Trung Quốc lên tiếng thẳng thừng: Mỹ không nên dùng “các nước khác làm cái cớ” để theo đuổi lợi ích của mình tại Greenland, đồng thời khẳng định mọi hoạt động của Bắc Kinh ở Bắc Cực “phù hợp luật pháp quốc tế”. Phát biểu được đưa ra trong cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, như một đáp trả trực diện trước lập luận mà Tổng thống Donald Trump liên tục nhắc: Mỹ phải “lấy Greenland”, nếu không Nga hoặc Trung Quốc sẽ chiếm.

Thực tế, căng thẳng đã leo thang trong tháng này giữa Washington, Đan Mạch và chính Greenland. Nhà Trắng được nói là đang cân nhắc nhiều phương án, kể cả khả năng dùng sức mạnh, để đạt mục tiêu với hòn đảo Bắc Cực rộng lớn này. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo một cuộc “tiếp quản” của Mỹ sẽ là dấu chấm hết cho NATO. Phía Greenland cũng phản ứng gay gắt: Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen và lãnh đạo bốn đảng còn lại trong nghị viện ra tuyên bố chung, nhấn mạnh tương lai Greenland phải do người Greenland quyết định và bày tỏ mong muốn “sự khinh miệt của Mỹ dành cho đất nước chúng tôi chấm dứt”.

Trên chuyên cơ Air Force One, Trump vẫn không hạ giọng: ông nói muốn “làm một thỏa thuận”, nhưng “đằng nào thì cũng sẽ có Greenland”.

Trong bối cảnh đó, phát ngôn của bà Mao Ning càng mang tính “đóng khung câu chuyện”: Bắc Cực là vấn đề liên quan lợi ích chung của cộng đồng quốc tế; quyền tự do hoạt động của các nước ở Bắc Cực theo luật cần được tôn trọng; và Mỹ không nên biến “nỗi sợ Trung Quốc” thành chiếc chìa khóa mở cửa cho tham vọng của mình.

Bắc Cực: Trung Quốc tự nhận “cận Bắc Cực”, Mỹ coi Greenland là tấm khiên chiến lược
Trung Quốc từng tuyên bố mình là “quốc gia cận Bắc Cực” từ năm 2018, đồng thời nói về kế hoạch “Con đường tơ lụa vùng cực” như một nhánh trong sáng kiến Vành đai – Con đường. Từ góc nhìn Bắc Kinh, đó là ảnh hưởng kinh tế – hạ tầng – nghiên cứu. Từ góc nhìn Washington, đó là dấu hiệu của một đối thủ đang nới biên độ hiện diện đến tận vùng băng giá.

Vì thế, Greenland trở thành biểu tượng: một điểm đặt chân giữa tuyến hàng hải mới, tài nguyên, và bàn cờ an ninh. Trớ trêu ở chỗ, chính Greenland và Đan Mạch lại phải đứng giữa hai luồng kéo: một bên là đồng minh NATO, một bên là cơn sóng địa chiến lược ngày càng dữ.

Tuần này, các đặc phái viên Đan Mạch và Greenland dự kiến tới Washington đàm phán, đồng thời cũng có kế hoạch để một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ thăm Đan Mạch. Một cuộc tranh chấp về “lãnh thổ” đang dần biến thành cuộc thử sức về “trật tự”.

Châu Âu và Trung Quốc “hạ nhiệt” xe điện: chuyển từ áp thuế sang đàm phán giá sàn
Cũng trong ngày thứ Hai, Trung Quốc và Liên minh châu Âu phát tín hiệu tháo ngòi căng thẳng quanh xe điện Trung Quốc. EU công bố một “tài liệu hướng dẫn” cho các hãng xe điện Trung Quốc về việc đưa ra đề xuất giá xuất khẩu, bao gồm mức giá nhập khẩu tối thiểu và các chi tiết liên quan. Đây là bước đi sau khi EU từng áp thuế lên tới 35,3% đối với xe điện Trung Quốc vào năm 2024, sau điều tra chống trợ cấp.

EU lập luận do các dòng xe đa dạng, cần đặt mức giá tối thiểu “phù hợp” để loại bỏ tác động gây hại của trợ cấp. Ủy ban châu Âu nói sẽ đánh giá từng đề xuất “khách quan, công bằng”, theo nguyên tắc không phân biệt đối xử và phù hợp quy định WTO. Phía Bộ Thương mại Trung Quốc đáp lại rằng hướng đi này có lợi cho quan hệ thương mại Trung–EU và giúp bảo vệ trật tự thương mại dựa trên luật lệ.

Đằng sau ngôn ngữ ngoại giao là một thực tế khó né: châu Âu vẫn phụ thuộc mạnh vào pin, đất hiếm và chip do Trung Quốc sản xuất. Vừa muốn bảo vệ ngành xe trong nước, vừa cần xe điện giá dễ chịu để đạt mục tiêu cắt phát thải 55% vào năm 2030, EU buộc phải đi dây giữa “phòng thủ” và “không làm đứt chuỗi cung ứng”.

Ở phía bên kia, Trung Quốc cũng không muốn cánh cửa châu Âu khép lại. Xe sản xuất tại Trung Quốc đã tăng lên khoảng 6% doanh số tại EU trong nửa đầu 2025 (so với 5% cùng kỳ 2024), và có dự báo thị phần có thể lên khoảng 10% vào năm 2030. Câu chuyện xe điện vì vậy không chỉ là chuyện xe; nó là cuộc kéo co quyền lực sản xuất, tiêu chuẩn, và chuỗi cung ứng của tương lai.

Nhật–Hàn gặp nhau ở Nara: “ổn định quan hệ” khi nỗi lo Trung Quốc và Triều Tiên lớn dần
Trong lúc Bắc Cực nóng lên và châu Âu thương lượng giá sàn xe điện, Đông Bắc Á cũng bận rộn với ngoại giao dồn dập. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi sẽ đón Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tại Nara – quê hương bà, cố đô cổ kính hơn 1.300 năm tuổi – trong một hội nghị thượng đỉnh nhằm “ổn định quan hệ” giữa hai nước từng nhiều lần va đập.

Đây là cuộc gặp đầy đủ đầu tiên và cũng là lần gặp thứ ba trong chưa đầy ba tháng kể từ khi Takaichi nhậm chức. Trọng tâm dự kiến xoay quanh thương mại, các thách thức từ Trung Quốc và Triều Tiên, và cách Tokyo – Seoul xử lý “ngoại giao khó đoán” từ Washington, trong bối cảnh Mỹ gây sức ép để đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng.

Chuyến thăm diễn ra sau khi ông Lee vừa đi Trung Quốc; ở đó, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi Seoul “nắm tay” trong bối cảnh Bắc Kinh muốn kéo Hàn Quốc gần hơn. Ông Lee thì nói thẳng: quan hệ với Nhật cũng quan trọng như với Trung Quốc. Lời nói ấy nghe đơn giản, nhưng trong khu vực nơi mỗi câu chữ đều có trọng lượng, nó giống một lời trấn an rằng Seoul không muốn bị hút vào một cực duy nhất.

Hai lãnh đạo dự kiến thăm chùa Horyu – quần thể kiến trúc gỗ cổ bậc nhất thế giới, biểu tượng cho dòng chảy văn hóa Phật giáo từ bán đảo Triều Tiên sang Nhật. Trên nền biểu tượng ấy, họ sẽ cố bước qua những bóng ma lịch sử: thời thuộc địa 1910–1945, tranh cãi lao động cưỡng bức, “phụ nữ mua vui”, và những va chạm quanh đền Yasukuni. Có thông tin cho rằng họ có thể bàn về hợp tác nhân đạo trong việc tìm hài cốt tại một mỏ dưới biển ở miền tây Nhật, nơi tai nạn năm 1942 làm 180 người thiệt mạng, trong đó có 136 lao động cưỡng bức người Hàn; phía Nhật cũng đang xem xét phân tích DNA một số hài cốt.

Một sợi chỉ đỏ: Trump là biến số, Trung Quốc là trục, còn thương mại là chiến trường “im tiếng súng”
Nhìn ba câu chuyện tưởng rời rạc – Greenland, xe điện, và Nhật–Hàn – lại thấy chung một sợi chỉ đỏ. Trump đưa ra những mục tiêu lớn với phong cách “một là được, hai là cũng được”. Trung Quốc phản ứng bằng ngôn ngữ luật lệ và khung “lợi ích chung”. Châu Âu thì phải cân bằng giữa phòng vệ và phụ thuộc. Nhật–Hàn thì cố vá đường nứt để đứng vững giữa cạnh tranh Mỹ–Trung và mối đe dọa hạt nhân từ Triều Tiên.

Thế giới đang bước vào giai đoạn mà tin tức nghe như bão: đảo Bắc Cực, thuế xe điện, hội nghị ở cố đô. Nhưng phía sau bão, mọi bên đều đang làm một việc giống nhau: đo xem ai có thể giữ nhịp, giữ lợi ích, và giữ liên minh — trong một thời đại mà “sự chắc chắn” trở thành thứ xa xỉ.

TP.HCM vừa thừa nhận một thực tế đáng ngại: suốt 4 tháng, nhiều cơ quan quản lý và cả hệ thống bán lẻ rơi vào tình trạng bị động thông tin liên quan vụ 130 tấn thịt lợn ôi thiu, dương tính dịch tả lợn châu Phi tại Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco). Vụ án đã được Công an Hải Phòng bắt giữ lô hàng và khởi tố từ tháng 9/2025, nhưng phải tới tuần đầu tháng 1/2026, TP.HCM mới chính thức “nhận ra” để rà soát, dừng lưu thông và tính chuyện thu hồi.

Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó trưởng phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương TP.HCM) xác nhận đơn vị chỉ biết sự việc gần đây qua những kênh không chính thức. Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận ở cơ quan an toàn thực phẩm và một số chuỗi siêu thị lớn — trong khi hàng hóa mang thương hiệu Halong Canfoco vẫn lưu thông bình thường trong giai đoạn điều tra.

Mốc thời gian “điện giật”: phát hiện từ 8/9, khởi tố 12/9, đến tháng 1 mới thu hồi
Hồ sơ vụ việc được nêu cho thấy một đường thẳng lạnh lùng của thủ tục — và một khoảng trễ nóng rực của trách nhiệm:
Ngày 8/9/2025: phát hiện 130 tấn thịt lợn ôi thiu, dương tính dịch tả lợn châu Phi tại kho Halong Canfoco.
Ngày 12/9/2025: khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”.
Tháng 1/2026: TP.HCM mới bắt đầu các bước dừng lưu thông/thu hồi.

Trong quản lý rủi ro thực phẩm, “chậm” không chỉ là chậm. “Chậm” là kéo dài vùng mù, để người tiêu dùng tự bơi bằng tin đồn, và để doanh nghiệp tử tế cũng bị cuốn vào một làn sóng ngờ vực không kiểm soát.

Doanh nghiệp nói đã tiêu hủy từ tháng 9, nhưng vì sao không cảnh báo sớm?
Trong bản giải trình, Halong Canfoco khẳng định đã phối hợp và tiêu hủy lô nguyên liệu vi phạm từ tháng 9/2025. Tuy nhiên, điều khiến dư luận khó nuốt là câu hỏi giản dị mà nhức nhối: vì sao không có thông báo sớm cho đối tác phân phối và người tiêu dùng, nhất là khi tâm lý xã hội đối với thực phẩm luôn nhạy như lưỡi dao?

Khoảng trống ở đây không chỉ là thủ tục. Nó là khoảng trống của “minh bạch chủ động” — thứ lẽ ra phải xuất hiện trước khi cơ quan quản lý bị hỏi, trước khi mạng xã hội dựng nên tòa án của riêng mình.

Cận Tết: chỉ một vệt nghi vấn cũng đủ làm thị trường chao đảo
Sự việc nổ ra đúng giai đoạn cận Tết Nguyên đán — mùa mà thực phẩm chế biến, đồ hộp, hàng đóng gói tăng mạnh. Người tiêu dùng lúc ấy không chỉ mua đồ ăn; họ mua sự an tâm để mang về nhà. Khi niềm tin bị xước, dù chỉ một đường nhỏ, nó vẫn lan như vết dầu trên mặt nước.

Và đây cũng là lúc vụ việc phơi ra điểm nghẽn lớn: cơ chế phối hợp liên vùng, cảnh báo sớm, và trách nhiệm truyền thông rủi ro dường như còn nhiều lỗ hổng. Quyết định pháp lý có thể nằm trong hồ sơ, nhưng nếu thông tin không đến được nơi hàng hóa đang bán, thì “bảo vệ người tiêu dùng” chỉ còn là câu khẩu hiệu treo tường.

“Hiệu ứng domino” lan sang ngành khác: Highlands Coffee tạm ngưng Trà Sen Vàng
Điều đáng chú ý là làn sóng nghi ngại không dừng ở quầy thịt hay kệ đồ hộp. Ngày 09/01/2026, Highlands Coffee gây bất ngờ khi thông báo tạm ngưng Trà Sen Vàng và Trà Vải trên toàn hệ thống. Sau đó, The Coffee House cũng có động thái tương tự với Trà Phúc Kiến Sen Vải.

Về kỹ thuật, “thịt heo” và “hạt sen” nghe chẳng liên quan. Nhưng về tâm lý, chúng gặp nhau ở một điểm: niềm tin vào chuỗi cung ứng. Khách hàng không nhất thiết sợ “hạt sen nhiễm từ thịt heo”; họ sợ một tư duy quản lý lỏng lẻo ở gốc rễ của đối tác cung ứng. Một vết nứt ở một mảng có thể kéo cả thương hiệu đối tác khác rơi vào “vòng nghi vấn”.

Với Highlands, Trà Sen Vàng được xem là sản phẩm “đinh”. Dừng bán đồng nghĩa chấp nhận tổn thất doanh thu trước mắt để đổi lấy điều khó mua hơn: sự an tâm của khách hàng. Đó là một lựa chọn truyền thông dứt khoát — và cũng là lời nhắc rằng trong thời đại tin đồn chạy nhanh hơn xe cứu thương, phản ứng chậm đôi khi phải trả giá bằng cả danh tiếng.

Thông điệp xin lỗi… rồi biến mất sau 15 phút: một cú “tắt mic” khó hiểu
Sáng 12/1, fanpage chính thức của Halong Canfoco đăng thông báo liên quan vụ dịch tả lợn châu Phi, cảm ơn cộng đồng đã đặt câu hỏi, khẳng định coi trọng quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm và cho biết sẽ phối hợp chờ kết luận chính thức để minh bạch thông tin. Doanh nghiệp cũng nhấn mạnh theo cơ sở khoa học/kỹ thuật, các tác nhân như virus dịch tả lợn châu Phi hay vi khuẩn Salmonella bị tiêu diệt trong quá trình xử lý nhiệt theo đúng quy chuẩn; sản phẩm sau chế biến đáp ứng yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm, không ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng. Cuối cùng, doanh nghiệp gửi lời xin lỗi và thừa nhận sự tổn thương niềm tin.

Nhưng chỉ khoảng 15 phút sau, thông báo này không còn xuất hiện trên tài khoản chính thức. Và đến lúc đó, điều nguy hiểm nhất đã xảy ra: thay vì dập tắt đám cháy tin đồn, sự biến mất ấy lại như… đổ thêm xăng.

Khi “con dấu” không cứu được niềm tin: bài học về cảnh báo sớm và trách nhiệm liên đới
Vụ việc còn kéo theo những chi tiết về nội bộ doanh nghiệp: từ khi ông Trương Sỹ Toàn giữ vị trí Tổng giám đốc (năm 2021), công ty trải qua biến động doanh thu/lợi nhuận; và gần đây ông được nêu là đã bị cơ quan điều tra bắt giam liên quan vụ thu gom thịt lợn nhiễm bệnh. Lô nguyên liệu 130 tấn đã bị tiêu hủy theo quy định, còn điều tra vẫn tiếp diễn.

Nhưng dù kết luận cuối cùng ra sao, câu chuyện đã kịp để lại một vết hằn: khi cơ chế cảnh báo sớm trễ nhịp, khi thông tin liên vùng không chạy, khi doanh nghiệp thiếu minh bạch chủ động, thì xã hội sẽ tự tạo “hệ thống cảnh báo” bằng mạng xã hội — và cái giá của hệ thống đó thường là hoảng loạn, chụp mũ, và thiệt hại lan sang cả những bên không trực tiếp gây ra lỗi.

Cận Tết, người dân không cần những lời hứa chung chung. Họ cần một quy trình rõ ràng: phát hiện ở đâu, khoanh vùng thế nào, lô nào liên quan, thu hồi ra sao, ai chịu trách nhiệm, và bao giờ công bố đầy đủ. Bởi trong chuyện ăn uống, niềm tin không phải thứ để “đợi kết luận rồi tính”. Niềm tin phải được giữ từ phút đầu tiên.

Một bảng thống kê lan truyền trên mạng xã hội về các ca tử vong trong hệ thống tạm giam của ICE năm 2025 đã khiến cộng đồng xôn xao. Không chỉ vì con số được nhắc tới là 32 người chết trong một năm, mà còn vì trong danh sách ấy có hai cái tên mang họ Việt Nam — và trùng hợp rợn người: cả hai đều 55 tuổi, đều mất ở Texas.

Tên ghi theo hồ sơ: Nhon Ngoc Nguyen và Tien Xuan Phan. Nếu Việt hóa theo cách gọi thường gặp, có thể là Nguyễn Ngọc Nhơn và Phan Xuân Tiến (hoặc Tiên/Tiền) — nhưng đây chỉ là suy đoán dựa trên cách phiên âm.

Trường hợp 1: Nhon Ngoc Nguyen – người tị nạn Việt, thường trú nhân từ 1983, qua đời ngày 16/4 ở El Paso
Theo thông cáo của ICE, Nhon Ngoc Nguyen (55 tuổi) – một người tị nạn Việt Nam từng ở tù tại California và thời gian gần đây sống tại Albuquerque (New Mexico) – đã tử vong ngày 16/4 tại Long Term Acute Care Hospital ở El Paso (Texas). ICE mô tả đây là trường hợp “natural causes” (nguyên nhân tự nhiên).

Thông cáo cho biết từ 26/2 đến khi qua đời, ông Nguyen liên tục được chuyển qua lại giữa El Paso Processing Center và bệnh viện để điều trị vì tình trạng rối loạn/biến đổi tri giác (altered mental status), cần hỗ trợ đi lại và cần hỗ trợ trong các sinh hoạt hằng ngày. ICE nói họ đã cố liên hệ gia đình để tiếp nhận chăm sóc “nhưng không thành”.

Tuy nhiên, phía gia đình và luật sư đại diện lại đưa ra chi tiết khác khiến dư luận càng đặt câu hỏi. Luật sư Tin Nguyen cho biết gia đình ở Dallas đã có giai đoạn không biết ông đang ở đâu từ giữa tháng 2 đến cuối tháng 3. Đến khi ICE liên lạc, thông tin gia đình nhận được là ông “có thể được thả” nhưng cần chăm sóc y tế 24/7. Luật sư cho biết kết quả khám nghiệm tử thi nêu nguyên nhân trực tiếp là viêm phổi cấp, và dementia là nguyên nhân thứ phát; gia đình nghi ngờ có “một số sơ suất” và cho rằng còn “rất nhiều câu hỏi” cần được trả lời về cách ICE xử lý người bệnh nặng.

Trong khi đó, ICE khẳng định họ “cam kết môi trường an toàn, an ninh, nhân đạo”, cung cấp chăm sóc y tế toàn diện ngay từ khi người bị giam tới cơ sở, có sàng lọc y tế–nha khoa–tâm thần trong 12 giờ, đánh giá sức khỏe đầy đủ trong 14 ngày, và “không bao giờ từ chối chăm sóc cấp cứu”.

Một quá khứ phức tạp, một kết thúc gây tranh cãi
Hồ sơ của ông Nguyen cũng được ICE nêu khá chi tiết: ông tới Mỹ và được cấp quy chế hợp pháp năm 1983 theo khuôn khổ Refugee Act of 1980. Năm 1991, ông bị kết án murder ở California và nhận mức án 15 năm, được mô tả là vi phạm điều kiện cư trú. ICE cho biết họ tiếp nhận ông năm 2013 sau khi ông được ân xá/tha có điều kiện, giữ ông cho đến khi tòa di trú ra lệnh trục xuất. Nhưng việc trục xuất không thực hiện được vì Việt Nam từ chối cấp giấy thông hành, nên ICE ban hành Order of Supervision và thả ông.

Theo thông cáo, ông được chấp thuận chuyển về Dallas nơi gia đình sống, rồi chuyển tới Albuquerque năm 2018. Đến 24/2/2025, ICE bắt lại ông, với lập luận có “khả năng đáng kể” việc trục xuất sẽ thực hiện được trong tương lai gần. Hai ngày sau khi vào El Paso Processing Center, ông được đưa vào bệnh viện, rồi tiếp tục vòng chuyển qua lại cho đến lần nhập viện cuối 7/4 và tử vong 16/4.

Đáng chú ý, tại một cuộc mít-tinh Ngày Quốc tế Lao động (May Day) ở Tiguex Park (Old Town), một số người tham dự đã mang ảnh ông Nguyen để nhắc tới cái chết này như một điểm nóng trong tranh luận về quyền lợi người di dân.

Trường hợp 2: Tien Xuan Phan – co giật, nôn mửa, rồi tử vong ngày 19/7; nguyên nhân “đang điều tra”
Trường hợp thứ hai là Tien Xuan Phan (55 tuổi). Theo thông tin từ ICE và các tường thuật báo chí, ông Phan bị giam tại Karnes County Immigration Processing Center (Karnes City, Texas). Ông được đưa đi khám ngày 18/7 vì co giật, nôn mửa, không đáp ứng, được chuyển tới Otto Kaiser Memorial Hospital, sau đó airlift tới Methodist Hospital Northeast (khu Live Oak/San Antonio). Ông được bệnh viện tuyên bố tử vong lúc 5:48 chiều ngày 19/7, và nguyên nhân tử vong vẫn đang được điều tra.

ICE cho biết lực lượng ERO bắt ông Phan ngày 2/6. Ông từng bị tòa di trú ra lệnh trục xuất từ 2/4/2012 nhưng “không rời Mỹ theo lệnh”. ICE nói họ đã thông báo các cơ quan giám sát nội bộ (DHS OIG, ICE Office of Professional Responsibility…) và có thông báo cho phía tòa đại sứ Việt Nam theo thủ tục.

Một chi tiết khiến công chúng lo ngại là tình trạng quá tải tại cơ sở Karnes trong một số thời điểm: có dữ liệu cho thấy nơi này từng vượt quá mức sức chứa theo hợp đồng. Bối cảnh đó khiến câu hỏi “phản ứng cấp cứu có kịp thời và đủ nguồn lực hay không” càng được nhắc tới nhiều hơn.

Ban Điều Hành VietBF xin trân trọng kính chúc Quý Độc Giả, Quý Thành Viên và gia đình một mùa Lễ Tết Nguyên Đán an khang thịnh vượng, vạn sự như ý, sức khỏe dồi dào, tài lộc hanh thông và gặp thật nhiều may mắn.


Nhằm nâng cao trải nghiệm đọc tin, trang chủ VietBF bản Desktop và iPad đã chính thức áp dụng kỹ thuật Autoscroll (tự động tải thêm nội dung khi cuộn trang). Sau thời gian test thực tế, tốc độ tải và cảm giác lướt tin nhanh hơn gần gấp đôi (xấp xỉ 100%) so với trang chủ cũ, đặc biệt khi xem nhiều nội dung liên tiếp.


Nếu Quý vị vẫn muốn dùng giao diện cũ, trang chủ cũ vẫn luôn sẵn sàng:

Vào Menu VietBF và chọn Old Home / Trang chủ cũ

Hoặc truy cập trực tiếp: https://vietbf.com/index.php?page=oldhomepage

Một lần nữa, VietBF chân thành cảm ơn sự ủng hộ của Quý Độc Giả và Quý Thành Viên. Kính chúc mọi người một mùa Tết thật ấm áp, bình an và trọn vẹn.

Giới chức Mỹ tỏ ra lo ngại khi nhiều nền kinh tế lớn vẫn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng đồng, lithium, đất hiếm của Trung Quốc.

Ngày 11/1 (giờ Mỹ), Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dự kiến có cuộc họp với quan chức tài chính các nước G7, Liên minh châu Âu (EU), Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc và Mexico.

Reuters trích nguồn tin từ một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết ông Bessent sẽ thúc giục các nước này đẩy nhanh nỗ lực giảm phụ thuộc vào khoáng sản Trung Quốc. Nhóm này hiện chiếm 60% nhu cầu khoáng sản thiết yếu toàn cầu.

"Chủ đề của cuộc gặp là tính cấp bách. Đây là một nhiệm vụ rất lớn, có nhiều khía cạnh và quốc gia liên quan. Chúng ta thực sự phải hành động nhanh hơn", quan chức trên cho biết.


Máy móc hoạt động tại mỏ khai thác đất hiếm ở Mountain Pass, Mỹ tháng 1/2020. Ảnh: Reuters

Ông Bessent từng yêu cầu họp riêng về vấn đề này, sau Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Canada hồi tháng 6 năm ngoái. Tại sự kiện đó, ông có bài phát biểu về đất hiếm trước nguyên thủ các nước Mỹ, Anh, Nhật Bản, Canada, Đức, Pháp, Italy và Liên minh châu Âu (EU).

Lãnh đạo các nước khi đó đã thống nhất kế hoạch hành động để đảm bảo chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, ông Bessent chưa hài lòng vì cho rằng các bên thiếu sự khẩn trương. Ngoại trừ Nhật Bản đã có hành động sau khi Trung Quốc đột ngột cắt nguồn cung khoáng sản thiết yếu năm 2010, các nước khác trong G7 vẫn phụ thuộc lớn vào quốc gia này.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc đang thống trị nguồn cung khi kiểm soát 47-87% hoạt động tinh luyện đồng, lithium, cobalt, graphite và đất hiếm. Các khoáng sản này được sử dụng trong quốc phòng, sản phẩm bán dẫn, linh kiện năng lượng tái tạo, pin và quá trình tinh luyện.

Mỹ dự kiến ra thông cáo sau cuộc họp, nhưng các nước khó có khả năng đạt được một hành động chung cụ thể, quan chức trên cho biết. "Mỹ đang kêu gọi sự đoàn kết, thể hiện vai trò lãnh đạo và chia sẻ định hướng. Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với những người cũng cảm thấy cấp bách, còn số khác có thể gia nhập sau khi nhận thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề", người này nói.

Washington gần đây đẩy mạnh khai thác khoáng sản trong nước, đồng thời giảm phụ thuộc vào Trung Quốc thông qua các thỏa thuận với Australia, Ukraine và các nhà cung cấp khác. Cuộc gặp ngày 11/1 được tổ chức vài ngày sau thông tin Bắc Kinh bắt đầu siết xuất khẩu đất hiếm và nam châm đất hiếm sang Nhật Bản.

Dù vậy, các quan chức Mỹ khẳng định cuộc họp đã được lên kế hoạch từ lâu. Trung Quốc hiện vẫn thực hiện cam kết mua đậu nành Mỹ, đồng thời bán khoáng sản thiết yếu sang Washington.

VietBF@sưu tập