Nghề làm báo đòi hỏi sự tập trung cao độ, khả năng xử lý thông tin nhanh nhạy nên việc tối ưu hóa hiệu suất não bộ trở thành một trong số những ưu tiên hàng đầu. Việc tăng cường các loại thực phẩm tốt cho não giúp trí óc hoạt động hiệu quả hơn.
Đối với người làm báo hay bất kỳ ai hoạt động trí óc cường độ cao, việc nhận biết và bổ sung đúng các dưỡng chất thiết yếu cho não bộ là vô cùng quan trọng.
Một chế độ ăn uống cân bằng, khoa học, kết hợp với giấc ngủ đủ và tập luyện thể chất thường xuyên sẽ tạo nên "tam giác ma thuật" vững chắc, giúp bạn duy trì sự minh mẫn, tăng cường năng suất và vượt qua mọi thử thách trong công việc cũng như cuộc sống.
Tuy nhiên, không phải loại thực phẩm nào cũng có tác dụng như nhau. Người lao động trí óc nên tăng cường các thực phẩm giúp duy trì sự tập trung chứa nhiều chất dinh dưỡng đặc biệt có lợi cho não bộ.
Dưới đây là 4 dưỡng chất quan trọng mà não bộ cần để hoạt động tối ưu, giúp người làm báo luôn minh mẫn và đạt hiệu suất cao.
1. Glucose - nguồn năng lượng bền vững cho não bộ
Glucose là nhiên liệu chính cho não bộ, giúp duy trì hoạt động và tư duy suốt cả ngày. Tuy nhiên, điều quan trọng ở đây không phải là lượng glucose bạn nạp vào, mà là tốc độ glucose được giải phóng vào máu.
Người làm báo cần ăn uống đủ chất dinh dưỡng tốt cho não bộ, giúp tăng hiệu quả ghi nhớ và tập trung cao độ.
Để duy trì sự tập trung cao độ và tránh tình trạng "tăng đường rồi tụt đường" đột ngột gây mệt mỏi, bạn cần những loại thực phẩm giải phóng năng lượng chậm và bền vững. Điều này được đánh giá thông qua:
Chỉ số đường huyết (GI): Cho biết tốc độ thực phẩm phân hủy thành đường trong máu. Thực phẩm có GI thấp đến trung bình sẽ tốt hơn.
Tải lượng đường huyết (GL): Là công cụ chính xác hơn, đo lường mức độ tăng đường huyết trên mỗi khẩu phần ăn thực tế. GL thấp hơn có nghĩa là ít ảnh hưởng đến lượng đường trong máu hơn. Ví dụ điển hình là dưa hấu: có GI cao (72) nhưng GL thấp (7) vì một khẩu phần dưa hấu chủ yếu là nước, không chứa nhiều carbohydrate.
Lời khuyên: Ưu tiên các loại carbohydrate phức hợp như yến mạch nguyên hạt, gạo lứt, khoai lang, rau củ quả tươi. Chúng sẽ cung cấp năng lượng ổn định, giúp não bộ duy trì sự tập trung và tỉnh táo suốt nhiều giờ.
2. Chất béo phù hợp - nền tảng của trí não minh mẫn
Trong nhiều năm, chất béo đã bị cho là nguyên nhân gây hại sức khỏe. Tuy nhiên gần đây chất béo đã được "minh oan". Các nghiên cứu đã cho thấy một chế độ ăn giàu chất béo không bão hòa là yếu tố thiết yếu cho một tư duy sáng suốt, trí nhớ tốt và tâm trạng cân bằng. Lý do là, hơn 60% não bộ của chúng ta được cấu tạo từ chất béo.
Lựa chọn chất béo nào cũng là một yếu tố quan trọng để trí não hoạt động tối ưu. Nên lựa chọn chất béo không bão hòa, tránh tiêu thụ chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
Chất béo không bão hòa: Đây là những "chất béo tốt", thường ở dạng lỏng ở nhiệt độ phòng và chủ yếu có nguồn gốc từ thực vật.
Acid béo không bão hòa đơn: Giúp cải thiện lưu thông máu, đảm bảo oxy và dưỡng chất đến não hiệu quả hơn.
Acid béo không bão hòa đa (ví dụ omega-3): Tăng cường các khớp thần kinh trong não, vốn rất quan trọng cho quá trình học tập và ghi nhớ.
Hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa: Chất béo bão hòa (thường có trong mỡ động vật, ở dạng rắn ở nhiệt độ phòng) nếu quá mức sẽ làm tăng cholesterol. Nguy hiểm hơn là chất béo chuyển hóa (trans fat) - loại chất béo hydro hóa được xử lý để kéo dài thời hạn sử dụng, thường có trong thực phẩm chế biến sẵn, bánh quy, bánh ngọt. Chất béo dư thừa, đặc biệt từ đồ ăn nhanh làm giảm tính linh hoạt của các khớp thần kinh và tăng nguy cơ tổn thương tế bào não do gốc tự do.
Lời khuyên: Bổ sung dầu ô liu, quả bơ, các loại hạt (óc chó, hạnh nhân), hạt chia, cá hồi, cá thu... vào chế độ ăn. Luôn đọc nhãn dinh dưỡng để kiểm soát hàm lượng chất béo.
Bổ sung chất béo lành mạnh giúp não bộ hoạt động hiệu quả.
3. Acid amin - thành phần quan trọng xây dựng mạng lưới não bộ
Acid amin là những "viên gạch" cấu tạo nên mạng lưới phức tạp của não bộ. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các chất dẫn truyền thần kinh - những "sứ giả" hóa học giúp duy trì sự minh mẫn cho não bộ, cải thiện trí nhớ, khả năng tập trung và chống lại tình trạng kiệt sức do căng thẳng kéo dài.
Lời khuyên: Các acid amin có nhiều trong các thực phẩm giàu protein như cá (cá hồi, cá ngừ), thịt nạc (thịt gà, thịt bò), trứng, phô mai, đậu lăng và sữa chua. Đảm bảo cung cấp đủ protein chất lượng cao là cách tốt nhất để xây dựng và duy trì một bộ não khỏe mạnh.
4. Chất chống oxy hóa - lá chắn bảo vệ tế bào não
Chất chống oxy hóa là những "vệ sĩ" giúp giảm thiểu tổn thương hàng ngày ở các tế bào não do các gốc tự do gây ra. Những chất này hỗ trợ sức khỏe mạch máu, giúp máu lưu thông tốt đến não. Chúng còn có khả năng giúp phục hồi các tế bào thần kinh và hạn chế tổn thương liên quan đến quá trình lão hóa, đồng thời tăng cường khả năng miễn dịch tổng thể. Một hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ giúp bạn luôn ở trong tình trạng tốt nhất để hoạt động trí óc năng suất.
Lời khuyên: Tăng cường các loại rau củ quả có màu sắc sặc sỡ như việt quất, dâu tây, rau bina, cải xoăn, cà chua, ớt chuông, trà xanh và sô cô la đen. Đây là những nguồn giàu chất chống oxy hóa tự nhiên, tốt cho não bộ.
