Israel và Mỹ vừa hợp sức tung đòn tấn công phủ đầu Iran hôm 28/2. Theo các chuyên gia, mặc dù lép vế khi đối đầu quân sự với cả Mỹ lẫn Israel, Iran vẫn có thể khiến Washington, Tel Aviv phải trả một cái giá đáng kể, đặc biệt nếu họ cho rằng sự tồn vong của chế độ đang bị đe dọa.

Xét về tương quan sức mạnh, Iran không thể so sánh với Mỹ. Quốc gia Hồi giáo này còn bị suy yếu thêm sau cuộc chiến do Israel phát động năm ngoái và các làn sóng biểu tình chống chính phủ gần đây. Tuy nhiên, Tehran vẫn có khả năng gây thiệt hại nặng nề cho lực lượng Mỹ và các đồng minh, đặc biệt nếu họ cho rằng sự tồn vong của chế độ đang bị đe dọa.

Năng lực quân sự của Iran sau cuộc chiến 12 ngày
Trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái, Israel đã tập kích dữ dội kho tên lửa tầm xa của Iran, đồng thời nhắm vào giới chỉ huy quân sự và chương trình hạt nhân. Mỹ cũng tấn công các cơ sở hạt nhân chủ chốt, và Tổng thống Donald Trump khi đó tuyên bố các mục tiêu đã bị “xóa sổ”.

Tuy vậy, mức độ thiệt hại thực sự và việc Iran đã khôi phục được bao nhiêu đến nay vẫn chưa rõ ràng. Trong suốt thời gian giao tranh, Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái vào Israel, đôi lúc xuyên thủng hệ thống phòng không nổi tiếng của nước này.

Theo ước tính của Israel, Iran vẫn còn hàng trăm tên lửa có thể vươn tới lãnh thổ Israel. Quan trọng hơn, kho tên lửa tầm ngắn của Tehran - đủ sức tấn công các căn cứ Mỹ tại Qatar, Saudi Arabia, Jordan hay Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất - hầu như không bị ảnh hưởng.


Iran từng phóng tên lửa vào một căn cứ Mỹ ở Iraq sau vụ ám sát tướng Qassem Soleimani năm 2020, và cũng tấn công một căn cứ Mỹ tại Qatar vào cuối cuộc chiến năm ngoái. Các vụ tấn công này dường như đã được báo trước, gây thiệt hại về cơ sở vật chất nhưng không có thương vong nhờ hệ thống cảnh báo sớm.

Giới chức nắm được thông tin cho biết Iran còn đang đàm phán với Trung Quốc để mua phiên bản tên lửa chống hạm YJ-12, loại bay bám mặt biển, nhằm tăng cường khả năng đe dọa tàu chiến và các tuyến hàng hải.

Tehran cũng từng đe dọa đóng cửa Eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch của thương mại dầu mỏ toàn cầu - và tuyên bố đã tạm thời làm gián đoạn khu vực này trong các cuộc tập trận gần đây.

Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cảnh báo Iran có thể đánh chìm tàu chiến Mỹ, trong khi Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc tuyên bố mọi căn cứ và tài sản của “lực lượng thù địch” trong khu vực đều là mục tiêu hợp pháp của Telran.

Bài học và kịch bản “chặt đầu”
Các cuộc không kích của Israel năm ngoái đã giết chết nhiều tướng lĩnh và nhà khoa học hạt nhân cấp cao, phơi bày lỗ hổng an ninh nghiêm trọng. Có thời điểm, ông Trump tuyên bố Mỹ biết nơi ông Khamenei đang ẩn náu và gọi ông là “mục tiêu dễ dàng”.

Tuy nhiên, trong cuộc không kích hôm 28/2, Iran tuyên bố, lãnh tụ tối cao Khamenei không ở Tehran thời điểm vụ tấn công diễn ra và đã được đưa tới nơi an toàn. Hiện chưa rõ tung tích của ông Khamenei.

Sau khi từng gây sức ép mạnh mẽ lên lãnh đạo Venezuela là Nicolás Maduro, ông Trump được cho là có thể cân nhắc kịch bản “chặt đầu” nhằm làm sụp đổ chế độ Iran.

Tuy nhiên, giới phân tích nhận định cái chết của ông Khamenei, 86 tuổi, người lãnh đạo Iran hơn ba thập niên, chưa chắc đồng nghĩa với sự chấm dứt của chế độ Tehran. Quyền lực có thể tạm thời được chuyển giao cho một hội đồng nhỏ hoặc cuối cùng rơi vào tay Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.

Nhìn chung, trong mọi kịch bản, Iran khó có thể thắng trong một cuộc chiến trực diện với Mỹ. Tuy nhiên, với kho tên lửa đáng kể, mạng lưới đồng minh khu vực và khả năng gây bất ổn các tuyến hàng hải chiến lược, Tehran vẫn đủ sức khiến Mỹ và Israel nếm cái giá phải trả cực đắt cho bất kỳ cuộc tấn công nào.

Vietbf @ Sưu tầm

Lực lượng vũ trang Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công vào Iran. Chiến dịch này đã được dự đoán từ lâu, và xét theo các tuyên bố từ Washington, nó thực sự đã bị hoãn lại nhiều lần. Nhưng giờ thì không còn đường lui nữa. Donald Trump đang hứa hẹn những biện pháp chưa từng có tiền lệ. Theo truyền thống, Israel đã tham gia cùng Mỹ.


Nguyên nhân của chiến dịch, mục tiêu của Mỹ và hậu quả.

Theo nguồn tin của CNN, chiến dịch lẽ ra đã bắt đầu vào tuần trước. Vào phút chót, ông Trump đã hoãn lại một lần nữa – để có thời gian đạt được một thỏa thuận nào đó với Tehran. Trong khi đó, đồng minh chính của Mỹ ở Trung Đông là Israel đã dành nhiều tháng để thuyết phục Nhà Trắng về sự cần thiết của các cuộc tấn công. Và dường như, họ đã bị thuyết phục.

Ngày 27/2, Tổng thống Mỹ cho biết ông chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Ngày 28/2, chính quyền Israel tuyên bố đã phát động một "cuộc tấn công phủ đầu" chống lại Iran.

Một quan chức Mỹ quen thuộc với chiến dịch này đã xác nhận với hãng tin AP về sự tham gia của Mỹ trong các cuộc tấn công này. Hãng tin Reuters, dẫn lời một quan chức giấu tên của Bộ Quốc phòng Israel, lưu ý rằng chiến dịch ở Iran được phối hợp với Washington.

Các cuộc tấn công đã được thực hiện ở nhiều khu vực trên cả nước, bao gồm cả thủ đô, nơi những cột khói đang bốc lên. Iran đã đóng cửa không phận. Quân đội và các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa đã được đặt trong tình trạng báo động từ trước.

Các phóng viên truyền thông nước ngoài đưa tin về tình trạng xếp hàng dài tại các trạm xăng ở Tehran khi nhiều người tìm cách rời khỏi thành phố. Một quan chức Iran giấu tên, trả lời hãng Reuters, cho biết thêm rằng một số bộ ở phía nam thủ đô đã bị tấn công. Hai vụ nổ cũng được báo cáo gần dinh tổng thống và văn phòng Hội đồng An ninh Quốc gia. Số người thương vong vẫn chưa được xác định. Xe cứu thương đã được điều đến hiện trường.

Văn phòng của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei cũng bị tấn công. Các nguồn tin của Iran cho biết ông không ở Tehran mà đang ở một địa điểm an toàn.

Phản ứng của Iran: 'Đòn tấn công chí mạng' vào Israel và các căn cứ của Mỹ

Ông Trump nhanh chóng giải thích rằng một chiến dịch quân sự quy mô lớn đã bắt đầu ở Iran. Chiến dịch này được đặt tên là "Cơn thịnh nộ sử thi".

Theo tổng thống, lý do là Tehran đang cố gắng khôi phục chương trình hạt nhân của mình.

"Hãy hạ vũ khí xuống hoặc đối mặt với cái chết chắc chắn", ông Trump nói với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC, xương sống của chế độ Iran).

Ông cũng cáo buộc Tehran phát triển tên lửa đạn đạo tầm xa gây ra mối đe dọa cho Mỹ và các quốc gia khác, chủ yếu là Israel. Ông nói rằng Mỹ đang "phá hủy hoàn toàn ngành công nghiệp tên lửa của Iran".

Và đó chưa phải là tất cả. "Chúng tôi sẽ đảm bảo rằng các lực lượng khủng bố ủy nhiệm trong khu vực không còn có thể gây bất ổn khu vực hoặc thế giới, tấn công quân đội của chúng ta, hoặc sử dụng các thiết bị nổ tự chế để gây thương tích nghiêm trọng và giết hại hàng nghìn người, bao gồm cả nhiều người Mỹ. Và chúng tôi sẽ đảm bảo rằng Iran không có được vũ khí hạt nhân", ông Trump khẳng định.

Các quan chức Iran hứa hẹn sẽ có một "phản ứng mạnh mẽ". "Chúng tôi đã cảnh báo các ông, nhưng giờ đây các ông đã dấn thân vào con đường vượt khỏi tầm kiểm soát của mình", Ibrahim Azizi, chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của quốc hội, viết. Netanyahu lưu ý rằng một "loạt tên lửa" đã được phóng về phía Israel. Về phần mình, ông bày tỏ hy vọng trong bài phát biểu trước toàn quốc rằng chiến dịch hiện tại sẽ dẫn đến sự sụp đổ của chế độ ở Tehran.

Họ đã ném bom như thế nào vào năm 2025: Chiến dịch Night Hammer và các cuộc tấn công vào Fordow

Tháng 6 năm 2025, Mỹ đã can thiệp hiệu quả vào cuộc xung đột Iran-Israel kéo dài 12 ngày. Chiến dịch Night Hammer được phát động. Bom xuyên hầm GBU-57 và tên lửa Tomahawk đã tấn công nhà máy làm giàu uranium ngầm Fordow, cũng như các cơ sở hạt nhân ở Natanz và trung tâm thành phố Isfahan.

Để trả đũa, Iran đã tấn công căn cứ không quân Al Udeid của Mỹ ở Qatar.

Sau đó, ông Trump tuyên bố rằng tất cả các mục tiêu đã bị phá hủy và chương trình hạt nhân của Iran đã bị thụt lùi nhiều năm đến mức không thể phục hồi. Tuy nhiên, Tehran chỉ thừa nhận thiệt hại đáng kể.

Washington gần như ngay lập tức tuyên bố rõ ràng rằng nếu Iran từ chối con đường ngoại giao, các vụ đánh bom sẽ được lặp lại, nhưng với sức tàn phá lớn hơn. Đồng thời, ông Trump nói rằng ông không muốn thay đổi quyền lực ở Tehran, vì điều đó sẽ dẫn đến "tình trạng hỗn loạn chung".

Tình trạng leo thang hiện tại có liên hệ chính thức với các cuộc biểu tình của người dân Iran vào tháng 12 năm 2025. Ông Trump đã ủng hộ những người biểu tình. Nhà Trắng một lần nữa đưa ra những lời đe dọa, yêu cầu một thỏa thuận hạt nhân "công bằng và bình đẳng".

Lầu Năm Góc đã điều các tàu chiến đến khu vực, dẫn đầu là tàu sân bay Abraham Lincoln.

Hãng Reuters dẫn nguồn tin đưa tin rằng ông Trump đang cân nhắc các phương án tấn công có chủ đích vào các cơ quan an ninh và chính phủ để tạo điều kiện cho "thay đổi chế độ". "Đã đến lúc tìm kiếm một ban lãnh đạo mới ở Iran", ông nói vào tháng Giêng.

Tehran khăng khăng rằng họ không có kế hoạch phát triển vũ khí hạt nhân. Nhưng điều đó chẳng giúp ích gì.

Các kịch bản về eo biển Hormuz, lực lượng Houthi và nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh lớn

Các chuyên gia được hãng thông tấn RIA Novosti phỏng vấn đều ngần ngại dự đoán kết quả của chiến dịch hợp tác Mỹ-Israel.

"Nó có thể kết thúc trong vòng 24 giờ hoặc vài tuần", Alexey Yurk, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông, cho biết. "Các cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân và các trung tâm ra quyết định, thậm chí là một cuộc đột kích sâu vào lãnh thổ Iran, đều có thể xảy ra. Tuy nhiên, phương án sau quá rủi ro đối với Mỹ. Ông Trump không cần một cuộc xung đột kéo dài và đẫm máu".

Bất kể cuộc xung đột hiện tại kết thúc như thế nào, tổng thống Mỹ đều có thể tuyên bố chiến thắng và ra lệnh rút lui bất cứ lúc nào, nhà khoa học chính trị nhận định.

Đồng thời, nguồn tin của RIA Novosti cho biết thêm, việc dựa vào sự bất mãn nội bộ và tình trạng bất ổn trên diện rộng khó có thể mang lại hiệu quả. Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel có thể sẽ đoàn kết người dân Iran. Điều này đã từng xảy ra vào năm 2025.

Andrey Yashlavsky, một nhà nghiên cứu hàng đầu tại Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế Primakov (IMEMO), Viện Hàn lâm Khoa học Nga, nhận thấy một số diễn biến có thể xảy ra trong tương lai.

Ông tin rằng: "Các cuộc biểu tình ở Iran đã mang lại cho tình hình hiện tại một diện mạo hoàn toàn khác so với năm 2025. Không phải ngẫu nhiên mà ông Trump trực tiếp phát biểu trước những người biểu tình với hy vọng kích động họ lật đổ chế độ. Nhưng, một lần nữa, có những quan điểm khác nhau: liệu hành động gây hấn này sẽ là ngòi nổ khiến phe đối lập Iran nổi dậy vũ trang, hay ngược lại, sẽ là yếu tố thống nhất. Xét cho cùng, lòng tự hào dân tộc của người Ba Tư và các dân tộc Iran khác đóng một vai trò quan trọng trong hoàn cảnh này".

"Mọi chuyện có thể sẽ quy về một cuộc đấu tên lửa và bom như năm 2025, nhưng tôi rất nghi ngờ hiệu quả của những cuộc tấn công này sẽ vượt xa hiệu ứng tuyên truyền và gây ra thiệt hại thực sự", chuyên gia Yashlavsky nhận định. "Điều tôi gần như loại trừ là một chiến dịch trên bộ quy mô lớn. Nhưng Mỹ và Israel có khả năng sử dụng các nhóm phá hoại riêng lẻ trên mặt đất. Chỉ cần nhớ lại vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng Giêng là đủ hiểu. Câu chuyện vẫn còn mới mẻ, và không phải ngẫu nhiên mà người Mỹ liên tục khoe khoang về điều đó".

Về phía chính quyền Tehran, họ cũng có nhiều lựa chọn

"Ví dụ, việc cố gắng đóng cửa eo biển Hormuz. Tất nhiên, nhiều câu hỏi sẽ nảy sinh. Liệu việc đóng cửa này có hiệu quả? Liệu nó có thành công? Và nếu có, liệu hành động như vậy có gây tổn hại cho chính Iran hay không? Và, tất nhiên, lực lượng Houthi ở Yemen có thể hành động đoàn kết với Tehran - chống lại hoạt động vận chuyển thương mại trên Biển Đỏ. Cuối cùng, người Mỹ, thông qua việc phô trương sức mạnh, bằng cách nào đó sẽ buộc giới lãnh đạo Iran phải nhượng bộ," nguồn tin của RIA Novosti suy đoán.

Dù sao đi nữa, chiến dịch hiện tại sẽ không chấm dứt được cuộc xung đột, chuyên gia tự tin nói: "Nó giống như một dấu chấm lửng hơn". Nhiều khả năng sẽ còn xảy ra những sự kiện kịch tính không kém.

Vietbf @ Sưu tầm

Số người thiệt mạng trong vụ không kích của Israel nhằm vào một trường tiểu học nữ sinh ở Minab, thuộc tỉnh Hormozgan, miền nam Iran, hiện đã tăng lên 85 người, theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim.

Nhiều đồng minh của Mỹ lên án cuộc tấn công Iran, Hội đồng Bảo an LHQ họp khẩn
Iran nã tên lửa trả đũa không giới hạn vào hàng loạt căn cứ Mỹ ở Trung Đông
Iran tuyên bố đáp trả bằng các đòn tấn công mang tính hủy diệt



Số người thiệt mạng trong vụ không kích của Israel nhằm vào một trường tiểu học nữ sinh ở Minab, thuộc tỉnh Hormozgan, miền nam Iran, tăng lên liên tục, đến 23h ngày 28/2 giờ Hà Nội đã được cho là lên tới 85 người.

Con số này chưa thể được kiểm chứng độc lập ngay lập tức.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố vụ tấn công nhằm vào trường tiểu học này sẽ “không thể không bị đáp trả”. Ông Araghchi cho biết các nạn nhân đều là “những đứa trẻ vô tội”.

Bên cạnh đó, Hãng thông tấn Fars đưa tin một nhà thi đấu tại thành phố Lamerd đã bị trúng đòn tấn công do Mỹ và Israel tiến hành vào sáng nay.

“Ước tính ban đầu cho thấy hơn 15 người đã thiệt mạng trong hành vi được cho là tội ác này” - Fars cho biết thêm. “Vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, trẻ em đang vui chơi và tập luyện trong nhà thi đấu.”

Thông tin chi tiết hơn về vụ tấn công mà các quan chức Iran tuyên bố đã khiến hàng chục người thiệt mạng tại một trường nữ sinh ở miền nam Iran hôm thứ Bảy, Mohammad Radmehr, thống đốc quận Mindab, nơi được cho là xảy ra vụ tấn công, cho biết số người thiệt mạng đã tăng lên ít nhất 63 học sinh và thêm 92 em bị thương. Ông cho biết thêm, vẫn còn nhiều người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát.

“Tòa nhà bị phá hủy là một trường tiểu học dành cho nữ sinh ở miền nam Iran. Trường bị đánh bom giữa ban ngày, khi đang có rất nhiều học sinh nhỏ tuổi” - Ngoại trưởng Iran Abbas Aragghchi cho biết trong một bài đăng trên X.

CNN đã định vị được vị trí địa lý của video từ hiện trường đến trường Shajaba Tayyiba ở phía nam Minab. Trường nằm cách một căn cứ quân sự của Iran khoảng 200 feet (khoảng 60 mét), và trước đây dường như là một phần của căn cứ này, nhưng hình ảnh vệ tinh cho thấy nó đã tách khỏi căn cứ ít nhất từ năm 2016.

Khi được hỏi về cuộc tấn công, người phát ngôn của CENTCOM, Tim Hawkins, cho biết: “Chúng tôi nhận được các báo cáo liên quan đến thiệt hại về dân thường do các hoạt động quân sự đang diễn ra gây ra. Chúng tôi xem xét nghiêm túc các báo cáo này và đang điều tra. Việc bảo vệ dân thường là vô cùng quan trọng, và chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa cần thiết để giảm thiểu nguy cơ gây hại ngoài ý muốn”.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gửi thư tới Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc và Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, theo hãng tin IRIB.

Dưới đây là các nội dung chính của bức thư theo IRIB:

Iran sẽ tiếp tục thực thi quyền tự vệ của mình một cách kiên quyết và không chậm trễ cho đến khi hành vi xâm lược chấm dứt hoàn toàn và vô điều kiện.

Các cuộc không kích do Hoa Kỳ và “chế độ Israel” tiến hành là sự vi phạm rõ ràng Điều 2, Khoản 4 của Hiến chương Liên Hợp Quốc và là một ví dụ điển hình của hành vi xâm lược vũ trang nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Đáp lại hành động xâm lược này, Cộng hòa Hồi giáo Iran đang thực thi quyền tự vệ vốn có và hợp pháp của mình theo Điều 51 của Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sử dụng mọi năng lực và phương tiện phòng vệ cần thiết để đối phó với hành động xâm lược mà họ gọi là tội ác này và răn đe các hành động thù địch.

Theo đó, toàn bộ các căn cứ, cơ sở và tài sản của các lực lượng thù địch trong khu vực sẽ được coi là mục tiêu quân sự hợp pháp trong khuôn khổ việc Iran thực thi quyền tự vệ của mình, và Iran sẽ tiếp tục thực hiện quyền này một cách kiên quyết, không chậm trễ cho đến khi hành vi xâm lược chấm dứt hoàn toàn và vô điều kiện.

Vietbf @ Sưu tầm

Theo các nguồn tin của Israel, Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ và Israel vào Iran ngày hôm nay. Tin tức này được đưa ra ngay sau khi Iran tuyên bố các nhà lãnh đạo của họ "an toàn và khỏe mạnh".

Theo hai nguồn tin Israel thân cận với vấn đề này, Israel đã xác nhận rằng lãnh đạo tối cao của Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công hôm thứ Bảy.

Một nguồn tin cho biết Israel đã có được bức ảnh thi thể của Ayatollah Ali Khamenei. Nguồn tin thứ hai cho biết một thông báo chính thức đang được chuẩn bị.

Trước đó vào buổi tối, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết có nhiều dấu hiệu cho thấy Khamenei "không còn ở bên chúng ta nữa".

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tổng thống và Lãnh tụ tối cao Iran đều “an toàn và khỏe mạnh”. Tuy nhiên, ông Khamenei không xuất hiện trước công chúng hay trong các video kể từ khi các cuộc tấn công bắt đầu.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy tuyên bố rằng nhà lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei đã chết sau các cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel, gọi đó là "không chỉ là công lý cho người dân Iran, mà còn cho tất cả người Mỹ vĩ đại."

“Đây là cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước của mình”, ông viết trong một bài đăng trên Truth Social.

Ông Trump nói thêm rằng "các cuộc ném bom dữ dội và có mục tiêu" vào quốc gia này sẽ tiếp tục trong suốt tuần hoặc "cho đến khi nào cần thiết để đạt được mục tiêu HÒA BÌNH TRÊN KHẮP TRUNG ĐÔNG VÀ TRÊN TOÀN THẾ GIỚI."

Vietbf @ Sưu tầm

Hội Trăng lưỡi đỏ Iran cho biết 201 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Người phát ngôn của hội cho biết với hãng thông tấn Mehr rằng các cuộc tấn công đã nhắm vào 24 tỉnh của Iran, làm 747 người bị thương.


Tình hình hiện tại ra sao?

• TIN NÓNG: Tổng thống Donald Trump cho biết Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã thiệt mạng trong cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ và Israel ngày hôm nay, và ông Trump nói rằng các cuộc ném bom dữ dội sẽ tiếp tục diễn ra trong suốt tuần này. Iran tuyên bố các nhà lãnh đạo của họ "an toàn và khỏe mạnh".

• Về vụ tấn công: Ông Trump đã ám chỉ rằng chiến dịch quân sự này nhằm mục đích lật đổ chính phủ Tehran. Theo truyền thông nhà nước, hơn 200 người đã thiệt mạng ở Iran.

• Hành động trả đũa chưa từng có: Iran đã phát động các cuộc tấn công vào các căn cứ quân sự của Mỹ , Israel và các mục tiêu khác trên khắp Trung Đông, làm rung chuyển các khu vực đông dân cư và làm gián đoạn hoạt động hàng không cũng như vận chuyển dầu mỏ .

• Thông tin mới nhất từ ​​Mỹ: Quân đội Mỹ báo cáo không có thương vong nào liên quan đến chiến đấu . Các đội chống khủng bố của FBI đang trong tình trạng báo động cao, và Bộ Ngoại giao khuyến cáo công dân Mỹ trên toàn thế giới nên “hết sức thận trọng”.

• Một khu vực trên bờ vực: Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất gọi cuộc xung đột là “khoảnh khắc lịch sử” ở Trung Đông , cho rằng các nhà lãnh đạo thế giới đã thất bại trong việc đảm bảo sự ổn định của khu vực.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Mỹ đã chịu tổn thất 200 người trong các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào các căn cứ trên khắp Trung Đông. Hãng thông tấn Tasnim đưa tin hôm thứ Bảy, trích dẫn tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), "Do các cuộc tấn công tên lửa vào các căn cứ của Mỹ, ít nhất 200 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và bị thương".

Bình luận về hành động trả đũa, Tướng Ebrahim Jabbari thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo ông Trump rằng Cộng hòa Hồi giáo có “năng lực tiên tiến” và sẵn sàng cho một cuộc xung đột kéo dài.

“Khi chiến tranh bắt đầu, chúng ta sẽ tấn công tất cả những gì chúng ta có trong kho dự trữ,” Jabbari nói, đồng thời thề sẽ phóng “những tên lửa mạnh nhất sau đó".

Bộ Ngoại giao Iran cho biết Mỹ và Israel đã tấn công các mục tiêu quân sự và dân sự, "vi phạm trắng trợn" toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của nước này. Quân đội Iran sau đó đã phát động một loạt các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào Israel.

Các vụ nổ cũng được báo cáo ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain và Kuwait, tất cả đều là nơi đặt các căn cứ quân sự của Mỹ.

Trong một tuyên bố vào sáng thứ Bảy, Moscow lên án điều mà họ gọi là “hành động xâm lược vũ trang có chủ đích và không có lý do chống lại một quốc gia thành viên có chủ quyền và độc lập của Liên Hợp Quốc”.

Anh, Pháp và Đức đã ra tuyên bố chung lên án các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào các nước láng giềng, nhưng không hoàn toàn ủng hộ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Đại diện thường trực của Nga tại Liên Hợp Quốc, Vassily Nebenzia, đã lên án chiến dịch của Mỹ và Israel là sự phản bội ngoại giao, được phát động đúng lúc các cuộc đàm phán đang đạt đến đỉnh điểm.

Phái đoàn Nga và Trung Quốc đã yêu cầu cuộc gặp để giải quyết “hành động gây hấn vũ trang vô cớ của Mỹ và Israel chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran”. Tuy nhiên, theo ông Nebenzia, chủ tịch luân phiên của nghị viện đã cố gắng giảm nhẹ mức độ nguy hiểm.

“Sự đạo đức giả của các đồng nghiệp châu Âu không có biên giới,” bà Nebenzia nói. “Chúng tôi yêu cầu Mỹ và Israel ngay lập tức chấm dứt các hành động gây hấn của họ. Chúng tôi kiên quyết yêu cầu nối lại ngay lập tức các thỏa thuận ngoại giao và chính trị". Vào ngày 1 tháng 3, Mỹ sẽ tiếp quản vị trí chủ tịch Hội đồng Bảo an từ Anh trong tháng tới.

Ngày 28/2, trả lời câu hỏi phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam về tình hình leo thang căng thẳng tại Trung Đông hiện nay, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nhấn mạnh:

Việt Nam quan ngại sâu sắc về tình hình xung đột leo thang phức tạp tại khu vực Trung Đông, đe dọa nghiêm trọng tính mạng và an toàn của người dân, hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.

Việt Nam kêu gọi các bên liên quan kiềm chế tối đa, chấm dứt ngay các hành động leo thang căng thẳng, bảo vệ dân thường và các cơ sở hạ tầng thiết yếu, giải quyết bất đồng bằng các biện pháp hòa bình, tuân thủ nghiêm túc luật pháp quốc tế, Hiến chương và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho các đàm phán hòa bình vì an ninh, an toàn, hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.

Vietbf @ Sưu tầm

Không ồn ào, không phô trương, 3 kiểu người này thường bị xem là bình thường nhưng lại có tỷ lệ thành công cao. Bí quyết nằm ở thói quen và tư duy ít ai để ý.

Không phải lúc nào người nổi bật nhất cũng là người thành công nhất. Trong thực tế, nhiều người trông rất bình thường, thậm chí không gây chú ý, lại sở hữu nền tảng vững chắc để tiến xa. Điểm chung của họ nằm ở cách suy nghĩ, thói quen và thái độ sống bền bỉ theo thời gian.

Dưới đây là 3 kiểu người tưởng chừng bình thường nhưng lại dễ đạt thành tựu trong sự nghiệp và cuộc sống.

1. Người kiên trì làm việc nhỏ mỗi ngày

Kiểu người này không thích nói lớn về mục tiêu, cũng không tạo áp lực phải thành công nhanh. Họ tập trung vào những việc nhỏ, làm đều đặn từng ngày và chấp nhận tiến chậm nhưng chắc. Chính sự ổn định này tạo nên nền tảng vững vàng mà nhiều người khác khó duy trì lâu dài.


Điểm mạnh của họ nằm ở tính kỷ luật. Khi người khác dễ bỏ cuộc vì chán nản hoặc mất động lực, họ vẫn giữ nhịp làm việc ổn định. Sự tích lũy theo thời gian giúp kỹ năng, kinh nghiệm và uy tín tăng lên một cách tự nhiên, tạo lợi thế rõ rệt trong môi trường cạnh tranh.


Trong công việc, người kiên trì thường được tin tưởng giao nhiệm vụ quan trọng vì tính ổn định và đáng tin cậy. Thành công của họ không đến đột ngột mà là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài, bền bỉ và ít sai sót.

2. Người ít nói nhưng quan sát rất kỹ

Những người trầm tính thường bị đánh giá là thiếu nổi bật, nhưng thực tế họ sở hữu lợi thế lớn: khả năng quan sát và phân tích tình huống. Họ dành nhiều thời gian lắng nghe, nhìn nhận và hiểu bối cảnh trước khi hành động, nhờ đó đưa ra quyết định chính xác hơn.

Khả năng quan sát giúp họ nhận ra cơ hội sớm, đồng thời tránh được rủi ro không cần thiết. Trong môi trường làm việc, họ thường hiểu rõ tâm lý người khác, nắm bắt xu hướng nhanh và xử lý vấn đề một cách bình tĩnh, hiệu quả.

Về lâu dài, người quan sát tốt xây dựng được tư duy sâu sắc và tầm nhìn rõ ràng. Họ không bị cuốn theo cảm xúc nhất thời mà luôn hành động có tính toán, nhờ vậy con đường phát triển ổn định và bền vững hơn.

3. Người sống đơn giản, ít phô trương

Kiểu người này không chạy theo hình thức hay thể hiện bản thân quá mức. Họ tập trung vào giá trị thực tế, ưu tiên hiệu quả công việc và sự phát triển cá nhân thay vì tìm kiếm sự chú ý từ bên ngoài.

Lối sống đơn giản giúp họ giảm áp lực tài chính, tránh phân tán năng lượng vào những việc không cần thiết. Nhờ đó, họ có nhiều thời gian và nguồn lực để đầu tư cho kiến thức, kỹ năng và mục tiêu dài hạn.

Sự tập trung cao độ và tư duy thực tế khiến họ tiến xa mà không gây ồn ào. Khi cơ hội đến, họ thường đã chuẩn bị đủ năng lực để nắm bắt, tạo nên bước tiến vững chắc và lâu dài.

Vì sao người “bình thường” lại dễ thành công?

Điểm chung của ba kiểu người trên là sự ổn định, kỷ luật và tập trung vào giá trị cốt lõi. Họ không bị chi phối bởi sự so sánh hay áp lực thể hiện, mà chú trọng phát triển nội lực và duy trì thói quen tích cực.

Trong môi trường cạnh tranh cao, năng lực bền bỉ và khả năng kiểm soát bản thân thường quan trọng hơn sự nổi bật nhất thời. Những người tưởng bình thường nhưng giữ được nhịp độ ổn định, tư duy rõ ràng và lối sống thực tế thường xây dựng được nền tảng vững chắc cho thành công lâu dài.

Thành công không luôn thuộc về người xuất sắc nhất lúc ban đầu, mà thường thuộc về người duy trì được nỗ lực lâu nhất. Và nhiều khi, chính những người giản dị, ít được chú ý lại là người tiến xa nhất trên hành trình của mình.

Vietbf @ Sưu tầm

Một ngày bầu trời bị khóa: chiến sự lan tới đường bay
Cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran không chỉ làm rung chuyển mặt đất, mà còn “bẻ gãy” những đường bay vốn nối liền châu Âu – châu Phi – Trung Đông – châu Á.

Sáng Thứ Bảy, từng mảng không phận trong khu vực lần lượt khép lại. Khi các nước xung quanh đồng loạt đóng cửa bầu trời, mạng lưới hàng không quốc tế bỗng giống như tấm thảm bị giật mạnh: từng đường chỉ đứt, từng nút nối bung ra, và hiệu ứng dây chuyền lan đi rất xa.

Hàng trăm nghìn hành khách rơi vào cảnh mắc kẹt hoặc bị chuyển hướng sau khi nhiều quốc gia như Israel, Qatar, Syria, Iran, Iraq, Kuwait và Bahrain đóng không phận.

Theo các dữ liệu theo dõi bay, bầu trời ở một số khu vực gần như “trắng” máy bay. Ngay cả Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất cũng thông báo đóng một phần, tạm thời không phận, kéo theo tình trạng gần như không còn hoạt động bay phía trên UAE trong một thời điểm.

Hệ quả lập tức dội vào ba sân bay vốn là “cửa ngõ” hàng đầu của thế giới:
Dubai, Abu Dhabi và Doha — những trạm trung chuyển lớn nối Âu–Phi với châu Á — đồng loạt bị gián đoạn, nhiều hoạt động phải dừng.

1.800 chuyến bay bị hủy, ba hãng lớn gánh dòng khách khổng lồ
Các hãng hàng không Trung Đông hủy hơn 1.800 chuyến bay, khi các hub trọng yếu tê liệt. Ba “ông lớn” vận hành chính tại các sân bay này — Emirates, Qatar Airways, Etihad — thường có khoảng 90.000 hành khách mỗi ngày quá cảnh qua hệ thống hub của họ, chưa kể lượng khách bay đến/đi trong nội vùng Trung Đông.

Con số ấy cho thấy chỉ cần một ngày gián đoạn, hiệu ứng tồn đọng sẽ kéo dài nhiều ngày sau đó: khách dồn, ghế thiếu, lịch bay xáo trộn, và dây chuyền domino bắt đầu lăn.

Một sân bay lớn như Dubai từng xử lý lượng khách kỷ lục cả năm, nay lại có thể “đứng hình” chỉ vì vài giờ căng thẳng bùng lên.

Sân bay Dubai báo có người bị thương, khu vực liên tiếp ghi nhận tấn công
Tình hình không chỉ là “hoãn chuyến”. Về sau trong ngày, nhà chức trách tại Dubai International cho biết có 4 người bị thương, trong bối cảnh phía UAE lên án một cuộc tấn công mà họ nói liên quan tới tên lửa đạn đạo.

Không chỉ Dubai, nhiều nơi khác trong khu vực cũng ghi nhận diễn biến bất thường quanh các sân bay thương mại, trong đó có Kuwait International. Khi chiến sự chạm tới vùng trời, sân bay không còn là nơi “đến và đi” bình thường nữa, mà thành điểm nhạy cảm nhất của an ninh.

Các đường bay phải “lách” xuống phía Nam: vòng xa hơn, tốn nhiên liệu hơn, giá vé có thể tăng
Để tránh vùng nguy hiểm, nhiều chuyến bay buộc phải đổi hướng, bay vòng xuống phía Nam qua Saudi Arabia. Mỗi vòng tránh như vậy có thể làm:

Thời gian bay kéo dài thêm vài giờ
Tiêu thụ nhiên liệu tăng mạnh
Chi phí khai thác đội lên

Và khi chi phí đội lên, khả năng cao là giá vé sẽ nhúc nhích, nhất là nếu căng thẳng kéo dài. Hãng bay có thể cố “gồng” trong thời gian đầu, nhưng chiến sự mà dai dẳng thì “gánh nặng” cuối cùng vẫn có thể dồn sang hành khách.

Chưa hết, lượng máy bay đổ dồn về các hành lang an toàn cũng khiến hệ thống điều phối không lưu tại Saudi Arabia bị áp lực lớn, có thể phải giảm tốc độ điều phối để đảm bảo an toàn.

Còn với những nước đóng không phận, họ cũng mất một nguồn thu đáng kể từ phí bay qua (overflight fees) — thứ tiền tưởng nhỏ nhưng cộng lại là cả một dòng chảy ngân sách.

Một số chuyên gia điều hành không lưu cho rằng trong vài ngày tới, các nước có thể mở lại từng phần không phận, nếu phía Mỹ và Israel chia sẻ rõ hơn về khu vực hoạt động quân sự trên không, và nếu năng lực phóng tên lửa của Iran bị suy giảm tạo rủi ro thấp hơn.

Theo lập luận này, có thể xuất hiện kịch bản “mở từng đoạn”:
đoạn nào an toàn thì cho bay lại
đoạn nào còn rủi ro thì tiếp tục đóng

Tuy vậy, câu hỏi lớn vẫn treo lơ lửng: gián đoạn sẽ kéo dài bao lâu?
Trước đây, một chiến dịch tương tự vào tháng 6/2025 từng kéo dài 12 ngày — và chừng ấy thời gian đủ để làm lịch bay thế giới “rụng như sung”.

“Không ai biết”: hành khách rơi vào mê cung hoãn – hủy – chuyển hướng
Các hãng hàng không đồng loạt khuyến cáo hành khách kiểm tra tình trạng chuyến bay online trước khi ra sân bay. Nhiều hãng phát hành waiver cho phép đổi vé/đổi lịch không mất thêm phí trong phạm vi điều kiện nhất định.

Nhưng trong thực tế, người đi đường vẫn là người khổ nhất.

Có trường hợp hành khách đến sân bay ở Anh, tưởng bay thẳng Dubai, cuối cùng nhận tin chuyến bị hủy, đành quay về nhà trong tâm trạng bơ vơ. Một câu nói nghe vừa thật vừa buồn: “No one knows.” Không ai biết rõ mọi thứ sẽ ngã ngũ lúc nào.

Theo dữ liệu theo dõi, ít nhất 145 máy bay đang trên đường tới những nơi như Tel Aviv hay Dubai đã phải chuyển hướng sang Athens, Istanbul hoặc Rome. Có chuyến bay quay đầu trở lại điểm xuất phát. Thậm chí có máy bay bay gần 15 tiếng, từ Mỹ sang tới gần Tây Ban Nha rồi… lại quay về nơi đã cất cánh.

Hàng loạt hãng lớn ngưng bay: từ Trung Đông đến Mỹ – Âu, ai cũng “né bão”
Danh sách hãng bay tạm dừng/chặn tuyến tăng nhanh:

Một số hãng Trung Đông ngưng bay tới Lebanon, Syria, Iraq, Iran, Jordan… ít nhất đến đầu tuần
Các hãng Mỹ như Delta, United tạm ngưng bay tới Tel Aviv trong vài ngày
Nhiều hãng châu Âu như Lufthansa, Air France… hủy chuyến tới một số điểm nóng
American Airlines ngưng tuyến Philadelphia – Doha
British Airways ngưng Tel Aviv và Bahrain, hủy chuyến tới Amman
Virgin Atlantic tránh bay qua Iraq, khiến hành trình tới Ấn Độ, Maldives, Riyadh có thể dài hơn và phải mang thêm nhiên liệu dự phòng

Ở một số nước, cơ quan hàng không dân dụng còn đánh dấu nhiều vùng trời Trung Đông là khu vực rủi ro an ninh cao ở mọi độ cao — một cụm từ đủ khiến bất kỳ phòng điều hành bay nào cũng phải “đạp phanh”.

Lời khuyên thẳng thắn: hoãn được thì hoãn, về nhà phải “sáng tạo đường về”
Một chuyên gia ngành bay nói rất thật:
“Không có cách nào nói giảm nói tránh… hành khách hãy chuẩn bị cho hoãn hoặc hủy trong vài ngày tới.”

Nếu bạn chưa rời nhà mà định bay qua/đến các hub như Dubai–Doha–Abu Dhabi, khả năng cao là kế hoạch sẽ phải đổi. Còn nếu đang trên đường về, bạn có thể phải “rất sáng tạo”: đổi điểm đến, bay vòng qua châu Âu, chia chặng nhiều lượt, chờ ghế trống, canh nối chuyến.

Khi bầu trời cũng biết sợ
Chiến tranh hôm nay không chỉ đo bằng tiếng nổ. Nó còn đo bằng:

bầu trời trống máy bay
bảng điện tử “CANCELED” đỏ rực
hành khách ngủ vạ vật ở sân bay
những đường bay vòng, dài, tốn kém
và tâm lý bất an lan rộng

Trung Đông là ngã tư của thế giới. Khi ngã tư ấy tắc, cả hệ thống giao thông toàn cầu cũng hụt hơi. Và trong lúc “không ai biết” ngày mai ra sao, điều người ta mong nhất chỉ là: bầu trời sớm mở lại, để những chuyến bay không phải mang theo nỗi sợ, mà chỉ mang theo hành khách và hy vọng.

Tuyên bố từ chối trách nhiệm "Chúng tôi không hành nghề y khoa. Video này chỉ nhằm mục đích giáo dục. Hãy nhớ tham khảo ý kiến bác sĩ của bạn nếu có bất cứ vấn đề y tế nào."

1. Đợi có tiền rồi mới chăm sóc sức khỏe.
2. Đợi chồng/vợ hoặc con đồng ý rồi mới chăm sóc sức khỏe.
3. Đợi có thời gian rỗi rồi mới chăm sóc sức khỏe.
4. Đợi nghiên cứu thêm rồi mới chăm sóc sức khỏe.
5. Đợi xem người khác làm rồi mình làm sau.
Đợi... Đợi... và để rồi... đã muộn!
Có một khoản tiền nhất định Nam Hà và bạn phải chi: Không chi cho “chăm sóc sức khoẻ” thì phải chi “một cục cho B.ệnh Viện”, lựa chọn thuộc về bạn.
Chi cho chăm sóc sức khỏe là trả góp dài hạn, vừa nhẹ nhàng lại khoẻ mạnh, có cơ hội sống lâu bên người thân.
Chi một cục cho B.ệnh Tật vừa tốn kém lại chịu nhiều tổn thương từ Bệnh Tật gây ra.
Thế nên:
Hãy chăm chải đầu khi còn tóc.
Hãy đánh răng khi còn có răng.
Hãy làm đẹp khi còn có thể đẹp.
Hãy chăm sóc Sức Khỏe khi còn có Sức Khỏe để mà chăm sóc.
Đừng để nói 2 từ "Biết Thế” thì đã quá muộn.
Khỏe mạnh không thể đợi, bởi vì thân thể một khi suy kiệt rồi, hết thảy mọi thứ đều vô nghĩa.
Báo hiếu không thể đợi, bởi vì cha mẹ mất rồi, muốn báo hiếu cũng chẳng còn cơ hội.
Cuộc sống thì vô thường, nay khoẻ mạnh nhưng mai không còn là chuyện thường.
Thậm chí cuộc sống hiện đại ngày nay vô thường cấp độ 4, chứ chẳng phải vô thường một cách bình thường, ngày càng xuất hiện nhiều căn bệnh quái ác như:
Trụy tim, đột quỵ, nhồi máu cơ tim…
Cuộc sống này rất ngắn ngủi, ngoảnh đi ngoảnh lại thanh xuân đã vụt mất, tóc cũng đã lấm tấm muối tiêu, chỉ cần khoẻ mạnh, bình an ngày nào là quý ngày đó.
Trân trọng mỗi phút giây được sống, yêu thương bản thân nhiều hơn, trân trọng người thương vẫn còn có mặt cho bạn ngay lúc này… để tránh những tiếc nuối muộn màng!

VietBF@sưu tập

Có những buổi khám bệnh mà kết quả siêu âm bình thường lại làm người ta nặng lòng hơn cả khi thấy một tổn thương rõ ràng.
Một người đàn ông 62 tuổi bước vào phòng khám. Nhỏ bé. 1m58, 45 ký. Quần áo rộng thùng thình. Ông đi chậm, hai gối hơi khụy, bàn tay vịn vào mép bàn khi ngồi xuống. Ông nói đau gối đã lâu, đi yếu, sợ té.
Siêu âm xong, màn hình yên ắng. Không tràn dịch. Không viêm. Không rách gân. Hai khớp gối gần như “đẹp”.
Đáng lẽ đó phải là tin vui.
Nhưng nhìn xuống đôi chân gầy guộc, cơ đùi lõm vào, tôi hiểu vấn đề không nằm ở khớp. Khớp không hư. Chỉ có cơ là đã hao đi quá nhiều.
Hỏi chuyện ăn uống, ông cười nhẹ.
“Già rồi ăn ít lại cho nhẹ bụng. Với lại, để phần cho tụi nhỏ.”
Câu nói quen thuộc. Quen đến mức gần như thành một thứ đạo lý âm thầm. Người già tự thu mình lại trong mâm cơm. Bớt miếng thịt. Nhường quả trứng. Lặng lẽ co khẩu phần sống của mình nhỏ dần theo năm tháng.
Chúng ta lớn lên trong một nền văn hóa dạy phải chăm lo cho cha mẹ. Nhưng bằng một cách nào đó, rất nhiều cha mẹ lại tự rút khỏi sự chăm lo ấy. Họ nghĩ ăn ít là đúng. Nghĩ thanh đạm là tốt. Nghĩ già rồi thì yếu đi cũng là lẽ tự nhiên.
Không ai nói với họ rằng cơ thể sau 60 tuổi mất cơ nhanh hơn. Không ai giải thích rằng khi cơ bắp mỏng đi, mỗi bước chân đều nặng nề hơn, mỗi lần đứng lên ngồi xuống đều là một cố gắng. Không ai nói rằng đau gối đôi khi không phải vì khớp hư, mà vì cơ không còn đủ để đỡ.
Tôi có thể viết trong hồ sơ một cụm từ y khoa như Sarcopenia. Nghe có vẻ trang trọng, có vẻ đúng chuyên môn. Nhưng nó không nói hết được câu chuyện.
Câu chuyện thật sự là một người đàn ông đã lao động gần cả đời, giờ đây không còn việc ổn định, không lương hưu, không bảo hiểm xã hội. Ông ăn ít không chỉ vì thói quen, mà vì điều kiện. Ông không than đói. Ông chỉ nói “ăn vậy quen rồi”.
Có những lúc làm nghề, người ta bất lực không phải vì thiếu thuốc, mà vì biết thuốc không phải là giải pháp. Không thể kê đơn “mỗi ngày thêm hai quả trứng” khi mình không biết tiền chợ hôm nay của họ là bao nhiêu. Không thể nói “tăng protein” như trong sách vở khi bữa cơm chỉ có cơm trắng và bát canh loãng.
Bức bối nhất là khi mình hiểu rằng vấn đề không nằm ở một cá nhân. Nó nằm ở cách chúng ta nhìn nhận tuổi già. Chúng ta thương người già bằng lời nói, bằng sự kính trọng, nhưng lại ít khi nói về bữa ăn của họ một cách nghiêm túc. Ít khi coi dinh dưỡng của người trên 60 tuổi là một ưu tiên y tế cộng đồng.
Có người còn phản đối khi nghe rằng người già cần nhiều đạm hơn người trung niên. Họ sợ hại thận. Sợ “ăn nhiều quá”. Sợ đi ngược lại quan niệm “già phải thanh đạm”. Nhưng hiếm ai sợ việc mất cơ, sợ té ngã, sợ một ngày phải nằm bất động vì gãy xương chỉ sau một cú trượt chân.
Tôi nhìn người đàn ông ấy bước ra khỏi phòng khám. Ông đi chậm, nhưng cố tỏ ra bình thường. Ông không muốn mình là gánh nặng. Có lẽ trong đầu ông, ăn ít đi cũng là một cách để bớt làm phiền con cháu.
Giữ cơ không chỉ là chuyện cơ bắp. Nó là giữ khả năng tự đi lại, tự đứng dậy, tự vào nhà vệ sinh. Là giữ phẩm giá của một con người đã sống cả đời lao động.
Nhưng nói điều đó với ai? Và nói thế nào để không biến dinh dưỡng thành một cuộc tranh luận đạo đức? Làm sao để người già hiểu rằng ăn đủ không phải là ích kỷ? Làm sao để gia đình hiểu rằng thêm một quả trứng vào bữa cơm của cha mẹ hôm nay có thể tránh được một lần nhập viện ngày mai?
Có những thay đổi không đến từ một toa thuốc, mà từ cách chúng ta nói chuyện về tuổi già.
Có lẽ điều nhỏ bé nhất mà người thầy thuốc có thể làm không phải là kê thêm thuốc, mà là nói một câu rất giản dị:
“Khớp chưa hư. Chỉ là cơ đang yếu. Mình cố ăn thêm chút đạm, tập nhẹ mỗi ngày, để còn đi lại được.”
Nói vậy, biết rằng không phải ai cũng làm được. Nhưng nếu không nói, thì sự im lặng sẽ tiếp tục nuôi dưỡng một hiểu lầm: rằng yếu đi là số phận, rằng ăn ít là đạo đức, rằng đau là điều phải chấp nhận.
Và mỗi lần một người già bước đi khụy gối, chúng ta lại tự hỏi vì sao.

VietBF@sưu tập