Chuyện "không có điện" cho một tiếng hát

[trungthuc]

Ca sĩ Quang Thành, người đại diện cho ca sĩ Khánh Ly im lặng một chút khi nghe tôi yêu cầu về cuộc phỏng vấn nhanh vào tối 25 tháng Chín, sau đó anh nói, "Mọi chuyện rất rối bời, và cô Khánh Ly chỉ có thể nói về chuyện này sau ngày 28 tháng Chín". Đó là ngày mà bà Khánh Ly đi về Mỹ và nghỉ ngơi, chuẩn bị cho tour diễn ở châu Âu. Ngày 28 là ngày mà bà rời khỏi hẳn Việt Nam và không biết khi nào sẽ quay lại.

Chương trình của ca sĩ Khánh Ly có tên là "Nhớ mùa thu Hà Nội", ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn được viết vào năm 1985. Nhưng số phận ca khúc đó cũng long đong không kém show diễn tổ chức tại Nhà Hát Lớn Hà Nội. Một vài năm sau khi ca khúc Nhớ mùa thu Hà Nội được đón nhận rầm rộ trên mặt giới truyền thông, như là một sáng tác góp vào nền văn hóa mới của chế độ mới, bài hát cũng bắt đầu bị soi chiếu và thậm chí bị phản ứng khi đưa vào các chương trình truyền hình. Đến năm 2017, nhạc sĩ Đoàn Bổng, trưởng phòng ca nhạc Đài Truyền hình Việt Nam từng tiết lộ là bài Nhớ mùa thu Hà Nội luôn bị dằn xuống bàn, soi chiếu từng câu chữ.

"Không ít người có ý kiến cho rằng, ca khúc có những ca từ nhạy cảm" như: "…Hà Nội mùa thu đi giữa mọi người, lòng như thầm hỏi, tôi đang nhớ ai, sẽ có một ngày trời thu Hà Nội trả lời cho tôi, sẽ có một ngày từng con đường nhỏ trả lời cho tôi"…. Mùa thu Hà Nội tượng trưng cho mùa thu cách mạng. "Vậy khi nói mùa thu Hà Nội trả lời là trả lời cái gì? Nếu một số ca khúc trước đây bị cấm vì có ca từ nhạy cảm, thì sao ca khúc này không bị cấm?", ông Đoàn Bổng tiết lộ.

Chương trình "Nhớ Mùa Thu Hà Nội" của nữ ca sĩ Khánh Ly đã hoàn toàn không thể cất tiếng lên ở giữa lòng thủ đô Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong cuộc đối thoại với bà Hoài Oanh, người tổ chức chương trình đêm nhạc "bị cắt điện", không có một thông điệp nào cho thấy rằng cuộc dàn dựng tốn kém đến 1.6 tỷ đồng này sẽ tổ chức lại vào một tháng nào đó, thậm chí là làm lại chương trình "Nhớ Mùa Thu Hà Nội" này vào mùa thu năm sau.

Cũng trong cuộc trò chuyện này, tất cả những bất cập được nhận ra không chỉ có một lần cúp điện, mà khởi sự từ rất nhiều vụ, quanh cái tên Trịnh Công Sơn và Khánh Ly. Bà Hoài Anh kể cho tôi biết, vào buổi tối, trước ngày biễu diễn, bà nhận được một tin nhắn qua Zalo của một số nhân vật quản lý của Nhà hát, đơn giản nói là ngừng vì "phải cúp điện" và hứa lát nữa sẽ có văn bản gửi chính thức. Vào lúc 19g10 phút, một văn bản ngắn gọn được gửi đến, nói về chuyện "khó khăn chung" của việc cúp điện lúc 21g, ngay vào ngày đã có lịch diễn. Sau khi đọc thấy câu đề nghị "lùi lịch diễn sang thời gian phù hợp", những người trong ban tổ chức đã thay phiên nhau gọi cho tất cả quan chức của Nhà hát lớn, cũng như những người có trách nhiệm trong Sở Văn hóa tại Hà Nội, nhưng điều kỳ lạ là điện thoại của của tất cả những nhân vật có trách nhiệm, như đều bị cùng… cúp điện.

"Em rất bị sốc, nếu như thực sự chương trình của chị Khánh Ly có vấn đề gì thì ngay từ đầu đừng nên cấp phép. Đằng này mọi thứ diễn ra êm thắm, nhưng rồi lại có chuyện xảy ra, mà em phải nói là lãng xẹt", bà Hoài Oanh nói.

Báo chí ngay trong đêm 23 tháng Chín cũng biết chuyện và các phóng viên đổ xô ghi lại câu chuyện quái đản này. Có thể thấy rõ là trên văn phong, nhiều phóng viên cũng bất bình thay cho ban tổ chức và đặt những câu hỏi như "Ai sẽ chịu trách nhiệm cho chuyện này?". Nhưng chỉ trong một ngày, qua đến sáng ngày 25, thì toàn bộ tất cả nội dung liên quan chương trình "Nhớ Mùa Thu Hà Nội" đã bị lột sạch trên tất cả trang web báo chí Nhà nước. Cuối cùng chỉ còn là những lời chỉ trích kịch liệt ở lên trên các trang mạng của những người Việt bình thường, nơi không có các vị tổng biên tập.

Đây có thể gọi là lần thứ "cúp điện" thứ ba, liên quan đến show diễn, vì đường dây tin tức của toàn bộ báo chí cũng bị cúp điện theo. Không còn một tín hiệu nào cho thấy họ "dám" có thêm ý kiến gì. Mọi thứ tối đen như căn nhà tranh của Ngô Tất Tố.

Thật ra, hành trình để gặp khán giả xuyên Việt Nam của ca sĩ Khánh Ly đã không trơn tru từ lúc bắt đầu. Khởi đầu với bài Gia Tài Của Mẹ ở Đà Lạt và sau đó là lần lượt là những show bị hủy đều có những trục trặc mơ hồ, tương tự như câu kết trong công văn "những trường hợp bất khả kháng mà chúng ta đều không mong muốn".

Dĩ nhiên, nếu vì lý do đột ngột "kiểm tra thiết bị điện cao thế" của Nhà hát lớn, những người quản lý nhà hát vẫn có thể du di được thêm 24 tiếng đồng hồ; nhưng bất khả kháng lệnh của ai đó thì lại là chuyện khác. Với câu hỏi trực tiếp "Liệu đây là tình trạng của hệ thống hay là của một cá nhân không ưa thích ca sĩ Khánh Ly?", bà Hoài Oanh trả lời rằng,"Em tin rằng chỉ là một vài người, một vài cá nhân tác động vào, thôi ạ".

Những người tổ chức chương trình cho ca sĩ Khánh Ly là những người lớn lên trong Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam hôm nay. Họ hoàn toàn ý thức được lằn ranh mong manh của họ, giữa việc làm nghệ thuật và chung quanh là một bầu không khí chính trị với những "ánh mắt sát thương" nhìn từ bóng tối. Thế nhưng với niềm tin là cứ làm đúng theo pháp luật thì họ có thể vững bước và làm được những điều mình muốn.

Theo suy nghĩ của ban tổ chức, khán giả Hà Nội hôm nay sẽ có dịp thưởng thức tiếng hát của một ca sĩ nổi tiếng của miền Nam bằng xương bằng thịt, chứ không phải từ những ký ức qua những cassette tape mở khe khẽ trong thời chiến tranh. Vì vậy trong số khách mời của show diễn, có nhiều quan chức ở phía Bắc cũng hẹn đến tham dự. Đùng một cái, suốt cả đêm 23 qua đến 24 tháng Chín, các thành viên ban tổ chức đã phải thay nhau hối hả gọi điện cáo lỗi với tất cả những người đã có vé, trong đó có những quan chức, mà có không ít người đã bày tỏ sự sửng sốt vì "thủ đoạn cúp điện rất quái gở" này.

Thế nhưng đối với người miền Nam, không phải ai cũng tin rằng đây là chuyện của một vài cá nhân đối với bà Khánh Ly. Từ khi về Việt Nam biểu diễn từ năm 2014, ca sĩ Khánh Ly chưa lần nào được chính thức vào trung tâm Sài Gòn để trình diễn, vì những "lời thề quyết tâm giữ không cho Khánh Ly được hội ngộ với vùng đất lịch sử và con người mà bà đã thành danh".

Có thể có những người đầy quyền lực không thích bà Khánh Ly và không mệt mỏi để gây ra tác động nơi này nơi nọ để ngăn cản hay làm khó chương trình của ca sĩ Khánh Ly, nhưng chắc chắn sẽ phải là một tập thể, mới có thể tác động một cách đồng bộ từ nhiều tỉnh thành và "cúp điện" luôn cả giới báo chí như vậy. Tư tưởng chống việc trở lại của Khánh Ly hay của bất cứ văn nghệ sĩ miền Nam nào đã từng ra đi sau tháng Tư năm 75 vẫn còn âm ỉ và tiếp diễn. Và đó cũng là mâu thuẫn giằng xé trong các chính sách gọi là "mở cửa, hòa hợp dân tộc đã bị lợn cợn khó ăn với những món nợ cũ".

Nhiều người cho rằng và Khánh Ly bị gây khó bởi bài hát Gia Tài Của Mẹ hay phản ứng với phim Em và Trịnh thực ra chỉ là một tiểu tiết trong một chuỗi hệ thống nhìn nhận về bà, xuyên suốt lâu nay.

Ít ai biết được chuyện, trước đây mỗi lần cất lời hát cùng khán giả bài Nối Vòng Tay Lớn là ca sĩ Khánh Ly đều đã "vi phạm" việc trình diễn ca khúc không được cấp phép lưu hành. Đến năm 2017, khi việc trình diễn bài Nối Vòng Tay Lớn trở thành phổ biến ở các trường đại học và những sinh hoạt tập thể thì Cục Biểu diễn Nghệ thuật đành phải cấp phép cho bài hát này lưu hành chính thức ở Việt Nam vào ngày 11 tháng Tư, 2017. Trước đó nhiều năm đã có người nhắc bà Khánh Ly về chuyện bài Nối Vòng Tay Lớn, "coi vậy mà vẫn chưa có giấy phép biểu diễn", thì bà đã trả lời rằng, "thì họ không nói gì, mình cứ hát thôi". Và chuyện "mình cứ hát thôi" này đã khiến cho bà gặp không ít những khó khăn với chính sách kiểm duyệt văn hóa bằng miệng.

Ca sĩ Khánh Ly
Trong những lần phỏng vấn hiếm hoi và lắng nghe sự trả lời chân thành từ bà, ca sĩ Khánh Ly đã nói về chuyện không ít những lời đơm đặt ác ý trên báo chí Nhà nước về bà, kể cả chuyện bà ra đi khỏi Việt Nam vì bị ép buộc, chứ không phải tự mình. Ca sĩ Khánh Ly cũng là ca sĩ hải ngoại duy nhất được nhà nước cấp phép năm 2012 để về phối hợp trình diễn, nhưng bà từ chối mà chỉ về làm show riêng vào năm 2014.

"Một quan chức của chính quyền TP.HCM nói rằng, 'chị đã ký tên lên những quả bom mà máy bay Mỹ chở ra thả ở ngoài Hà Nội', điều này có không?", khi nghe hỏi điều này, bà bật cười đến chảy nước mắt, "Nếu chuyện đó có thật, nó đã là một sự kiện và báo chí có đủ những hình ảnh ghi lại hết rồi, chứ đâu phải nằm trong một lời nói đơn giản gán tội cho tôi như vậy".

"Mình già rồi, và chỉ còn mong cất tiếng hát cho hết đời thôi chứ. Ai làm gì mình cũng phải đành chịu thôi", bà lắc đầu, cười.

Tôi có hẹn khi ca sĩ Khánh Ly rời khỏi Việt Nam thì sẽ gọi nói chuyện về chuyện đã qua. Thế nhưng, lúc này thì tôi nghĩ không cần phải nói gì thêm nữa. Nếu có thì chắc cũng chỉ nhắn rằng: Rõ là bà muốn kỷ niệm dừng cuộc đời ca hát ngay tại quê hương mình, tại Hà Nội. Nhưng rốt cuộc lại không được. Và cái gọi là hòa hợp hòa giải còn lâu mới có thể trở thành hiện thực, bất chấp những khua môi múa mép suốt nửa thế kỷ qua.

(Theo SGN)

Thật ra, khi muốn lý giải một sự kiện, một vấn đề gì, ai cũng muốn nói tốt về cá nhân mình, về những cống hiến của bản thân trong quá khứ để chứng mình rằng, "mình là người của công chúng" và thiên hạ nên ngã mũ chào đón những "đóng góp để đời" của mình với sự ngưởng mộ và tôn vinh.

Tiếc thay, vấn đề ở đây là phải tự biết mình là ai, xuất thân từ đâu, đang đứng ở đâu, trước đây có tham gia hay đóng góp ít nhiều cho chế độ, guồng máy chính trị này hay không. Nói cụ thể hơn, đã có vô đảng chưa, có tấm thẻ đỏ để che thân hay chưa vì mọi câu chuyện đều bắt đầu từ bước đi đầu tiên này. Thậm chí, khi đã thề tuyệt đối trung thành rồi, còn phải biết tìm đúng chổ đứng, chổ dựa để tiến thân, kẻo chọn sai, kết bè phe nhóm đang bị "thất sủng", không khéo sẽ "thân bại danh liệt" trong nay mai.

Đã vậy, cần phải tự "bịt mồm" lại, nên lựa lời mà nói, kẻo dể gây ra ngộ nhận, bị "quy chụp chống đối với đảng và nhà nước" thì nguy to!! Nói chung, cũng vì đồng tiền mà nhiều người vẫn còn dại dột dấn thân vào "hang cọp" và đón nhận hậu quả tuy là ngoài ý muốn, nhưng đó là chuyện không thể tránh khỏi. Đau thay!

Tao nghĩ là "chơi" với tụi VC thì KL đã nhắm tới những "sự cố" như rứa....
Và không "chơi" nữa thì "lui ghe", chứ có đéo gì mà... ầm ĩ bay.....

Dang Doi. Do la cai gia phai tra khi choi voi VC

Phong bì không dày cộm là không có điện,chấm hết.....Đơn giãn chỉ thế thôi với bọn vc.

khi no bọn ca sĩ ăn cơm quốc gia thờ ma việt cộng về Việt Nam hát thì phải gởi phong bì trong đó có kẹp quách sing ton nhìn thẳng và thêm tờ giấy mời bọn tứ trụ ở hà lội đi xem bọn chúng bây hát thì sẽ không bị cúp điện đâu , đáng đời cho bọn liếm đích bọn khỉ đích đỏ truong sơn