Tổng thống Trump có 'bỏ rơi' Đài Loan hay không?

[goodidea]

Hành động của Nhà Trắng tại Venezuela cũng như tuyên bố gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến nhiều người đặt vấn đề Washington sẽ bỏ rơi Đài Loan. Liệu điều đó có xảy ra?

Trong cuộc phỏng vấn mới đây dành cho Tổng thống Trump, tờ The New York Times đặt câu hỏi liệu sau những gì ông Trump làm với Venezuela thì Trung Quốc có thực hiện hành động quân sự nhằm vào Đài Loan.

Thông điệp gây lo ngại
Trả lời câu hỏi trên, Tổng thống Trump cho rằng Đài Loan không gây nguy hiểm cho Trung Quốc như Venezuela đối với Mỹ. Tuy nhiên, vị chủ nhân Nhà Trắng cũng nói rằng Bắc Kinh hành động như thế nào đối với Đài Loan là tùy thuộc vào ông Tập Cận Bình - Chủ tịch nước Trung Quốc.


Một tàu khu trục lớp Lữ Dương III của Trung Quốc xuất hiện phía trước tàu khu trục USS Chung-Hoon của Mỹ ở eo biển Đài Loan hồi năm 2023

Ảnh: Reuters

Tổng thống Trump trả lời: "Ông ấy (ông Tập Cận Bình - NV) coi đó (Đài Loan - NV) là một phần của Trung Quốc, và đó là tùy thuộc vào ông ấy cũng như những gì ông ấy sẽ làm". "Nhưng tôi từng bày tỏ với ông ấy rằng tôi sẽ rất không hài lòng nếu ông ấy làm điều đó (tấn công Đài Loan - NV), và tôi không nghĩ ông ấy sẽ làm điều đó", Tổng thống Trump nói thêm và nhấn mạnh bản thân tin rằng Chủ tịch Tập sẽ không hành động như vậy khi ông Trump còn lãnh đạo Nhà Trắng.

Trả lời Thanh Niên ngày 10.1, TS Jack Cooper (chuyên gia cấp cao tại Viện Doanh nghiệp Mỹ) nhận xét: "Tôi lo lắng rằng phát biểu như vậy của ông Trump ẩn chứa việc ông Trump có thể không cam kết hỗ trợ Đài Loan. Điều đó thúc đẩy ông thử nghiệm cách ứng phó của Mỹ đối với các hành động ép buộc và việc sử dụng vũ lực của Trung Quốc. Nói như vậy không có nghĩa nhất thiết dẫn đến những động thái "ném đá dò đường" nghiêm trọng trong vài tháng tới, vì tôi nghĩ rằng Chủ tịch Tập và Tổng thống Trump đều đang chuẩn bị cho một hội nghị thượng đỉnh vào tháng 4 tới giữa hai ông. Tuy nhiên, Bắc Kinh có thể tăng cường các hoạt động trong 3 năm tới. Hy vọng kịch bản này không xảy ra".

Tương lai chính sách của Mỹ với Đài Loan
Trong khi đó, bà Bonnie Glaser (Giám đốc chương trình Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Quỹ nghiên cứu Marshall Đức) đánh giá: "Những phát biểu gần đây của Tổng thống Trump về Đài Loan tương tự những phát biểu trước đây mà ông đã đưa ra. Ông không sử dụng ngôn ngữ mạnh mẽ khi nói về Chủ tịch Tập Cận Bình, vì dường như chủ nhân Nhà Trắng muốn duy trì mối quan hệ tốt với nhà lãnh đạo Trung Quốc. Nhưng ông Trump cũng muốn làm rõ rằng bản thân phản đối việc sử dụng vũ lực chống lại Đài Loan. Chiến lược An ninh quốc gia (NSS) được Mỹ được công bố gần đây đã sử dụng ngôn ngữ rất mạnh mẽ để ủng hộ Đài Loan. Mức độ mạnh mẽ lớn hơn nhiều so với các tài liệu tương tự trước đó. Tôi cho rằng Tổng thống Trump khó có khả năng từ bỏ Đài Loan".

Trong NSS được công bố hồi cuối tháng 11.2025, Nhà Trắng khẳng định ưu tiên lớn nhất về an ninh là Tây Bán cầu, tức khu vực châu Mỹ. Tuy nhiên, Mỹ vẫn giữ nguyên quan điểm về chính sách đối với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific). Đó là Indo-Pacific đã và sẽ tiếp tục là một trong những khu vực địa chính trị và kinh tế quan trọng của thế kỷ tới. Để phát triển mạnh ở quê nhà, Mỹ phải cạnh tranh thành công ở Indo-Pacific.

Nhà Trắng nêu rõ Trung Quốc chính là đối tượng cạnh tranh quan trọng nhất ở khu vực. Về chiến lược cụ thể, NSS nêu ra: Các nỗ lực ngoại giao của Mỹ nên tập trung vào việc thúc ép các đồng minh và đối tác ở khu vực chuỗi đảo thứ nhất cho phép quân đội Mỹ tiếp cận nhiều hơn với các cảng và các cơ sở khác của họ, chi tiêu nhiều hơn cho quốc phòng của chính các đồng minh và đối tác, đồng thời quan trọng nhất là đầu tư vào các năng lực nhằm ngăn chặn hành vi xâm lược.

Nỗ lực trên sẽ liên kết các vấn đề an ninh hàng hải dọc theo chuỗi đảo thứ nhất trong khi củng cố sức mạnh của Mỹ và khả năng của các đồng minh trong việc ngăn chặn bất kỳ nỗ lực nào nhằm chiếm giữ Đài Loan. Qua đó, Washington nhấn mạnh tầm quan trọng của Đài Loan đối với việc ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận chuỗi đảo thứ hai. Chuỗi đảo thứ nhất và chuỗi đảo thứ hai là các khái niệm thuộc chiến lược chuỗi đảo. Ra đời năm 1951, chiến lược chuỗi đảo của Mỹ vạch ra 3 chuỗi đảo thành 3 lớp bao vây và ngăn chặn sức mạnh quân sự của Liên Xô lẫn Trung Quốc ở Thái Bình Dương.

Mới đây, ngày 18.12, chính quyền Tổng thống Trump đã thông qua việc bán gói vũ khí trị giá đến 11 tỉ USD cho Đài Loan. Đây là gói vũ khí lớn nhất từ trước đến nay mà Washington bán cho Đài Bắc. Đơn hàng này bao gồm hệ thống rốc két pháo binh cơ động cao (HIMARS), lựu pháo, tên lửa chống tăng Javelin, máy bay không người lái cùng thiết bị liên quan. Tuy nhiên, Mỹ cũng đặt vấn đề các đồng minh trong khu vực phải chia sẻ trách nhiệm nhiều hơn.

VietBF@sưu tập