FRANCE Macron nhắn riêng hỏi thẳng Trump về Greenland: “Tôi không hiểu ông đang làm gì”

[Gibbs]

Chỉ bằng một tấm ảnh chụp màn hình đăng lên Truth Social, Tổng thống Donald Trump lại làm ngoại giao thế giới rẽ sang một khúc cua gắt. Dòng chú thích ngắn ngủn: “Note from President Emmanuel Macron, of France,” nhưng nội dung bên trong thì đủ khiến các thủ đô châu Âu lẫn các phòng họp ở Davos phải ngẩng lên nhìn nhau.

Trong tin nhắn được cho là của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, giọng điệu không vòng vo, không nịnh bợ, lại càng không úp mở. Ông gọi Trump là “My friend” rồi liệt kê những điểm có thể đồng thuận: Syria, Iran. Nhưng ngay sau đó là câu hỏi như mũi kim chích thẳng vào chủ đề đang gây bão: “I do not understand what you are doing on Greenland.”

Điều đáng chú ý hơn: một nguồn tin thân cận với Macron nói tin nhắn này là xác thực, và nó phù hợp với những phát biểu công khai của nhà lãnh đạo Pháp trong những ngày gần đây.

Macron “không hiểu Greenland”, nhưng hiểu rất rõ chuyện thuế quan
Nếu Greenland là cái gai, thì thuế quan là ngọn gió thổi bùng cơn nóng. Macron gần đây gọi các đe dọa áp thuế của Trump liên quan Greenland là “không thể chấp nhận” — và từ phía Paris, thông điệp còn rõ hơn: dùng thuế quan để bẻ lái chính sách đối ngoại của nước khác vừa không hiệu quả, vừa khó chấp nhận.

Ở chiều ngược lại, Trump đáp trả theo phong cách quen thuộc: thẳng, gắt, và có phần “đấu khẩu” cá nhân. Khi được hỏi về việc Macron từ chối tham gia một sáng kiến mang tên “Board of Peace” nhằm giám sát tái thiết Gaza, Trump buông câu: “Nobody wants him,” rồi lập tức đẩy căng thẳng lên một nấc mới bằng đe dọa thuế cực lớn nhắm vào rượu vang, Champagne của Pháp — thậm chí có lúc nêu khả năng 200%.

Greenland, trong bức tranh này, không chỉ là một hòn đảo băng giá. Nó đang trở thành cái trục để những vấn đề khác xoay quanh: Gaza, quan hệ xuyên Đại Tây Dương, và cả cuộc chiến lời nói bằng… thuế.

NATO bị kéo vào câu chuyện: Tin nhắn “khen Trump” và dấu hỏi lớn
Chưa kịp lắng, Trump tiếp tục đăng thêm một screenshot khác: lần này là tin nhắn được cho là từ Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Nội dung “ngọt” đến mức gây chú ý: ca ngợi những gì Trump “làm ở Syria”, hứa sẽ dùng các cuộc phỏng vấn tại Davos để nhấn mạnh “công việc” của Trump ở Gaza và Ukraine, và đặc biệt: “committed to finding a way forward on Greenland.”

Nhưng khác với tin nhắn của Macron, chưa thể xác minh độc lập tin nhắn gắn tên Rutte và đã liên hệ Văn phòng báo chí NATO để hỏi bình luận. Chi tiết này khiến câu chuyện lập tức chia làm hai tầng:
Một tầng là tin nhắn đã được phía thân cận Macron xác nhận là thật.
Tầng còn lại là một mảnh ghép “tự đăng – tự lan” mà thế giới vẫn đang chờ xác nhận chính thức.

Dù thật hay chưa, việc Trump công khai các ảnh chụp như vậy vẫn tạo ra hiệu ứng: kéo Greenland từ bàn đàm phán kín ra giữa quảng trường truyền thông toàn cầu.

“Greenland là bắt buộc”: Trump nói không có đường lùi
Cùng thời điểm, Trump nói ông có một cuộc điện thoại “rất tốt” với Tổng thư ký NATO về Greenland và đồng ý gặp “các bên liên quan” tại Davos, nơi Diễn đàn Kinh tế Thế giới đang diễn ra. Trump nhấn mạnh: Greenland là điều “tối quan trọng cho an ninh quốc gia và an ninh thế giới” và “không thể quay đầu”.

Khi được hỏi về phản ứng ngược từ phía Greenland và Đan Mạch, Trump thể hiện sự tự tin đến mức gần như coi sự phản đối là chuyện… phụ: ông nói “không nghĩ họ sẽ push back nhiều” và lặp lại lập luận rằng Đan Mạch “không thể bảo vệ” hòn đảo. Thậm chí Trump còn đưa ra cách diễn giải lịch sử theo kiểu “một chiếc thuyền 500 năm trước không thể là giấy chủ quyền” — lập luận gây tranh cãi, nhưng lại rất đúng phong cách: nói gọn, nói mạnh, và nói như một tối hậu thư.

Ở phía dữ kiện lịch sử, câu chuyện về sự hiện diện của Đan Mạch tại Greenland thường được gắn với mốc 1721, khi một nhà truyền giáo Lutheran đến Greenland, mở đầu cho thời kỳ Đan Mạch thực dân hóa hòn đảo. Nhưng trong chính trị, lịch sử nhiều khi chỉ là thứ bị bẻ cong thành khẩu hiệu.

Chagos Islands: Trump gọi Anh “đại ngu”, London đáp trả bằng Diego Garcia
Greenland không phải “đảo” duy nhất xuất hiện trong các dòng chữ của Trump. Ông cũng tấn công quyết định của Anh về việc chuyển giao quần đảo Chagos cho Mauritius, gọi đó là hành vi “GREAT STUPIDITY” và là một ví dụ nữa để biện minh cho tham vọng Greenland.

Trump lập luận việc trao quyền kiểm soát vùng đất xung quanh một căn cứ quân sự quan trọng (Diego Garcia) là “yếu đuối”, khiến Trung Quốc và Nga sẽ “nhận ra”. Phía Anh, ngược lại, bảo vệ thỏa thuận, nhấn mạnh họ hành động vì những phán quyết tòa án đe dọa hoạt động tương lai của căn cứ, đồng thời khẳng định sẽ không thỏa hiệp an ninh quốc gia và thỏa thuận này giúp bảo đảm vận hành căn cứ Mỹ–Anh “cho nhiều thế hệ”.

Trong ván cờ của Trump, Greenland là tâm điểm. Nhưng các hòn đảo khác—Chagos, Diego Garcia—lại là những quân cờ phụ trợ để ông dựng lập luận: thế giới đang mềm đi, còn Mỹ phải cứng lên.

Một năm “tuyệt vời”, nhưng bầu trời ngoại giao đầy mây dông
Trước thềm kỷ niệm một năm tái nhậm chức nhiệm kỳ hai, Trump tự đánh giá năm đầu tiên là “amazing”, ca ngợi chiến dịch siết nhập cư và khẳng định kinh tế “rất mạnh”, lạm phát “rất ít”. Nhưng khi những lời tự tin ấy đặt cạnh các tin nhắn rò rỉ, các đe dọa thuế quan, và các cuộc tranh cãi về chủ quyền, người ta thấy rõ một điều: thế giới dưới thời Trump vận hành theo nhịp mới—nhịp của những tuyên bố lớn, những đòn thuế bất ngờ, và cả những screenshot được tung ra như đạn tín hiệu.

Macron nhắn: “Chúng ta có thể làm điều lớn lao… nhưng tôi không hiểu Greenland.”
Trump đáp bằng cách biến Greenland thành một câu chuyện “không có đường lùi.”
Và Davos, nơi vốn quen với những bài diễn văn về tăng trưởng và hợp tác, lại phải lắng nghe tiếng băng kêu răng rắc từ một hòn đảo ở tận cùng Bắc Cực—nơi đang trở thành biểu tượng mới của cuộc giằng co quyền lực giữa Mỹ và châu Âu.