Chủ tịch Fed bị điều tra hình sự, tuyên bố không khuất phục trước sức ép của ông Trump

[Romano]

Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết ông đang là đối tượng của một cuộc điều tra hình sự liên bang liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed, đồng thời cảnh báo nguy cơ chính sách tiền tệ Mỹ bị chi phối bởi áp lực chính trị…Chủ tịch Fed Jerome Powell mới đây đã xác nhận việc các công tố viên liên bang đang tiến hành điều tra hình sự tập trung vào dự án cải tạo trị giá 2,5 tỷ USD trụ sở Fed tại Washington, D.C., cùng lời khai liên quan của ông trước Quốc hội.

Theo ông, cuộc điều tra bắt nguồn từ sự bức xúc kéo dài của Tổng thống Donald Trump trước việc Fed từ chối cắt giảm lãi suất nhanh và mạnh như những gì Nhà Trắng yêu cầu.

“Nguy cơ bị truy tố hình sự là hệ quả của việc Fed thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất của chúng tôi về những gì phục vụ lợi ích công chúng, thay vì làm theo sở thích của Tổng thống”, ông Powell thẳng thắn nói trong một tuyên bố bằng video được đăng tải trên tài khoản X của Fed.

Chủ tịch Fed cảnh báo rằng kết cục của cuộc điều tra này sẽ có ý nghĩa quyết định đối với tương lai ra quyết định của ngân hàng trung ương Mỹ.

“Vấn đề ở đây là liệu Fed có thể tiếp tục thiết lập lãi suất dựa trên bằng chứng và các điều kiện kinh tế hay không, hay là thay vào đó, chính sách tiền tệ sẽ bị chi phối bởi áp lực mang tính chính trị”, ông Powell nhấn mạnh.

SỨC ÉP CHÍNH TRỊ
Ông Jerome Powell cho biết Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) vào cuối tuần trước đã gửi tới Fed các trát triệu tập của đại bồi thẩm đoàn, trong đó có nhắc tới việc truy tố hình sự liên quan đến lời khai của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào tháng 6/2025.

“Lời khai đó, một phần, liên quan đến dự án kéo dài nhiều năm nhằm cải tạo các tòa nhà văn phòng lịch sử của Cục Dự trữ Liên bang. Theo tôi, nguy cơ bị truy tố không phải vì lời khai của tôi hồi tháng Sáu năm ngoái hay vì dự án cải tạo các tòa nhà của Fed. Đó chỉ là cái cớ”, ông Powell nói thêm và chỉ ra rằng Fed, thông qua các buổi điều trần và công bố công khai khác, đã nỗ lực tối đa để cập nhật cho Quốc hội về dự án cải tạo.

Cũng trong phát biểu của mình, ông Powell khẳng định bản thân có sự tôn trọng sâu sắc đối với thượng tôn pháp luật và trách nhiệm giải trình trong nền dân chủ. “Tôi đã phục vụ tại Fed dưới bốn đời chính quyền, cả Cộng hòa lẫn Dân chủ. Trong mọi trường hợp, tôi đều thực hiện nhiệm vụ của mình không thiên vị chính trị, chỉ tập trung vào sứ mệnh ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm. Phục vụ công chúng đôi khi đòi hỏi phải đứng vững trước các mối đe dọa. Tôi sẽ tiếp tục làm công việc mà Thượng viện đã phê chuẩn, với sự liêm chính và cam kết phục vụ người dân Mỹ”, chủ tịch Fed cho biết.

Theo tờ The New York Times, cuộc điều tra do Văn phòng Công tố Mỹ tại Quận Columbia giám sát. Văn phòng này do Công tố viên Mỹ Jeanine Pirro, cựu công tố viên bang New York và là người dẫn chương trình của Fox News, đứng đầu. Bà Pirro được ông Trump bổ nhiệm vào vị trí này.

Trong cuộc phỏng vấn với NBC News tối 11/1, Tổng thống Donald Trump trả lời rằng: “Tôi không biết gì về việc điều tra cả. Nhưng chắc chắn ông ta không làm tốt công việc ở Fed, và cũng không giỏi trong việc xây dựng các tòa nhà”.

Kể từ khi quay lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích chủ tịch Powell vì Fed không cắt giảm lãi suất mạnh và nhanh như Tổng thống mong muốn. Tuy nhiên, ông Trump khẳng định các trát triệu tập của DOJ không liên quan đến vấn đề lãi suất.

“Không. Tôi thậm chí không nghĩ đến việc làm theo cách đó. Điều gây áp lực cho ông Powell phải là thực tế lãi suất đang quá cao. Đó là áp lực duy nhất”, ông Trump nói thêm với NBC.

Trong một tuyên bố gửi CNBC, người phát ngôn DOJ cho biết: “Bộ trưởng Tư pháp đã chỉ đạo các công tố viên Mỹ ưu tiên điều tra mọi hành vi lạm dụng tiền thuế của người dân”.

Thượng nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa Thom Tillis của bang North Carolina và là thành viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, đã chỉ trích gay gắt cuộc điều tra đối với ông Powell. Ông tuyên bố sẽ phản đối việc phê chuẩn người kế nhiệm ông Powell do ông Trump đề cử, cũng như bất kỳ đề cử nào khác vào Hội đồng Thống đốc Fed, cho đến khi vấn đề pháp lý này được giải quyết dứt điểm.

Thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Chuck Schumer cũng cho rằng ông Trump vẫn tấn công vào tính độc lập của Fed, đồng thời cảnh báo Tổng thống đang đe dọa sức mạnh và sự ổn định của nền kinh tế Mỹ.

CHƯA TỪNG CÓ THÔNG LỆ
Trong một bản ghi chú gửi khách hàng, ông Brian Jacobsen, chiến lược gia kinh tế trưởng của Annex Wealth Management, viết: “Phía chính quyền đang tìm cách đưa ra các cáo buộc hình sự chống lại Powell liên quan đến lời khai của ông trước Quốc hội về dự án cải tạo trụ sở Fed. Ông Powell có thể phản đối bằng cách tổ chức một cuộc “ngồi lì”. Nhiệm kỳ Chủ tịch của ông kết thúc vào tháng Năm, nhưng nhiệm kỳ Thống đốc của ông còn kéo dài đến tháng 1/2028. Trước áp lực chính trị lên Fed, ông ấy có thể chọn ở lại với tư cách Thống đốc vì bất mãn. Điều đó sẽ tước đi khả năng của Tổng thống Trump trong việc sắp xếp lại hội đồng với một người được bổ nhiệm mới. Nhiệm kỳ của ông Stephen Miran kết thúc vào tháng 1/2026 và đó có thể là vị trí trống duy nhất mà ông Trump có thể lấp đầy. Việc ông Powell ở lại vốn không phải thông lệ, nhưng những gì đang diễn ra hiện nay cũng đều chưa bao giờ xảy ra”.

Tổng thống Donald Trump đã đề cử ông Powell vào vị trí Chủ tịch Fed năm 2017 và được phê chuẩn vào năm 2018. Tuy nhiên, gần như ngay từ đầu nhiệm kỳ của ông Powell, ông Trump đã liên tục gây sức ép với Chủ tịch Fed về vấn đề lãi suất. Những chỉ trích ngày càng gia tăng trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, khi ông liên tục hối thúc ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất trong nhiều tháng, ngay cả sau khi Fed đã thực hiện ba đợt cắt giảm liên tiếp, mỗi đợt 0,25 điểm phần trăm, bắt đầu từ tháng 9/2025.Trong thời gian đó, ông Trump đưa ông Stephen Miran vào vị trí Thống đốc Fed, đồng thời tìm cách loại bỏ một Thống đốc khác là bà Lisa Cook khỏi Hội đồng, với cáo buộc bà đã gian lận thế chấp. Bà Cook phủ nhận các cáo buộc này, và hồ sơ được chuyển tới Bộ Tư pháp Mỹ dưới dạng kiến nghị hình sự từ Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang Bill Pulte.

Tòa án Tối cao Mỹ dự kiến sẽ nghe tranh luận về vụ kiện liên quan đến việc bãi nhiệm bà Cook vào cuối tháng 1/2026.

Ông Krishna Guha, Phó Chủ tịch Evercore ISI và Trưởng bộ phận Chiến lược Chính sách Toàn cầu và Ngân hàng Trung ương, chia sẻ trong một bản ghi chú gửi khách hàng về cuộc điều tra đối với ông Powell như sau: “Chúng tôi thực sự bất ngờ trước diễn biến cực kỳ đáng lo ngại này, khi nó bỗng chốc xuất hiện sau giai đoạn mà căng thẳng giữa ông Trump và Fed dường như đã được kiềm chế. Chúng tôi dự báo đồng USD, trái phiếu và chứng khoán Mỹ sẽ đồng loạt giảm trong phiên giao dịch 12/1, theo một kịch bản bán tháo tương tự như tháng 4 năm ngoái - thời điểm cao trào của cú sốc thuế quan và mối đe dọa đối với vị trí Chủ tịch Fed của ông Powell. Và vàng cùng các loại tài sản trú ẩn an toàn khác nhiều khả năng sẽ tăng giá.