Ai không nên sử dụng thuốc giảm đau Ibuprofen?

[trungthuc]

Uống một viên ibuprofen có thể giúp giảm cơn đau đầu dữ dội hoặc giảm đau chỗ trật mắt cá chân nhanh chóng. Mặc dù loại thuốc không cần toa bác sĩ rất dễ mua này có thể tạm thời che đậy sự khó chịu hay đôi khi giúp loại bỏ cơn đau, nhưng các chuyên gia cho rằng dược tính của ibuprofen sẽ không thúc đẩy quá trình chữa lành thực sự.

Hơn nữa, đối với 5 nhóm người này, tác dụng phụ của ibuprofen gây ra những nguy cơ trầm trọng về sức khỏe vượt xa các lợi ích tiềm năng.

Thuốc giàm đau ibuprofen

1/ Người có vấn đề về gan và thận
Tiến sĩ Joseph Maroon, giáo sư phẫu thuật thần kinh tại Trung tâm Y tế University of Pittsburgh, có dưa ra nhận xét, Những người bị suy gan hoặc suy thận nên tránh dùng ibuprofen vì thuốc này có thể làm tổn thương các bộ phận nội tạng quan trọng này.

Theo một bản phân tích gộp lại từ 22 cuộc nghiên cứu, cho dù ibuprofen được coi là một trong những loại thuốc "chống viêm không steroid" (NSAID) an toàn hơn cho gan, nhưng vẫn có thể gây tổn thương các tế bào gan, còn được gọi là nhiễm độc gan hoặc viêm gan nhiễm độc. Tổn thương gan xảy ra trong vòng 12 ngày kể từ khi bắt đầu điều trị và phổ biến hơn ở phụ nữ.

Gan là bộ phận thải độc của cơ thể, phân hủy và hấp thu các hợp chất. Tiến sĩ Maroon cho biết gan sẽ gặp phải khó khăn trong quá trình hấp thu Ibuprofen.

"Gan rất quan trọng trong việc loại bỏ ra chất thải và phân hủy thuốc. Ibuprofen có thể gây ra tổn hại cho các quá trình này".

Ibuprofen với liều tiêu chuẩn từ 200–400 mg ba lần mỗi ngày sẽ là gánh nặng cho gan. Mặc dù việc uông quá liều ibuprofen rất hiếm xảy ra nhưng sẽ có thể gây ra tổn thương lớn ở gan.

Một cuộc nghiên cứu hồi năm 2020 của ĐH Davis ở California cho thấy rằng, ngay cả liều lượng vừa phải của ibuprofen cũng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ của ibuprofen đáng kể cho gan hơn những gì mà bác sĩ có thể nhận ra.

Nghiên cứu trên chuột cho thấy việc điều trị bằng thuốc ibuprofen đã làm thay đổi vấn đề trao đổi chất, bao gồm cả những acid amin điều hòa, hormone và vitamin.

Ibuprofen cũng gây độc cho thận do làm tổn thương các mạch máu lọc ra chất thải. Dùng quá liều ibuprofen có thể dẫn đến bệnh suy thận. Theo tiến sĩ Maroon, bệnh này phổ biến hơn ở những người trên 45 tuổi và có vấn đề về thận hoặc gan, và những người đó nên tránh sử dụng iloại thuốc này.

2/ Người bị bệnh hen suyễn
Bệnh hen suyễn có ảnh hưởng đến 1/13 người Mỹ. Bệnh này gây viêm đường hô hấp, tiết ra nhiều chất nhầy, dẫn đến các vấn đề xấu về hô hấp. Những người bị bệnh hen suyễn nên tránh dùng NSAID như thuốc ibuprofen này.

Ibuprofen tuy có ngăn chặn các con đường gây ra viêm nhưng có thể làm tăng các hợp chất gọi là leukotriene, gây ra co thắt phế quản, co thắt các cơ dọc theo đường khí quản.

Một cuộc nghiên cứu hồi năm 2016 được công bố trên Tập san Medicine (Dược phẩm) đã liên kết việc sử dụng ibuprofen, aspirin và diclofenac trong thời gian ngắn với tình trạng trầm trọng của bệnh hen suyễn.

Các chuyên gia nghiên cứu có viết: "Nghiên cứu này kêu gọi các bác sĩ nên đánh giá lại liệu pháp điều trị sốt ở trẻ bị hen suyễn với thuốc ibuprofen".

Một cuộc nghiên cứu khác hồi năm 2019 từ Đài Loan cho thấy ibuprofen có nguy cơ khởi phát ra cơn hen suyễn cao hơn acetaminophen ở trẻ nhỏ nếu chúng phải đến phòng cấp cứu hoặc nhập viện vào năm trước.

3/ Người bị tăng huyết áp hoặc suy tim
Các cuộc nghiên cứu cho thấy ibuprofen và NSAID như naproxen có thể làm tăng huyết áp lên.

Theo một nghiên cứu tổng hợp được công bố trên Tập san Drug Safety (An toàn Dược phẩm) hai cuộc phân tích tổng hợp cho thấy việc sử dụng NSAID gây ra sự gia tăng đáng kể huyết áp trung bình, đặc biệt ở những bệnh nhâncó huyết áp cao. Một bản báo cáo lưu ý rằng, người sử dụng NSAID có nguy cơ cần đến thuốc hạ áp cao hơn 1.7 lần so với người không uống. Việc sử dụng NSAID cũng có liên quan đến nguy cơ chẩn đoán tăng huyết áp lên 40%.

Ibuprofen cũng có thể làm giảm tác dụng của thuốc trị huyết áp cao.
Một nghiên cứu đăng trên Tập san Journal of Clinical Hypertension (Tăng huyết áp Lâm sàng) có viết, "Vì nhiều bệnh nhân bị các bệnh như viêm xương khớp cần điều trị đồng thời cũng bị tăng huyết áp, dùng thuốc chống viêm không steroid có thể ức chế hiệu quả của thuốc hạ áp hoặc thậm chí gây tăng nhẹ huyết áp có thể có ý nghĩa đáng kể trên lâm sàng và sức khỏe cộng đồng".

Do mối liên hệ giữa gia tăng huyết áp và bệnh tim, tiến sĩ Maroon cho biết, những người bị bệnh tim nên tránh dùng ibuprofen. Một cuộc nghiên cứu vào năm 2016 được công bố trên Tập san British Medical Journal (Y khoa Anh Quốc) liên quan đến việc sử dụng NSAID với sự gia tăng nguy cơ suy tim do tăng huyết áp, ức chế tiểu cầu và các đặc tính khác.

4/ Phụ nữ đang mang thai
Theo Cục An Toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, phụ nữ mang thai nên tránh dùng NSAID sau 20 tuần vì thuốc có thể dẫn đến việc bị giảm lượng nước ối. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới cho thấy NSAID cũng có thể gây hại cho em bé trong thời kỳ đầu mang thai.

Một cuộc nghiên cứu cho thấy ibuprofen làm giảm sút số lượng tế bào, giảm tăng sinh và số lượng tế bào mầm bất kể ở giai đoạn nào trong thai kỳ. Các tác dụng phụ của ibuprofen không được khắc phục hoàn toàn sau khi ngừng thuốc trong 5 ngày, cho thấy tác dụng phụ vẩn còn tồn tại lâu dài.

Các chuyên gia nghiên cứu lưu ý: "Những sự phát hiện này xứng đáng được xem xét dựa trên các khuyến cáo hiện tại về việc sử dụng ibuprofen trong thai kỳ".

Một nghiên cứu bên ngoài cơ thể sống vào năm 2021 cho thấy NSAID đã thay đổi sự phát triển của 2 quả thận thai nhi ngay từ tuần thứ 7 theo nhiều cách, bao gồm cả việc làm chết tế bào.

Nghiên cứu bổ sung đã liên kết việc dùng ibuprofen khi mang thai với việc trẻ nhẹ cân khi sinh và gây chảy máu cho mẹ nhiều hơn cũng như nguy cơ hen suyễn cao hơn.

5/ Người có tiền sử về đột quỵ
Đau dây thần kinh sau đột quỵ là khá phổ biến. Tuy nhiên, theo bác sĩ Maroon, việc dùng NSAID để giảm đau là chuyên không nên. Một bảng tổng kết hệ thống từ 15 cuộc nghiên cứu cho thấy việc sử dụng NSAID làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ do bị xuất huyết.

Các chuyên gia nghiên cứu cho rằng, nguy cơ đột quỵ tăng lên là do bị co mạch (thu hẹp mạch máu) và bài tiết ra potassium, khiến cho huyết áp trở nên xấu hơn.

Một cuộc nghiên cứu hồi năm 2021 cho thấy phụ nữ bị đau bụng kinh khi sử dụng NSAID có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn. Và việc sử dụng NSAID trong suốt thời kỳ kinh nguyệt là phổ biến.

Các tác giả nghiên cứu viết: "Đặc biệt là đối với phụ nữ trẻ, nguy cơ bị đột quỵ càng tăng cao, và thời gian sử dụng thuốc càng lâu thì nguy cơ này sẽ càng cao".