Năm 1971, trong bối cảnh Quân đội Hoa Kỳ ồ ạt chuyển giao phi cơ cho Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa theo chương trình “Việt Nam hóa chiến tranh”, Không Quân VNCH đứng trước nhu cầu cấp thiết về nhân sự bổ sung cho các phi đoàn trực thăng và vận tải.
Khóa 1/71 HSQ Cơ Khí Phi Hành Trực Thăng được mở ra vào tháng 4 năm ấy, để đào tạo lớp lính trẻ phục vụ tổ quốc trên bầu trời.
Trong số những thanh niên ấy có Đặng Hoàng, biệt danh Hoàng "Cò" – chàng trai trẻ gia nhập Đại đội 55, khóa 1/71.
Sau giai đoạn huấn luyện căn bản, đơn vị được chia thành ba chuyên ngành: Cơ phi trực thăng, Cơ phi vận tải và Cơ phi trực thăng vận tải. Hoàng được tuyển chọn vào ngành vận tải cơ cánh cố định – một bước ngoặt định mệnh dẫn anh về Phi đoàn 427 Thần Long, phi cơ C-7A Caribou, đồn trú tại căn cứ Phù Cát.
Sau khi Phi đoàn 427 được thành lập, Đặng Hoàng cùng đơn vị chuyển ra căn cứ Đà Nẵng, đảm nhiệm tiếp tế tiền đồn cho Quân đoàn I. Gần 2.000 giờ bay trong hơn 3 năm công vụ là minh chứng cho sự tận tụy của một người lính Không quân thầm lặng nhưng đầy gan dạ.
GIỜ THỨ 25 CỦA ĐÀ NẴNG
Cuối tháng 3 năm 1975, tình hình Đà Nẵng hỗn loạn. Người dân và quân lính hối hả di tản, dù chưa thấy bóng địch.
Trong bầu không khí lo âu ấy, Nguyễn Thế Đoàn – cơ khí viên trực thăng UH-1H, bạn đồng khóa 1/71 với Hoàng – cũng hoang mang, không biết phải tìm đường đi đâu.
Sự hiện diện của cộng sản gợi lại ám ảnh về những vụ thảm sát, chôn sống dân lành tại Huế trong Tết Mậu Thân 1968,
hay thời cải cách ruộng đất ngoài Bắc.
Những ai từng chứng kiến sự tàn ác man rợ đó đều hiểu: nếu lọt vào tay cộng sản, cái chết không phải điều tồi tệ nhất – nhục nhã, đọa đày, mất nhân phẩm mới là địa ngục thật sự.
CUỘC DẪN ĐỘ TRÊN KHÔNG
Tối 28/3/1975, phi hành đoàn gồm Đại úy Nguyễn Văn Vinh, Đại úy Hoàng Văn Thủy, Cơ phi Nguyễn Thế Đoàn và VKPH Trịnh Văn Liêm, chuẩn bị rời Đà Nẵng bằng trực thăng UH-1H Gunship của Phi đoàn 253 Sói Thần. Nhưng họ thiếu nhiên liệu. Họ liều lĩnh bay trở lại phi trường Đà Nẵng tìm xăng.
Khi vừa bay vào không phận Bình Định, họ bị Không quân Vùng II nhận diện là "phi cơ lạ", nghi ngờ là phương tiện địch chiếm dụng. Hai chiếc UH-1H của Phi đoàn 243 Mãnh Sư liền xuất phát áp giải họ về Phù Cát. Tại đó, bốn người lính "áo thun, chân đất" trông như du kích đã bị nghi ngờ, áp tải bằng M113 về Bộ chỉ huy căn cứ.
Sau khi xác minh, Sói Thần 2 – sĩ quan cao cấp nhất của phi đoàn đã bay ra Phù Cát để xác nhận: đúng họ là người của Phi đoàn 253. Được tha, Đoàn và đồng đội bay về Nha Trang. Tại đây, anh hội ngộ người bạn cũ: Đặng Hoàng.
SÀI GÒN TRƯỚC GIỜ SỤP ĐỔ
Nha Trang cũng không còn an toàn. Cả hai được đưa bằng C-130 về Sài Gòn trình diện Bộ Tư lệnh Không quân.
Trong những tuần lễ cuối cùng của miền Nam, Đặng Hoàng chìm vào một nỗi buồn không tên – nỗi tuyệt vọng của người lính biết trước ngày tàn đã điểm.
Dù được bạn rủ vào phi trường Tân Sơn Nhất chờ cơ hội di tản, Hoàng đã từ chối. Anh nói ít, sống nội tâm, lặng lẽ.
Trong ba tuần lễ cuối cùng ở Sài Gòn, Hoàng như đang chuẩn bị một cuộc “ra đi” – nhưng không phải đi tìm tự do ở xứ người. Anh lặng lẽ thu xếp quân trang, đưa áo khoác Không quân đắt tiền cho mẹ giữ làm kỷ vật.
Anh biết mình là con trai duy nhất, nỗi lo của cha mẹ là có thật – nhưng anh đã có quyết định không ai lay chuyển nổi.
TUẪN TIẾT GIỮA NGHĨA TRANG MẠC ĐĨNH CHI
Rạng sáng ngày 1/5/1975, Đặng Hoàng lặng lẽ rời khỏi nhà, đến nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi – nơi anh đã hẹn với bạn thân Nguyễn Thế Đoàn.
Nhưng Hoàng đã không chờ bạn.
Giữa bóng đêm tịch mịch, giữa những bia mộ lạnh lẽo, anh gục đầu khóc. Anh tạ lỗi với cha mẹ, với dân tộc, với tổ quốc yêu dấu đang bị giày xéo.
Rồi anh rút khẩu súng Ruleau P.38 – người bạn đồng hành suốt ba năm qua – kê lên màng tang.
Viên đạn duy nhất vang lên như tiếng sấm giữa đêm đen. Máu và óc văng tung tóe bên một bia mộ vô danh. Đặng Hoàng – người lính Không quân VNCH – đã dứt khoát chọn cái chết để giữ tròn tiết tháo, không để bản thân khuất phục trước giặc thù.
NGƯỜI BẠN VĨNH BIỆT
Sáng hôm đó, Nguyễn Thế Đoàn tới nghĩa trang như đã hẹn. Không thấy bạn đâu, chỉ gặp người quản trang – người đã chứng kiến và chôn tạm một thanh niên tự sát vào rạng sáng. Lòng thắt lại, Đoàn chạy đến huyệt mộ vừa lấp, dùng tay đào lớp đất mỏng.
Rồi anh chạm vào tấm vải quấn xác. Mở ra, gương mặt bạn hiện lên – kinh hoàng, đẫm máu, đôi mắt vẫn mở như muốn gửi gắm điều gì đó. Đoàn bật khóc: “Hoàng ơi! Sao mày bỏ tao mà đi!”
Sau đó, anh tức tốc báo gia đình. Đặng Hoàng được mang về tắm rửa, khâm liệm. Anh đã “ra đi” như một người lính thật sự – im lặng, can trường, trọn vẹn danh dự.
MỘT VỊ QUỐC VONG THÂN GIỮA NGÀY GIỖ TẬP THỂ
Cũng ngày ấy, nhiều sĩ quan VNCH đã chọn cái chết: Trung tướng Nguyễn Khoa Nam, Chuẩn tướng Lê Văn Hưng, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Chuẩn tướng Trần Văn Hai, Thiếu tướng Lê Nguyên Vỹ… cùng hàng trăm chiến sĩ vô danh khác.
Ngày 1 tháng 5 đã trở thành “ngày giỗ tập thể của Quân đội VNCH” – ngày những người lính chọn cái chết thay vì đầu hàng bọn xâm lược phương Bắc.
HƠN NHIỀU NĂM SAU...
Gia đình Nguyễn Thế Đoàn hằng năm đều làm giỗ cho Đặng Hoàng. Các con cháu gọi anh là “chú Hoàng”, lập bàn thờ trang trọng trong căn nhà nghèo.
Dù âm dương cách biệt, Thế Đoàn vẫn thường thấy bạn mình hiện về trong giấc mộng – cùng trò chuyện, tâm sự, như thuở nào còn sống.
Câu chuyện về Đặng Hoàng – người lính Không quân VNCH, Phi đoàn 427 Thần Long – chỉ mới được kể lại gần đây, qua lời chứng sống của Nguyễn Thế Đoàn. Một người lính trẻ, thà chết trong danh dự còn hơn sống trong nhục nhã.
Anh là một biểu tượng. Một linh hồn bất khuất của Miền Nam Việt Nam.
Theo lời kể trung thực của nhân chứng Nguyễn Thế Đoàn, sửa bởi Gibbs VIETBF
