Từ Long Neptune đến Peklo: Những “sát thủ tầm xa” do Ukraine tự chế tạo

[Romano]

Ukraine đang triển khai các loại vũ khí tầm xa, giúp lực lượng nước này tiến hành các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Những hệ thống vũ khí hiện đại này không chỉ thay đổi cục diện chiến trường mà còn thể hiện khả năng tác chiến ngày càng tinh vi của Kiev trong cuộc xung đột kéo dài.
Ukraine đã nhiều lần sử dụng các loại vũ khí tầm xa nhắm vào cảng biển của Nga ở biển Baltic và Biển Đen, gây hư hại cho cơ sở hạ tầng dầu mỏ của nước này. Dưới đây là danh sách các loại vũ khí tầm xa do nước này tự phát triển kể tử khi xung đột nổ ra.

Tên lửa hành trình tầm xa “Long Neptune”
Long Neptune là biến thể nâng cấp của tên lửa chống hạm R-360 Neptune, được ra mắt hồi tháng 3/2025, sau quá trình thử nghiệm thành công. Đây là tên lửa hành trình tấn công phóng từ mặt đất với tầm bắn lên tới 1.000 km.Tên lửa Long Neptune của Ukraine được thiết kế với thân dài hơn, cho phép chứa thêm nhiên liệu. Tầm bắn của tên lửa này xa hơn đáng kể so với phiên bản tấn công mặt đất ban đầu.

Hiện vẫn chưa rõ loại đầu đạn mà Long Neptune mang theo. Phiên bản chống hạm R-360 Neptune được trang bị khối thuốc nổ nặng khoảng 150 kg Long Neptune có thể dễ dàng nhận biết nhờ thân chính dài và rộng hơn các phiên bản trước, phần đuôi và mũi thon dần, đồng thời các cánh chính cũng lớn hơn và không bị nghiêng.

Hồi tháng 3/2025, Tổng thống Zelensky cho biết tầm bắn của tên lửa đã được tăng cường. Quân đội Ukraine tuyên bố đã sử dụng Long Neptune để tấn công Novorossiysk, trung tâm xuất khẩu lớn nhất của Nga ở Biển Đen. Kiev thông báo họ đang sản xuất thêm nhiều tên lửa loại này.

Flamingo
Flamingo, còn được gọi là FP-5, là tên lửa hành trình tấn công được phóng từ mặt đất do công ty quốc phòng tư nhân Fire Point của Ukraine phát triển. Tổng thống Zelensky cho biết đây là tên lửa thành công nhất của Ukraine với tầm bắn 3.000 km, đầu đạn nặng 1.150 kg. Ukraine dự kiến sẽ sản xuất hàng loạt tên lửa này vào cuối năm nay. Vào tháng 10, ông Zelensky tuyên bố quân đội nước này đã sử dụng Flamingo để tấn công các mục tiêu của Nga nhưng không nêu rõ chi tiết.

Một điểm đáng chú ý trong thiết kế của Flamingo là việc sử dụng thân bằng sợi carbon nhẹ kết hợp với động cơ phản lực cánh quạt Ivchenko AI-25TL – vốn được tái sử dụng từ các máy bay huấn luyện L-39 Albatros đã ngừng hoạt động. Giải pháp này vừa tiết kiệm chi phí sản xuất, vừa tận dụng nguồn lực sẵn có, thể hiện tư duy “sáng tạo chiến lược” trong bối cảnh nguồn lực hạn chế.

Chiến lược kinh tế cũng được thể hiện rõ ràng trong cách Ukraine triển khai Flamingo. Với mức giá ước tính khoảng 500.000 USD mỗi tên lửa – rẻ hơn nhiều so với các mẫu tên lửa phương Tây – và khả năng sản xuất tới 7 quả mỗi ngày, Flamingo được thiết kế theo hướng “kinh tế hao mòn”, ưu tiên cho việc triển khai số lượng lớn và duy trì áp lực liên tục trên chiến trường. Như vậy, Flamingo không chỉ là một vũ khí mà còn là minh chứng cho cách tiếp cận chiến lược kết hợp công nghệ, kinh tế và khả năng tự chủ trong sản xuất quốc phòng.

Máy bay không người lái Lyutyi
Máy bay không người lái tấn công một chiều Lyutyi tầm xa, sử dụng động cơ cánh quạt, là một trong những vũ khí chủ lực trong các cuộc tấn công sâu của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại Nga trong năm nay. Máy bay không người lái này, do nhà sản xuất máy bay Antonov hợp tác với tập đoàn quốc phòng nhà nước Ukroboronprom chế tạo.

Ban đầu, Liutyi được thiết kế như một phương tiện tấn công “một chiều, nhằm mở rộng khả năng tấn công tầm xa của Kiev. Đến cuối năm 2023, Ukraine biên chế Liutyi cho các đơn vị tác chiến, và đầu năm 2024, nó đã được triển khai trong một số cuộc không kích trên lãnh thổ Nga, đánh dấu bước tiến quan trọng trong năng lực tấn công chính xác của Ukraine.

Phiên bản đầu tiên của Liutyi có trọng lượng 250 đến 300 kg, sải cánh 6,7 m và chiều dài 4,4 m, trang bị động cơ xăng cánh quạt ba cánh gắn phía sau. Thiết kế đuôi hình chữ V giúp tăng độ ổn định và giảm lực cản khí động học. Phiên bản đầu mang tải trọng thuốc nổ 50 kg và có tầm hoạt động hiệu quả khoảng 1.000 km. Các phiên bản nâng cấp tiếp theo đã nâng tải trọng thuốc nổ lên 75 kg và mở rộng tầm bắn lên 2.000 km. Ước tính mỗi chiếc có giá thành khoảng 200.000 USD.

Palianytsia
Palianytsia là tên lửa lai máy bay không người lái mới của Ukraine, được Tổng thống Zelensky công bố vào mùa hè. Đây là vũ khí tầm xa phóng từ trên biển, được thiết kế để tấn công các sân bay nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga.

Tờ tin tức quốc phòng Militarnyi của Ukraine cho biết Palianytsia có tầm bắn 650 km, được trang bị động cơ phản lực cho phép bay với tốc độ 900 km/giờ, nhanh hơn nhiều so với máy bay không người lái thông thường. Nó được trang bị động cơ phản lực cánh quạt, phóng bằng động cơ đẩy nhiên liệu rắn. Hệ thống dẫn đường kết hợp giữa dẫn đường quán tính chống gây nhiễu điện tử và hiệu chỉnh bằng vệ tinh để tăng độ chính xác.

UAV tên lửa “Địa ngục”
Peklo là tên lửa lai máy bay không người lái có tầm bắn tới 700km, gấp đôi Hệ thống tên lửa chiến thuật lục quân ATACMS mà Mỹ viện trợ và bay ở vận tốc tối đa khoảng 700km/h.

Hình ảnh do Ukraine công bố cho thấy UAV tên lửa Peklo dài hơn một mét, có cánh điều hướng và một động cơ phản lực. Các chuyên gia nhận định, Peklo có cách thức phóng giống máy bay không người lái và không được trang bị động cơ đẩy sơ cấp giống như tên lửa thông thường. Tên lửa này có 2 phương pháp dẫn đường là GPS và hệ thống quán tính - theo đó máy tính sẽ tính toán độc lập tên lửa ở vị trí nào và cần di chuyển như thế nào để nhắm trúng mục tiêu. Nhà phát triển Peklo cho biết tên lửa này được chế tạo với 70% các bộ phận do các công ty nội địa sản xuất.