo cũng chẳng dám đăng, cả người nói lẫn người viết đều bị “chụp mũ”.
C̣n khi đưa vào thi hành, báo chí có quyền chỉ trích về những khuyết điểm, thay mặt nhân dân lên tiếng để ngăn chặn những hậu quả tiêu cực. Nói lên những điều sai trái, những bất cập và thậm chí truy cùng trách nhiệm của người kư văn bản, đó là trách nhiệm của báo chí. Nhưng ở xứ Đông Lào, báo chí lại là công cụ “tô son” cho thành tựu của Nhà nước, Đảng đă quyết th́ chỉ có đúng, hoặc nếu “sai”, th́ người tố cáo sẽ đi tù. C̣n nhân dân th́ gánh chịu toàn phần hậu quả của những sai lầm đó.
Khác biệt là như vậy, Nghị định 46 chỉ là một ví dụ. Khi nhân dân kêu gào điêu đứng, th́ báo chí im bặt, xoay sang “nói nhẹ”, “nói theo định hướng” để vui ḷng quan trên. Để rồi khi thiệt hại tiền trăm tỷ, Tuyên giáo chỉ định hướng vài câu “sai lầm khách quan”, thế là cái trách nhiệm của kẻ kư, hiển nhiên “trong veo” và nhẹ tênh.
Chiều 9/12, UBND xă Nhựt Tảo phối hợp Đội Kiểm lâm cơ động và Pḥng cháy chữa cháy rừng số 2 (Chi cục Kiểm lâm Tây Ninh) nhận bàn giao một chim Hồng Hoàng bay lạc, được người dân bắt mang giao nộp. Được biết, chim Hồng Hoàng là giống chim quư, giá trị cao, có trong tự nhiên nhưng rất hiếm, do bị đại gia săn lùng mang về nuôi, xem như là một thú vui.
Chim Hồng Hoàng có ngoại h́nh đẹp, được nuôi nhốt tại nhà các gia đ́nh đại gia, để thể hiện địa vị và sự giàu có. Theo một nguồn thông tin, việc nuôi nhốt loài vật này khá tốn kém, và chỉ có những người có thu nhập cao mới nuôi được, thường là các doanh nhân, phú hộ, hoặc những người có nhiều tài sản nhưng không biết “tiền đến từ đâu”. Vậy không biết con chim này của quư “cán bộ lănh đạo” nào, xin ra nhận giùm ạ !?
Anh Lư
Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về pḥng, chống tham nhũng, lăng phí, tiêu cực chủ tŕ Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác pḥng, chống tham nhũng, lăng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội 13 của Đảng, yêu cầu sớm cải cách mạnh mẽ tiền lương, nhà ở, bảo đảm cuộc sống để cán bộ, đảng viên không cần tham nhũng, tiêu cực.
Có hai vấn đề cần đặt ra ở đây, tiền lương bao nhiêu là đủ, và tham nhũng bao nhiêu cho vừa !? Tổng bí thư muốn dùng “tiền lương” để cán bộ không tham nhũng, nhưng có biết cán bộ phải có “tiền lương” bao nhiêu th́ mới có được nhà, được xe, mới có thể sinh tồn với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.
Cái thứ hai quan trọng hơn, đă là tham th́ là “tham không đáy”, có quan tham nào mà chỉ có một cái biệt phủ đâu. Tham quan th́ phải bỏ túi trăm tỷ, triệu đô, th́ mức lương nào mới trả đủ cho cái “giấc mơ liêm khiết” đó.
Căn bệnh “tham nhũng” nó đă là thú vui, di căn trong máu của các Đảng viên, cán bộ, như một khối u ác tính. Hôm nay xử được người này, th́ hôm sau lại thêm hàng chục kẻ khác, ḷng tham vẫn là không đáy. Cho nên, nói dùng lương chống tham nhũng, có khác ǵ ném đá xuống biển, khổ dân nhưng béo quan!
Văn Ba
Mới tháng 10, Bộ Công an khởi công sân vận động PVF ở Hưng Yên, 60.000 chỗ, trên 5,5 ha đất vàng, được quảng cáo là lớn nhất, hiện đại nhất Việt Nam. Dân chưa kịp hiểu mục đích dùng để làm ǵ, th́ hôm nay Hà Nội tiếp tục lộ diện siêu dự án mới: khu đô thị Olympic 10.000 ha ở Thường Tín, với điểm nhấn là sân vận động Trống Đồng rộng 48 ha, quy mô 135.000 chỗ, lớn thứ hai thế giới theo thiết kế.
Hà Nội đang thiếu trường học, bệnh viện, công viên, nhà ở xă hộ, đất cho dân sinh… Nhưng tuyệt nhiên không thiếu sân vận động. Thậm chí đang dư.
Sân Mỹ Đ́nh th́ nợ thuế gần 1.000 tỷ, xuống cấp như sân bóng phường. Hưng Yên vừa khởi công công tŕnh lớn nhất cả nước, Hà Nội lập tức muốn vượt mặt bằng cái lớn thứ hai thế giới.
Một cuộc đua kỳ lạ, không phải đua nâng chất lượng sống của dân, mà đua xem ai xây được cái ǵ… to hơn.
Vấn đề ở đây không phải là thể thao. Mà là sự phô trương, thứ bệnh măn tính của bộ máy quản lư thích dựng những công tŕnh đồ sộ, hoành tráng để trang trí báo cáo, tô son trát phấn cho nhiệm kỳ.
Một đất nước đang vật lộn với nợ công, ngân sách eo hẹp, bệnh viện quá tải, trường học thiếu pḥng học, dân thiếu nhà giá rẻ… mà lại đi xây những cái sân vận động khổng lồ cho bóng đá, với kinh phí hàng chục ngàn tỷ từ tiền thuế của chính những người không đủ tiền chữa bệnh.
Hay lại một dự án đất đai khổng lồ, đẩy giá đất, chia lô phân nền, c̣n sân vận động chỉ là cái cớ để hợp thức hóa quỹ đất 10.000 ha?
Không có một phép tính nào có thể chứng minh rằng Việt Nam cần hai sân vận động khổng lồ liên tiếp. Nhưng ở xứ này, logic tiền dân th́ cứ xây, c̣n hiệu quả tính sau dường như luôn thắng.
Bao giờ Việt Nam mới dừng lại việc xây những công tŕnh vô bổ, phục vụ háo danh nhiều hơn phục vụ con người?
Bao giờ lănh đạo mới hiểu rằng dân cần dịch vụ tử tế, hạ tầng thiết yếu, môi trường sống đúng nghĩa, chứ không cần mấy cái bát úp khổng lồ để khoe với thế giới?
Thu Nhi
NGƯỜI LĂNH ĐẠO QUỐC GIA PHÁT BIỂU CẦN SÁT VỚI THỰC TẾ!
Khi phát biểu tại Đại học Columbia, Hoa Kỳ, Chủ tịch nước Tô Lâm tuyên bố rằng "Con đường phát triển của Việt Nam không thể tách rời xu hướng chung của thế giới và nền văn minh nhân loại." Tôi viết những ḍng này với tư cách một người Việt Nam b́nh thường, mong đất nước ḿnh ngày càng tốt hơn để có thể ḥa nhập với thế giới văn minh tiến bộ như TBT Tô Lâm đă phát biểu.
Nhiều năm qua, người dân vẫn mong được sống trong một xă hội nơi tiếng nói của họ được tôn trọng, và tương lai đất nước được quyết định một cách minh bạch. Sự ổn định và phát triển bền vững chỉ có thể có khi chính quyền nhận được sự đồng thuận thật sự của nhân dân. Một con đường thay đổi ôn ḥa, tránh xung đột, là điều nhiều người mong mỏi. Tôi tin rằng khi người Việt Nam được tin tưởng và lắng nghe, đất nước sẽ mạnh hơn và đoàn kết hơn.
TBT Tô Lâm đă từng so sánh Singapore với VN vào những năm 60, là một nước kém phát triển hơn VN rất nhiều, nhưng hiện nay b́nh quân đầu người của Singapore là khoảng 90.500 đô la/năm; c̣n Việt Nam 4.500 đô la/năm, nghĩa là Singapore hơn VN 20 lần. Sở dĩ họ được như vậy là nhờ lănh đạo họ chọn ḥa nhập thực sự vào nền văn minh thế giới, mở cửa đón nhận những giá trị nền tảng dành cho người dân trong một đất nước tự do.
Giả sử chỉ số phát triển của Singapore là 0%, tức đứng chựng lại, không phát triển ǵ thêm nữa, c̣n Việt Nam tiếp tục phát triển 5%, th́ tới 62 năm sau Việt Nam mới đạt mức như Singapore bây giờ là 90.500 đôla. Đây là một sự so sánh để chúng ta thấy rơ thiệt tḥi mà đất nước, người dân phải chịu nếu VN vẫn giữ những giáo điều CS như trước đây.
Với tinh thần đoàn kết xây dựng đất nước mỗi ngày một tốt đẹp và tiến bộ, mọi người Việt Nam sẽ không c̣n phải tha phương cầu thực như hiện nay. Và các thế hệ con cháu sẽ vô cùng hănh diện ḿnh là người Việt Nam.
"Con đường phát triển của Việt Nam không thể tách rời xu hướng chung của thế giới và nền văn minh nhân loại." Tô Lâm đă nói như thế và mong ông ấy giữ lấy lời!
BẮP GIÀ
Vietjet chỉ có 64 máy bay Airbus nhưng có tới 300 chiếc Boeing! Ngầu nhất là đặt mua tới 300 chiếc trong ṿng 4 năm!
Có ai biết những chiếc Boeing này đang vận hành ở các đường bay nào không?
Nh́n h́nh ảnh anh Quyết ra tù, mặt rạng rỡ hồng hào và béo tốt, th́ cũng không khỏi chua xót cho những dân oan, và trong đó có cả những cựu chiến binh, từng là nạn nhân của Quyết. Vâng, kỷ nguyên vươn ḿnh, tội phạm đổi vai, nhân dân thành “chống phá”!
Có những thứ, chỉ cần tai nghe, mắt thấy là cảm nhận được, không cần bất kỳ câu chữ, lời nói rót mật để diễn tả. Cái cách mà Quyết ra tù và tái xuất, oai phong sải bước trong nhà ga T3 đến vui vẻ tay bắt mặt mừng cùng các lănh đạo, th́ đủ thấy Quyết đă được tô vẽ như một vị “anh hùng” sa cơ, nay trên hành tŕnh t́m thấy lại ánh sáng hào quang năm xưa.
Những thứ đó khác hẳn với h́nh ảnh nhếch nhác của các nạn nhân FLC, phụ nữ cầm băng rôn, cụ già chống gậy, c̣n đèo bồng cả trẻ nhỏ để đ̣i những đồng tiền đổi bằng xương máu bị hắn lừa, họ đi trong những ánh mắt h́nh “viên đạn”, sẵn sàng ra tay bắt bớ lập công của “đầy tớ nhân dân”, xin được nhắc lại là trong cái đoàn người rệu ră đó, có những người từng cầm súng khi đám “đầy tớ” vẫn chưa mặc tă.
Một bên là h́nh ảnh hào quang của bậc “vĩ nhân kinh tế”, bên c̣n lại th́ như “tàn quân bẩn thỉu”, làm xấu “văn minh Thủ đô”. C̣n thời Đảng nói “chiến binh”, hết thời Đảng nói “dân gian chiếm đường”.
Chiều 25/11, Ban Chấp hành Đảng bộ Hà Nội khóa XVIII họp Hội nghị lần thứ ba. Nhưng điều gây chú ư nhất không phải nội dung hội nghị, mà là sự biến mất khó hiểu của tân Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Trung.
Một hội nghị quan trọng, dưới sự chủ tŕ của Nguyễn Duy Ngọc – đàn em thân tín của Tô Lâm, mà Chủ tịch Thành phố lại không có mặt. Đây không phải chuyện bận việc đột xuất, mà là một tín hiệu chính trị.
Ngay lập tức, tin đồn lan ra: ông Nguyễn Đức Trung xin rời ghế chỉ sau 10 ngày tại vị. Nếu đúng, ông sẽ trở thành Chủ tịch Hà Nội có nhiệm kỳ ngắn kỷ lục, nhanh hơn cả một ṿng xét duyệt thủ tục hành chính ở phường.
Nhưng nh́n vào lịch sử chiếc ghế này, chẳng mấy ai bất ngờ. Nguyễn Đức Chung rồi đến Chu Ngọc Anh lần lượt vào tù. Nguyễn Sỹ Thanh đi đến đâu dân phẫn nộ đến đó. Và giờ, đến lượt Nguyễn Đức Trung vừa ngồi được chục ngày đă có nguy cơ “bay màu”.
Chiếc ghế Chủ tịch Hà Nội không c̣n là ghế nữa. Nó giống như một lời nguyền.
Trong chính trường, không có chuyện “biến mất bí ẩn”. Chỉ có hai khả năng: bị gạt ra ngoài cuộc chơi hoặc đang là món hàng để các phe mặc cả. Không rơ ông Trung rời đi v́ bị ép, tự nguyện, hay được kéo lên vị trí khác. Cũng có thể phe Thanh Hóa vốn cố đẩy ông ra Hà Nội không đủ lực để giữ khi bàn cờ quyền lực đang được sắp xếp lại.
Nhưng vấn đề không nằm ở ông Trung, mà nằm ở cách bộ máy trị v́ hơn 10 triệu dân lại thay người như thay áo. Người chưa kịp ngồi nóng ghế đă có người khác nhăm nhe thế chỗ. Một chính quyền mà nhân sự đảo liên tục th́ thử hỏi dân có yên ổn làm ăn nổi không?
Khi lănh đạo c̣n mải đấu đá, tranh ghế, tái cơ cấu quyền lực, người dân vẫn phải sống trong một thành phố mỗi lần đổi Chủ tịch là một lần bất an: chính sách thay đổi, dự án đ́nh trệ, bộ máy rối loạn, và tương lai của Thủ đô trở thành pḥng thí nghiệm của những cuộc thử nghiệm chính trị.
Nếu tân Chủ tịch Nguyễn Đức Trung thực sự “ra đi” chỉ sau 10 ngày, th́ đừng hỏi v́ sao dân ngày càng mất niềm tin. V́ rơ ràng ghế c̣n không ổn, nói ǵ đến dân.
Thu Nhi
Sáng 24-11, giữa khung cảnh hội nghị hoành tráng, Tổng Bí thư Tô Lâm lại cất lên lời hứa quen thuộc: “Không để có khoảng trống, vùng tối mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được.”
Dân th́ chỉ biết thở dài: “Lại nữa rồi, nói th́ sáng mà làm th́ tối.”
Ông Nguyễn Phú Trọng ngày xưa có câu thần chú “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Giờ ông Tô Lâm nâng cấp lên “không có khoảng trống, vùng tối”. Hai câu nghe đều lung linh, nhưng dân th́ chẳng c̣n tin nữa.
Nếu thật sự “không có vùng tối”, vậy vụ Mobifone mua AVG sao không đưa ra ánh sáng? Có dám khui lại không, dám chạm vào nhóm lợi ích khủng sau lưng không?
Nếu thật sự “không có khoảng trống”, vậy mấy ông Nguyễn Xuân Phúc, Vơ Văn Thưởng, Vương Đ́nh Huệ… những người vừa rớt khỏi ghế trong những cú điều chỉnh nhân sự gây chấn động có dám lật hồ sơ, khởi tố không?
Hay lại để đó cho bụi phủ, giống như bao bộ hồ sơ “không ai được nhắc tên”?
Rồi vụ ĐBQH Nguyễn Sỹ Cương tông ch.ết nữ sinh, sao vẫn không được tiết lộ.
Nếu thật sự “không có vùng tối”, th́ Miền Trung vừa ngập lụt, mất người mất của, v́ thủy điện xả lũ, có dám điều tra không?
Dám chỉ ra tên những doanh nghiệp thủy điện “vùng cấm tuyệt đối”, đằng sau là chính trị gia nào, uỷ ban nào, phe nào đang bảo kê?
Lời của các ông lănh đạo hiện nay giống như loa phường, nói rất to nhưng chẳng ai buồn nghe nữa. V́ nói th́ nhiều, làm th́ ít.
Dân không c̣n tin vào những câu sáo rỗng “vùng sáng, vùng tối”, “quyết liệt”, “kiên quyết” nữa đâu.
Bởi suốt bao năm qua, quan chức tham nhũng vẫn sống khỏe, tiền th́ chạy nhanh, c̣n công lư th́ chống gậy theo sau.
Thu Nhi
Chiều 25-11, Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội khóa XVIII tổ chức Hội nghị lần thứ ba, họp bàn các nội dung quan trọng. Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc khẳng định TP sẽ kiên quyết đưa ra khỏi vị trí lănh đạo, quản lư những cán bộ yếu kém, vi phạm, không hoàn thành nhiệm vụ, mất uy tín.
Đúng là đệ của Tô Lâm, nên múa mồm cũng hay chẳng kém tổng bí thư là bao. Bao đời nay cán bộ yếu kém chuyên môn là điều dễ phát hiện nhất, ai cũng thấy cả. Thế nhưng bù lại là mạnh về quan hệ, chọn đúng phe đúng cánh, th́ dễ ǵ mà cho về vườn được. Ai sống ở Việt Nam cũng thuộc ḷng một bài học: “Năng lực có thể bồi dưỡng, chứ quan hệ th́ phải… nuôi từ trước.”
Nói đâu xa, ở Hà Nội th́ nh́n vào tấm gương Trần Sỹ Thanh - cựu Chủ tịch Hà Nội đấy. Lúc nhân dân thành phố ngụp lặn trong biển nước th́ Thanh sủi qua nước ngoài dạo chơi, rồi bao công tŕnh toàn "hứa mơm" chứ chẳng làm được tích sự ǵ cho thành phố. Ấy thế mà lại được "bay thẳng" lên làm chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương mới ghê.
Nói th́ lúc nào chẳng đẹp. C̣n thực hiện được bao nhiêu th́ lại là câu chuyện… nội bộ. Cuối cùng, có lẽ “yếu kém” không phải điều đáng sợ nhất, mà yếu nhưng lại tự tin v́ đứng đúng phe mới là thứ khiến người ta… ngán nhất.
Linh
VIỆC MỚI BỘ NGOẠI GIAO: QUAN NGẠI “GIÙM”!
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao, Phạm Thu Hằng (chị Hằng “ngại”) lên tiếng quan ngại trước việc Hoa Kỳ sẽ áp thuế quan bổ sung đối với hàng hóa của các nước cung cấp dầu cho Cuba. Việt Nam c̣n “kêu gọi Hoa Kỳ dỡ bỏ ngay các biện pháp bao vây, cấm vận đơn phương chống Cuba”, bày tỏ quyết tâm “khẳng định mạnh mẽ t́nh đoàn kết, hữu nghị truyền thống với nhân dân Cuba anh em”.
T́nh anh em đồng chí của Đông Lào dành cho anh em Cuba thật lớn lao và vĩ đại, để hiện thực hóa t́nh hữu nghị thắm thiết này, nhân dân Việt Nam mong muốn được gửi những đồng chí lănh đạo ưu tú của Việt Nam sang nước bạn, đặc biệt là các cán bộ giao thông, điện nước và cả các đại biểu Quốc Hội chuyên ṃ vàng hửi tiền của dân.
Đảm bảo với tinh thần trách nhiệm cao, các đồng chí sẽ giúp nhân dân Cuba nhận ra chủ nghĩa tư bản không phải là lựa chọn tồi, bởi dưới sự lănh đạo của các đồng chí Đông Lào th́ tệ hơn; và dù kinh tế đói kém, nhưng đảm bảo chỉ sau vài ngày, th́ các đồng chí Đông Lào vẫn phát hiện ra “vàng trong Cuba vẫn nhiều”.
TIỀN CỦA NGÂN HÀNG, MẠNG LÀ CỦA DÂN
Mấy hôm nay, ở Gia Lai bỗng có hiện tượng lạ. Vẫn chú công an ấy, áo xanh giầy tây, không c̣n núp lùm hay đ̣i kiểm tra hành chính người dân, khuôn mặt “nặng sát khí” được thay bằng nụ cười rất hiền.
Chú cầm cặp, đỗ xe trước cửa, rồi lễ phép xin dân cho vào nhà. Nhẹ nhàng, chú rút ra một xấp giấy tờ, và thật nhẹ nhàng, chú mong bà con giúp công an bắt hai tên cướp ngân hàng đă “thó” 1,8 tỷ trước Tết mà công an cả tỉnh t́m không ra. Nụ cười “công nghiệp” ấy thật khác xa với những cái chỉ tay tháo quát đuổi chợ buổi hôm nào!
Khi dân hỏi thù lao thế nào, th́ chú lẳng lặng đi ra xe, gương mặt sa sầm xuống, nụ cười đă tắt hẳn. Chú rồ ga, rồi vút đi không nh́n lại!
Xem chừng dân ta đă thấm thía câu: “Tiền trả ngân hàng, huân chương của công an, tiền thưởng cho cán bộ, dân đen có mỗi cái mạng quèn!”. Quả là, chuyện tốt th́ không tới lượt dân, tới với dân th́ chắc chắn không tốt!
TRUMP CHỐNG CHIẾN TRANH , KHÔNG CAN THIỆP VÀO NỘI BỘ CỦA NƯỚC KHÁC , CHỈ LÀ HUYỀN THOẠI
Donald Trump nhiều lần hứa với cử tri rằng :
- Ông sẽ không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, ủng hộ đường lối :
-“ Nước Mỹ trên hết” và chấm dứt các cuộc chiến tranh kéo dài tốn xương máu và tiền bạc của Mỹ.
Tuy nhiên, hành động và tuyên bố của ông thường mâu thuẫn, và trên thực tế , chính quyền của ông đă can thiệp vào các vấn đề chính trị và quân sự của các quốc gia khác.
Trump hứa những ǵ trong chiến dịch tranh cử ?
Trong các chiến dịch tranh cử, Trump đă đưa ra những lời hứa cốt lơi là giảm bớt sự hiện diện quân sự của Mỹ ở nước ngoài và tránh can thiệp vào các vấn đề quốc tế.
Ngay trong mùa tranh cử 2016 , Trump nổi bật trong số các ứng cử viên sơ bộ của đảng Cộng Ḥa bằng cách tự tạo cho ḿnh h́nh ảnh của một người ngoài cuộc nổi loạn.
Ông liên tục khẳng định rằng :
- " Ḿnh là người duy nhất trong cuộc đua phản đối chiến tranh và can thiệp vào chuyện của thế giới."
Trump tuyên bố rằng :
- Ông đă chống cuộc xâm lược Iraq.
- Ông chỉ trích gay gắt chính sách đối ngoại lưỡng đảng v́ chủ nghĩa quân phiệt tai hại trong vài chục năm của họ.
Đối với một quốc gia mệt mỏi v́ chiến tranh và khao khát sự thay đổi, điều này đủ để chứng minh rằng Trump khác biệt .
Nhăn hiệu “chống chiến tranh, chống can thiệp ” đă gắn liền với ông và được cử tri ủng hộ.
ThầyVũ Hoàng Phú (Phú Tử) bị khởi tố tội “Gây rối trật tự công cộng” trong phiên toà xét xử cựu công an Lưu Quang Trung, người đă đánh ch ết anh trai Phú Tử.
Xin nói thẳng “Tay ai đứt th́ người đó đau”, có nỗi đau nào khi người nhà bị ra tay bởi dă man bởi một gă côn đồ trong màu áo công an. Nếu có chăng, th́ đó là cái đánh của sự phẫn uất, cái mà chính một bản án cũng không thể bù đắp nổi.
Đành rằng, mất người thân th́ có phút kích động, nhưng hành động của thầy Phú Tử xét đến cùng th́ chẳng gây hại ǵ cho cam. Ai cũng rơ, việc khởi tố chẳng qua là công an trả thù thầy do các buổi phát trực tiếp trên mạng xă hội thu hút đông đảo người xem và bức xúc với ngành công an.
Pháp luật không kể t́nh thân, pháp luật phải vô tư, công bằng, nhưng lại không thể mang người chết oan trở về với người thân, lại càng không thể khiến tên hung thủ trả một cái giá xứng đáng với cái m áu lạnh của gă. Th́ hành động của thầy Phú, chỉ là t́m lại sự cân bằng cho một cán cân đă bị lệch bởi tiền và quyền.
Sáng 16/1, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức lễ ra mắt ứng dụng di động Tuyên giáo và Dân vận. App Tuyên giáo kỳ vọng sẽ thực hiện chức năng “loa phường” của Tuyên giáo trong kỷ nguyên 4.0.
Tại buổi lễ, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tự hào, việc ra mắt ứng dụng di động không chỉ là sự kiện công nghệ, mà là minh chứng cụ thể cho sự đổi mới phương thức lănh đạo của Đảng trong kỷ nguyên số.
Trước đó, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng từng rầm rộ quảng cáo cho hai đứa con tinh thần mạng xă hội “Ma dê in Việt Nam” là GAPO và LOTUS. Nhưng tiếc thay, tuy là “con cưng”, đầu tư ngh́n tỷ nhưng vẫn phải chung số “yểu mệnh” từ khi ra mắt. GAPO th́ đi nhanh, c̣n LOTUS đến nay vẫn thoi thóp với sứ mệnh chính trị của ḿnh, rút ống th́ không nỡ, thế nào cũng có ông “vào ḷ”, c̣n để th́ nuôi không nổi.
App Tuyên giáo rồi cũng sớm chung số phận với những “đàn anh” của ḿnh, khai trương cho to, nhưng âm thầm đóng cửa!
Đại tướng Trịnh Văn Quyết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, trả lời báo chí về hoạt động Tuyên giáo trong thời gian tới, đặc biệt nhấn mạnh việc “Nói để dân hiểu, làm để dân tin”.
Những ǵ Tuyên giáo nói, dân đen đều hiểu. Một công tŕnh, tượng đài được Tuyên giáo dựng lên, là nhân dân hiểu ngân sách sắp phải mất ngh́n tỷ, rồi mấy quan lại có thêm vài cái biệt phủ, xe sang. Hay đằng sau những bảng thành tích “sáng chói” như mơ của mấy ông lănh đạo, là tương lai mờ mịt của địa phương đó.
Có ông lănh đạo Tỉnh nọ, lúc mới lên th́ hứa hẹn trăm điều, nhưng khi làm th́ không được bao nhiêu. Công tŕnh ngh́n tỷ th́ quan cho đắp chiếu, duyệt dự án trăm tỷ, nhưng quá nửa là cho cán bộ “cắn” và “đớp”, c̣n lại chỉ có mỗi “bê tông cốt tre” cho dân xài. Vẽ cho dân một cái bệnh viện hoành tráng, cuối cùng thành ra “chuồng ḅ cấp cao”.
Hay như Thủ Chính, mặt tươi cười, tay cầm tờ giấy hô vang GDP tăng trưởng vượt chỉ tiêu, nhưng lại không nh́n xuống xem dân đen c̣n đang lóp ngóp giữa ṿng xoáy băo giá và thất nghiệp. Báo cáo là của quan, c̣n sống là trách nhiệm của dân.
Dân họ hiểu, hiểu rằng nói một đàng, làm th́ một nẻo, hiểu quá để không dám tin!
Cậu bé mặc áo khoác caro, đeo balô Spiderman, đội chiếc mũ len màu xanh có tai thỏ. Đáng lẽ đó chỉ là một buổi chiều b́nh thường: tan lớp mầm non, về nhà, chạy ùa vào cửa trong hơi lạnh Minnesota. Nhưng ngay ở lối xe chạy trước sân, khoảnh khắc “b́nh thường” bị cắt phăng: Liam Conejo Ramos, 5 tuổi, bị các đặc vụ liên bang đưa đi — rồi cùng cha xuất hiện ở một cơ sở giam giữ của ICE tận Texas, cách nhà hơn 1.300 dặm.
Một câu chuyện có trẻ em, băng giá, và những tiếng căi nhau về đúng–sai, hợp pháp–phi pháp. Và giữa mọi tranh luận, điều c̣n lại là ánh nh́n trống rỗng của một đứa trẻ chưa kịp hiểu thế nào là “thủ tục”, “quyền hạn”, “tị nạn”. Bị đưa khỏi xe đang nổ máy, rồi “giữ cùng cha” tại Texas
Theo giới chức học khu và luật sư của gia đ́nh, Liam bị đưa đi hôm thứ Ba, ngay sau khi trở về từ lớp mầm non tại khu Columbia Heights (vùng ven Minneapolis). Nữ giám đốc học khu cho biết cậu bé bị đưa ra khỏi chiếc xe gia đ́nh đang nổ máy ngay trước nhà.
Gia đ́nh Liam được nói là gốc Ecuador. Luật sư Marc Prokosch phát biểu trong một cuộc họp báo rằng họ đă tŕnh diện với lực lượng biên pḥng tại Texas vào tháng 12/2024 để nộp đơn xin tị nạn. Ông nhấn mạnh gia đ́nh đang theo đuổi “con đường pháp lư”, và nói thẳng: “Đây không phải là những người nhập cư bất hợp pháp”, đồng thời cho biết chi tiết kế hoạch xin tị nạn thuộc diện bảo mật nên không thể tŕnh bày sâu hơn.
Hiện Liam và cha — ông Adrian Alexander Conejo Arias — được cho là đang bị giữ tại South Texas Family Residential Center ở Dilley, Texas, một cơ sở ICE dành cho các gia đ́nh.
Hai phiên bản: “dùng trẻ 5 tuổi làm mồi” hay “đứa trẻ bị bỏ rơi”?
Từ đây, câu chuyện tách làm hai ḍng sự thật đối đầu nhau.
Phía nhà trường nói đă có người lớn tại hiện trường van xin để họ đưa đứa trẻ vào nhà chăm sóc nhưng bị từ chối. Nữ giám đốc học khu c̣n mô tả một chi tiết gây sốc: một đặc vụ “dẫn cậu bé đến cửa” và bảo cậu gơ cửa xin vào nhà nhằm xem c̣n ai ở trong — điều mà bà cho rằng giống như “dùng một đứa trẻ 5 tuổi làm mồi”.
Ngược lại, cơ quan di trú phản bác mạnh mẽ trên mạng xă hội: ICE “chưa từng” dùng trẻ em làm mồi và khẳng định “đứa trẻ bị ABANDONED (bỏ rơi)”. Bộ An ninh Nội địa cho biết mục tiêu chính là người cha. Theo lời họ, khi lực lượng đến bắt, người cha “chạy bộ bỏ trốn”, để lại con; họ nói đă nhiều lần cố gắng yêu cầu người mẹ ra nhận con, thậm chí trấn an rằng sẽ không bắt mẹ nếu ra nhận, nhưng bà từ chối. Cuối cùng, theo cơ quan liên bang, người cha muốn con ở lại với ḿnh, và họ đưa cả hai đi cùng nhau, nhấn mạnh “ưu tiên là an toàn của đứa trẻ”.
Trong khi đó, phía người hỗ trợ gia đ́nh lại kể một nỗi sợ rất “đời”: mẹ của Liam hoảng loạn v́ thấy đặc vụ đứng trước cửa. Mục sư Sergio Amezcua nói người mẹ đang mang thai và c̣n một con trai tuổi thiếu niên. Hàng xóm khuyên bà đừng mở cửa v́ lo bà cũng sẽ bị giữ.
Giữa hai phiên bản ấy, câu hỏi làm công chúng nghẹt thở không hẳn là ai thắng lư trên giấy tờ, mà là: v́ sao một t́nh huống có thể xử lư theo hướng “giao đứa trẻ cho người thân/nhà trường” lại trượt sang hướng đưa thẳng một em bé 5 tuổi vào guồng máy giam giữ?
Trường học thành “tuyến đầu”: nhiều học sinh khác cũng bị đưa đi
Vụ Liam không đứng một ḿnh. Học khu nói đây là đứa trẻ thứ tư trong khu vực bị ICE đưa đi chỉ trong khoảng hai tuần.
Cũng trong ngày thứ Ba, một học sinh 17 tuổi trên đường đến trường bị các đặc vụ có vũ trang, che mặt bắt đi khi không có phụ huynh đi cùng; nhà trường mô tả em bị kéo ra khỏi xe và đưa đi. Trước đó, ICE vào căn hộ của một nữ sinh 17 tuổi và mẹ em, cả hai bị tạm giữ. Một bé gái 10 tuổi lớp 4 bị đưa đi cùng mẹ trên đường tới trường cách đó hai tuần, đến nay được nói vẫn ở một cơ sở giam giữ tại Texas.
Giám đốc học khu nói lực lượng liên bang c̣n xuất hiện quanh trường, thậm chí có lúc “đi theo xe buưt”, khiến “không c̣n cảm giác b́nh thường” trong sinh hoạt học đường. Với phụ huynh, điều ám ảnh nhất không chỉ là nỗi lo thủ tục pháp lư, mà là cảm giác: con ḿnh có thể biến mất ngay trên đường tới lớp.
JD Vance lên tiếng: “Không lẽ để đứa trẻ chết cóng?”
Trong chuyến thăm Minneapolis, Phó Tổng thống JD Vance bảo vệ hành động của lực lượng liên bang. Ông nói ông cũng là cha của một bé trai 5 tuổi và hiểu phản ứng ban đầu: “Làm sao lại bắt một đứa trẻ 5 tuổi?” Nhưng ông lập luận rằng mục tiêu là người cha; người cha chạy; vậy lực lượng phải làm ǵ trong giá lạnh — “để đứa trẻ chết cóng” hay bỏ qua việc bắt người ở lại Mỹ bất hợp pháp?
Phát biểu này ngay lập tức khoét sâu một rănh chia đôi dư luận: một bên nh́n thấy bài toán thực thi pháp luật trong điều kiện thời tiết nguy hiểm; bên kia nh́n thấy một sự “b́nh thường hóa” việc trẻ em bị cuốn vào chiến dịch trục xuất.
Dilley: “trung tâm gia đ́nh” hay nhà giam mềm?
Dilley được mô tả là nơi giam giữ mang tính “cư trú” cho gia đ́nh: những dăy nhà dạng trailer màu beige, có không gian thư viện, pḥng gym, lớp học; trẻ em từ sơ sinh tới tuổi teen có thể ở đó cùng cha/mẹ.
Nhưng dù h́nh thức là “cơ sở gia đ́nh”, bản chất vẫn là bị giữ lại, bị tách khỏi nhịp sống, khỏi trường lớp, khỏi căn nhà và cộng đồng quanh ḿnh. Các luật sư, nhà hoạt động nhiều năm qua từng nêu lo ngại về điều kiện và tác động tâm lư của việc giam giữ trẻ em — đặc biệt là khi trẻ không hề là đối tượng phạm tội, chỉ là người bị kéo theo trong một cuộc bắt giữ người lớn. Câu hỏi c̣n treo: luật pháp có thể đúng, nhưng cách làm có cần phải lạnh lùng đến vậy?
Câu chuyện của Liam bị đẩy qua lại giữa các câu chữ “hợp pháp”, “đúng quy tŕnh”, “abandoned”, “bị dùng làm mồi”. Nhưng trong con mắt công chúng, có một sự thật giản dị hơn mọi thông cáo: một đứa trẻ 5 tuổi đă rời sân nhà ở Minneapolis và kết thúc ở một cơ sở ICE tại Texas.
Nếu mục tiêu thật sự là “an toàn của đứa trẻ”, v́ sao lời đề nghị để người lớn tại hiện trường hoặc nhà trường chăm sóc lại không thành? Nếu lo “trẻ chết cóng”, v́ sao lựa chọn duy nhất lại là đưa trẻ vào quy tŕnh giam giữ liên bang? Và nếu gia đ́nh đang theo đuổi con đường xin tị nạn, v́ sao phần “pháp lư” lại phải trả giá bằng phần “trẻ thơ”?
Ở Minnesota mùa này, băng giá không chỉ nằm trên mặt đường. Nó nằm cả trong cách mà một xă hội tranh căi về biên giới của ḷng nhân — khi đối diện với một chiếc mũ thỏ xanh và đôi mắt của đứa trẻ chưa kịp hiểu v́ sao ḿnh phải đi xa đến thế.
Khoảng 9 giờ sáng, trên đoạn Nicollet Avenue (Eat Street) – nơi thường ngày chỉ có mùi đồ ăn đa văn hóa và tiếng xe cộ – bỗng biến thành một hiện trường lạnh buốt. C̣i xe, tiếng huưt sáo phản đối, camera điện thoại giơ lên dày đặc. Giữa khung cảnh ấy, Alex Pretti, 37 tuổi, đứng trên đường như một người “giữ nhịp” giao thông: một tay cầm điện thoại ghi h́nh, tay kia ra dấu cho xe chạy.
Chỉ vài phút sau, cuộc đối đầu leo thang nhanh đến mức khó tin: xịt hơi cay, giằng co, một “đống người” nhào xuống mặt đường phủ tuyết. Và rồi – trong đúng khoảnh khắc mà nhiều người nói là “mắt thường không kịp hiểu” – tiếng hô “he’s got a gun!” vang lên… ngay trước khi loạt đạn nổ. Phân tích video: súng bị rút khỏi thắt lưng trước khi nổ súng
Theo phân tích video, một sĩ quan liên bang mặc áo khoác xám được nh́n thấy tḥ tay vào vùng thắt lưng của Pretti giữa lúc nhiều người đang gh́ chặt anh xuống đất, rồi rút ra một khẩu súng trông tương tự khẩu súng mà Bộ An ninh Nội địa (DHS) nói Pretti mang theo.
Điểm khiến dư luận “đứng h́nh” là: người mặc áo xám ấy trước khi lao vào đám đông th́ tay không, nhưng chỉ ít khung h́nh sau đă cầm súng và bước nhanh ra khỏi ṿng xô đẩy. Chỉ hơn một giây sau khi người này rời khỏi “điểm nóng” với khẩu súng trên tay, phát đạn đầu tiên vang lên, rồi thêm ít nhất 9 phát nữa trong chuỗi âm thanh như xé toạc buổi sáng.
Trong toàn bộ những video, Pretti không được thấy đang cầm hay chĩa súng; trước đó anh được thấy cầm điện thoại. Cũng chưa rơ người rút súng có kịp thông báo cho các sĩ quan khác rằng vũ khí đă được lấy ra hay không. Sự mơ hồ này kéo theo một câu hỏi lạnh người: nếu súng đă bị lấy khỏi người Pretti, v́ sao vẫn có loạt đạn? Hai câu chuyện đối nghịch: “tự vệ” hay “không thể biện minh”?
Phía DHS, phát ngôn viên Tricia McLaughlin nói các sĩ quan “cố tước vũ khí nhưng nghi phạm chống trả dữ dội”, và một đặc vụ đă bắn “để tự vệ” v́ lo sợ cho tính mạng ḿnh và đồng đội. DHS cho biết nhân viên y tế đă can thiệp nhưng Pretti được xác nhận tử vong tại chỗ.
Trong khi đó, Giám đốc Cảnh sát Minneapolis Brian O’Hara nói Pretti được tin là chủ súng hợp pháp và có giấy phép mang theo. Cựu ủy viên cảnh sát Philadelphia/Washington DC Charles Ramsey – trong vai tṛ chuyên gia phân tích – lại nhận xét thẳng: nh́n những ǵ thể hiện trên video, vụ nổ súng này “không giống một vụ bắn chính đáng”; ông nhấn mạnh h́nh ảnh nạn nhân nằm sấp/áp sát mặt đất mà vẫn bị bắn tiếp.
Đáng chú ư, chỉ ít lâu sau vụ nổ súng, Tổng thống Donald Trump và một số quan chức liên bang đăng h́nh một khẩu súng mà họ nói thuộc về Pretti; DHS cũng công bố ảnh khẩu súng được nói là thu tại hiện trường. Họ dựa vào việc có “hai băng đạn” để suy luận đây là t́nh huống “muốn gây sát thương tối đa”, thậm chí gán động cơ “tàn sát lực lượng chấp pháp” – nhưng phía phản biện cho rằng đó là suy diễn không chứng cứ, và chính video mới là thứ khiến lập luận ấy lung lay.
Chuỗi sự kiện trước phát đạn: xô đẩy, xịt hơi cay, quật ngă
Các video cho thấy căng thẳng bùng lên quanh một hoạt động của lực lượng liên bang được mô tả là “nhắm mục tiêu” một người nhập cư không giấy tờ bị truy nă v́ “hành hung bạo lực”. Có lời kể rằng người bị truy đuổi chạy vào một tiệm bánh donut gần đó; người trong tiệm khóa cửa, lực lượng truy đuổi không vào được và gọi chi viện.
Bên ngoài, đám đông tụ lại, thổi c̣i phản đối, bấm máy quay. Pretti được nh́n thấy vừa ghi h́nh vừa lớn tiếng nhắc một sĩ quan “đừng đẩy họ ra giữa ḍng xe”. Rồi một sĩ quan xô một phụ nữ ngă xuống đường. Pretti bước vào giữa hai người. Một chất kích thích hóa học được xịt thẳng vào Pretti; anh bị kéo quỵ xuống. Nhiều sĩ quan lập tức áp sát, gh́ người, đè xuống mặt đường. Có góc quay cho thấy một sĩ quan dường như ra đ̣n khi Pretti đang ở dưới.
Đúng trong “nút thắt” ấy, người áo khoác xám xuất hiện, rút một vật giống súng từ vùng thắt lưng. Và ngay sau đó, tiếng súng nổ.
Một chi tiết kiểu “hậu trường hiện trường” lại càng làm dày thêm nghi vấn: khoảng một phút sau khi Pretti nằm bất động, có tiếng một sĩ quan hỏi “súng đâu?”, rồi người áo khoác xám trả lời: “Tôi giữ súng.”
Minneapolis “chấn động tháng 1”: cái chết thứ hai liên quan chiến dịch trấn áp nhập cư
Vụ Alex Pretti là cái chết thứ hai trong tháng ở Twin Cities được liên hệ với chiến dịch truy quét nhập cư tăng tốc mạnh. Trước đó, ngày 7/1, một công dân Mỹ tên Renee Good bị bắn chết trong một vụ nổ súng liên quan lực lượng liên bang; một tuần sau, một sĩ quan ICE bắn bị thương một người đàn ông Venezuela ở chân tại Minneapolis.
Bối cảnh ấy khiến cái chết của Pretti không chỉ là một “hồ sơ h́nh sự”, mà thành một mồi lửa chính trị: biểu t́nh, giận dữ, và cuộc tranh luận về cách lực lượng liên bang hành xử giữa khu dân cư.
Lệnh ṭa giữ chứng cứ: cuộc giằng co quyền điều tra
Sau vụ việc, một thẩm phán Minnesota đă ban hành lệnh tạm thời, yêu cầu các cơ quan liên bang (bao gồm DHS) không được phá hủy hay chỉnh sửa bất kỳ chứng cứ nào liên quan vụ nổ súng; lệnh này bao gồm cả chứng cứ bị lấy khỏi hiện trường hoặc rơi vào “quyền kiểm soát độc quyền” của liên bang. Một phiên điều trần được ấn định vào thứ Hai lúc 2 giờ chiều tại St. Paul.
Việc ṭa phải can thiệp sớm như vậy cho thấy: cuộc điều tra không chỉ là “ai đúng ai sai”, mà c̣n là “ai giữ bằng chứng, ai nắm quyền kể câu chuyện”.
Alex Pretti là ai: y tá ICU của bệnh viện VA, người “muốn tạo khác biệt”
Theo gia đ́nh và đồng nghiệp, Alex Pretti làm y tá khoa Hồi sức tích cực (ICU) tại bệnh viện VA ở Minneapolis khoảng 5 năm – nơi anh chăm sóc các cựu chiến binh. Người thân kể anh là người hiền, sống có trách nhiệm, muốn làm điều tử tế cho cộng đồng và cho những bệnh nhân mang trên ḿnh di chứng chiến tranh.
Có thông tin rằng Pretti bắt đầu tham gia các cuộc phản đối thực thi nhập cư sau vụ Renee Good. Cha anh nói gia đ́nh từng dặn: cứ phản đối, nhưng đừng đối đầu trực diện – “hăy cẩn thận”. Rốt cuộc, lời dặn ấy trở thành một câu nhói buốt: anh vẫn ngă xuống giữa phố, khi tay c̣n cầm điện thoại. Những câu hỏi c̣n treo lơ lửng
Ai bắn phát đạn đầu tiên? V́ sao loạt đạn tiếp tục khi video cho thấy khẩu súng đă bị rút khỏi người Pretti ngay trước đó? Người lấy súng có kịp báo cho đồng đội hay không – hay sự “quá đông, quá chật” đă biến một t́nh huống thành cơn hoảng loạn dây chuyền?
Trong một thành phố từng chứng kiến quá nhiều khoảnh khắc định mệnh, câu chuyện Alex Pretti giờ không chỉ là câu chuyện của một người đàn ông gục xuống. Nó là câu chuyện về cách quyền lực vận hành trong vài giây ngắn ngủi – và cái giá của vài giây ấy có thể là một mạng người, một cộng đồng phẫn nộ, và một niềm tin bị rạn vỡ.
Tân Giáo hoàng Leo XIV xuất hiện trên ban công Vương cung Thánh đường Thánh Peter tối 8/5. Ảnh: AFP
Kể từ khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV – vị giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Mỹ – lên ngôi vào Tháng Năm, 2025, mối quan hệ giữa Ṭa Thánh Vatican và Ṭa Bạch Ốc dưới thời Tổng Thống Donald Trump bắt đầu bước vào giai đoạn căng thẳng.
Khi Vatican không thể không lên tiếng
Xuất thân từ Chicago và với kinh nghiệm mục vụ dài năm tại Mỹ Latin, Đức Giáo Hoàng Leo XIV liên tục chỉ trích :
Chính sách nhập cư cứng rắn
- Kế hoạch can thiệp quân sự vào Venezuela cũng như một số khía cạnh ngoại giao của chính quyền Trump.
Những phát ngôn thẳng thắn của Ngài không chỉ phản ánh lập trường truyền thống của Giáo Hội Công Giáo về phẩm giá con người mà c̣n đánh dấu sự chuyển hướng mạnh mẽ hơn trong cách Giáo Hội Mỹ đối phó với chính quyền hiện tại.
Mới đây, ngày 18 Tháng Mười Hai , Đức Giáo Hoàng Leo XIV bổ nhiệm :
- Giám Mục Ronald Hicks, 58 tuổi, làm tổng giám mục mới của Tổng Giáo Phận New York – một trong những giáo phận quan trọng nhất nước Mỹ, nơi được xem là :
- “ Thủ đô của các tổng giám mục trên thế giới.” (“Archbishop Capital of the World”).
Đây được xem là động thái mang tính biểu tượng cao, thể hiện đường lối quyết liệt hơn của ṭa thánh trong vấn đề nhập cư.
Giám Mục Hicks , gốc Chicago như chính Đức Giáo Hoàng Leo XIV, từng có nhiều năm làm việc tại El Salvador và Mexico , nổi tiếng với những cuộc vận động giúp người nghèo và tận t́nh hỗ trợ trẻ mồ côi và trẻ bị bỏ rơi.
Kinh nghiệm cá nhân với người di cư từ Mỹ Latinh khiến Giám Mục Ronald Hicks trở thành biểu tượng cho cộng đồng Công Giáo Hispanic ngày càng lớn mạnh tại Mỹ.
Việc bổ nhiệm Giám Mục Ronald Hicks diễn ra đúng vào thời điểm chính quyền Trump đẩy mạnh chiến dịch trục xuất hàng loạt và kiểm soát biên giới nghiêm ngặt.
Tân Tổng giám mục Hicks sẽ thay thế Hồng Y Timothy Dolan – tṛn 75 tuổi và vừa từ chức theo quy định giáo luật.
Nổi tiếng giao tiếp khéo léo và có mối quan hệ thân thiện với Tổng Thống Trump, Hồng Y Dolan từng chủ tŕ buổi cầu nguyện tại hai lần nhậm chức của ông Trump (2017 và 2025).
Dưới thời Hồng Y Dolan, Giáo Hội Mỹ gần như luôn né tránh đối đầu trực tiếp các chính sách nhập cư của ông Trump.
Gần đây, Hồng Y Dolan bị chỉ trích dữ dội khi so sánh Charlie Kirk , nhà hoạt động chính trị bảo thủ bị ám sát vào Tháng Chín, với Thánh Phaolô ! (“Pope Leo appoints pro-migrant archbishop of New York, signaling Church’s more robust approach to Trump”/CNN).
Có người hỏi tôi: “V́ sao anh chống Trump? Anh ghét ông ta đến thế sao?”
Câu hỏi đó đă sai ngay từ gốc rễ. Họ tưởng chống Trump là ghét một cá nhân, trong khi sự thật hoàn toàn ngược lại: tôi chống Trump v́ tôi yêu con người, yêu nước Mỹ, và yêu những giá trị tự do – nhân bản mà xứ sở này từng đại diện.
Tôi tin vào tự do kinh doanh, vào trách nhiệm cá nhân, vào gia đ́nh, tôn giáo, và kỷ luật đạo đức. Nghĩa là, trên nhiều mặt, tôi không xa lạ ǵ với “bảo thủ”. Nhưng bảo thủ không đồng nghĩa với bất nhân, và truyền thống không đồng nghĩa với tàn bạo. Điều khiến tôi chống Trump là việc ông ta khoác chiếc áo “bảo thủ” để phá hoại chính những giá trị ḿnh rao giảng, biến “ư thức hệ” thành cái khiên che giấu sự tàn nhẫn, và biến “tự do” thành thứ chỉ dành cho những người cùng màu da, cùng suy nghĩ.
Một ư thức hệ th́ có thể tranh luận. Nhưng nỗi sợ, nước mắt, và sự tan nát của các gia đ́nh th́ không thể tranh luận. Chúng hoặc là có thật, hoặc là không. Và dưới thời Trump, chúng hiện ra khắp nơi, quá nhiều, quá thật. NHỮNG VẾT THƯƠNG MÀ CHÍNH SÁCH ĐỂ LẠI TRÊN ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI
Tôi chống Trump v́ tôi đă nh́n thấy những vết thương cụ thể mà ông ta gieo lên đời sống người dân Hoa Kỳ. Tôi nhớ h́nh ảnh một bà mẹ ôm đầu khóc khi đứa con trai 15 tuổi – sinh ra ở Texas, quốc tịch Mỹ – bị ICE giữ chỉ v́ nói tiếng Tây Ban Nha với bạn. Chỉ một câu nói b́nh thường trong một buổi phụ hồ đủ để biến một đứa bé thành “đối tượng khả nghi”. Giọng người mẹ kể lại run như người đứng giữa trận động đất. Không ai có quyền gieo nỗi kinh hoàng như thế vào một gia đ́nh vô tội – càng không phải một tổng thống.
Tôi nhớ một gia đ́nh ở Mississippi, nơi người cha bị bắt trong một cuộc bố ráp chỉ v́ trùng tên với ai đó trong danh sách. Ông bị đưa đi như một món đồ bị vứt, để lại ba đứa con hoảng loạn hỏi mẹ: “Ba con đi đâu? Ba có về không?”
Tôi nhớ lời kể của một cựu binh Mỹ từng phục vụ ở Iraq, bị giữ lại ở sân bay như đối tượng đáng nghi chỉ v́ mang họ Ả Rập. Anh nói: “Tôi đă cầm súng v́ nước Mỹ, nhưng nước Mỹ lại nh́n tôi như gián điệp.” Đó không chỉ là xúc phạm – đó là phản bội.
Những chuyện đó không phải tin đồn. Chúng nằm trong hồ sơ, trong lời khai, trong báo cáo nhân quyền, và trong nước mắt của người thật – nếu ai đủ can đảm nh́n thẳng.
COVID: KHI MỘT CÂU “TR̉ BỊP” GIẾT THÊM NHIỀU NGƯỜI
Tôi chống Trump v́ tôi đă thấy ông ta đối xử với sinh mạng như con số, và với sự thật như tṛ đùa. Khi Trump gọi COVID-19 là “tṛ bịp”, có người nghĩ đó chỉ là câu nói để lấy tràng pháo tay. Nhưng trong thực tế bệnh viện, câu nói ấy giết người. Người dân nghe tổng thống bảo đó là “tṛ lừa”, họ buông bỏ cảnh giác, tụ tập đông, không đeo khẩu trang, không xét nghiệm. Và rồi họ chết.
Trong thời gian đó, tôi làm việc trong bộ phận IT của một bệnh viện lớn. Tôi chịu trách nhiệm gửi báo cáo COVID mỗi ngày lên County, theo dơi số ca dương tính, số nhập viện, số tử vong, và vẽ những biểu đồ để ban giám đốc thấy t́nh h́nh đang xấu đi nhanh thế nào. Mỗi đường cong tăng lên không phải là nét vẽ vô tri – đó là những sinh mạng thật. Tôi thấy ICU kín giường, thấy báo cáo “không c̣n giường trống” dày lên từng tuần, thấy những cuộc họp khẩn kéo dài đến khuya.
Cùng lúc đó, vợ tôi – một y tá tại một bệnh viện lớn khác – phải trực tiếp chăm sóc bệnh nhân COVID. Mỗi ngày tôi nh́n vợ mặc đồ bảo hộ kín từ đầu đến chân, như lính cứu hỏa bước vào đám cháy, không phải v́ cô ấy muốn kịch tính, mà v́ một hơi thở sai có thể cướp cả gia đ́nh. Về đến nhà, vợ tôi phải dừng ngay trong garage, tháo từng lớp đồ bảo hộ, thay toàn bộ quần áo bỏ vào cái giỏ riêng mà cả nhà gọi là “giỏ đồ nguy hiểm”. Trong khoảng thời gian ấy, con cái không được chạy tới ôm mẹ. Một cái ôm trở thành điều xa xỉ.
Ngoài kia, những người chống vaccine hô “COVID là tṛ lừa”, “không cần khẩu trang”, “tự do quan trọng hơn bệnh vặt”. Nhưng trong bệnh viện – nơi tôi nh́n số liệu từng giờ và nơi vợ tôi nh́n bệnh nhân tắt thở mỗi ngày – chúng tôi thấy một sự thật khác hẳn: COVID giết người thật, và lời nói vô trách nhiệm của lănh đạo c̣n giết nhiều hơn.
MỘT XĂ HỘI TRỞ NÊN TÀN NHẪN HƠN
Tôi chống Trump v́ tôi thấy ông ta làm con người trở nên tàn nhẫn hơn. Một cảnh sát trưởng đảng Cộng ḥa từng nói thẳng rằng từ khi Trump lên, người ta “cho phép bản thân tàn nhẫn hơn”. Họ cảm thấy được cấp phép để chửi rủa, để chế nhạo kẻ yếu thế, để coi thường luật pháp.
Tôi thấy điều đó trong tràng cười của đám đông khi Trump bắt chước dáng đi của một kư giả khuyết tật. Khi hàng triệu người cười theo, tôi hiểu: đạo đức xă hội không sụp đổ trong một ngày, nó sụp dần theo từng tràng cười đểu cáng.
Trump không lănh đạo bằng sự chân thật, ông ta lănh đạo bằng cách tạo ra kẻ thù. Kinh tế có vấn đề, ông đổ cho người tị nạn. Có scandal, ông đổ cho truyền thông. Bộ máy nhà nước có sai phạm, ông đổ cho “đám phản quốc” trong nội bộ. Điều duy nhất ông không làm là tự nh́n vào gương. Một người luôn xem ḿnh là nạn nhân không bao giờ xứng đáng lănh đạo một đất nước hùng mạnh.
Nước Mỹ từng trải qua McCarthyism, kỳ thị người Nhật, Jim Crow – những thời kỳ mà sợ hăi tràn ngập. Trump không phát minh ra thù hận, ông chỉ mở khóa cho nó tràn ra khắp xă hội.
MAGA – CHIẾC Ô MÀU ĐỎ CHE CHỞ BÓNG MA DA TRẮNG THƯỢNG ĐẲNG
Trong chính trị, có những liên minh không cần kư giấy, nhưng ai cũng thấy. Phong trào MAGA là một liên minh như vậy. Trên mặt báo, Trump hiếm khi tự nhận ḿnh theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng. Trên bục vận động, ông đôi khi cũng nói vài câu chống bạo lực. Nhưng dưới lớp sơn mỏng đó, nước Mỹ đă thấy quá rơ: MAGA đang là chiếc ô chính trị lớn nhất che chắn cho sự hồi sinh của tư tưởng da trắng cực hữu.
Nếu không có MAGA, các nhóm white supremacists vẫn tồn tại, nhưng khó mà ngang nhiên, hợp pháp hóa đến vậy. MAGA không phát minh ra white supremacy, nhưng nó đem lại cho thứ tư tưởng lỗi thời ấy một mái hiên, tránh búa ŕu dư luận.
Trump là bậc thầy của những “tiếng huưt sáo” chính trị. Khi được yêu cầu lên án Proud Boys, ông không nói “hăy dừng lại”, mà nói: “Stand back and stand by.” Đó không phải là lời lên án, mà là một câu lệnh chờ thời. Proud Boys hiểu ngay, in câu đó lên áo, lên cờ như lời chúc phúc từ cấp trên.
Charlottesville 2017, một bên là người xuống đường chống kỳ thị, bên kia là neo-Nazi và white supremacists hô “Jews will not replace us”, vậy mà Trump vẫn nói: “Có rất nhiều người tốt ở cả hai phía.” Đó không chỉ là sai lầm đạo đức, mà là tín hiệu: MAGA sẽ không đóng sập cánh cửa trước mặt những kẻ cuồng tín màu da.
Có thể không phải ai ủng hộ MAGA cũng là phân biệt chủng tộc. Nhưng gần như tất cả các nhóm da trắng cực hữu đều chọn MAGA làm nhà. Trên đồi Capitol ngày 6/1, người ta thấy Proud Boys, Oath Keepers, Three Percenters, neo-Nazi… chen vai bên cạnh cờ Trump. Họ tin rằng họ đang làm điều ông muốn. Và điều đáng sợ nhất là Trump chưa bao giờ nói họ đă hiểu lầm.
Trong chính trị, im lặng đôi khi là đồng ư. Khi Trump không lên án white supremacy tới nơi tới chốn, không dùng quyền lực để đẩy lùi cực đoan, ông mặc nhiên trở thành tấm khiên mềm cho chúng bám vào.
BI KỊCH NHỮNG NGƯỜI VIỆT “DA VÀNG” THỜ PHỤNG THUYẾT DA TRẮNG
Điều bi hài là có những người Việt, da vàng mũi tẹt, lại quỳ lạy một nhân vật được phong trào da trắng thượng đẳng xem như thủ lĩnh tinh thần. Họ ḥ reo đội nón đỏ, giương cờ Trump, hy vọng được “nhận làm người nhà” trong một hệ tư tưởng vốn xem họ chỉ là dân hạng hai.
Tôi không hiểu họ gửi cái đầu ở đâu. Có lẽ họ tin rằng chỉ cần hô to khẩu hiệu, họ sẽ được tạm tha khỏi danh sách “bị thay thế”. Nhưng lịch sử chủ nghĩa da trắng thượng đẳng chưa bao giờ dung nạp người da vàng. Cái ô đỏ của MAGA, nếu có che cho ai, th́ cũng không phải che cho chúng ta.
TR̉ HỀ “GIẢI H̉A B̀NH” VÀ NGHỆ THUẬT NỊNH THỜI TRUMP
Đến một lúc nào đó, người ta không chỉ sợ Trump, họ c̣n đua nhau… nịnh Trump. Ngày thứ 319 ông ở Nhà Trắng, thế giới chứng kiến một màn bi hài: FIFA bỗng dưng nghĩ ra một “Giải Ḥa B́nh” mới toanh để trao cho Trump ngay dịp bốc thăm World Cup 2026. Một giải thưởng mà nhân loại chưa từng nghe tên, với tiêu chí duy nhất là vừa khít cái tôi cỡ sân vận động của ông.
H́nh ảnh Chủ tịch FIFA Gianni Infantino bước ra như ông Bụt, trao cho Trump chiếc cúp lấp lánh, chỉ để vuốt ve một người mà chính sách vừa tiễn hàng chục con người xuống biển Caribe, nghe qua đă đủ mùi. Thể thao vốn thích tuyên bố “phi chính trị”, nhưng trước cái bóng Trump, người ta sẵn sàng xé nát quy tắc, đục tường ngăn, miễn làm ông vui.
Trước đó, để xoa dịu nỗi buồn hụt Nobel, một quỹ mang tên Nixon cũng kịp phong cho Trump danh hiệu “Kiến trúc sư Ḥa B́nh”, trong khi “bản vẽ ḥa b́nh” của ông là mơ chiếm Canada, Greenland, đuổi dân Gaza để xây resort, và bắt Ukraine buông súng nhường đất. Bộ Ngoại giao Mỹ lại đổi tên Viện Ḥa B́nh thành “Viện Ḥa B́nh Donald J. Trump”, treo bảng hiệu sáng choang như showroom xuất khẩu phong trào nịnh toàn cầu.
Ḥa b́nh, từ lư tưởng chung của nhân loại, biến thành thương hiệu cá nhân, thành franchise. Không c̣n là kết thúc chiến tranh, mà là món quà khuyến măi đi kèm quyền lực. Người ta không trao giải cho ḥa b́nh, họ trao giải cho cái tôi của Trump.
Ḥa B́nh kiểu Trump không phải để chấm dứt đổ máu, mà để mở rộng thị trường nịnh. “Ḥa b́nh” trở thành đạo cụ trang trí trên sân khấu chính trị, hơn là cam kết đạo đức.
TÔI CHỐNG TRUMP V̀ TÔI VẪN C̉N TRÁI TIM
Cuối cùng, lư do tôi chống Trump rất giản dị.
V́ tôi yêu con người.
V́ tôi không chịu nổi cảnh trẻ thơ khóc đi t́m cha mẹ bị bắt đi như tội phạm.
V́ tôi không muốn thấy công dân Mỹ bị đối xử như kẻ lạ trên chính đất nước ḿnh.
V́ tôi không muốn hàng triệu gia đ́nh sống trong nỗi ám ảnh mỗi khi bước ra khỏi cửa nhà.
Và v́ tôi không muốn nước Mỹ – nơi tôi đang tị nạn Cộng sản – trở thành chốn mà sự tàn nhẫn được tôn lên như sức mạnh, c̣n hỗn loạn được khoác áo “phong cách lănh đạo”.
Tôi không chống ông ta v́ chuyện đảng phái. Tôi chống ông ta v́ tôi vẫn c̣n trái tim. Và tôi tin, nếu anh cũng c̣n trái tim, anh sẽ hiểu điều đó.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. V́ một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hăy ghé thăm chúng tôi, hăy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
