Nước Mỹ ra sao nếu chính phủ đóng cửa?

Nước Mỹ thiệt hại 150 triệu USD mỗi ngày, rác chất thành đống, các dịch vụ công cộng ngừng hoạt động, công chức không được trả lương...

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Barack Obama và các nghị sĩ Đảng Cộng hòa đang tiến gần tới kịch bản chính phủ sẽ buộc phải đóng cửa vào tuần tới, đây là lúc xem xét kịch bản này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến người lao động, quân đội, các công ty tư nhân phục vụ chính phủ cũng như tầng lớp bình dân vốn lệ thuộc vào các chương trình phúc lợi xã hội của chính phủ Mỹ.

Lần chính phủ đóng cửa gần đây nhất (vào cuối năm 1995 – đầu năm 1996) thực sự là “thảm họa” đối với người lao động Mỹ. Các dịch vụ công cộng bị ngưng trệ gây nên sự phiền toái trên diện rộng đã dẫn đến Đảng Cộng hòa bị chỉ trích. Nhiều nhà bình luận cho rằng, tình trạng đóng cửa chính phủ năm 1995 và 1996 chính là lý do giúp ông Bill Clinton giành chiến thắng dễ dàng tại cuộc bầu cử tổng thống năm 1996.

Tuy nhiên, lần này thì khác. Kết quả khảo sát của Viện Pew cho thấy 39% người Mỹ được hỏi cho rằng chính phủ đóng cửa là lỗi của đảng Cộng hòa trong khi 36% đổ lỗi cho chính quyền của ông Obama.

Điểm mấu chốt của cuộc tranh luận lần này nằm ở Đạo Luật Chăm Sóc Sức Khỏe Hợp Túi Tiền (Affordable Care Act) . Nếu như các bên không đạt được thỏa thuận trước đêm 30/9, phần lớn các cơ quan của chính phủ liên bang sẽ bắt đầu phải đóng cửa khi năm tài khóa mới bắt đầu vào thứ 3 tuần sau (1/10).

Dưới đây là 9 điều quan trọng cần biết khi lần đóng cửa đầu tiên trong vòng 17 trở lại đây đang cận kề:

150 triệu USD mỗi ngày

Là số tiền mà người nộp thuế phải chịu khi chính phủ đóng cửa. Năm 1995, chính phủ đóng cửa trong 3 tuần khiến số tiền thiệt hại lên đến 1,25 – 1,9 tỷ USD (quy đổi theo giá trị ngày nay của đồng USD).

Chính phủ đóng cửa không dẫn đến chương trình Obamacare ngừng hoạt động

Các nghị sĩ Đảng Cộng hòa cho biết họ sẵn sàng tranh luận để loại bỏ khoản chi cho Đạo Luật Chăm Sóc Sức Khỏe Hợp Túi Tiền. Tuy nhiên, chương trình cải tổ y tế của ông Obama (Obamacare) là một chương trình mandatory spending (những khoản chi tiêu bắt buộc của liên bang được yêu cầu bởi pháp luật tiếp tục mà không cần chấp thuận hàng năm của Quốc Hội).

Điều này có nghĩa là chương trình này không bị ảnh hưởng. Bởi vậy, tiền dành cho tín dụng thuế và Medicaid sẽ đến đúng hạn.

“Chú Sam” loạng choạng nhưng không sụp đổ.

Rất nhiều cơ quan của chính quyền liên bang được lập ra với mục đích bảo vệ cuộc sống và tài sản của người dân hoặc để cung cấp các phúc lợi xã hội. Những cơ quan này được phép hoạt động nhưng không có tiền để trả lương cho nhân viên.

Trong quá khứ, điều này đồng nghĩa với việc những đối tượng sau sẽ bị ảnh hưởng: những người làm công việc bảo vệ biên giới quốc gia, bảo vệ đất đai và nhà cửa của liên bang, những người chăm sóc tù nhân, thi hành án và điều tra tội phạm, cấp cứu trong trường hợp khẩn cấp và thiên tai, kho bạc và hệ thống tài chính cùng với những người duy trì lưới điện quốc gia.

Nhiều dịch vụ biến mất

Lần gần đây nhất chính phủ đóng cửa, khoảng 800.000 công nhân đã nghỉ phép. Trung tâm kiếm soát và phòng chống bệnh tật ngừng hoạt động. Việc dọn dẹp chất độc hại cũng bị ngưng trệ. 368 công viên cùng với nhiều điểm tham quan bị đóng cửa. Nước Mỹ thiệt hại khoảng 7 triệu du khách.
200.000 đơn xin cấp hộ chiếu không được giải quyết. Ngành hàng không và du lịch thiệt hại hàng triệu USD.

Người dân vẫn được hưởng phúc lợi an sinh xã hội

An sinh xã hội là chương trình chi tiêu bắt buộc và vẫn được duy trì khi chính phủ đóng cửa. Tuy nhiên, năm 1996, 112.000 đơn xin loại phúc lợi này không được xử lý. 212.000 thẻ an sinh xã hội không được phát hành và 800.000 cuộc gọi để hỏi thông tin về chương trình này không có người đáp.

Người Mỹ vẫn nhận được thư

Dịch vụ bưu điện Mỹ là cơ quan độc lập và không nhận tiền trực tiếp từ Kho bạc. Do đó, thư vẫn được chuyển cho dù mưa bão hay chính phủ đóng cửa.

Công chức liên bang làm việc mà không được trả lương

Bộ phận công chức làm việc trong các cơ quan liên bang và những người cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho chính phủ sẽ được trả lương khi chính phủ hoạt động trở lại. Bộ phận này bao gồm toàn bộ nhân sự của quân đội.

Họ sẽ đến văn phòng trong ngày đầu tiên chính phủ đóng cửa để niêm phong tài liệu, điền vào bảng chấm công và “làm công tác chuẩn bị cho việc quay trở lại làm việc”.

Bên cung ứng không được thanh toán đúng hạn.

Các bên cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho chính phủ liên bang sẽ phải kéo dài hạn chót của các dự án, bởi các cơ quan chính phủ thuê họ không thể hoàn thành công việc đúng hạn.

Rác chất thành đống

Với lượng rác lên tới 500 tấn mỗi tuần, Washington D.C sẽ ngập chìm trong rác. Thảm họa tương tự cũng xảy ra với các thành phố khác bởi công nhân thu dọn rác ngừng làm việc.

Thu Hương
Theo Trí Thức Trẻ/CNBC

Thu Hương
Theo Trí Thức Trẻ/CNBCAdvertisement

Nước VIỆT NAM ra sao nếu chính phủ đóng cửa? hay sụp đổ...

Vẫn còn cơ hội cho các nhà lập pháp Mỹ nhất trí một dự luật ngân sách ngắn hạn trước và tránh để xảy ra tình trạng chính phủ nước này phải ngưng hoạt động.

Trong lần chính phủ Mỹ ngưng hoạt động trong năm 1995, Đài tưởng niệm Lincoln đã bị đóng cửa. (Ảnh: AP)

Nhưng nếu họ không đạt được sự đồng thuận, nghĩa là chính phủ sẽ hết sạch tiền, thì điều gì sẽ xảy ra?

Trong khi rất nhiều chương trình có thể phải dừng lại và hàng trăm nghìn lao động liên bang phải nghỉ làm, chính phủ cũng vẫn phải chi một khoản tiền rất lớn để chuẩn bị cho việc ngưng hoạt động. Theo Cục Nghiên cứu Quốc hội, hai lần ngừng hoạt động vào năm 1995 (một trong 2 lần kéo dài sang năm 1996) đã ngốn của người đóng thuế 1,4 tỷ USD. Đó là hai lần sau cùng chính phủ Mỹ tạm dừng các hoạt động tính đến nay.

Vào cuối tháng, các nhà lập pháp Mỹ cũng sớm phải ngồi lại với nhau để bàn bạc về trần nợ lần thứ 2 trong 3 năm. Vào giữa tháng 10, Mỹ sẽ sử dụng hết các lựa chọn chi tiêu khẩn cấp và sẽ chỉ còn lại khoảng 50 tỷ USD để thanh toán các hóa đơn.

Trong bối cảnh đó, ngân sách mà Tổng thống Obama đề xuất sẽ đẩy nước Mỹ vào một khoản thâm hụt 744 tỷ USD. Bộ trưởng Tài chính Jack Lew hồi tuần trước cảnh báo rằng, nếu Quốc hội không bỏ phiếu nâng trần nợ thì nước Mỹ sẽ rơi vào nguy cơ không trả được các khoản phải thanh toán.

Dưới đây là những gì có thể xảy ra nếu chính phủ Mỹ phải đóng cửa:

Bưu chính: Tuy các nhân viên Dịch vụ Bưu điện là lao động liên bang, ngân sách dành cho Bộ Bưu điện lại không do Bộ Tài chính chi trả, có nghĩa là cơ quan này gần như không ảnh hưởng nếu chính phủ ngừng hoạt động.

An sinh xã hội: Bởi các văn phòng bưu chính vẫn mở cửa và hoạt động, các séc An sinh Xã hội sẽ vẫn được gửi đi và các bác sĩ vẫn nhận được thanh toán từ các chương trình Medicaid và Medicare. Nhưng nếu thời gian ngừng hoạt động không dừng lại ở con số vài ngày thì chỉ một số ít các nhân viên liên bang được tiếp tục làm việc để xử lý các vấn đề của chính phủ, có nghĩa là nhiều khoản chi tiêu chương trình sẽ buộc phải dừng lại.

Những ai còn làm việc: Trong trường hợp ngừng hoạt động, các nhân viên liên bang sẽ được phân thành hai loại, "cần thiết" hoặc "không cần thiết".

Các lao động cần thiết chiếm xấp xỉ 1/3 lực lượng lao động liên bang, "đảm trách an ninh quốc gia" hoặc "an toàn tính mạng và tài sản", chẳng hạn như Quốc hội, Tổng thống, các quan chức Bộ Quốc phòng, các nhân viên Quản lý An toàn Vận tải, thanh tra thực phẩm, kiểm soát viên không lưu, quân nhân, các điệp vụ tuần tra biên giới.... Họ sẽ tiếp tục làm việc và được trả lương khi chính phủ tái mở cửa.

Các nhân viên liên bang còn lại sẽ nghỉ phép mà không chắc được trả lương, mặc dù trong những lần trước kia họ được thanh toán bù khi chính phủ tái hoạt động.

Obamacare: chương trình này sẽ không bị ảnh hưởng vì các quỹ của nó không liên quan gì đến ngân sách quốc hội.

Các công viên quốc gia đóng cửa: Trong khi chính phủ ngừng hoạt động, tất cả các công viên quốc gia, bảo tàng, công trình kỷ niệm sẽ phải đóng cửa. Năm 1995, khoảng 368 điểm tham quan phải đóng cửa tạm thời, mất khoảng 9 triệu lượt khách và thiệt hại khoảng 14,2 triệu USD.

Ngừng duyệt thị thực và hộ chiếu: Trong lần đóng cửa năm 1995, mỗi ngày có khoảng 20.000 đến 30.000 đơn xin cấp thị thực và khoảng 200.000 đơn xin cấp hộ chiếu không được duyệt, ảnh hưởng nặng đến các ngành du lịch và vận tải của nền kinh tế.

Tư pháp: Các thẩm phán liên bang và thuộc Tòa án Tối cao sẽ vẫn được trả lương dù chính phủ ngừng hoạt động trong bao lâu đi nữa. Nhưng nếu tê liệt trong hơn 10 ngày thì các tòa án liên bang sẽ chỉ xử lý những công việc "cần thiết" và nhiều lao động tư pháp sẽ không được trả đúng hạn.

Cúm: Trong khi Cơ quan An ninh Vận tải và Cơ quan An ninh Quốc gia có thể sẽ vẫn mở cửa thì Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh Dịch có thể phải đóng cửa khi mùa cúm bắt đầu.

Thuế: Một số cuộc điều tra về thuế có thể bị gián đoạn nhưng các hoạt động thu thuế vẫn tiếp diễn.

Vay nợ: Chính phủ sẽ tiếp tục phát hành trái phiếu. Mặc dù vậy, nếu ai đó muốn một khoản vay liên bang thì họ sẽ phải chờ đợi.

Súng: Các giấy phép sở hữu súng liên bang sẽ không được duyệt và cấp trong thời gian chính phủ ngưng hoạt động.

Thanh Hảo (Theo MSN, Washington Post)