The following report provides a detailed professional paraphrase regarding Vietnam’s emergence as a global hub for international education and the shifting patterns of student mobility in 2026.

Global education is undergoing a historic transformation, with Vietnam officially recognized as one of the world's premier "new-generation" study destinations. According to the 2026 rankings by EduOpinions, a globally trusted platform for education reviews, Vietnam has entered the top 8 emerging study abroad locations, joining the ranks of traditional European alternatives like Italy, Spain, and Portugal. This recognition is backed by an impressive overall student satisfaction rating of 4.55 out of 5 stars, notably outperforming the average scores of institutions in the United Kingdom (4.38) during the same period.

The rise of Vietnam signals a "reversal" in global study flows, which were previously dominated by the "Big Four" (the U.S., UK, Canada, and Australia). As traditional education hubs face soaring tuition fees and a rising cost of living, international students are increasingly prioritizing Return on Investment (ROI) and quality of experience. Vietnam has positioned itself as a leading beneficiary of this shift, offering a "dual advantage" that combines internationally benchmarked academic environments with a cost of living estimated to be three to four times lower than major Western cities like New York or London.

A key factor in this growing reputation is the success of high-level institutions like British University Vietnam (BUV), which has achieved QS 5-Star status for six consecutive years. Such universities allow students to earn globally recognized degrees while residing in dynamic urban centers like Hanoi. For many, the financial breakdown is compelling: annual undergraduate tuition fees at top-tier international universities in Vietnam average around €7,000 ($8,212), with annual living expenses ranging from €5,600 to €7,300. This makes the total cost of a world-class degree significantly more accessible than equivalent programs in the West.

Beyond economics, Vietnam’s appeal is bolstered by its political and economic stability and its strategic position in the heart of Southeast Asia. Students are drawn to a lifestyle that blends modern urban energy with rich cultural heritage, including access to world-renowned natural sites. Testimonials from international scholars, such as Karunaratne Chaanakya Rahel from Sri Lanka, highlight that Vietnam often meets or exceeds the academic expectations initially reserved for European institutions, particularly in high-demand fields like Data Science and Artificial Intelligence.

Currently hosting approximately 22,000 international students, Vietnam is actively transitioning from being a primary "sender" of students to a regional education hub. Experts, including Professor Rick Bennett of BUV, emphasize that the country’s unique blend of safety, cultural identity, and digital economic growth provides a fertile ground for both academic development and long-term career prospects. As Vietnam continues to align its higher education sector with global standards, it is well-positioned to remain a top choice for a new generation of global learners who value both academic excellence and a sustainable lifestyle.

Kính chúc toàn thể quý độc giả, toàn thể thành viên thân yêu của VietBF, từ những cây bút kỳ cựu cho đến những người lặng lẽ ghé thăm mỗi ngày, một năm mới Bính Ngọ 2026 an khang – thịnh vượng – bình an – hạnh phúc.

“Năm mới tấn tài tấn lộc,
Xuân sang vạn sự như ý.”

Bước sang năm Ngựa – biểu tượng của sức mạnh, bền bỉ và bứt phá – VietBF cũng xin được cùng quý vị “phi nước đại”, mở rộng chân trời nội dung, nâng cấp công nghệ, làm mới trải nghiệm để phục vụ cộng đồng ngày một tốt hơn.

🌟 Ra Mắt Hai Trang Video Mới – Công Nghệ DUO 2.0

🎵 DUO Music Video Portal
Trang video âm nhạc mới với thiết kế hai hàng video song song (DUO layout), tối ưu hiển thị và trải nghiệm.

• Sử dụng công nghệ tải trang tự động thế hệ 2.0 – mượt mà, liền mạch, không gián đoạn.
• Video không có quảng cáo YouTube chen ngang giữa chừng.
• Tối ưu đặc biệt cho iPad, nhưng desktop và mobile đều sử dụng linh hoạt.

🎬 DUO Series Movies Portal
Không gian phim bộ – phim dài tập – tuyển chọn đặc sắc.

• Giao diện hai hàng DUO, xem liên tục, không bị phân mảnh nội dung.
• Công nghệ tải tự động 2.0 – lướt đến đâu tải đến đó.
• Không quảng cáo YouTube ở giữa video.
• Tối ưu trải nghiệm trên iPad – màn hình rộng, hiển thị đẹp, điều hướng dễ dàng.

“Xem phim liền mạch – nghe nhạc không ngắt quãng”.

📈 Các Trang Thông Tin Mới Ra Mắt

Bên cạnh hệ thống video, VietBF chính thức ra mắt thêm nhiều chuyên mục tiện ích:

• Trang Tỷ giá – cập nhật thị trường, vàng, USD, Bitcoin…
• Trang Dự Báo Thời Tiết – thông tin khí hậu toàn cầu mỗi ngày.
• Tin tức từ 3 ngày trước
• Tin tức từ 5 ngày trước
• Tin tức từ 15 ngày trước
• Tin tức từ 25 ngày trước

Tất cả đều nằm trong VietBF Menu (bên trái top màn hình) – dễ truy cập, rõ ràng, tiện lợi.


🚀 Nâng Cấp Toàn Bộ Hệ Thống – Autoscroll 2.0

Toàn bộ các trang của VietBF nay đã được nâng cấp lên công nghệ tải tự động thế hệ mới nhất 2.0:

• Tải nội dung mượt mà.
• Không cần bấm sang trang thủ công.
• Tối ưu hiệu suất cho desktop, tablet và mobile.
• Giảm độ trễ – tăng trải nghiệm đọc liên tục.

💝 Lời Tri Ân Đầu Xuân

Một diễn đàn không thể lớn mạnh nếu thiếu sự đồng hành của quý độc giả và thành viên. Mỗi lượt đọc, mỗi bình luận, mỗi chia sẻ là một viên gạch xây nên cộng đồng VietBF hôm nay.

“Muốn đi nhanh thì đi một mình,
Muốn đi xa thì đi cùng nhau.”

Năm Bính Ngọ 2026 – chúc tất cả quý vị:

• Sức khỏe dồi dào.
• Gia đình an vui.
• Công việc hanh thông.
• Tài lộc đủ đầy.
• Tâm an – trí sáng – lòng nhẹ nhàng.

VietBF xin trân trọng cảm ơn và kính chúc một mùa xuân rực rỡ!

🌸 Chúc Mừng Năm Mới Bính Ngọ 2026! 🌸

Pháp vừa ra quyết định hạn chế quyền tiếp cận các Bộ trưởng của Pháp đối với Đại sứ Mỹ tại Pháp Charles Kushner. Ông Charles Kushner vốn là cha của Jared Kushner, con rể của ông Trump.

Ông Charles Kushner dự tang lễ bà Ivana Trump, người vợ đầu của Tổng thống Trump tại New York, Mỹ, ngày 20/7/2022. (Ảnh: Bloomberg)
Bộ Ngoại giao Pháp cho biết, quyết định này được đưa ra sau khi Đại sứ Mỹ Charles Kushner không có mặt theo giấy triệu tập của Ngoại trưởng Pháp, có liên quan đến lời phát ngôn về cái chết của nhân vật hoạt động cực hửu người Pháp Quentin Deranque hồi đầu tháng này.

Theo bản tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Pháp, ông Kushner được triệu tập để làm rõ các lời phát ngôn lcó iên quan đến cái chết của ông Deranque. Tuy nhiên, ông này đã không có mặt theo lịch hẹn trong ngày 23/2.

"Trước sự hiểu lầm rõ ràng về những yêu cầu căn bản đối với nhiệm vụ của một người đại sứ, Bộ trưởng đã quyết định ông Kushner không còn được tiếp cận trực tiếp các thành viên trong Chính phủ Pháp", tuyên bố này có nêu rõ.

Dù vậy, ông Kushner vẫn được phép thực hiện nhiệm vụ và duy trì các nghi thức trao đổi ngoại giao với giới chức Pháp.

Ngày 24/2, Ngoại trưởng Pháp ông Jean-Noël Barrot cho biết việc đại sứ Mỹ không có mặt theo giấy triệu tập "chắc chắn sẽ có ảnh hưởng không hay đến khả năng thực hiện nhiệm vụ của ông này tại Pháp".

Ông Barrot nhấn mạnh quyết định này sẽ không gây ảnh hưởng đến mối bang giao giữa Hoa Kỳ và Pháp” song yêu cầu phía Mỹ phải đưa ra "một lời giải thích cụ thể".

"Bi kịch trong cái chết của nhân vật hoạt động xã hội Quentin Deranque đã tác động sâu sắc đến nước Pháp và gia đình nạn nhân. Điều mà chúng tôi cần nói rõ là sự bác bỏ mọi hành vi nhằm khai thác với mục đích chính trị đối với bi kịch này", Ngoại trưởng Barrot có phát biểu trên đài FranceInfo.

Trước đó, Ngoại trưởng Barrot đã có đánh giá về một số lời phát ngôn của ông Kushner về sự việc này là "sự can thiệp không phù hợp vào vấn đề nội bộ của nước Pháp".

Một nguồn tin thân cận với Ngoại trưởng Pháp cho biết ông Kushner đã điện đàm với ông Barrot trong ngày 24/2, sau khi đã vắng mặt theo giấy triệu tập.

Trong cuộc trao đổi, Ngoại trưởng Pháp tái khẳng định lý do triệu tập, nhấn mạnh rằng "Pháp sẽ không chấp nhận bất cứ hình thức can thiệp hoặc cơ hội thao túng nào từ chính quyền của quốc gia thứ ba đối với những cuộc tranh luận bên trong nước Pháp".

Theo nguồn thạo tin có chia sẻ với CNN, Đại sứ Mỹ đã bày tỏ mong muốn "sẽ không can thiệp vào các cuộc tranh luận nội bộ của Pháp và tái khẳng định tình hữu nghị giữa Pháp và Hoa Kỳ". Hai bên cũng thống nhất sẽ gặp gỡ trực tiếp trong những ngày sắp tới.

Phát ngôn viên của Đại sứ quán Mỹ tại Paris mô tả cuộc điện đàm là "thẳng thắn và thân thiện", đồng thời hai bên tái khẳng định sự cam kết hợp tác.

Đây không phải lần đầu mà ông Kushner, cha đẻ của Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump, không xuất hiện theo giấy triệu tập từ phía chính phủ Pháp.

Tháng 8/2025, Bộ Ngoại giao Pháp từng cho triệu tập ông Kushner sau khi ông tố cáo chính phủ Pháp đã hành động không đủ mạnh trong việc đối phó với chủ nghĩa bài Do Thái. Khi đó, một nguồn tin cho biết đại diện lâm thời Mỹ đã được triệu tập đến trụ sở Bộ Ngoại giao, trong thời gian ông Kushner không có mặt tại Paris.

Về nhân vật hoạt động cực hửu người Pháp Quentin Deranque, anh này vừa qua đời ở tuổi 23 vì bị chấn thương sọ não nghiêm trọng trong một vụ ẩu đả xảy ra tại thành phố Lyon (Pháp) ngày 12/2/2026.

Vụ này đã thu hút sự chú ý của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ngày 21/2, Đại sứ quán Mỹ tại Pháp chia sẻ bài đăng trên mạng xã hội X của Cục Chống khủng bố thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ, trong đó nêu rằng các báo cáo cho thấy Deranque "bị sát hại bởi các phần tử cực đoan" và sự việc này "rất đáng lo ngại".

Video ghi lại vụ ẩu đả dẫn đến cái chết của Deranque cho thấy một nhóm người đeo mặt nạ đá và đấm Deranque khi anh này đã nằm gục dưới đất. Sự việc đã gây ra chấn động dư luận ở Pháp.

Giới chức Pháp đã truy tố hai người về tội giết người liên quan đến vụ này, đồng thời cho bắt giữ thêm tổng cộng là 11 người khác để điều tra.

8 SỰ THẬT THÚ VỊ VỀ VIỆT NAM
1. Đánh thắng đế quốc Mỹ , thực dân Pháp. Nhưng hàng năm vẫn phải nhận viện trợ của họ để tồn tại.
2. Nơi người Việt Nam xếp hàng nhiều nhất là ở LSQ Mỹ để xin Visa. Chứ không phải ở lăng Ba Đình.
3. Có quân đội tham gia gìn giữ hòa bình LHQ, bảo vệ voi rừng, hướng dẫn cách trồng trọt bên Châu Phi. Nhưng ngay ở Việt Nam thì nhiều người nghèo đói, phá rừng khắp nơi.
4. Tỉ lệ tham nhũng nhất nhì thế giới. Đảng viên cướp đất của dân bán lấy tiền mang ra nước ngoài mua quốc tịch định cư. Nhưng người dân vẫn một lòng tin vào đường lối chính sách của Đảng.
5. Mỗi ngày có trên 20 chết vì tai nạn giao thông. 82.000 người chết/ năm vì ung thư. Nhưng họ vẫn cho rằng Việt Nam rất an toàn, hạnh phúc.
6. Thua một trận bóng đá thì người dân khóc lóc khổ sở, chửi rủa Huấn luyện Viên. Nhưng thua các nước khác về kinh tế, xã hội thì người dân vẫn vui vẻ lặng im mặc kệ.
7. Tỉ lệ thất lạc người thân rất cao . Ở ngoài Bắc , đi đâu cũng thấy có người hỏi :” Đm ! mày biết bố mày là ai không...?”
8. Bộ phận sinh dục nữ có thể rơi ra bất cứ lúc nào . Luôn nghe thấy họ nói :”Đẹp vãi L, sợ vãi L.

PHẢI CHĂNG ĐẤT NƯỚC ĐANG 'VƯƠN MÌNH"?
Cựu chủ tịch FLC Trịnh Văn Quyết, một người đang ở tù vì trọng tội kinh tế, thế mà đùng một phát … thấy đi gặp Đại sứ Hàn Quốc Choi Youngsam tại trụ sở Đại sứ quán Hàn Quốc, bàn chuyện làm ăn.
Báo chí Việt Nam loan tin về toàn bộ nội dung cuộc gặp đều lấy nguồn là … “Thông tin trên được Tập đoàn FLC đăng tải trên website của doanh nghiệp ngày 26/1”.
Tưởng cũng cần nhắc lại, vào ngày 29-3-2022, Quyết “còi” bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra cáo buộc về thao túng thị trường chứng khoán và sau đó là tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tại phiên tòa phúc thẩm hồi tháng 6, tòa chấp nhận kháng cáo của Quyết “còi”, giảm một phần hình phạt về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và chuyển hình phạt tù sang phạt tiền đối với tội thao túng thị trường chứng khoán.
Tòa phúc thẩm tuyên ông Quyết 7 án năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và phạt 4 tỉ đồng tội thao túng thị trường chứng khoán. So với án sơ thẩm, ông Quyết được giảm 14 năm tù. Có nghĩa là ông ấy còn phải ở tù cho đến năm 2029.
Có người nói, chắc sắp có quả làm ăn gì lớn lắm nên mới có vụ đặc cách kỳ lạ này?
Dù thế nào thì trong con mắt của dân, rõ là có một loạt điều bí ẩn về lối làm việc của một loạt cơ quan – các cơ quan tư pháp, Bộ Ngoại giao, các cơ quan báo chí (bên trên là Bộ TT&TT).



Việc một người dân ở Hưng Yên bị phạt 7,5 triệu đồng vì bị cho là “xúc phạm uy tín” ông Tô Lâm cho thấy quyền tự do ngôn luận của người dân đang bị thu hẹp rõ rệt. Dù Hiến pháp Việt Nam và các công ước quốc tế mà Việt Nam ký kết đều công nhận quyền tự do bày tỏ ý kiến, trên thực tế, người dân ngày càng đối mặt với rủi ro bị xử phạt chỉ vì phát ngôn trên mạng xã hội.
Các khái niệm như “sai sự thật”, “xúc phạm”, hay “ảnh hưởng tiêu cực đến dư luận” không được định nghĩa rõ ràng, khiến việc áp dụng pháp luật mang tính chủ quan và phụ thuộc vào đánh giá của cơ quan công an. Điều này tạo ra tâm lý sợ hãi và tự kiểm duyệt trong xã hội: người dân không biết đâu là ranh giới hợp pháp cho việc phê bình hay nêu chính kiến.
Uy tín của lãnh đạo, nếu phải bảo vệ bằng biện pháp hành chính và xử phạt người dân, thì đó là một uy tín mong manh. Trong một xã hội lành mạnh, uy tín phải đến từ sự minh bạch, năng lực và sự tín nhiệm thực sự, không phải từ việc dập tắt các tiếng nói chỉ trích. Khi mọi ý kiến trái chiều đều có thể bị coi là “xúc phạm”, không gian phản biện bị bóp nghẹt, và quyền tự do ngôn luận chỉ còn tồn tại trên giấy tờ.

Cảnh sát Pháp đã cho khám xét trụ sở của X tại Paris do mạng này cùng chatbot Grok đã và đang cho lan truyền ra nhiều thông tin sai lệch.


Mới đây, Văn phòng Công tố ở Paris đã xác nhận, giới cảnh sát Pháp phối hợp cùng cơ quan cảnh sát châu Âu Europol tiến hành khám xét trụ sở của mạng xã hội X tại thủ đô Paris. Cuộc khám xét nằm trong khuôn khổ một cuộc điều tra hình sự với nhiều cáo buộc nghiêm trọng có liên quan đến mạng xã hội này và chatbot trí tuệ nhân tạo Grok do công ty xAI của Elon Musk phát minh ra.

Cuộc điều tra đã bắt đầu từ tháng 1/2025, với trọng tâm ban đầu là nghi vấn về việc khai thác số liệu trái phép từ hệ thống xử lý số liệu tự động. Tuy nhiên, sau khi có nhiều nội dung gây ra tranh cãi bị phát hiện ra, quy mô cuộc điều tra đã cho mở rộng đáng kể.

Một trong những vụ việc nghiêm trọng nhất là việc chatbot Grok, trong chế độ "spicy mode", đã ngụy tạo ra hàng chục ngàn hình ảnh có nội dung gợi dục, đồi trụy bao gồm cả những hình ảnh mô phỏng trẻ em trong tư thế khiêu gợi hoặc ăn mặc hở hang. Dù chế độ này sau đó đã bị hạn chế chỉ dành cho người đăng ký trả lệ phí, nhiều quốc gia như Indonesia và Malaysia đã lập tức chặn quyền truy cập vào Grok, còn Liên minh châu Âu (EU) đang cho tiến hành điều tra toàn diện.

Không chỉ dừng lại ở đó, chatbot Grok còn bị phát hiện lan truyền ra các nội dung phủ nhận Holocaust, một tội danh nghiêm trọng theo luật pháp ở Pháp. Trong một phản hồi được chia sẻ rộng rãi, chatbot này tuyên bố rằng các buồng khí tại trại tập trung Auschwitz chỉ được sử dụng để "khử trùng bằng Zyklon B chống lại bệnh thương hàn", một tuyên bố thường thấy trong các thuyết phủ nhận tội ác diệt chủng người Do Thái của Quốc Xả Đức trong Thế chiến thứ 2.

Dù sau đó Grok đã cho đính chính lại thông tin này, nhưng mạng xã hội này vốn đã nhiều lần bị cáo buộc lan truyền nội dung bài Do Thái và thậm chí từng có những đoạn nội dung ca ngợi Adolf Hitler trước khi bị gỡ bỏ xuống.

Theo thông báo chính thức từ Văn phòng Công tố ở Paris, cuộc điều tra hiện tại tập trung vào các hành vi bao gồm lưu trữ và phân phối có tổ chức các hình ảnh khiêu dâm trẻ em, sản xuất deepfake bôi lọ danh dự cá nhân, phủ nhận tội ác chống lại loài người, khai thác và giả mạo hệ thống số liệu bởi băng nhóm có tổ chức, cũng như điều hành mạng trực tuyến bất hợp pháp. Đáng chú ý hơn, 3 hành vi đầu tiên đều có liên quan trực tiếp đến hoạt động của chatbot AI Grok.

Về phía cơ quan điều tra, công tố viên trưởng Laure Beccuau cho biết cuộc điều tra đang được triển khai theo cách xây dựng, với mục tiêu cuối cùng là bảo đảm rằng nền tảng X phải tuân thủ đúng pháp luật của Pháp khi cho hoạt động tại quốc gia này.

Văn phòng công tố cũng cho biết đã gửi yêu cầu phỏng vấn tự nguyện đối với Elon Musk và cựu CEO Linda Yaccarino, dự kiến vào ngày 20/4/2026 tới đây. Hiện chưa rõ liệu 2 người này có chấp nhận lời mời hợp tác hay không.

Eric Bothorel, nghị sĩ Pháp đã nộp đơn khiếu nại đầu tiên dẫn đến cuộc điều tra này, bày tỏ sự hài lòng khi cuộc khám xét xảy ra, khẳng định: "Rất vui khi thấy đơn kiện từ tháng 1/2025 của tôi bắt đầu thấy phát huy có hiệu quả. Ở châu Âu và đặc biệt là ở Pháp, pháp quyền có nghĩa là không có ai đứng trên luật pháp".

Theo DW

Kính chúc quý độc giả và toàn thể quý thành viên VietBF một mùa Tết Nguyên Đán thật vui vẻ, bình an, hạnh phúc – gia đình sum vầy, vạn sự như ý, làm ăn hanh thông và một năm mới tràn đầy sức khỏe!

Trong khoảng 1 tuần gần đây, VietBF ghi nhận một lỗi phát sinh do quảng cáo Google đôi lúc “phá khung” hiển thị, khiến 3 nút Edit, Quick Reply và Thanks (đặc biệt ở bài đầu) thỉnh thoảng không bấm được – hay nói cách khác là bị “đơ”.

Hiện tại, VietBF đã kiểm tra và sửa thành công. Các nút bấm đã hoạt động bình thường trở lại.

Một lần nữa, xin cảm ơn quý vị đã thông cảm và tiếp tục đồng hành cùng VietBF. Chúc mọi người đón Tết thật ấm áp và an vui!

Bang British Columbia ở Canada cho biết bắt đầu từ năm nay họ sẽ chuyển qua sử dụng cố định theo giờ DST (Daylight saving time) chứ không còn cho chỉnh giờ lên xuống +/-1 tiếng theo mùa như trước đây. Điều này được cho là sẽ giúp cải thiện tốt cho sức khỏe người dân, giảm sự ảnh hưởng lên giờ giấc sinh hoạt và phát triển kinh tế.

Việc sử dụng cố định giờ DST đã được bắt đầu từ Chủ Nhật vừa rồi (ngày 8/3/2026), khi đồng hồ được điều chỉnh sớm lên 1 tiếng, và cũng là lần chỉnh giờ cuối cùng của bang British Columbia, nếu như mọi năm đến mùa Đông thì đồng hồ sẽ được chỉnh lùi lại 1 tiếng, dự kiến năm nay là rơi vào ngày 1/11, thì đến thời điểm đó đồng hồ vẫn cứ giữ nguyên, không cho chỉnh lùi giờ nữa.

Nhiều quốc gia phương Tây trong đó có Hoa Kỳ và Canada thường cho chỉnh đồng hồ +1 tiếng vào mùa Xuân và -1 tiếng khi mùa Đông đến. Khi mùa Xuân và Hè đến, thời gian ban ngày sẽ dài hơn ban đêm nên họ thường chỉnh lại đồng hồ đi sớm hơn 1 tiếng, ngược lại khi Đông đến thì chỉnh đồng hồ lùi lại 1 tiếng để cho bù trừ.

British Columbia giải thích việc không chỉnh giờ theo mùa nữa như sau: Một cuộc khảo sát được thực hiện vào mùa Hè năm 2019 với 223,000 người tham gia, cho thấy có đến 93% người dân ủng hộ việc sử dụng cố định giờ DST, không cần chỉnh giờ +/-1 theo mùa nữa. Tương tự, 90% các ngành nghề đều ủng hộ việc sử dụng giờ cố định, không cần chỉnh sửa.
Bằng chứng cho thấy là:
- Giúp cho giấc ngủ, lịch học và lịch sinh hoạt hàng ngày không bị gián đoạn.
- Buổi tối mùa Đông sẽ dài hơn, các gia đình có nhiều thời gian quây quần bên nhau hơn, kích thích vui chơi ngoài trời và tiêu dùng.
- Giảm gánh nặng cho các doanh nghiệp khi không cần phải chỉnh giờ lại theo mùa.
- Bảo đảm tính thống nhất trong hoạt động của ngành vận tải và kỹ nghệ (có rất nhiều quốc gia khác cũng không cho chỉnh giờ).

Theo gov.bc.ca

Một tiếng nổ lúc 11:30 đêm và “vết máu còn trên tay”: câu chuyện cứu bé gái 3 tuổi ở Tehran
Giữa lúc Mỹ và Israel tiếp tục không kích Iran, một cư dân Tehran vừa kể lại khoảnh khắc mà anh gọi là “cơn ác mộng sống” – khi anh và cha mình kéo một bé gái 3 tuổi ra khỏi căn nhà hàng xóm bị san phẳng.

Theo lời kể với hãng tin bán chính thức Mehr News, gia đình anh bị đánh thức vào khoảng 11:30 (giờ địa phương). Cha anh bước ra và thấy cảnh tượng khó tin: cửa trước bị giật tung, khói bao trùm, và ngôi nhà như vừa bị “xé” ra khỏi khung nền. Khi cả nhà bước ra ngoài, họ nhìn thấy căn nhà của hàng xóm “bị phá hủy hoàn toàn”.

Người đàn ông nói gia đình hàng xóm có ba đứa trẻ: một bé trai, một bé gái và một trẻ sơ sinh. Cha anh phát hiện bé gái còn sống. Hai cha con lao vào, cố kéo em ra khỏi đống đổ nát.

Anh kể lại trong nước mắt: anh bế bé gái trong tình trạng em thở gấp, thở nặng nhọc. Họ phải đưa em xuống 15 tầng lầu, rồi trao cho người khác đưa đi bệnh viện. Em vẫn cố “hít những hơi nhỏ”, người dính máu. Anh nói một câu lạnh người: anh vẫn còn máu của em dính trên người mình.

Nhưng câu chuyện không dừng ở đó. Anh quay lại tòa nhà cùng cha và phát hiện mẹ của bé gái cùng đứa con sơ sinh bị vùi dưới gạch vụn. Anh mô tả cảnh tượng đứa bé sơ sinh như bị ngạt “dưới người mẹ” giữa đống đổ nát, trong khi người con trai của gia đình ấy sống sót. Còn nhà anh – cũng tan hoang, cửa bị giật khỏi bản lề, một đêm bình thường biến thành một đêm không thể quên.

“Khủng hoảng lớn”: người Lebanon chạy đôn chạy đáo tìm thuốc giữa bom đạn
Khi mặt trận lan sang Lebanon, chiến tranh không chỉ đánh vào nhà cửa mà còn đánh thẳng vào… tủ thuốc. Nhiều dân thường Lebanon nói họ đang chật vật tìm các vật tư y tế sống còn, đặc biệt là insulin cho người tiểu đường.

Một phụ nữ 34 tuổi ở Beirut – mẹ của hai con, mắc tiểu đường tuýp 1 – mô tả tình hình là “một cuộc khủng hoảng lớn”. Cô nói không khí hiện trường “cực kỳ căng thẳng”, bom rơi liên tục, leo thang nhanh. Nhưng điều làm cô sợ nhất lại là chuyện tưởng như rất “đời”: thiếu insulin tác dụng nhanh.

Cô đã đi nhiều nhà thuốc mà không kiếm được. Cô nói bản thân đã “hết sạch”, chỉ kịp gom được một hộp – đủ cầm cự khoảng một tháng. Nhà cung cấp thì trả lời mơ hồ: không biết khi nào mới có hàng trở lại; không có “lý do hay giải thích” rõ ràng.

Đáng chú ý, cô là người sáng lập một tổ chức vận động/phi lợi nhuận về tiểu đường mang tên Positive on Glucose – và giờ đây, chính cô cũng thú nhận bất lực khi những người cùng cảnh ngộ tìm đến nhờ giúp đỡ: “Tôi không thể giúp họ.”

Trong lúc nhiều gia đình còn đang lo chạy khỏi vùng nguy hiểm, một nỗi lo khác lặng lẽ bò vào: thiếu thuốc. Với tiểu đường tuýp 1, không có insulin không phải chuyện “đợi vài hôm” – mà có thể dẫn tới biến chứng nguy hiểm và diễn biến nhanh. Thứ “đạn” đáng sợ nhất đôi khi không bay trên trời, mà nằm ở chỗ… kệ thuốc trống trơn.

Thị trường toàn cầu phản ứng ra sao: Châu Á “rụng” mạnh, Âu – Mỹ cố giữ bình tĩnh
Khi xung đột bùng lên, nhà đầu tư nhìn vào một điểm nghẽn quen thuộc: năng lượng và tuyến vận tải. Và phản ứng lần này cho thấy sự phân hóa rõ rệt.

Tại châu Á, cú sốc nặng nhất rơi vào Hàn Quốc: chỉ số Kospi có phiên lao dốc khoảng 12% – mức giảm gây choáng váng, kéo theo tâm lý hoảng loạn sau hai ngày biến động dữ dội. Những nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng (đặc biệt LNG và dầu từ Trung Đông) bị xem là “lộ sườn” hơn cả: giá năng lượng chỉ cần nhích mạnh là lập tức bóp nghẹt kỳ vọng tăng trưởng, thổi bùng rủi ro lạm phát và làm thị trường chứng khoán chao đảo.

Trong khi đó, thị trường châu Âu và Mỹ lại có xu hướng “gồng” hơn: sau vài phiên biến động mạnh, cổ phiếu dần ổn định trở lại, một phần vì hy vọng tình hình có thể hạ nhiệt nếu xuất hiện kênh đàm phán gián tiếp. Thậm chí có thông tin rằng Iran đã phát tín hiệu liên lạc gián tiếp với phía Mỹ để bàn khả năng thương lượng, khiến nhà đầu tư tạm bớt hoảng và giá dầu bớt “bốc”.

Nhưng sự bình tĩnh này mỏng như tờ giấy: chỉ cần tuyến vận tải chiến lược bị siết chặt hơn, hoặc các cuộc tấn công trả đũa nhắm vào hạ tầng năng lượng lan rộng, thị trường có thể lại “đổi mặt” ngay trong một đêm.

Xăng Mỹ nhảy vọt: 2 ngày tăng 20 cent, lên khoảng 3,19 USD/gallon
Chiến tranh ở Trung Đông nhưng ví tiền ở Mỹ cũng “rụng theo”. Tại Mỹ, giá xăng trung bình toàn quốc tăng thêm khoảng 9 cent chỉ trong một ngày, đưa mức trung bình lên quanh 3,19 USD/gallon theo AAA. Tính trong hai ngày, giá tăng khoảng 20 cent – mức nhảy hai ngày được mô tả là mạnh nhất kể từ giai đoạn đầu năm 2022 khi thị trường năng lượng toàn cầu chấn động vì các diễn biến lớn ở châu Âu.

Nguyên nhân trực diện được nhắc đến là nỗi lo gián đoạn nguồn cung khi eo biển Hormuz – tuyến huyết mạch mà một phần rất lớn dầu mỏ thế giới đi qua – bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi leo thang quân sự và các đòn trả đũa nhằm vào cơ sở dầu khí trong khu vực. Khi dầu thô “nóng”, giá xăng thường nóng theo – và người tiêu dùng là người cảm rõ nhất, nhanh nhất.

Nhà Trắng gặp khẩn các “ông lớn” quốc phòng: tăng tốc sản xuất vũ khí vào thứ Sáu
Khi chiến dịch quân sự kéo dài và kho dự trữ bị tiêu hao, một câu hỏi kiểu “hậu cần lạnh lùng” lập tức xuất hiện: đạn dược lấy ở đâu ra để bắn tiếp?

Theo các thông tin được đưa ra, Nhà Trắng dự kiến sẽ tiếp các lãnh đạo cấp cao của những tập đoàn quốc phòng Mỹ trong ngày thứ Sáu để bàn chuyện đẩy nhanh sản xuất vũ khí. Bối cảnh là nhu cầu bổ sung kho dự trữ tăng mạnh sau các hoạt động quân sự, trong đó có chiến dịch đánh Iran, đồng thời áp lực từ các điểm nóng khác trên thế giới cũng khiến dây chuyền sản xuất bị kéo căng.

Trong các phát biểu công khai gần đây, phía chính quyền cũng cố thể hiện sự tự tin về năng lực hậu cần – thậm chí dùng những cụm từ kiểu “nguồn cung gần như không giới hạn”, “có thể đánh lâu dài”… Nhưng thực tế, để “đánh lâu” thì công nghiệp quốc phòng phải chạy kịp: từ hợp đồng, vật tư, nhân lực, cho đến năng lực giao hàng. Chiến tranh hiện đại không chỉ là cuộc đấu trên bầu trời, mà là cuộc đấu ở… nhà máy.

Iran trả đũa lan rộng và tín hiệu “nấc thang” mới: tên lửa hướng Thổ Nhĩ Kỳ bị NATO bắn hạ
Một dấu mốc đáng chú ý trong ngày: Thổ Nhĩ Kỳ thông báo hệ thống phòng thủ của NATO đã bắn hạ một tên lửa Iran bay về hướng không phận nước này, sau khi tên lửa đi qua khu vực Iraq và Syria. Mảnh vỡ rơi xuống gần Hatay, và phía Thổ Nhĩ Kỳ nói không có thương vong.

Điểm nhạy cảm nằm ở chỗ Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên NATO. Vì vậy, việc một vật thể bay mang tính tấn công hướng tới không phận/thềm phòng thủ của một nước NATO lập tức làm dấy lên câu hỏi: liệu có kích hoạt các điều khoản tập thể hay không? Nhưng các phát biểu kèm theo lại cho thấy sự “kìm” rất rõ: phía Mỹ nói không thấy dấu hiệu dẫn tới Điều 5, còn NATO lên án việc nhắm mục tiêu vào Thổ Nhĩ Kỳ và khẳng định đoàn kết, nhưng vẫn cố tránh để sự việc biến thành một cái cớ mở rộng chiến tranh theo cơ chế liên minh.

Nói cách khác: nấc thang leo thang đã chạm tới hàng rào NATO – và vì thế, mọi bên đều vừa căng vừa phải “đỡ lời”, “đỡ đòn” cho khéo để không trượt thành đối đầu trực diện lớn hơn.

Quốc hội Mỹ “đòi quyền phanh”: Thượng viện bỏ phiếu về nghị quyết War Powers liên quan chiến dịch Iran
Trong nước Mỹ, một mặt trận khác cũng nóng lên: mặt trận pháp lý – chính trị quanh quyền phát động chiến tranh. Thượng viện Mỹ dự kiến bỏ phiếu về một nghị quyết theo War Powers nhằm hạn chế/kiểm soát thẩm quyền của Tổng thống trong việc tiếp tục hành động quân sự với Iran nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội.

Những người thúc đẩy nói thẳng: các thượng nghị sĩ phải “ghi danh” rõ ràng – ủng hộ hay phản đối – thay vì để chiến tranh trôi theo quán tính quyền lực hành pháp. Lập luận cốt lõi là Hiến pháp Mỹ trao quyền tuyên chiến/cho phép chiến tranh cho Quốc hội, và nếu cơ chế này bị “bỏ quên”, tương lai các đời tổng thống có thể tiến hành can thiệp quân sự một cách ngày càng tùy tiện.

Ở chiều ngược lại, phe phản đối việc “trói tay” Tổng thống lập luận rằng trong lúc leo thang, hạn chế quyền hành pháp có thể làm suy yếu khả năng răn đe và tạo cơ hội cho đối phương. Nhưng dù kết quả bỏ phiếu thế nào, cuộc tranh luận lần này vẫn là lời nhắc: chiến tranh không chỉ diễn ra ngoài biên giới – nó còn bùng lên ngay trong cấu trúc quyền lực của Washington.

Giá dầu “hạ nhiệt” tạm thời, chứng khoán Âu – Mỹ hồi lại; châu Á lãnh cú đòn vì lệ thuộc năng lượng Trung Đông
Giá dầu trong phiên thứ Tư đã chững lại sau đợt tăng mạnh trước đó, tạo lực đỡ cho chứng khoán châu Âu và Mỹ hồi phục khi nhà đầu tư nuôi hy vọng gián đoạn dài hạn đối với thị trường năng lượng sẽ không quá nghiêm trọng, đồng thời theo dõi sát diễn biến chiến sự Trung Đông. Tâm lý toàn cầu vẫn trong trạng thái “tiêu hóa cú sốc” do chiến tranh Mỹ–Iran và xung đột lan rộng trong khu vực gây ra: chứng khoán châu Á rơi mạnh, còn thị trường Âu – Mỹ ổn định hơn sau hai ngày biến động dữ dội.

Một điểm nhấn lớn là mức độ dễ tổn thương của Hàn Quốc và Nhật Bản vì phụ thuộc nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc lao dốc 12% trong ngày thứ Tư, sau khi đã giảm 7,24% vào thứ Ba, tiến sát ngưỡng “thị trường gấu” về mặt kỹ thuật. Dù vậy, Kospi vẫn tăng gần 21% tính từ đầu năm; thị trường Hàn Quốc từng là ngôi sao năm 2025 khi tăng tới 76% nhờ kỳ vọng AI và nhóm cổ phiếu chip. Các chuyên gia Capital Economics lưu ý rằng vì những nền kinh tế này gần như phụ thuộc LNG cho nguồn cung khí đốt, họ đặc biệt “nhạy cảm” trước tình trạng nguồn cung từ Trung Đông bị ngưng trệ.

Chứng khoán Mỹ và châu Âu bật lại, còn giá dầu dịu bớt sau thông tin cho rằng Iran đã liên lạc gián tiếp với Mỹ để bàn về đàm phán chấm dứt xung đột. Song song, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent xác nhận Mỹ có thể triển khai cơ chế “đảm bảo hành lang an toàn” qua eo biển Hormuz cho các tàu chở dầu khi cần thiết và phù hợp, củng cố tuyên bố trước đó của Tổng thống Donald Trump về khả năng hải quân Mỹ hộ tống tàu bè – yếu tố góp phần giúp giá năng lượng bớt “nóng”. Dù vậy, giới phân tích cảnh báo rủi ro vẫn còn lớn, vì thị trường cổ phiếu đang có xu hướng “định giá theo kịch bản đẹp nhất”.

Trong tuần qua, xu hướng đa dạng hóa sang cổ phiếu châu Âu và châu Á (vốn từng vượt trội S&P 500) bị thử thách mạnh, đặc biệt tại châu Á – nơi gánh phần lớn “nỗi đau” thị trường. Nikkei 225 của Nhật giảm khoảng 8% trong tuần và có nguy cơ trở thành tuần tệ nhất kể từ tháng 3/2020.

Ở nhóm năng lượng, dầu ổn định hơn sau hai ngày tăng vọt: dầu thô Mỹ giảm 0,3% còn 74,32 USD/thùng; Brent giảm 0,2% còn 81,25 USD/thùng, quanh vùng cao nhất kể từ tháng 1/2025. Nhờ giá dầu bớt căng, chứng khoán Mỹ đỡ áp lực: Dow tăng 330 điểm (+0,68%), S&P 500 tăng 0,86%, Nasdaq tăng 1,4%. Tính theo tuần, Dow và S&P giảm chưa tới 0,5%, còn Nasdaq vẫn tăng, dù bất định địa chính trị còn dày đặc. Một báo cáo tích cực về khu vực dịch vụ của Mỹ cũng góp phần nâng tâm lý.

Giá xăng tại Mỹ tăng khoảng 9 cent, lên gần 3,20 USD/gallon (theo AAA). Hợp đồng tương lai xăng tại Mỹ nhích lên, nâng mức tăng trong tuần lên gần 9%. Khí tự nhiên Mỹ giảm 4,2% (đảo chiều so với mức tăng 3,2% của thứ Ba). Dầu diesel Mỹ đi ngang nhưng vẫn tăng gần 23% trong tuần. Tại châu Âu, giá khí tự nhiên và diesel giảm lần lượt 9% và 3% sau hai ngày tăng mạnh, giúp thị trường “dịu lại”, dù tính cả tuần vẫn tăng rất cao (khí tự nhiên khoảng +55%, diesel khoảng +30%). Một số ý kiến cho rằng chiến tranh vẫn tiếp diễn, nhưng thị trường tạm thời lắng xuống; cam kết hộ tống tàu qua Hormuz của ông Trump giúp giá năng lượng ổn định hơn, từ đó các thị trường khác bớt rung lắc trong lúc chờ diễn biến mới.

Ở nhóm trú ẩn và trái phiếu, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng khi nhà đầu tư bán trái phiếu và cân nhắc tác động lạm phát từ giá năng lượng cao. Lợi suất 10 năm từ vùng 3,96% cuối Chủ nhật tăng lên khoảng 4,08% (cao nhất khoảng hai tuần), cho thấy nỗi lo lạm phát đang quay lại nhanh và khiến thị trường thận trọng hơn. Đồng USD suy yếu so với các đồng tiền lớn khác sau cú nhảy mạnh hai ngày trước, dù chỉ số USD vẫn tăng khoảng 1,35% trong tuần nhờ nhu cầu trú ẩn và lo ngại lạm phát có thể khiến Fed duy trì lập trường “chưa vội nới”.

Vàng tăng 0,9% nhưng vẫn giảm khoảng 1,5% trong tuần dù thường được xem là tài sản trú ẩn. Bitcoin tăng mạnh hơn 7% trong 24 giờ, vượt mốc 71.000 USD. Một số phân tích nhận định bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy chiến tranh có thể sớm kết thúc đều giúp giảm lo sợ thiếu hụt năng lượng kéo dài. Tuy nhiên, ngay cả khi hy vọng tồn tại, kịch bản xung đột kéo dài nhiều tháng và lôi kéo thêm các nước khác vẫn là khả năng không thể loại trừ, cùng nguy cơ các đợt tấn công mới nhằm vào hạ tầng dân sự và năng lượng của các quốc gia vùng Vịnh.

Trump công kích đồng minh châu Âu giữa chiến tranh Iran: rạn nứt xuyên Đại Tây Dương ngày càng lộ rõ

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba đã ngồi cùng Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Phòng Bầu dục và bất ngờ tung ra những lời chỉ trích gay gắt nhằm vào một số đồng minh châu Âu, cho thấy những rạn nứt ngày càng rõ trong liên minh phương Tây khi chiến tranh Mỹ – Israel với Iran đang leo thang.

Trong cuộc trao đổi, ông Trump đặc biệt nhắm vào Thủ tướng Anh Keir Starmer. Ông nói rằng “đây không phải Winston Churchill mà chúng ta đang đối mặt”, ám chỉ nhà lãnh đạo Anh đã từ chối cho Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh tại quần đảo Chagos ở Ấn Độ Dương để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran.

Không dừng lại ở đó, Trump còn công kích Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez, thậm chí đe dọa áp đặt lệnh cấm vận thương mại toàn diện đối với Tây Ban Nha sau khi Madrid phản đối các cuộc không kích của Mỹ vào Iran.

Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngồi cạnh Trump nhưng hầu như giữ im lặng. Sau cuộc gặp, ông nói với báo chí rằng ông đã “trao đổi rất rõ ràng trong cuộc trò chuyện riêng” với Trump về hai vấn đề này vì không muốn làm bùng nổ bất đồng trước công chúng.

Những phát biểu của Trump một lần nữa làm lộ rõ sự chia rẽ giữa Washington và các đồng minh châu Âu, đồng thời phản ánh thế cân bằng khó khăn mà các nhà lãnh đạo châu Âu đang cố duy trì kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom Iran vào cuối tuần trước.

Một mặt, họ muốn thể hiện sự ủng hộ đối với các đồng minh vùng Vịnh và tránh làm Washington phật ý, bởi châu Âu vẫn nằm dưới chiếc ô an ninh NATO do Mỹ dẫn dắt. Đồng thời, vai trò của Mỹ cũng rất quan trọng trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào liên quan đến Ukraine.

Mặt khác, nhiều nước châu Âu lại cố hạn chế sự tham gia của mình vào cuộc chiến mà nhiều chính phủ ở lục địa này không dám khẳng định là hợp pháp theo luật quốc tế và vốn không được dư luận trong nước ủng hộ.

Trong một tuyên bố chung, Đức, Pháp và Anh – nhóm E3 – đã tránh việc công khai ủng hộ hay lên án trực tiếp các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Thay vào đó, họ lên án các đòn trả đũa của Iran, tái khẳng định chỉ trích chế độ Tehran, kêu gọi “khôi phục đàm phán” và cho biết đang “giữ liên lạc chặt chẽ với các đối tác quốc tế”.

Tuy vậy, ngay cả khi cố mô tả vai trò của mình chỉ mang tính phòng thủ, các nước châu Âu vẫn đối mặt nguy cơ bị kéo sâu hơn vào cuộc chiến khu vực đang mở rộng. Nguy cơ đó trở nên rõ ràng vào thứ Tư khi hệ thống phòng không NATO bắn hạ một tên lửa Iran bay về phía không phận Thổ Nhĩ Kỳ – được cho là lần đầu tiên liên minh này phải đánh chặn một tên lửa Iran hướng đến lãnh thổ của một quốc gia thành viên.

Một số nước châu Âu đã bắt đầu triển khai lực lượng để bảo vệ lợi ích của mình tại khu vực. Anh cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự cho những cuộc tấn công “mang tính phòng thủ” nhằm vào các bệ phóng tên lửa của Iran. Sau khi một máy bay không người lái tấn công căn cứ quân sự của Anh tại Cyprus, London đã điều thêm trực thăng chống drone và một tàu chiến tới khu vực, dù phải mất khoảng một tuần mới đến nơi.

Pháp cũng tăng cường hiện diện quân sự. Tổng thống Emmanuel Macron cho biết một khinh hạm Pháp đã tới Cyprus và Paris đang gửi thêm các hệ thống phòng không tới khu vực.

Các hệ thống phòng không của Anh và Pháp tại Trung Đông cũng đã tham gia những hoạt động hạn chế, giúp đánh chặn một số tên lửa và máy bay không người lái của Iran, nhưng vẫn cố giữ hoạt động của mình trong phạm vi pháp lý của chiến tranh phòng vệ.

Một yếu tố khác khiến châu Âu thận trọng là lý do mà chính quyền Trump đưa ra để tấn công Iran bị nhiều người cho là mơ hồ và thay đổi liên tục. Tổng thống Mỹ và các quan chức cấp cao đôi khi đưa ra những lập luận trái ngược nhau về mối đe dọa “cận kề” từ chương trình hạt nhân Iran mà không đưa ra bằng chứng cụ thể.

Các quan chức Mỹ cũng gạt bỏ những đánh giá tình báo trước đó cho rằng Iran phải đến khoảng năm 2035 mới có khả năng phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa nếu nước này thực sự quyết định làm như vậy. Điều này cũng mâu thuẫn với tuyên bố trước đây của chính Trump rằng chương trình hạt nhân Iran đã bị “xóa sổ” sau các cuộc tấn công của Mỹ vào mùa hè năm ngoái.

Thủ tướng Anh Keir Starmer, vốn là một luật sư nhân quyền trước khi bước vào chính trường, tỏ ra đặc biệt thận trọng khi liên quan đến một cuộc chiến có cơ sở pháp lý quốc tế gây tranh cãi.

Tư vấn pháp lý của chính phủ Anh chỉ cho phép London tham gia “phòng vệ tập thể cho các đồng minh khu vực khi họ yêu cầu hỗ trợ”, cũng như thực hiện “những hành động phòng thủ hạn chế và cụ thể nhằm vào các cơ sở tên lửa của Iran đã tham gia tấn công các đồng minh”.

Tuyên bố nhấn mạnh rằng điều này “không đồng nghĩa với việc Anh tham gia sâu hơn vào cuộc xung đột rộng lớn giữa Mỹ, Israel và Iran”.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thậm chí còn đi xa hơn khi tuyên bố trong bài phát biểu trước quốc dân rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã được tiến hành “ngoài khuôn khổ luật pháp quốc tế”, dù ông vẫn cho rằng Iran phải chịu “trách nhiệm chính” cho tình hình hiện nay.

Dù vậy, nhóm E3 không hoàn toàn thống nhất quan điểm. Thủ tướng Đức Merz cho biết ông sẽ không lên lớp các đồng minh về luật quốc tế khi đến Washington gặp Trump.

Trong khi Starmer từ chối cho phép lực lượng Anh tham gia các chiến dịch tấn công, ông vẫn nhấn mạnh rằng “mối quan hệ đặc biệt” giữa Mỹ và Anh vẫn đang hoạt động. Ông nói trước Quốc hội rằng máy bay Anh đang giúp bảo vệ lực lượng Mỹ tại Trung Đông, và đó mới là bản chất thực sự của liên minh chứ không phải những phát biểu chỉ trích qua lại.

Trong khi phần lớn châu Âu cố giữ vị trí trung gian – ủng hộ Mỹ ở mức phòng thủ – thì Tây Ban Nha nổi lên như tiếng nói phản đối mạnh mẽ nhất. Thủ tướng Pedro Sánchez kiên quyết không để Madrid tham gia chiến tranh, bất chấp các lời đe dọa thương mại từ Washington.

Trong bài phát biểu trên truyền hình, ông Sánchez nói rằng Tây Ban Nha sẽ không “đồng lõa với điều gì đó gây hại cho thế giới và trái với giá trị cũng như lợi ích của chúng tôi chỉ để tránh bị trả đũa”.

Đối với cả các nhà hoạch định chính sách châu Âu lẫn công chúng, bóng ma của cuộc chiến Iraq năm 2003 vẫn còn ám ảnh. Quyết định tham gia cuộc chiến đó từng khiến chính phủ Công đảng Anh thời điểm ấy mất uy tín nặng nề, và với tư cách là thủ tướng Công đảng đầu tiên kể từ thời kỳ đó, Starmer chắc chắn muốn tránh lặp lại sai lầm lịch sử.

Bên cạnh đó, cả Starmer lẫn Sánchez đều đang chịu áp lực chính trị trong nước. Starmer, dù thắng lớn trong bầu cử cách đây gần hai năm, đang suy yếu trước sức ép từ cả cánh tả lẫn cánh hữu và vừa phải chịu thất bại khó xử trong một cuộc bầu cử bổ sung. Còn Sánchez đang đối mặt với bê bối tham nhũng và thất bại trong nhiều cuộc bầu cử khu vực.

Trong bối cảnh đó, việc tỏ ra thận trọng hoặc phản đối một cuộc chiến mới ở Trung Đông cũng trở thành lựa chọn chính trị an toàn hơn đối với nhiều nhà lãnh đạo châu Âu.


Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức, cảnh báo chiến tranh Iran có thể gây tổn hại lớn cho kinh tế toàn cầu

Trung Quốc đã kêu gọi Iran, Mỹ và Israel “ngay lập tức chấm dứt giao tranh” nhằm tránh làm tổn hại thêm đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu khi xung đột tại Trung Đông đang leo thang nhanh chóng.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lin Jian cho biết eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng mà Iran có ảnh hưởng kiểm soát – là một hành lang thương mại thiết yếu đối với hàng hóa và năng lượng của thế giới. Ông nhấn mạnh rằng việc duy trì an ninh và ổn định tại khu vực này là lợi ích chung của toàn bộ cộng đồng quốc tế.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Lin Jian kêu gọi các bên liên quan “ngay lập tức dừng các hoạt động quân sự, tránh làm leo thang căng thẳng và ngăn chặn tình trạng bất ổn khu vực gây tổn hại lớn hơn cho nền kinh tế toàn cầu.”

Tuyên bố của Bắc Kinh phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng của các nền kinh tế lớn trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng nếu chiến tranh kéo dài.

Eo biển Hormuz hiện là một trong những “yết hầu năng lượng” quan trọng nhất thế giới. Khoảng một nửa lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc và khoảng 29% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mà nước này mua từ nước ngoài đều đi qua tuyến đường biển này.

Trong khi đó, Qatar – một trong những nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới – cho biết các chuyến xuất khẩu khí hóa lỏng của nước này hiện gần như đã bị đình trệ do tình hình an ninh bất ổn.

Theo ước tính của các tổ chức năng lượng quốc tế, hơn 20% lượng dầu của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Tuy nhiên, kể từ khi chiến tranh với Iran bùng phát vào cuối tuần, tuyến đường biển chiến lược này đã bị gián đoạn đáng kể, làm dấy lên lo ngại về cú sốc năng lượng mới đối với thị trường toàn cầu.

Mojtaba Khamenei – người con bí ẩn của lãnh tụ tối cao Iran và khả năng kế vị quyền lực tối thượng

Sau cái chết của Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, sự chú ý của giới quan sát quốc tế đang dồn vào một nhân vật đầy bí ẩn nhưng có ảnh hưởng lớn trong hệ thống quyền lực Tehran: Mojtaba Khamenei – con trai thứ hai của ông.

Theo hiến pháp Iran, lãnh tụ tối cao mới sẽ được lựa chọn bởi Hội đồng Chuyên gia (Assembly of Experts), một cơ quan gồm 88 giáo sĩ cấp cao. Trong những ngày tới, cơ quan này dự kiến sẽ họp để quyết định người kế nhiệm vị trí quyền lực cao nhất của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Trong số các ứng viên tiềm năng, Mojtaba Khamenei đang được nhắc đến nhiều nhất. Ông được cho là có mạng lưới quan hệ sâu rộng trong giới quyền lực Iran, đặc biệt là với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) – lực lượng quân sự tinh nhuệ và có ảnh hưởng cực lớn trong hệ thống chính trị – quân sự của nước này.

Dù hiếm khi xuất hiện trước công chúng và ít khi giữ các chức vụ chính thức nổi bật, Mojtaba Khamenei từ lâu đã được xem là một nhân vật quyền lực “đứng sau hậu trường”. Nhiều nguồn tin cho rằng ông hiểu rất rõ cách vận hành của hệ thống chính trị Iran và có ảnh hưởng đáng kể trong các quyết định nội bộ của chế độ.

Theo Maha Yahya, Giám đốc Trung tâm Carnegie Trung Đông có trụ sở tại Beirut, nếu Mojtaba được chọn làm lãnh tụ tối cao, điều đó sẽ mang ý nghĩa rằng chế độ hiện tại đang tiếp tục duy trì sự ổn định và kế thừa quyền lực.

Bà nhận định rằng cho đến nay chưa có dấu hiệu cho thấy hệ thống quyền lực của Iran đang rạn nứt. Theo bà, bộ máy nhà nước vẫn đang vận hành khá chặt chẽ và chưa xuất hiện các dấu hiệu chia rẽ đáng kể.

Một điểm đáng chú ý là Mojtaba Khamenei thường được xem là nhân vật có quan điểm cứng rắn hơn so với cha mình. Vì vậy, nếu ông trở thành lãnh tụ tối cao mới, nhiều nhà phân tích cho rằng chính sách của Iran có thể trở nên cứng rắn hơn trong bối cảnh áp lực quân sự từ Mỹ và Israel gia tăng.

Theo phân tích của Yahya, việc Mojtaba nắm quyền sẽ gửi một thông điệp rõ ràng rằng chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel sẽ không buộc Iran phải thay đổi lập trường chiến lược.

Bà cũng cho rằng chiến lược của Tehran lâu nay là gia tăng “cái giá phải trả” cho đối thủ bằng nhiều cách khác nhau, đặc biệt là thông qua các đòn tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các mục tiêu dân sự, qua đó gây ảnh hưởng đến các nền kinh tế ở châu Âu và nhiều khu vực khác.

Trong bối cảnh chiến tranh đang lan rộng và quyền lực tối cao của Iran đang đứng trước bước ngoặt lịch sử, quyết định của Hội đồng Chuyên gia về người kế nhiệm Ayatollah Ali Khamenei được xem là một trong những yếu tố quan trọng có thể định hình tương lai chính trị của Iran cũng như cục diện địa chính trị Trung Đông trong nhiều năm tới.

TÌNH TRẠNG SA SÚT CỦA DONALD TRUMP


Sáng nay 3-3-2026 , vào khoảng 11 giờ , Tổng thống Hoa Kỳ bước vào East Room với một vết phát ban lộ rõ bên phải cổ áo.

Lớp trang điểm màu cam của ông trông loang lổ, như thể ông được báo gấp rằng mình phải tham dự một sự kiện vào phút chót.






Khi đứng trên bục phát biểu suốt 40 phút trong một buổi lễ lẽ ra để trao Huân chương Danh dự, ông gặp khó khăn khi đọc máy nhắc chữ và một lần nữa nói những câu lộn xộn, vô nghĩa trước sự chứng kiến của cả thế giới.

“Cuối cùng, chúng ta tôn vinh thêm một người lính Mỹ, một werria của whorl đã ngã xuống. Của các cuộc chiến. Và thực sự, của thực sự terra” , Trump nói khi giới thiệu một người nhận Huân chương Danh dự.

Đó chỉ là lời nhắc mới nhất về mức độ nguy hiểm mà chúng ta đang đối mặt khi ông giữ chức Tổng thống.

Đây là người vừa khởi động một cuộc chiến hiện đã cuốn cả một khu vực vào hỗn loạn.

Và đó mới chỉ là khởi đầu. Khi buổi lễ bắt đầu bằng một lời cầu nguyện, gần như tất cả mọi người trong phòng đều cúi đầu, ngoại trừ Trump , người nhìn quanh vô định, có vẻ khó chịu và không biết phải làm gì.

Suốt bài phát biểu, chúng ta liên tục được nhắc nhở rằng :

- " Đất nước đã sa sút đến mức nào. Đặc biệt là qua những điều ông cho là đáng để nhắc đến. "

Bởi ngay cả khi nói về những quân nhân dũng cảm đã hy sinh để phục vụ đất nước, ông cũng không thể tập trung vào họ hay nỗi mất mát của họ


https://www.youtube.com/watch?v=VxOE0iDWyRM



Điều đó trở nên rõ ràng khi ông nói :

“Xin hãy cùng tôi cảm ơn mọi quân nhân Mỹ đang dũng cảm đứng nơi hiểm nguy. Họ thực sự tuyệt vời. Và tôi chỉ muốn cảm ơn các bạn.

Chúng ta có rất nhiều người ở ngay đây. Cảm ơn rất nhiều. Cảm ơn. Cảm ơn mọi người.

Chúng ta có rất nhiều quân nhân tuyệt vời ở đây cùng chúng ta trong tòa nhà xinh đẹp này, phải không, nó đẹp chứ ?

Chúng ta đang xây thêm một chút cho tòa nhà.

Chúng ta đang cải thiện tòa nhà. Thấy tấm rèm đẹp đó khi nó hạ xuống không, hiện giờ các bạn thấy một cái hố rất, rất sâu, nhưng khoảng một năm rưỡi nữa, các bạn sẽ thấy một tòa nhà rất, rất đẹp.

Và lối vào ở ngay đó. Thật ra nó đẹp đến mức tôi nghĩ tôi thậm chí sẽ — tôi nghĩ tôi sẽ tiết kiệm tiền cho những cánh cửa vì không thể đẹp hơn thế được.

Tôi chọn những tấm rèm đó trong nhiệm kỳ đầu tiên. Tôi luôn thích màu vàng.

Nhưng tôi nghĩ chúng ta có thể tiết kiệm rất nhiều tiền. Tôi vừa tiết kiệm — tôi vừa tiết kiệm tiền rèm.





Nhưng, ờ, và nó sẽ — nó sẽ ngoạn mục, sẽ là phòng khiêu vũ đẹp nhất. Tôi tin vậy vì tôi đã xây nhiều phòng khiêu vũ. Tôi tin nó sẽ là phòng khiêu vũ đẹp nhất ở bất cứ đâu trên thế giới.

Và khi các bạn nghe tiếng đóng cọc ngoài kia, các bạn biết vì sao Đệ nhất Phu nhân không hoàn toàn hài lòng ?

Bà ấy nói liệu tiếng máy đóng cọc có bao giờ dừng lại không ?

Các bạn biết không, họ làm từ sáu giờ sáng đến 11 giờ 30 tối.

Các bạn tưởng tượng được không ? Nghe không ? Với tôi, đó là âm thanh đẹp, bà ấy không thích. Tôi thích.

Các bạn biết không, với tôi — ngoài chuyện ở đây vì chúng tôi đang quyên góp, không một xu nào từ người nộp thuế.

Nó sẽ dưới ngân sách, trước tiến độ. Sẽ là 400 triệu đô hoặc ít hơn. Nhiều người nói 400 triệu đô hoặc hơn.

Không, sẽ ít hơn. Nhưng, ờ, khi tôi nghe âm thanh đó, âm thanh đẹp phía sau tôi, điều đó có nghĩa là tiền nên tôi thích nó, nhưng vợ tôi thì không hài lòng.

Bà ấy nói chuyện này điên rồ rồi. Tôi nói, đừng lo. Chúng ta sẽ xong trong vài tháng.”


https://www.youtube.com/watch?v=TohMVSc5vIA



Rồi như thể chợt nhớ ra lý do mình có mặt ở đó, ông nói :

- “ Nhưng bây giờ là lý do chúng ta tụ họp sáng nay để ghi nhận lòng dũng cảm vô song của ba anh hùng Mỹ thực sự đáng kinh ngạc, một người còn sống và hai người đã không còn với chúng ta”.





Đây là sự kiện để tôn vinh những người dũng cảm nhất trong chúng ta, những thành viên quân đội đã hy sinh bản thân để cứu người khác. Điều đó là không thể bào chữa.

Và mỗi ngày Tổng thống Hoa Kỳ đại diện cho đất nước trong tình trạng suy giảm của mình là thêm một ngày chúng ta lún sâu hơn vào vùng chưa từng biết trên trường quốc tế.

Tôi muốn nói rõ rằng tôi không chia sẻ điều này vì thấy vui, hay vì thích thú khi chỉ ra một người rõ ràng đang gặp vấn đề, đặc biệt là một người lớn tuổi.

Bởi nếu may mắn, tất cả chúng ta đều có cơ hội già đi, và tuổi tác thường đi kèm với thách thức. Thực tế là tôi chia sẻ vì tôi muốn tương lai an toàn cho các con gái mình. Tôi muốn tương lai an toàn cho mọi trẻ em trên thế giới.

Và người đàn ông này đang làm thế giới mất ổn định.

Việc ông ta được phép đưa ra những quyết định đang khiến người Mỹ, và thẳng thắn mà nói là bất kỳ ai, phải mất mạng trong tình trạng hiện tại của ông, là điều không thể chấp nhận.


https://www.youtube.com/watch?v=TFmVmVYx3tE



Tôi không muốn phải viết điều này. Nhưng cần phải có một hồ sơ về những gì đang xảy ra ở đất nước chúng ta.

Các thế hệ tương lai cần nhìn lại và thấy những dấu hiệu đã đưa chúng ta đến điều mà tôi e là điểm gãy của đất nước và thế giới.

Bởi bất cứ điều gì sắp tới, chúng ta đang thấy cảnh báo ngay bây giờ.

Và điều duy nhất chúng ta có thể làm lúc này là nói sự thật và bảo đảm càng nhiều người càng tốt biết điều gì thực sự đang diễn ra.





Bởi trong bài phát biểu, ông còn làm một việc khác không chỉ do riêng ông. Nó được sắp đặt quá kỹ, quá hoàn hảo để Trump tự mình dàn dựng.

Ông kể câu chuyện về Trung sĩ Nhất Roddy Edmonds . Một câu chuyện đáng được kể với sự trang nghiêm và tôn kính, và là câu chuyện tôi luôn giữ trong tim như hành động dũng cảm tối thượng.

Năm 1945, trong một trại tù binh chiến tranh của Đức, một chỉ huy Đức Quốc xã ra lệnh cho tất cả binh sĩ Mỹ gốc Do Thái tập trung điểm danh sáng hôm sau. Ai cũng biết điều đó có nghĩa là :

- Cái chết chắc chắn.


https://www.youtube.com/watch?v=FcuEWx5cTLo



Edmonds, sĩ quan Mỹ cấp cao nhất trong trại, bảo toàn bộ 1.200 người đứng cùng nhau.

Sáng hôm sau, khi viên chỉ huy Đức yêu cầu tất cả binh sĩ Do Thái bước ra, mọi người lính đều bước lên, không chỉ những người Do Thái. Và khi viên chỉ huy dí súng vào giữa trán Edmonds và hét lên rằng :

-“ Họ không thể đều là người Do Thái”, Edmonds đáp lại :

- “ Tất cả chúng tôi đều là người Do Thái ở đây”. Viên sĩ quan hạ vũ khí, và hơn 200 mạng sống được cứu.

Con trai của Trung sĩ Edmonds đã nhận huân chương thay cha mình. Đó là khoảnh khắc xúc động mà hầu hết những người trong phòng đều cảm nhận sâu sắc. Nhưng không phải Trump.

Dù cố gắng, ông vẫn giữ giọng đều đều và nhanh chóng lướt qua khoảnh khắc thiêng liêng ấy để chuyển sang phần khác.

Edmonds xứng đáng với huân chương đó. Nó đã bị trì hoãn quá lâu. Nhưng toàn bộ buổi lễ chỉ là sân khấu và trình diễn.

Trump không quan tâm đến những người đàn ông này. Và sự mỉa mai của việc dàn dựng buổi lễ này trong khi sáu người Mỹ đang nằm chết vì cuộc chiến ông vừa khởi động, là điều vượt quá sự xúc phạm.





*****

Hai người con của Nguyễn Tấn Dũng lần lượt trúng cử, có tên trong Ban chấp hành Trung ương khóa 14. Theo đó, Nguyễn Thanh Nghị, sinh năm 1976, tiếp tục trúng cử ủy viên Trung ương lần thứ tư liên tiếp. Nguyễn Minh Triết, sinh năm 1988, con trai út, trẻ trung, đầy triển vọng, hiện giữ những vị trí rất “đậm chất tuổi trẻ” như Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên. Và nay, bước chân vào Ban Chấp hành Trung ương với tư cách ủy viên dự khuyết.
Thật là một bước chân nhỏ cho cá nhân, nhưng đi được cả một đoạn đường rất dài cho....gia phả chính trị. Ai cũng biết rằng dưới thời Nguyễn Phú Trọng đang ở đỉnh cao quyền lực, Nguyễn Tấn Dũng đã phải lui về "ở ẩn", không dám hó hé gì và kiên nhẫn "chờ thời". Rồi tới lúc học trò cưng của Dũng là Tô Lâm nắm được cả bộ máy chính trị để leo lên chức vụ Tổng bí thư, vị cựu Thủ tướng bỗng nhiên tái xuất đầy khí thế, được đích thân trao tặng Huân chương Sao Vàng, thứ huân chương mà Đảng vẫn coi là cao quý bậc nhất.
Nhận huân chương xong, Dũng ngang nhiên trở lại chính trường như chưa hề rời xa, thậm chí còn khiến các lãnh đạo cấp cao cũng phải dè chừng phần nào. . Và thế là sự nghiệp chính trị của các “cậu ấm” họ Nguyễn cũng thuận buồm xuôi gió. Không cần chen lấn, không cần tranh đấu, con đường đã được trải thảm đỏ từ trước. Việc còn lại chỉ là… bước lên.
Dân thì vẫn nghe ra rả về các thông tin tuyên giáo rằng quy trình bầu cử đều đảm bảo tính nghiêm minh, công bằng, do "ý đảng lòng dân". Thế nhưng nhìn vào trường hợp này, nhân dân ai cũng chỉ biết cười khổ vì cứ đà này, đất nước đang lâm nguy thực sự.
Cuối cùng, xin chúc mừng. Cha đã “trở lại”, con đã “lên hàng”. Gia đình sum họp, sự nghiệp thăng hoa. Còn chuyện công bằng, minh bạch, hay cơ hội cho những người không có “lý lịch vàng”, thôi thì để khóa sau… bàn tiếp.


Có một điều mà ít ai ngờ tới, kể cả trong nội bộ ban Tuyên giáo, là việc ông Chính đã phải từ giã cuộc chơi, đi cùng với ông Lương Cường.
Trước hội nghị, không ít tin đồn cho rằng có một liên minh được lập ra giữa phe Quân đội do Phan Văn Giang dẫn dắt và phe Hà Tĩnh – Thanh Hóa với đại diện là Trần Cẩm Tú và Phạm Minh Chính, với mục tiêu là “nốc ao” Tô Lâm và giành ghế A1.
Tuy nhiên, một lần nữa, Tô Lâm chứng minh bản thân không phải là tay mơ trong cuộc chơi này với khả năng “chia bài” đến mức điêu luyện của mình. Nhìn vào kết quả, Trần Cẩm Tú và Phan Văn Giang tiếp tục được giữ lại, nhưng Phạm Minh Chính và Lương Cường phải ra đi, chứng tỏ đã có một sự thỏa thuận “nhẹ nhàng” dưới sức ép từ phe Hưng Yên.
Rõ ràng, số đông không có nghĩa là có sức mạnh, điều này đã được chứng minh khi Tô Lâm hạ liên tiếp tứ trụ, gồm Huệ, Phúc, Thưởng và cả Mai, để lấy ghế từ tay Tổng Trọng. Tô Lâm rất sõi trong việc ly gián và “đột phá” những liên minh chính trị vững chắc, vì trong tay ông ta luôn có “cỗ máy tình báo” của Bộ Công an, sẵn sàng dùng chiêu “đốt lò” để hạ những mục tiêu khó.
Tinh vi hơn, trong số được giữ lại của Bộ Chính Trị, thì Nguyễn Duy Ngọc và Lương Tam Quang lại là cánh tay đắc lực của Tô Lâm, trong khi đó, bên cạnh Phan Văn Giang và Trần Cẩm Tú gần như đã hết quân. Đây rõ ràng là “đóng cửa bắt gà”, đưa Giang và Tú vào trong cái “cũi” mang tên Bộ Chính Trị, kẹp chặt để hết đường cựa quậy rồi chặt hết tay chân, rồi thì cũng tự giác “xin thôi vì sức khỏe”.
Quả thật, gừng càng già càng cay, không ồn ào, gióng trống khua chiên, nhưng Tô Lâm vẫn chứng tỏ đang làm chủ “cuộc chơi”.

Giá lăn bánh của Kia Sorento ở thời điểm đầu tháng 2/2026 đã giảm đáng kể nhờ có ưu đãi cực kỳ hấp dẫn. Đây sẽ là lợi thế để mẫu SUV của Kia có thể ‘hạ gục’ Ford Everest và Toyota Fortuner.
Mẫu Crossover/SUV cỡ D Sorento lần đầu được ra mắt tại thị trường Việt Nam vào năm 2011. Sau khi được cập nhật thế hệ mới vào ngày 14/9/2020, mẫu xe này tiếp tục được nâng cấp với phiên bản facelift ra mắt hồi tháng 9/2025.

Ở phiên bản mới nhất, Kia Sorento không chỉ sử dụng nền tảng khung gầm thế hệ mới đầy vững chãi, mà còn được nhà sản xuất thực hiện những thay đổi ở thiết kế cũng như bổ sung công nghệ. Đây là cơ sở để Sorento tiếp tục nuôi tham vọng cạnh tranh với những đối thủ rất đáng gờm như Ford Everest, Toyota Fortuner, Hyundai Santa Fe hay Mitsubishi Pajero Sport, Mazda CX-8…


Hiện tại, Kia Sorento tại thị trường Việt Nam được lắp ráp bởi THACO và phân phối với 7 phiên bản cùng 4 tùy chọn hệ truyền động gồm Plug-in hybrid (PHEV), hybrid (HEV), máy dầu (diesel) và máy xăng. Mẫu xe này có tới 9 tùy chọn màu sơn để khách hàng lựa chọn là: Xanh Mineral, Xanh Gravity, Đỏ Sunset, Đỏ Runway, Bạc, Xám, Nâu, Trắng và Đen.

Riêng các phiên bản PHEV và HEV có 4 tùy chọn màu sơn ngoại thất là: Xanh rêu (Jungle Wood Green), Đen (Fusion Black), Xanh nước biển (Mineral Blue) và Trắng (Glacial White Pearl cùng 2 tùy chọn màu nội thất Nâu và Đen.

*Lưu ý: giá lăn bánh trên chỉ mang tính chất tham khảo, giá chưa bao gồm khuyến mại tại đại lý, giá có thể thay đổi tùy theo khu vực và trang bị từng xe.

Kia Sorento facelift có trục cơ sở 2.815 mm với chiều dài tổng thể 4.810, chiều rộng 1.900 mm và cao 1.700 mm. Nhờ được phát triển dựa trên ngôn ngữ thiết kế “Refined Blodness”, ngoại thất của mẫu xe này được đánh giá cao với vẻ lịch lãm, thể thao cực kỳ đẹp mắt.

Ở phía trước, đầu xe của Kia Sorento facelift đã có sự thay đổi với lưới tản mới lớn hơn, cùng với đó là cụm đèn chiếu sáng lấy cảm hứng từ “người anh em” Carnival và dải LED định vị được thiết kế thanh mảnh, tạo nên một diện mạo cao cấp và hiện đại. Trong khi đó, nếu nhìn từ bên hông, chúng ta có thể nhận thấy bộ mâm 20 inch của Kia Sorento đã được cập nhật với thiết kế mới mẻ hơn, giúp tổng thể chiếc xe trông vững chãi và thể thao hơn.

Bên trong cabin, không gian nội thất của Kia Sorento cũng đã được nâng cấp với cụm màn hình đôi 12,3 inch, gồm màn hình giải trí trung tâm và bảng đồng hồ kỹ thuật số. Màn hình giải trí của Kia Sorento facelift mới không chỉ có kích thước lớn hơn, mà còn hỗ trợ kết nối Android Auto và Apple CarPlay không dây. Cần số truyền thống cũ đã được thay thế bằng phím bấm điện tử, giúp khu vực điều khiển trung tâm trở nên gọn gàng và hiện đại hơn.

Mẫu xe Kia Sorento facelift cũng được trang bị tiêu chuẩn hàng loạt tiện nghi cao cấp như: Đèn viền nội thất, cổng sạc type-C cho cả ba hàng ghế, cần số dạng núm xoay, rèm che nắng, sạc không dây, HUD, hệ thống âm thanh Bose 12 loa, điều hòa tự động hai vùng, ghế trước có làm mát và sưởi ấm, ghế lái nhớ vị trí, vô-lăng có sưởi.

Kia Sorento vẫn sử dụng các tùy chọn động cơ SmartStream 2.2D (công suất 198 mã lực, mô-men xoắn 440 Nm, kết hợp hộp số DCT 8 cấp) và SmartStream 2.5G (công suất 177 mã lực, mô-men xoắn 232 Nm, đi kèm hộp số tự động 6 cấp). Các phiên bản FWD cung cấp 4 chế độ lái cơ bản (Smart, Sport, Eco và Comfort). Trong khi đó, phiên bản AWD có thêm 3 chế độ off-road (Sand, Mud và Snow).

Quyết ‘lật đổ’ Ford Everest, Kia Sorento giảm giá lăn bánh đầu tháng 2/2026 rẻ hơn Toyota Fortuner ảnh 4
Hai tính năng cảnh báo gồm hỗ trợ tránh va chạm trước và sau khi đỗ xe trên Kia Sorento facelift đã được nâng cấp lên bản 2.0. Cảm biến hông cũng được bổ sung vào danh sách trang bị an toàn của mẫu xe này. Ngoài ra, Kia Sorento vẫn có đầy đủ những tính năng tiên tiến trong gói ADAS như cảnh báo hành khách hàng ghế sau, cảnh báo lái xe mất tập trung, cảnh báo mở cửa an toàn, hiển thị điểm mù trên màn hình, camera 360 độ, 6 túi khí, ga tự động thích ứng, cảnh báo phương tiện cắt ngang, cảnh báo điểm mù và hỗ trợ giữ làn.

VietBF@ sưu tập

TÔ LÂM CÓ THA CHO CẦM TÚ?
Như một thông lệ, sau khi lên ngôi thì Thiên tử sẽ ban lệnh ân xá, nôm na gọi là xóa hết tội trạng cho những kẻ thù đã thất thế. Nhưng liệu với Tô Tổng, thì Cẩm Tú có xứng đáng nhận được sự khoan hồng đặc biệt này không? Có lẽ là không.
Thứ nhất, Cẩm Tú là kẻ thù của kẻ thù. Cẩm Tú nhiều lần cầm đầu các thế lực để hạ bệ Tô Lâm, thì dĩ nhiên, không thể nhìn Cẩm Tú với con mắt một kẻ thù thất trận, mà là một đầu sỏ đã bị hạ gục thì đúng hơn. Cho nên lẽ dĩ nhiên là không.
Thứ hai, Cẩm Tú vẫn còn nhiều phe cánh trong và ngoài. Mặc dù Tô Lâm đã cố hết sức diệt trừ, như cũng không thể một bước “làm sạch” phe của Tú, cho nên nói Tú thất thế là không đúng. Mà đúng hơn gọi là đang ẩn mình chờ thời, Tú đang cố co cụm lại để chờ Tô Tổng gặp một biến cố, để ra tay chiếm lại địa bàn đã mất.
Là một tướng Công an, với kinh nghiệm chính trường phong phú như Tô Tổng, thì điều hiển nhiên là loại bỏ một tay cơ hội và “đầu đảng” như Tú, chí ít là loại bỏ mầm họa đề phòng khi mình có chuyện, hoặc ít nhất cũng làm các phe nhóm khác kiêng dè. Chỉ có điều, Tô Tổng sẽ làm khi nào và bằng cách nào?


Daklak 'Bong Krang' người bố chở con đi mua bánh tạp hóa trong buôn, khi về thì bị CAGT bắt, thu xe.
Giờ ra đường sợ CA hơn sợ cướp là có thật.
Cứ gặp là bắt, đã bắt thì tìm cho ra lỗi để thu cho bằng được chiếc xe , không cần biết dân nghèo hay dân khổ, không cần biết dân lấy phương tiện gì đi làm mưu sinh...
Chẳng hiểu vì sao thời gian gần đây lại sôi nổi vào rẫy vào làng, vào buôn, bắt xe dân đến thế!
Mi Lê

CÁC KỊCH BẢN VỀ XÂM LƯỢC ĐÀI LOAN TỪ TỐT NHẤT ĐẾN XẤU NHẤT ĐỐI VỚI ĐCS TQ
kS Nguyễn Ngọc Bảo
Dựa trên các phân tích từ các nguồn quốc tế và Trung Quốc năm 2025, bao gồm báo cáo của RAND, CSIS, Stimson Center, và các bài viết từ Global Times (dù góc nhìn chính thức thường lạc quan), bài này liệt kê các kịch bản chính liên quan đến việc xâm lược Đài Loan từ tốt nhất đến xấu nhất cho đảng CSTQ.
Các kịch bản này dựa trên các mô hình chiến tranh (wargames) và phân tích chính trị, kinh tế, xã hội, ngoại giao. Tốt nhất nghĩa là củng cố quyền lực đảng CSTQ và Tập Cận Bình; xấu nhất là rủi ro sụp đổ. Mỗi kịch bản được phân tích về các ảnh hưởng đến nội tình chính trị (vị trí Tập Cận Bình, phe phái như Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào), kinh tế, xã hội, và vị thế ngoại giao.
1. Kịch Bản Tốt Nhất: Thống Nhất Thành Công Nhanh Chóng
- Mô Tả: Trung Quốc tiến hành xâm lược thuỷ lục (amphibious) hoặc phong tỏa dẫn đến Đài Loan đầu hàng nhanh (trong vài tuần), với ít can thiệp từ Hoa Kỳ/Nhật Bản, nhờ ưu thế quân sự địa phương và bất ngờ.
- Nội Tình Chính Trị: Tập Cận Bình được tôn vinh như "người thống nhất vĩ đại", củng cố vị thế "lãnh tụ trọn đời". Phe đối lập (như nhóm Giang Trạch Dân – nhấn mạnh kinh tế, hoặc Hồ Cẩm Đào – tập trung ổn định) bị loại bỏ hoàn toàn, vì thành công chứng minh chiến lược "mạnh tay" của Tập Cận Bình. Đảng CSTQ đoàn kết hơn, giảm nguy cơ đấu đá nội bộ.
- Kinh Tế: Tăng trưởng ngắn hạn nhờ kiểm soát chip bán dẫn (Đài Loan chiếm 60% toàn cầu), nhưng gián đoạn thương mại ban đầu (mất 5-10% GDP). Dài hạn, Trung Quốc thống trị chuỗi cung ứng, thu hút đầu tư.
- Xã Hội: Tăng cường chủ nghĩa dân tộc, dân chúng đoàn kết dưới đảng CSTQ, giảm bất mãn kinh tế (như thất nghiệp thanh niên).
- Vị Thế Ngoại Giao: Trung Quốc trở thành siêu cường thống trị Đông Á, làm suy yếu liên minh Hoa Kỳ (QUAD, AUKUS), nhưng đối mặt trừng phạt toàn cầu ban đầu.
2. Kịch Bản Tốt Trung Bình: Thống Nhất Với Tổn Thất Cao Nhưng Thành Công
- Mô Tả: Xâm lược kéo dài 1-3 tháng, với tổn thất quân sự (mất tàu sân bay, hàng chục ngàn binh sĩ), nhưng cuối cùng kiểm soát Đài Loan nhờ ưu thế số lượng.
- Nội Tình Chính Trị: Tập Cận Bình vẫn củng cố quyền lực, nhưng phe Giang (kinh tế thị trường) và Hồ (cân bằng) có thể chỉ trích "chi phí cao", dẫn đến thanh trừng nhẹ. đảng CSTQ ổn định, nhưng Tập Cận Bình phải chia sẻ quyền lực hơn.
- Kinh Tế: Thiệt hại 10-20% GDP do trừng phạt và gián đoạn (thiếu chip, thương mại giảm), nhưng phục hồi nhờ tài nguyên Đài Loan.
- Xã Hội: Dân tộc chủ nghĩa tăng, nhưng tổn thất nhân mạng gây bất mãn, dẫn đến kiểm soát xã hội chặt hơn.
- Vị Thế Ngoại Giao: Tăng ảnh hưởng khu vực, nhưng cô lập với phương Tây, đẩy mạnh quan hệ với Nga, Iran.
3. Kịch Bản Xấu: Chiến Tranh Kéo Dài Không Ngã Ngũ
- Mô Tả: Xung đột kéo dài hàng tháng/năm, với phong tỏa hoặc chiến tranh du kích, không bên nào thắng rõ ràng.
- Nội Tình Chính Trị: Tập Cận Bình bị chỉ trích nặng, phe Giang Trạch Dân/Hồ Cẩm Đào (còn tồn tại ngầm) có thể nổi dậy, đòi thay đổi lãnh đạo. Đảng CSTQ bị rạn nứt trầm trọng, Tập Cận Bình có nguy cơ mất quyền.
- Kinh Tế: Suy thoái sâu (mất 20-30% GDP), lạm phát, thất nghiệp tăng do trừng phạt toàn cầu.
- Xã Hội: Bất ổn tăng, biểu tình lan rộng, đảng CSTQ phải đàn áp mạnh mới có thể tồn tại.
- Vị Thế Ngoại Giao: Mất uy tín, liên minh Hoa Kỳ mạnh hơn, Trung Quốc bị cô lập.
4. Kịch Bản Xấu Nhất: Thất Bại Hoàn Toàn
- Mô Tả: Xâm lược bị đẩy lùi bởi liên minh Hoa Kỳ-Nhật-Đài Loan, với tổn thất lớn (mất hạm đội, hàng trăm ngàn binh sĩ).
- Nội Tình Chính Trị: Tập Cận Bình bị lật đổ, phe Giang Trạch Dân/Hồ Cẩm Đào (hoặc mới nổi) lên tiếng chỉ trích "mạo hiểm". Đảng CSTQ có nguy cơ tan rã nếu bất ổn lan rộng.
- Kinh Tế: Sụp đổ (mất 30-50% GDP), khủng hoảng tài chính toàn cầu.
- Xã Hội: Loạn lạc, biểu tình lớn, có thể dẫn đến nổi dậy cách mạng.
- Vị Thế Ngoại Giao: Mất vị thế siêu cường, bị trừng phạt, các nước láng giềng tăng cường phòng thủ.
Trường Hợp Xâm Lược Thất Bại Hoàn Toàn: Có Dẫn Đến Tan Rã đảng CSTQ Không?

Cậu bé mặc áo khoác caro, đeo balô Spiderman, đội chiếc mũ len màu xanh có tai thỏ. Đáng lẽ đó chỉ là một buổi chiều bình thường: tan lớp mầm non, về nhà, chạy ùa vào cửa trong hơi lạnh Minnesota. Nhưng ngay ở lối xe chạy trước sân, khoảnh khắc “bình thường” bị cắt phăng: Liam Conejo Ramos, 5 tuổi, bị các đặc vụ liên bang đưa đi — rồi cùng cha xuất hiện ở một cơ sở giam giữ của ICE tận Texas, cách nhà hơn 1.300 dặm.

Một câu chuyện có trẻ em, băng giá, và những tiếng cãi nhau về đúng–sai, hợp pháp–phi pháp. Và giữa mọi tranh luận, điều còn lại là ánh nhìn trống rỗng của một đứa trẻ chưa kịp hiểu thế nào là “thủ tục”, “quyền hạn”, “tị nạn”.

Bị đưa khỏi xe đang nổ máy, rồi “giữ cùng cha” tại Texas

Theo giới chức học khu và luật sư của gia đình, Liam bị đưa đi hôm thứ Ba, ngay sau khi trở về từ lớp mầm non tại khu Columbia Heights (vùng ven Minneapolis). Nữ giám đốc học khu cho biết cậu bé bị đưa ra khỏi chiếc xe gia đình đang nổ máy ngay trước nhà.

Gia đình Liam được nói là gốc Ecuador. Luật sư Marc Prokosch phát biểu trong một cuộc họp báo rằng họ đã trình diện với lực lượng biên phòng tại Texas vào tháng 12/2024 để nộp đơn xin tị nạn. Ông nhấn mạnh gia đình đang theo đuổi “con đường pháp lý”, và nói thẳng: “Đây không phải là những người nhập cư bất hợp pháp”, đồng thời cho biết chi tiết kế hoạch xin tị nạn thuộc diện bảo mật nên không thể trình bày sâu hơn.

Hiện Liam và cha — ông Adrian Alexander Conejo Arias — được cho là đang bị giữ tại South Texas Family Residential Center ở Dilley, Texas, một cơ sở ICE dành cho các gia đình.

Hai phiên bản: “dùng trẻ 5 tuổi làm mồi” hay “đứa trẻ bị bỏ rơi”?

Từ đây, câu chuyện tách làm hai dòng sự thật đối đầu nhau.

Phía nhà trường nói đã có người lớn tại hiện trường van xin để họ đưa đứa trẻ vào nhà chăm sóc nhưng bị từ chối. Nữ giám đốc học khu còn mô tả một chi tiết gây sốc: một đặc vụ “dẫn cậu bé đến cửa” và bảo cậu gõ cửa xin vào nhà nhằm xem còn ai ở trong — điều mà bà cho rằng giống như “dùng một đứa trẻ 5 tuổi làm mồi”.

Ngược lại, cơ quan di trú phản bác mạnh mẽ trên mạng xã hội: ICE “chưa từng” dùng trẻ em làm mồi và khẳng định “đứa trẻ bị ABANDONED (bỏ rơi)”. Bộ An ninh Nội địa cho biết mục tiêu chính là người cha. Theo lời họ, khi lực lượng đến bắt, người cha “chạy bộ bỏ trốn”, để lại con; họ nói đã nhiều lần cố gắng yêu cầu người mẹ ra nhận con, thậm chí trấn an rằng sẽ không bắt mẹ nếu ra nhận, nhưng bà từ chối. Cuối cùng, theo cơ quan liên bang, người cha muốn con ở lại với mình, và họ đưa cả hai đi cùng nhau, nhấn mạnh “ưu tiên là an toàn của đứa trẻ”.

Trong khi đó, phía người hỗ trợ gia đình lại kể một nỗi sợ rất “đời”: mẹ của Liam hoảng loạn vì thấy đặc vụ đứng trước cửa. Mục sư Sergio Amezcua nói người mẹ đang mang thai và còn một con trai tuổi thiếu niên. Hàng xóm khuyên bà đừng mở cửa vì lo bà cũng sẽ bị giữ.

Giữa hai phiên bản ấy, câu hỏi làm công chúng nghẹt thở không hẳn là ai thắng lý trên giấy tờ, mà là: vì sao một tình huống có thể xử lý theo hướng “giao đứa trẻ cho người thân/nhà trường” lại trượt sang hướng đưa thẳng một em bé 5 tuổi vào guồng máy giam giữ?

Trường học thành “tuyến đầu”: nhiều học sinh khác cũng bị đưa đi

Vụ Liam không đứng một mình. Học khu nói đây là đứa trẻ thứ tư trong khu vực bị ICE đưa đi chỉ trong khoảng hai tuần.

Cũng trong ngày thứ Ba, một học sinh 17 tuổi trên đường đến trường bị các đặc vụ có vũ trang, che mặt bắt đi khi không có phụ huynh đi cùng; nhà trường mô tả em bị kéo ra khỏi xe và đưa đi. Trước đó, ICE vào căn hộ của một nữ sinh 17 tuổi và mẹ em, cả hai bị tạm giữ. Một bé gái 10 tuổi lớp 4 bị đưa đi cùng mẹ trên đường tới trường cách đó hai tuần, đến nay được nói vẫn ở một cơ sở giam giữ tại Texas.

Giám đốc học khu nói lực lượng liên bang còn xuất hiện quanh trường, thậm chí có lúc “đi theo xe buýt”, khiến “không còn cảm giác bình thường” trong sinh hoạt học đường. Với phụ huynh, điều ám ảnh nhất không chỉ là nỗi lo thủ tục pháp lý, mà là cảm giác: con mình có thể biến mất ngay trên đường tới lớp.

JD Vance lên tiếng: “Không lẽ để đứa trẻ chết cóng?”

Trong chuyến thăm Minneapolis, Phó Tổng thống JD Vance bảo vệ hành động của lực lượng liên bang. Ông nói ông cũng là cha của một bé trai 5 tuổi và hiểu phản ứng ban đầu: “Làm sao lại bắt một đứa trẻ 5 tuổi?” Nhưng ông lập luận rằng mục tiêu là người cha; người cha chạy; vậy lực lượng phải làm gì trong giá lạnh — “để đứa trẻ chết cóng” hay bỏ qua việc bắt người ở lại Mỹ bất hợp pháp?

Phát biểu này ngay lập tức khoét sâu một rãnh chia đôi dư luận: một bên nhìn thấy bài toán thực thi pháp luật trong điều kiện thời tiết nguy hiểm; bên kia nhìn thấy một sự “bình thường hóa” việc trẻ em bị cuốn vào chiến dịch trục xuất.

Dilley: “trung tâm gia đình” hay nhà giam mềm?

Dilley được mô tả là nơi giam giữ mang tính “cư trú” cho gia đình: những dãy nhà dạng trailer màu beige, có không gian thư viện, phòng gym, lớp học; trẻ em từ sơ sinh tới tuổi teen có thể ở đó cùng cha/mẹ.

Nhưng dù hình thức là “cơ sở gia đình”, bản chất vẫn là bị giữ lại, bị tách khỏi nhịp sống, khỏi trường lớp, khỏi căn nhà và cộng đồng quanh mình. Các luật sư, nhà hoạt động nhiều năm qua từng nêu lo ngại về điều kiện và tác động tâm lý của việc giam giữ trẻ em — đặc biệt là khi trẻ không hề là đối tượng phạm tội, chỉ là người bị kéo theo trong một cuộc bắt giữ người lớn.

Câu hỏi còn treo: luật pháp có thể đúng, nhưng cách làm có cần phải lạnh lùng đến vậy?

Câu chuyện của Liam bị đẩy qua lại giữa các câu chữ “hợp pháp”, “đúng quy trình”, “abandoned”, “bị dùng làm mồi”. Nhưng trong con mắt công chúng, có một sự thật giản dị hơn mọi thông cáo: một đứa trẻ 5 tuổi đã rời sân nhà ở Minneapolis và kết thúc ở một cơ sở ICE tại Texas.

Nếu mục tiêu thật sự là “an toàn của đứa trẻ”, vì sao lời đề nghị để người lớn tại hiện trường hoặc nhà trường chăm sóc lại không thành? Nếu lo “trẻ chết cóng”, vì sao lựa chọn duy nhất lại là đưa trẻ vào quy trình giam giữ liên bang? Và nếu gia đình đang theo đuổi con đường xin tị nạn, vì sao phần “pháp lý” lại phải trả giá bằng phần “trẻ thơ”?

Ở Minnesota mùa này, băng giá không chỉ nằm trên mặt đường. Nó nằm cả trong cách mà một xã hội tranh cãi về biên giới của lòng nhân — khi đối diện với một chiếc mũ thỏ xanh và đôi mắt của đứa trẻ chưa kịp hiểu vì sao mình phải đi xa đến thế.

Một cuộc “quay đầu” đầy sóng gió: tin đồn Đàm Vĩnh Hưng trở về Việt Nam
Những ngày đầu năm 2026, mạng xã hội rộ lên nhiều lời bàn tán xoay quanh ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng. Trong đó, có luồng tin cho rằng anh đã “vội vã” trở về Việt Nam vì lo sợ bị ICE bắt và trục xuất. Cũng theo những lời đồn, việc quay về Việt Nam lần này không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà còn gắn với áp lực tài chính. Đàm Vĩnh Hưng đã bán nhà tại Việt Nam vì nợ nần, rồi đến cả nhà bên Mỹ cũng phải bán. Nam ca sĩ phải tính đường mưu sinh bằng một mô hình dễ xoay vòng nhất: mở quán cà phê, vừa có dòng tiền mỗi ngày, vừa có cơ hội kéo khách nhờ danh tiếng. Và thế là cái tên “Cà Phê Cà Pháo” xuất hiện như một dấu chấm than: nghe vừa lạ tai, vừa dễ nhớ, vừa đủ gây tò mò để người ta ghé thử một lần.

Vụ kiện với chồng ca sĩ Bích Tuyền – ông Willam III: nút thắt pháp lý
Một chương khác khiến dư luận dậy sóng là vụ kiện giữa Đàm Vĩnh Hưng và ông Willam III (chồng ca sĩ Bích Tuyền). Nhiều người xem đây là biến cố “đổ thêm dầu” vào giai đoạn bất ổn của nam ca sĩ, bởi kiện tụng ở Mỹ vốn tốn kém, dai dẳng và dễ bào mòn hình ảnh.

Tóm lược diễn biến được báo chí ghi nhận:
Tai nạn xảy ra tại một sự kiện ở nhà ông Gerard Williams (California) hồi tháng 2/2024, khiến nam ca sĩ bị chấn thương ở chân. Sau đó, phía Đàm Vĩnh Hưng nộp đơn kiện, cho rằng chủ nhà có phần bất cẩn; phía ông Gerard có những phản ứng pháp lý ngược lại, trong đó có thông tin từng kiện chéo và yêu cầu bồi thường mang tính biểu tượng.

Đến giữa năm 2025, tòa tiểu bang California bác yêu cầu hủy vụ kiện từ phía bị đơn, đồng nghĩa vụ việc vẫn tiếp tục được xét xử theo quy trình. Đầu tháng 10/2025, có diễn biến đáng chú ý về mặt thủ tục: hồ sơ được xử lý theo hướng đưa vụ việc quay lại hệ thống tòa tiểu bang (sau tranh luận về thẩm quyền giữa tòa liên bang và tòa tiểu bang).

Kết quả vụ kiện: đã “ngã ngũ” chưa?
Tính đến các thông tin công khai được báo chí cập nhật rộng rãi gần nhất, vụ việc chủ yếu mới dừng ở các quyết định thủ tục (tòa nào xử, hồ sơ chuyển/hoàn về đâu, yêu cầu nào bị bác/được chấp nhận), chưa phải một phán quyết cuối cùng về thắng – thua hoặc mức bồi thường cuối cùng. Nói cách khác: đây vẫn là một cuộc kéo co pháp lý, và “kết quả” (nếu có) sẽ phụ thuộc vào các phiên/đợt xử tiếp theo hoặc khả năng đôi bên dàn xếp.

Theo đúng luồng thông tin đang lan truyền, quán “Cà Phê Cà Pháo” mở cửa đầu năm 2026, ngày 5/2/2026. Nhưng chỉ ít lâu sau, lại rộ lên lời đồn rằng quán đang bị ế rất nặng, phải tìm đủ cách kéo khách, đặt cược vào sức nóng của sự nổi tiếng.

Người ta bảo rằng những ngày đầu có thể đông vì tò mò, vì muốn chụp hình, vì muốn “check-in”. Nhưng khi cơn sốt qua đi, quán sẽ phải tự đứng bằng chất lượng và trải nghiệm. Nếu không, danh tiếng chỉ là chiếc loa phóng thanh, bật lớn được vài hôm rồi cũng phải tắt.

Đàm Vĩnh Hưng là ai: một hành trình dài từ “Tiếng hát truyền hình” đến đời sống làm cha
Đàm Vĩnh Hưng (tên thật Huỳnh Minh Hưng, sinh năm 1971, quê Quảng Nam) bước vào đời sống âm nhạc đại chúng từ cuối thập niên 1990, tạo dấu ấn mạnh từ đầu những năm 2000 với nhạc xưa, trữ tình, bolero lẫn nhạc trẻ. Một loạt album từng được nhắc nhiều như Hưng (2004), Dạ khúc cho tình nhân (2005), Tình ca hoài niệm (2006), Giải thoát (2007)…

Năm 2022, nam ca sĩ công bố có con ruột và giữ kín thông tin mẹ của bé. Những năm gần đây, hình ảnh “người đàn ông của sân khấu” dần xuất hiện thêm một lớp khác: một người cha dành phần lớn lịch sinh hoạt cho con trai, chọn sự bền bỉ và nề nếp thay cho những cơn bốc lửa thường thấy ngày trước.

Đời nghệ sĩ: khi ánh đèn sân khấu không còn là bến đỗ duy nhất. Dẫu câu chuyện ngoài kia đúng hay sai, sự thật vẫn là: showbiz luôn khắc nghiệt. Một ngày còn là “ông hoàng”, ngày khác có thể bị kéo vào vòng xoáy tin đồn, kiện tụng, và những cuộc kiểm đếm tài sản.

Trung Đông bước vào ngày thứ năm của chiến tranh: không kích, tên lửa và khói lửa khắp khu vực

Cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran đang bước sang ngày thứ năm với mức độ leo thang chưa từng thấy trong nhiều thập niên. Các cuộc không kích, tên lửa, máy bay không người lái và pháo kích đang diễn ra trên nhiều mặt trận trải dài từ Iran, Israel, Lebanon cho đến vùng Vịnh.

Israel cho biết lực lượng phòng vệ Israel (IDF) đã bắt đầu làn sóng không kích thứ 10 nhằm vào thủ đô Tehran kể từ khi chiến dịch quân sự bùng nổ hôm thứ Bảy. Theo tuyên bố của quân đội Israel, các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào những mục tiêu được cho là thuộc “chế độ khủng bố Iran”, bao gồm trung tâm chỉ huy quân sự, cơ sở của lực lượng an ninh nội địa và lực lượng bán quân sự Basij.

Một cư dân ở phía bắc Tehran nói rằng đêm vừa qua là một trong những đêm kinh hoàng nhất kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Người này cho biết họ nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn liên tục trong đêm và các tòa nhà rung chuyển mạnh. “Chúng đánh rất mạnh. Đó là một đêm tồi tệ. Chúng tôi không biết họ đánh vào đâu nhưng có cảm giác tiếng nổ vang khắp thành phố.”

Người dân ở Tehran cho biết họ muốn rời khỏi thành phố và chạy lên vùng núi để tránh bom đạn. Tuy nhiên họ không biết chính xác vị trí các căn cứ quân sự, vì vậy không thể biết nơi nào thực sự an toàn.

Truyền thông nhà nước Iran cũng xác nhận nhiều vụ nổ đã xảy ra ở nhiều khu vực trong nước vào sáng thứ Tư. Một bức ảnh được định vị địa lý cho thấy cột khói đen lớn bốc lên gần thành phố Isfahan, nơi được cho là có các cơ sở quân sự và hạt nhân quan trọng.

Mỹ và Israel tuyên bố phá hủy phần lớn quân đội Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chiến dịch quân sự đang đạt được kết quả rất lớn. Ông nói rằng không quân và hải quân Iran đã bị “đánh gục” trong những ngày đầu của cuộc chiến.

Theo các số liệu được phía Mỹ công bố:

• Khoảng 2.000 mục tiêu quân sự và chiến lược của Iran đã bị phá hủy
• 17 tàu chiến Iran bị đánh chìm hoặc phá hủy
• Nhiều cơ sở chỉ huy, căn cứ tên lửa và hệ thống phòng không đã bị tấn công

Mục tiêu của chiến dịch, theo lời ông Trump và các quan chức Israel, là phá hủy năng lực quân sự của Iran và tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ chính quyền hiện tại.

Israel cũng tuyên bố họ đã tấn công một khu phức hợp ở Qom – nơi họp của Hội đồng Chuyên gia, cơ quan tôn giáo gồm 88 giáo sĩ có nhiệm vụ chọn ra lãnh tụ tối cao mới sau khi Ayatollah Ali Khamenei bị giết.

Cuộc tấn công này mang ý nghĩa rất lớn về mặt biểu tượng và chính trị. Qom là một trong những thành phố linh thiêng nhất của Hồi giáo Shia và là trung tâm đào tạo giáo sĩ của Iran.

Sau khi khu phức hợp bị tấn công, các giáo sĩ buộc phải họp trực tuyến để chọn lãnh tụ mới, vì không thể tụ tập trực tiếp.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố:

Bất kỳ ai được chọn làm lãnh tụ tối cao mới của Iran đều sẽ trở thành mục tiêu ám sát hợp pháp của Israel.

Ông nói rằng Israel và Mỹ sẽ tiếp tục chiến dịch cho đến khi “khả năng của chế độ Iran bị phá hủy”.

Hơn 1.000 người chết tại Iran, thương vong lan khắp khu vực

Theo tổ chức Human Rights Activists News Agency, hơn 1.000 người đã thiệt mạng tại Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Con số này bao gồm cả dân thường, trẻ em và binh sĩ.

Nhiều thành phố lớn của Iran đang hứng chịu các đợt không kích liên tục.

Ngoài Iran, thương vong cũng xảy ra ở nhiều nước trong khu vực.

Tại Lebanon:

• Một cuộc không kích ở Aramoun gần Beirut giết chết 6 người
• Một cuộc tấn công vào tòa nhà dân cư ở Baalbek giết 5 người và làm bị thương 15 người

Israel đã ra lệnh sơ tán cho hơn một chục thị trấn và làng mạc ở miền nam Lebanon, cảnh báo rằng các cuộc không kích sắp xảy ra.

Tại Kuwait:

• Một bé gái 11 tuổi thiệt mạng khi mảnh vỡ tên lửa rơi xuống khu dân cư

Tại Qatar:

• Một tên lửa đạn đạo Iran đánh trúng căn cứ không quân Al Udeid, căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông.
• Không có thương vong được báo cáo.

Tại Saudi Arabia:

• Hệ thống phòng không đã bắn hạ hai tên lửa hành trình và chín máy bay không người lái.

Tại UAE:

• Một tàu hàng bị vật thể không xác định bắn trúng ngoài khơi Fujairah.

Căn cứ Mỹ tại Trung Đông bị tấn công, 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng

Iran đã tiến hành nhiều cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực.

Theo Lầu Năm Góc, 6 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công bằng drone của Iran. Danh tính của bốn người trong số họ đã được công bố.

Ngoài ra:

• Một trạm CIA tại Saudi Arabia bị tấn công
• Một lãnh sự quán Mỹ ở Dubai bị đánh trúng
• Một căn cứ Mỹ ở Qatar bị tên lửa tấn công

Do nguy cơ an ninh gia tăng, Mỹ đã:

• đóng cửa đại sứ quán ở Saudi Arabia, Kuwait và Lebanon
• cho phép nhân viên ngoại giao rời khỏi Oman và Cyprus
• ra lệnh tăng cường an ninh tại tất cả căn cứ quân sự Mỹ trên toàn nước Mỹ

Các nước ồ ạt sơ tán công dân khỏi Trung Đông

Chiến tranh khiến phần lớn không phận Trung Đông bị đóng cửa, khiến hàng nghìn người nước ngoài bị mắc kẹt.

Nhiều quốc gia đang gấp rút tổ chức các chiến dịch sơ tán.

Hoa Kỳ cho biết hơn 1.500 công dân Mỹ đã yêu cầu được hỗ trợ rời khỏi khu vực.

Tuy nhiên đại sứ Mỹ tại Israel cảnh báo rằng khả năng hỗ trợ của đại sứ quán rất hạn chế.

Các nước châu Âu cũng đang triển khai các chuyến bay sơ tán:

• Anh phối hợp với các hãng hàng không để tăng chuyến bay
• Pháp tổ chức hai chuyến bay quân sự
• Italy và Cộng hòa Czech cũng đang đưa công dân về nước

UAE thông báo đã mở hành lang hàng không an toàn với các nước láng giềng để giúp người dân và du khách rời khỏi khu vực.

Eo biển Hormuz tê liệt, dầu khí thế giới rúng động

Một trong những hậu quả lớn nhất của cuộc chiến là sự tê liệt của eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.

Khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua tuyến đường này mỗi ngày.

Iran đã tuyên bố sẽ tấn công bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua eo biển.

Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy tuyến đường hiện gần như không còn tàu dầu hoạt động.

Hậu quả kinh tế đã bắt đầu lan rộng:

• giá dầu và khí đốt tăng mạnh
• chi phí vận chuyển dầu tăng kỷ lục
• thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc

Tại Mỹ, giá xăng đã tăng mạnh nhất trong một ngày kể từ năm 2005, thời điểm bão Katrina.

Các nền kinh tế châu Á đặc biệt lo ngại vì 60% lượng dầu của khu vực đến từ Trung Đông.

Thị trường chứng khoán châu Á đã giảm mạnh:

• Hàn Quốc: KOSPI giảm 12,3%
• Nhật Bản: Nikkei giảm 4,7%
• Hong Kong: Hang Seng giảm 3,1%
• Đài Loan: TAIEX giảm 3,9%

Nguy cơ khủng hoảng kinh tế và nhân đạo toàn cầu

Các nhà kinh tế cảnh báo nếu chiến tranh kéo dài, thế giới có thể phải đối mặt với:

• lạm phát tăng mạnh
• tăng trưởng kinh tế chậm lại
• khủng hoảng năng lượng

Tại Myanmar, chính quyền quân sự đã phải áp dụng chế độ phân phối xăng dầu.

Xe có biển số chẵn chỉ được phép chạy vào ngày chẵn và biển số lẻ chạy vào ngày lẻ.

Tại Thái Lan, chính phủ kêu gọi người dân không tích trữ xăng dầu và khuyến khích làm việc từ xa để tiết kiệm nhiên liệu.

Liên Hiệp Quốc cảnh báo rằng nếu chuỗi cung ứng bị gián đoạn kéo dài:

• giá thực phẩm sẽ tăng mạnh
• hệ thống y tế sẽ bị quá tải
• nguồn cung hàng hóa thiết yếu sẽ thiếu hụt ở nhiều nước.

Phương Tây triển khai lực lượng quân sự khắp Trung Đông

Trước nguy cơ chiến tranh lan rộng, nhiều nước phương Tây đã triển khai thêm lực lượng quân sự.

Pháp đã:

• điều động tiêm kích Rafale bảo vệ căn cứ ở UAE
• triển khai tàu sân bay Charles de Gaulle cùng các tàu hộ tống đến Địa Trung Hải

Anh đã triển khai tàu chiến bảo vệ căn cứ ở Cyprus sau khi căn cứ RAF Akrotiri bị drone tấn công.

Tuy nhiên chính phủ Anh khẳng định sẽ không tham gia chiến dịch tấn công Iran.

CIA được cho là hỗ trợ lực lượng Kurd nổi dậy tại Iran

Một diễn biến đáng chú ý khác là việc CIA được cho là đang tìm cách vũ trang các lực lượng người Kurd nhằm kích động một cuộc nổi dậy trong nội địa Iran.

Nếu thông tin này được xác nhận, nó cho thấy chiến lược của Mỹ không chỉ dừng ở tấn công quân sự mà còn tìm cách làm sụp đổ chính quyền Iran từ bên trong.

Thế giới đứng trước bước ngoặt địa chính trị mới

Trong khi đó, Trung Quốc – đồng minh lớn của Iran – đã lên tiếng chỉ trích các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng cho đến nay chưa có hành động quân sự hay biện pháp can thiệp mạnh mẽ nào.

Một số nhà phân tích cho rằng Bắc Kinh đang lựa chọn cách tiếp cận thực dụng, tránh đối đầu trực tiếp với Washington trong khi vẫn kêu gọi bảo vệ tuyến vận tải dầu qua eo biển Hormuz.

Trong bối cảnh chiến tranh tiếp tục lan rộng, nhiều chuyên gia cho rằng cuộc xung đột này có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.

Nếu điều đó xảy ra, Trung Đông – vốn đã là một trong những khu vực bất ổn nhất thế giới – có thể bước vào một thời kỳ hỗn loạn mới với hậu quả lan rộng ra toàn cầu.

Trump “hạ” liền hai đồng minh thân cận của Bắc Kinh: Maduro bị bắt, Khamenei bị giết

Chỉ trong thời gian ngắn, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tay với hai đồng minh được xem là gần gũi nhất của Bắc Kinh: Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Maduro hiện bị còng tay giam tại một cơ sở giam giữ ở New York sau khi bị đặc nhiệm Mỹ “chộp” khỏi Caracas trong một cuộc đột kích qua đêm. Còn Khamenei bị giết trong một vụ thả bom giữa ban ngày ngay trung tâm Tehran, theo mô tả là một chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel.

Sau các diễn biến này, Trung Quốc phản ứng giận dữ về mặt ngôn từ: lên án việc bắt giữ hoặc ám sát một lãnh đạo quốc gia có chủ quyền và chỉ trích dấu hiệu “thay đổi chế độ”. Bắc Kinh cũng tìm cách trấn an Tehran, thể hiện tình hữu nghị. Tuy nhiên, ngoài lời lẽ ngoại giao và các tuyên bố phản đối, Trung Quốc hầu như chưa làm gì hơn, trong khi đối thủ địa chính trị của họ đang “đảo luật chơi”.

“Thực dụng lạnh lùng”: vì sao Tập Cận Bình không muốn đối đầu Mỹ vì Iran?

Theo các phân tích, đối với Chủ tịch Tập Cận Bình, yếu tố thực dụng đang chi phối quyết định. Iran không đứng trên cùng trong danh sách ưu tiên so với mục tiêu lớn hơn là giữ ổn định quan hệ Trung–Mỹ, đặc biệt khi Bắc Kinh hướng tới cuộc thượng đỉnh sắp diễn ra với ông Trump tại Bắc Kinh vào cuối tháng này.

Một số chuyên gia còn cho rằng Trung Quốc có thể “thở” theo nghĩa chiến lược khi Mỹ bị hút bớt sự chú ý và nguồn lực quân sự khỏi Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Nói cách khác, Trung Quốc vừa tức, vừa quan sát, nhưng vẫn cân đo sao cho không bị lôi vào cuộc đối đầu trực diện với Washington.

Có nhận định thẳng thừng rằng Trung Quốc “đậm lời, nhạt rủi ro”: sẵn sàng lên tiếng ở Liên Hiệp Quốc, nhưng tránh cung cấp hỗ trợ đáng kể cho Tehran nếu điều đó kéo theo cái giá chiến lược.

Trung Quốc mua nhiều dầu Iran, nhưng Iran không “quan trọng như người ta tưởng”

Dù Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của dầu Iran, tầm quan trọng chiến lược của Iran đối với Bắc Kinh được đánh giá là hạn chế hơn nhiều suy đoán phổ biến.

Hợp tác quân sự Trung–Iran được mô tả là vẫn “có trần”, không bùng nổ thành một liên minh kiểu bảo kê an ninh. Thương mại và dòng vốn đầu tư giữa Trung Quốc với Iran cũng bị so sánh là nhỏ hơn đáng kể so với quan hệ kinh tế của Bắc Kinh với nhiều nước vùng Vịnh khác. Trung Quốc muốn giữ thế cân bằng ở Trung Đông, duy trì quan hệ với cả Iran lẫn các đối thủ của Iran như Saudi Arabia, Kuwait… để bảo đảm lợi ích năng lượng và thương mại lâu dài.

Bắc Kinh vì vậy “không thấy lợi ích” nếu phải nâng cấp căng thẳng với Mỹ chỉ vì Iran. Họ ưu tiên giữ “đình chiến thương mại”, giữ ổn định tổng thể quan hệ song phương, và không muốn tự tay đập vỡ đà tích cực mà họ đã tạo ra với chính quyền Trump thời gian qua.

Bắc Kinh hỗ trợ Iran bằng “ngoại giao – kinh tế”, tránh dấn thân quân sự

Trung Quốc từ lâu được xem là nguồn hỗ trợ ngoại giao và kinh tế quan trọng của Iran: mua phần lớn dầu xuất khẩu của Iran, phản đối các lệnh trừng phạt “đơn phương” từ Mỹ, ủng hộ lập luận của Tehran rằng chương trình hạt nhân mang mục đích hòa bình.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh còn nâng “không gian ngoại giao” cho Iran bằng cách đưa Tehran vào các cấu trúc như BRICS và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, giúp Iran bớt bị cô lập trong bối cảnh phương Tây gia tăng áp lực.

Ngoài ra, cũng có thông tin cho rằng các doanh nghiệp Trung Quốc đã cung ứng một số hóa chất phục vụ chương trình tên lửa của Iran và hỗ trợ xây dựng hạ tầng giám sát nội địa. Trung Quốc khẳng định hoạt động thương mại của họ tuân thủ luật pháp quốc tế.

Nhưng một điểm nhất quán là: Bắc Kinh tránh can dự trực tiếp vào các cuộc xung đột của đối tác. Trung Quốc ít thể hiện tham vọng trở thành “người bảo trợ an ninh” ở Trung Đông, phần vì bài học Afghanistan và Iraq cho thấy cái giá của vai trò bảo kê có thể rất đắt và dễ sa lầy.

Sự kiềm chế này từng thấy rõ trong xung đột Iran – Israel năm ngoái và các đợt tấn công đường không của Mỹ sau đó: Trung Quốc chủ yếu dừng ở mức lên tiếng, không mở rộng hỗ trợ thực địa.

“Liên kết 4 bên” Trung–Nga–Iran–Bắc Hàn: nhìn thì chặt, nhưng khi biến cố thì… ai tự lo nấy?

Tại Washington, lo ngại về trục quan hệ Trung Quốc – Iran – Nga – Triều Tiên đang tăng lên. Lãnh đạo bốn nước từng xuất hiện tại Bắc Kinh trong một sự kiện quân sự lớn như một màn trình diễn đoàn kết, và Trung Quốc – Nga – Iran cũng duy trì các cuộc tập trận chung định kỳ.

Tuy nhiên, chính việc Bắc Kinh chỉ hỗ trợ Iran ở mức hạn chế khi Iran hứng chịu các đòn quân sự lớn trong năm qua lại khiến người ta đặt câu hỏi: nếu khủng hoảng thật sự “chạm ngưỡng sinh tử”, Trung Quốc có sẵn sàng đứng ra gánh rủi ro hay không?

Một số ý kiến cho rằng các đối tác ở xa Trung Quốc, như Iran hay Venezuela, có thể nhìn vào việc này để tự hỏi: khi gặp nạn, liệu Bắc Kinh có “buông tay” để bảo toàn lợi ích lớn hơn?

Chiến tranh lại mở ra “cơ hội cấu trúc” cho Trung Quốc: Mỹ bị phân tâm, kho vũ khí bị bào mòn

Dù không muốn dấn thân, Trung Quốc vẫn có thể nhìn thấy những “cửa lợi” về chiến lược:

Nếu Mỹ sa lầy trong chiến dịch quân sự kéo dài ở Trung Đông, sự tập trung và nguồn lực của Washington dành cho Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương sẽ bị co lại một phần. Một chiến dịch cường độ cao cũng có thể bào mòn dự trữ vũ khí của Mỹ.

Trong bối cảnh đó, việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu một số loại đất hiếm cho mục đích quân sự (những vật liệu quan trọng với nhiều hệ thống vũ khí từ tên lửa đến tiêm kích) có thể khiến quá trình bổ sung kho dự trữ của Mỹ khó khăn hơn, ít nhất là trong một giai đoạn.

Cú sốc ngắn hạn: dầu mỏ là “đau đầu” thật của Bắc Kinh

Dẫu có cơ hội chiến lược, Bắc Kinh vẫn đối mặt cú sốc thực tế về năng lượng.

Gần như toàn bộ dầu thô xuất khẩu của Iran được cho là chảy về Trung Quốc, và lượng này chiếm khoảng 13% tổng dầu thô nhập khẩu đường biển của Trung Quốc. Chuỗi cung ứng dầu Iran sang Trung Quốc thường dựa vào mạng lưới tàu chở dầu trung gian, chuyển tải vòng qua nước thứ ba, rồi đổ vào các nhà máy lọc dầu tư nhân nhỏ ở ven biển Trung Quốc.

Những nhà máy này thường được gọi là “teapot refineries”, và họ hay làm việc với một mạng lưới tàu bị mô tả là “dark fleet” sử dụng các biện pháp che giấu để né trừng phạt. Chính quyền Trump đã trừng phạt nhiều mắt xích bị cáo buộc liên quan đến vận chuyển và lọc dầu trong quá trình gia tăng sức ép lên Iran từ năm ngoái.

Tuy vậy, nhiều phân tích cho rằng tác động ngắn hạn lên Trung Quốc vẫn có thể “chịu được”, vì Bắc Kinh đã đa dạng hóa nguồn cung trong nhiều năm, và các nhà máy tư nhân có thể xoay sang các nguồn khác như dầu Nga.

Ngoài ra, một số đánh giá nói Iran đã tăng xuất khẩu từ giữa tháng 2, và một lượng dầu vẫn nằm trong các kho nổi ngoài khơi (bao gồm khu vực gần Singapore), giúp giảm sốc nguồn cung trong ngắn hạn.

Hormuz mới là “yết hầu”: nếu tắc lâu, Trung Quốc cũng khó thở

Nỗi lo lớn hơn của Trung Quốc không chỉ là dầu Iran, mà là nguy cơ xung đột lan rộng làm gián đoạn nghiêm trọng eo biển Hormuz – tuyến hàng hải sống còn cho dầu từ Saudi Arabia, Kuwait và nhiều nước vùng Vịnh.

Dầu từ Trung Đông chiếm khoảng một phần ba tổng nhu cầu của Trung Quốc và hơn một nửa lượng nhập khẩu đường biển, mà phần đáng kể đi qua Hormuz. Iran kiểm soát bờ phía bắc eo biển, và có lời đe dọa sẽ biến các tàu đi qua thành mục tiêu.

Ngay cả trước khi những tuyên bố đe dọa được nhắc tới rộng rãi, hoạt động tàu thuyền qua tuyến này đã bị chững lại mạnh vì lo ngại an toàn, nhất là sau khi các tàu dầu trong khu vực bị tấn công.

Phía Trung Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của Hormuz với thương mại và kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức, lập luận rằng ổn định an ninh tại khu vực phục vụ lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Dù vậy, Trung Quốc có một “tấm đệm” đáng kể: dự trữ dầu thô trong nước được ước tính khoảng 1,2 tỷ thùng, tương đương khoảng 115 ngày nhập khẩu dầu thô đường biển, có thể giúp Bắc Kinh chống đỡ cú sốc tức thời nếu nguồn cung bị gián đoạn.

Trung Quốc muốn biến khủng hoảng thành thông điệp: “Mỹ can thiệp, Trung Quốc không can thiệp”

Một hướng đi khác được dự báo là Bắc Kinh sẽ tận dụng cuộc chiến để củng cố thông điệp tuyên truyền với “Global South”: Mỹ hành động theo kiểu bá quyền, can thiệp quân sự và thay đổi chế độ; còn Trung Quốc tự định vị là bên tôn trọng chủ quyền, nguyên tắc không can thiệp.

Một số nhà quan sát ở Trung Quốc lập luận rằng việc không đưa ra bảo đảm an ninh cho đối tác là “tính toán có chủ đích”: linh hoạt hơn, tránh quá tải chiến lược, tránh chi phí bảo kê đồng minh.

Nhưng điểm yếu cũng rất rõ: khi khủng hoảng chuyển sang bạo lực, nếu không có năng lực can thiệp cứng, Bắc Kinh sẽ bị hạn chế khả năng định hình kết cục an ninh. Thậm chí, sự “đứng ngoài” này có thể bị diễn giải như tín hiệu khuyến khích các bước đi mạo hiểm hơn từ phía Washington.

Nói gọn lại: Trung Quốc đang cố giữ thế “vừa lên tiếng, vừa đứng ngoài”, để bảo toàn lợi ích lớn nhất của họ – quan hệ với Mỹ và ổn định kinh tế – nhưng cái giá đi kèm là câu hỏi về độ tin cậy của Bắc Kinh với các đối tác khi thời tiết chuyển giông bão.

Một tấm bảng carton, một câu vần, và một làn sóng “chạm tự ái”
Giữa đám đông biểu tình, Nguyễn Thanh Việt xuất hiện giản dị với áo “STOP WARS”, đội mũ lưỡi trai, tay ôm tấm bảng carton viết nguệch ngoạc hai dòng: “Đụ má! Đụ đá!” – một kiểu chơi chữ cố tình gây sốc vì nó… vần, và vì nó nhắm thẳng vào ICE theo cách ông nói là “biến tấu sáng tạo”.

Tấm bảng ấy lan nhanh như một que diêm rơi vào bãi cỏ khô.
Không phải vì ai cũng đồng tình.
Mà vì nó chạm đúng thứ nhạy nhất trong cộng đồng người Việt hải ngoại lúc này: ranh giới giữa “tức giận chính trị” và “đúng mực ngôn từ”, giữa “tôn trọng quyền lực” và “đặt câu hỏi về bạo lực lạm quyền”.

Nguyễn Thanh Việt viết rằng bài đăng của ông đã khiến “rất nhiều người Việt bị chạm tự ái”.
Theo ông, có một nhóm người Việt vừa ủng hộ ICE vừa ủng hộ MAGA, và họ phẫn nộ vì câu chửi ấy lại được viết bằng tiếng Việt – họ cho rằng như vậy là “xúc phạm”.

“Xúc phạm” là câu chữ, hay là cảnh bị lôi khỏi nhà?
Trong bài viết dài tiếp theo (đăng bằng tiếng Anh, rồi được dịch lại), Nguyễn Thanh Việt đặt câu hỏi ngược: thứ gì mới thực sự xúc phạm?

Ông kể về một đoạn video mà ông dẫn ra: một ông cụ người H’Mông, là công dân Hoa Kỳ, bị ICE lôi ra khỏi nhà ở St. Paul, Minnesota trong tình trạng gần như khỏa thân, chỉ quấn một tấm chăn. Người này – theo bài viết – bị chở vòng vòng suốt một tiếng, bị thẩm vấn, rồi được đưa về mà không một lời xin lỗi. Ông còn viết rằng ICE đã dí súng vào đầu con dâu của ông cụ, và mọi chuyện xảy ra trước mặt đứa cháu 5 tuổi.

Nguyễn Thanh Việt gọi cảnh ấy là thứ “dơ bẩn, thô bỉ và ghê tởm” – nặng hơn nhiều so với một câu chửi, dù ở bất kỳ ngôn ngữ nào.

Và ông kết luận bằng một nhát cắt gọn:
Nếu bạn bị xúc phạm bởi câu chữ mà không bị xúc phạm bởi sự lạm quyền và ngược đãi, thì chính bạn mới là vấn đề.

“Tôi là người bị ghét nhiều thứ hai” trong các gia đình Việt MAGA
Nguyễn Thanh Việt kể một chi tiết vừa buồn cười vừa nhức nhối: trong chuyến quảng bá sách năm 2023, một phụ nữ trẻ gốc Việt tới nói với ông rằng: “Anh là người bị ghét nhiều thứ hai trong gia đình ba mẹ người Việt của em.”

Người bị ghét nhiều nhất là ai?
Joe Biden.

Ông viết thẳng: ông “hoàn toàn ổn” với việc trở thành người bị ghét nhiều thứ hai trong các gia đình người Việt MAGA.
Bởi điều làm ông không chịu nổi không phải là bị ghét – mà là cái cách một số người tị nạn (hoặc con cháu tị nạn) lại có thể vui vẻ trước cảnh người khác bị tàn bạo đối xử và bị trục xuất.

Ở đây, ông đưa ra một phân loại gây nhức nhối: “người tị nạn tốt” và “người tị nạn xấu”.
Và ông phản bác thẳng: những người tự nhận “tị nạn tốt” ấy thật ra chỉ là “người tị nạn may mắn”.

May mắn vì họ được chào đón vào Mỹ trong một khoảnh khắc lịch sử đặc biệt – khi nước Mỹ chống cộng mạnh hơn là chống người châu Á.

Ký ức San Jose thập niên 1980: điều cộng đồng “quên sạch”
Nguyễn Thanh Việt nhắc về tuổi thơ lớn lên trong cộng đồng người Việt tị nạn ở San Jose, California thập niên 1980.
Ông viết rằng khi ấy có rất nhiều người Việt từng làm những chuyện mà ngày nay người ta hay đổ lên đầu người Venezuela hay Somalia: từ buôn ma túy, gian lận trợ cấp xã hội, cho tới băng nhóm xông vào nhà người khác.

Ông nói: giờ thì tất cả “bị quên sạch”.
Nhưng ông thì không quên.

Đoạn này là thứ khiến bài viết không còn chỉ là chuyện “một câu chửi ICE”.
Nó là cú lật tấm gương về ký ức cộng đồng: khi đã yên vị, người ta dễ muốn rút thang, đóng cửa, rồi quay lại phán xét những kẻ đang ở đúng vị trí mình từng đứng.

“Một số người Việt chọn đứng về phía nhà nước… còn tôi đứng về phía người bị lôi ra khỏi nhà”
Nguyễn Thanh Việt viết rằng có những người Việt muốn đứng về phía nhà nước, phía bạo lực lạm quyền, phía những kẻ đeo mặt nạ, phía chủ nghĩa phát xít.
Còn ông, ông chọn đứng về phía ông cụ người H’Mông kia – dù ông không phải người H’Mông.

Ông viết: ông đứng về phía người không giấy tờ, người tị nạn, người bị trục xuất; đứng về phía những ai cố hết sức chống lại, tin vào tinh thần đoàn kết; và cả những ai sẵn sàng dùng lời lẽ thô tục để gọi đúng bản chất thô tục của những điều đang diễn ra – những ai từ chối im lặng.

Bài viết khép lại bằng đúng câu chửi đã làm bùng tranh cãi.
Không hạ giọng.
Không xin lỗi.
Không lùi nửa bước.

Khi một câu chửi trở thành ranh giới: cộng đồng đang giận vì điều gì?
Có thể ghét cách ông ấy nói.
Có thể không chịu nổi thứ ngôn ngữ gai góc.
Nhưng khó phủ nhận: Nguyễn Thanh Việt đang cố kéo tranh luận ra khỏi “câu chữ lịch sự”, để đặt nó vào đúng chỗ ông muốn: quyền lực làm gì với con người, và ai đang làm ngơ trước điều đó.

Tấm bảng “Đụ má! Đụ đá!!” nhìn qua tưởng chỉ là một trò khiêu khích.
Nhưng khi nó chạm vào thần kinh tự ái của một bộ phận người Việt, nó cũng vô tình lộ ra một sự thật khác:
đôi khi thứ khiến người ta nổi giận không phải vì họ yêu sự tử tế,
mà vì họ đã quen đứng gần phía mạnh – đến mức không chịu nổi ai dám chỉ thẳng vào mặt quyền lực mà chửi.

Trong khi Bộ trưởng An ninh Nội địa (DHS) bà Kristi Noem sắp rời khỏi vị trí cấp nội các của mình, Thượng nghị sĩ Thom Tillis (CH-Bắc Carolina) cũng muốn Phó Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller hãy từ chức ngay và rời khỏi vòng thân cận của Tổng thống Trump.

Ông Tillis đã nói với Jake Tapper của CNN trên chương trình "State of the Union" hôm Chủ nhật cho rằng Miller, một cố vấn lâu năm của Trump từ chiến dịch tranh cử tổng thống đầu tiên của ông, "không có đủ năng lực cần có" và "đã liên tục gây ra những điều đáng xấu hổ cho chính quyền".

Khi người dẫn chương trình Tapper hỏi liệu rằng ông Tillis có nghĩ rằng Miller nên bị cho bãi nhiệm hay không, thượng nghị sĩ sắp nghỉ hưu đã trả lời ngay, "Ồ, tất nhiên là tôi đã nghĩ như vậy"

"Stephen không chỉ thực sự muốn vẽ lên một bức tranh. Ông ta không quan tâm đến nội dung. Ông ta chỉ quan tâm nhiều hơn đến phần hình thức", nghị sĩ Tillis có nói thêm sau đó.

"Nhưng tôi cũng nghĩ rằng ông ta có ảnh hưởng quá lớn đến các hoạt động của Nội các", theo lời ông Tillis. "Và tôi tin rằng chúng ta có những thành viên khác trong Nội các có đủ năng lực, nhưng đôi khi họ lại làm việc ít hơn những gì mà họ muốn vì sự chỉ đạo và ảnh hưởng quá lớn của ông này".

Thượng nghị sĩ Cộng Hòa tiểu bang Bắc Carolina trước đây đã chỉ trích cả ông Miller và bà Noem vì dám cho rằng Renee Good và Alex Pretti, hai công dân Mỹ, đã có hành động bất hợp pháp khi bị các nhân viên nhập cư liên bang bắn chết ở Minneapolis hồi đầu năm nay.

Giờ đây, khi Thượng nghị sĩ Markwayne Mullin (CH-Oklahoma) chuẩn bị cho phiên điều trần xác nhận để thay thế bà Noem đứng đầu Bộ An ninh Nội địa (DHS), ông Tillis tin rằng người đồng nghiệp của ông tại Thượng viện sẽ giữ tính cách độc lập hơn và dựa trên số liệu trong việc thực hiện chương trình cho trục xuất di dân lậu của ông Trump. Ông Tillis đã đặc biệt chỉ trích Miller vì đã thúc đẩy việc tăng cường việc bắt giữ người nhập cư theo chỉ tiêu là 3,000 người/ngày.

"Ông Mullin sẽ tận dụng các nguồn lực để thực thi pháp luật, chuyên môn, những người như đặc phái viên biên giới Tòa Bạch Ốc Tom Homan để thực hiện đúng mọi nhiệm vụ được giao", thượng nghị sĩ Tillis nói về ông Mullin. “Và nếu ông ta không làm được việc, chúng tôi sẽ buộc ông ấy phải gánh chịu mọi trách nhiệm".

"Nhưng tôi rất tin tưởng vào người bạn đồng nghiệp của mình, và tôi mong chờ ông ta sẽ kiểm soát được bộ phận này", thượng nghị sĩ sắp nghỉ hưu có nói thêm.

** Đọc thêm ở đây:
- https://thehill.com/homenews/senate/...ler-criticism/

Ngày 4/8/2020, một vụ nổ khổng lồ xảy ra tại cảng Beirut, Lebanon khi 2.750 tấn ammonium nitrate phát nổ sau nhiều năm bị lưu trữ sai quy định. Vụ nổ tạo ra sóng xung kích khổng lồ, phá hủy phần lớn thủ đô Beirut, khiến hơn 7.000 người bị thương và hàng trăm người thiệt mạng. Video này sẽ phân tích chi tiết nguyên nhân, diễn biến và hậu quả của thảm họa Beirut – một trong những vụ nổ phi hạt nhân lớn nhất trong lịch sử.

Bộ phim tài liệu The General: Vietnam in the Age of To Lam của đạo diễn Laura Brickman vừa được công chiếu tại Trung tâm Cộng đồng quận Mason, Annandale, Virginia, đã gây ấn tượng mạnh với cộng đồng người Việt tại khu vực thủ đô Washington, DC. Trái với những lo ngại ban đầu, khán giả nhanh chóng nhận ra đây không phải là một bộ phim “thiên tả” hay tuyên truyền chính trị, mà là một tác phẩm báo chí, nhân quyền nghiêm túc, trực diện và thẳng thắn.
Bộ phim không đi theo lối kể tiểu sử hay xây dựng hình ảnh cá nhân Tô Lâm như một nhân vật lịch sử. Trọng tâm của đạo diễn là phơi bày thực trạng xã hội Việt Nam dưới mô hình công an trị, nơi quyền lực an ninh chi phối toàn bộ đời sống chính trị và dân sự. Tô Lâm xuất hiện như biểu tượng của một hệ thống, chứ không phải là nhân vật chính theo nghĩa truyền thống.
Ngay từ đầu, phim gợi lại vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh tại Berlin năm 2017, một sự kiện gây chấn động quốc tế và dẫn tới khủng hoảng ngoại giao giữa Đức và Việt Nam. Đây được xem như dấu mốc quan trọng cho thấy việc chính quyền Việt Nam sẵn sàng vi phạm luật pháp quốc tế để truy bức người bất đồng chính kiến, mở đầu cho thời kỳ đàn áp mang tính xuyên quốc gia.


Phần lớn thời lượng phim dành cho tiếng nói của các nạn nhân: những tù nhân lương tâm như Phạm Đoan Trang, Bùi Tuấn Lâm, Lê Hữu Minh Tuấn; những nhà báo, luật sư đang sống lưu vong như Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài; những người đang lẩn trốn ở Thái Lan; và gia đình các tù nhân chính trị đang chịu áp lực nặng nề trong nước. Họ kể lại bằng chính trải nghiệm của mình về một xã hội nơi tự do ngôn luận bị hình sự hóa và pháp luật trở thành công cụ đàn áp.
Luật sư Đặng Đình Mạnh, người từng bảo vệ nhiều tù nhân chính trị, cho rằng chỉ vài phút đầu của bộ phim đã phản ánh gần như đầy đủ bức tranh Việt Nam hiện tại: “Đó là ký ức kinh hoàng của những người bị coi là ‘chống chế độ’ chỉ vì nói lên sự thật.”
Nhận định này cho thấy sức nặng của tác phẩm: chỉ cần vài khung hình cũng đủ gợi ra một xã hội nơi người dân luôn sống trong tâm thế bị theo dõi, bị đe dọa, và có thể bị trừng phạt chỉ vì nói lên sự thật.
Bộ phim cho thấy kiểm soát không còn dừng ở bạo lực công khai, mà đã được pháp lý hóa, bình thường hóa và hệ thống hóa. Những điều luật mơ hồ, những vụ bắt bớ “đúng quy trình”, những bản án nặng nề dành cho tiếng nói phản biện đã tạo thành một mạng lưới khiến toàn xã hội tự kiểm duyệt. Con người bị buộc phải im lặng không phải vì họ không có suy nghĩ, mà vì cái giá của việc nói ra quá đắt.
Qua lời kể của các tù nhân lương tâm, các nhà báo lưu vong và thân nhân người bị giam cầm, bộ phim khắc họa rõ ràng một mô hình cai trị trong đó nỗi sợ được sử dụng như công cụ quản trị. Sự kiểm soát không cần ồn ào, không cần tuyên bố, nhưng hiện diện trong từng lựa chọn sống của người dân.
Như lời Luật sư Đặng Đình Mạnh gợi ra, bộ phim không chỉ tái hiện ký ức đau đớn của những người bị đàn áp, mà còn vạch trần một thực tế đáng sợ hơn:
Việt Nam hôm nay là một xã hội nơi sự kiểm soát đã trở thành không khí để thở, và im lặng bị biến thành điều kiện để tồn tại.

NGHỊ ĐỊNH 46: ĐẢNG QUYẾT, DÂN LIỆT, TUYÊN GIÁO Ở ĐÂU?
Hàng trăm tấn hàng hóa bị ách tắc tại cửa khẩu, hàng tỷ đồng hàng hóa bị thiệt hại vì chậm trễ, chi phí để xử lý lên đến tỷ đồng, những con số biết nói đáng sợ này, hậu quả của Nghị định 46, được Tuyên giáo giải quyết trong vài chữ “cần thiết nhưng chưa đúng lúc”. Trong lúc doanh nghiệp khó khăn, xã hội náo loạn, chỉ vì chữ ký “vô tâm” của những con người mang danh lãnh đạo, thì được Tuyên giáo bao biện chỉ bằng vài chữ “lỡ rồi”.
Hàng trăm tỷ của nền kinh tế, tiền vốn của doanh nghiệp, những vấn đề dân sinh, xã hội, sao mà qua ngòi bút của Tuyên giáo, nó nhẹ thế! Trong khi Thủ Chính tặng nhà xây lại do cái thủy điện xả lũ thì được ca ngợi như “công ơn cha mẹ”, vậy mà chỉ một chữ ký thổi bay trăm tỷ tiền vốn của dân, gây hậu quả lớn lên xã hội, thì chỉ được coi là thiệt hại nhỏ, lẽ đương nhiên! Cuối cùng thì “huề cả làng”!
Rồi đây, Tuyên giáo lại tiếp tục “bổn cũ soạn lại”, ca ngợi cán bộ đã không quản khó nhọc để giải quyết hậu quả của Nghị định 46, giống như “làm một bãi” rồi quay lại dọn thì cho là đáng khen, tận tụy. Sau cuối, chỉ có tiền của dân còn rất nhiều, mặc sức cho cán bộ thử!


Nghị định 46 về an toàn thực phẩm như “sao quả tạ”, giáng vào không chỉ nền kinh tế, mà hơn hết, vào đầu của người dân đã khổ nay còn khổ hơn. Hàng loạt lô hàng có nguy cơ “treo” tại cửa khẩu, còn doanh nghiệp thì như bị trời giáng, hoa mắt chóng mặt không biết phải làm sao trước các quy định “trời ơi đất hỡi” này.
Chia sẻ từ một doanh nghiệp có hàng đang bị kẹt lại, nếu không được thông quan sớm, số hàng thực phẩm đông lạnh của công ty có nguy cơ thành phân bón cho đất, vì chỉ cần trễ vài giờ hoặc vài ngày, thì chất lượng sản phẩm đã giảm sút nghiêm trọng và người mua cũng ngại nhận hàng.
Không chỉ doanh nghiệp, mà chính người dân cũng sẽ bị cái Nghị định 46 này làm một cú “nổ đom đóm xuân”. Hàng tấn hàng kẹt lại tại cửa khẩu, gây nên tình trạng khan hiếm hàng hóa tiêu dùng trong nước, đội giá, nâng giá và đầu cơ là điều tất yếu. Suốt một năm đi làm để dành được vài đồng, nay giá tiêu dùng, hàng hóa tăng vọt, thì người dân chỉ có nước “nghỉ ăn Tết” thì mới mong sống tiếp với đồng tiền ít ỏi còn lại.
Mùa xuân của Đảng, mùa xuân của Cách mạng, nhưng không phải là mùa xuân của nhân dân. Tết này “chua hẳn” Tết xưa/ Nhân dân hụt hẫng, lưa thưa điêu tàn.