Một lần đi bán rau lang, chị Hoa bị dụ dỗ bán sáng Trung Quốc làm vợ người đàn ông hơn ḿnh 10 tuổi. 23 năm lưu lạc xứ người với bao hờn tủi, đầu tháng 6, chị đă trở về nhờ sự giúp đỡ của người đồng hương.
Sau 23 năm lưu lạc xứ người, chị Hoa mới được giải cứu đưa về quê. Ảnh: Lê Hoàng
Gần tuần nay, căn nhà nhỏ nằm dưới chân núi Nưa (xă Vân Sơn, Triệu Sơn, Thanh Hóa) của gia đ́nh cụ Lê Thị Phường đầy ắp tiếng cười nói rôm rả. Nghe tin con gái út của cụ Phường sau 23 năm mất tích bỗng trở về đoàn tụ với gia đ́nh, người thân và hàng xóm kéo đến chia vui.
Miệng tóp tép nhai trầu, cụ Phường bảo năm nay đă 82 tuổi, cái tuổi gần đất xa trời cũng không nghĩ lại có hạnh phúc đến vậy. Đưa bàn tay gầy guộc bổ cau têm trầu mời khách, chốc chốc cụ Phường lại quay mặt về phía con gái nhoẻn miệng cười. Thi thoảng nước mắt cụ lại rơi dài trên g̣ má hơm sâu.
“Suốt tuần nay, từ khi gặp con gái, chẳng đêm nào tôi ngủ được tṛn canh. Hai mẹ con ngủ chung giường, cả đêm tôi cứ ôm chặt lấy con như đứa trẻ lên ba vậy”, cụ Phường tâm sự và cho biết, mỗi khi có việc ra khỏi nhà, cụ chỉ trông mau về với con v́ “sợ nó buồn rồi lại rời xa ḿnh thêm lần nữa”.
Cụ Phường kể, quê ở Triệu Sơn, gần 40 tuổi cụ về làm lẽ người đàn ông luống tuổi ở huyện Hoằng Hóa. Hai người sinh được 3 con, hai gái, một trai. V́ cuộc sống đồng chiêm nước lợ khó khăn nên bà Phường quyết định chia tay gia đ́nh chồng rồi bồng ba đứa con nhỏ trở về quê vào chân núi Nưa khai khẩn đất hoang. Đến tuổi trưởng thành, hai con lớn của bà vào Nam làm công nhân c̣n bà Phường ở nhà với cô con út.
Nghề phu củi vốn khó nhọc nên bà không cho Hoa lên rừng mà ở nhà trồng rau lang đem ra chợ bán cho nhàn thân. Bà Phường không ngờ, trong một lần quẩy gánh rau lang ra chợ, cô út đă nhẹ dạ nghe theo kẻ xấu rồi bỏ nhà đi biệt xứ.
Sự trở về đường đột của con gái khiến cụ Phường và gia đ́nh vui mừng khôn xiết. Ảnh: Lê Hoàng
“Bữa đó khoảng giữa hè năm 1990, Hoa tṛn 15 tuổi. Như thường nhật, nó xin tôi đi bán rau ngoài chợ. Con gái rời khỏi nhà, tôi cũng vác đ̣n càn đi về cánh rừng già phía sau làng. Nhập nhoạng tối, tôi trở về nhà không thấy bóng Hoa, bếp lửa vắng tanh. T́m quanh chẳng thấy con, tôi hớt hải đi hỏi hàng xóm nhưng chẳng ai biết con ḿnh ở đâu. Rồi nó đi măi... Tôi cứ nghĩ, con giận ḿnh đẻ nó ra rồi nhốt trong cảnh nghèo túng nên t́m nơi xa hoa. Nào ngờ nó đă bị bán sang xứ người”, nói đến đây, cụ bà bật khóc.
Những năm tháng sau đó, bà Phường lặn lội khắp trong Nam ngoài Bắc, lân la lên miền rừng, tận các vùng biên giới để t́m con nhưng đều bặt vô âm tín. “Hễ nghe có người tin vừa bắt gặp ai đó giống con gái, tôi đều đến tận nơi, bất kể nắng mưa, băo bùng hay đêm tối”, cụ Phường kể và cho biết, phận làm cha mẹ để mất con là lỗi lớn nên bằng mọi giá phải t́m cho được.
Kể từ đó, mỗi ngày bà phải làm việc bằng hai. Cứ 10 ngày đi chặt củi, bà lại đổi được 60 bơ gạo. Bà không dám ăn gạo trắng mà chỉ ăn khoai lang, để dành dụm tiền làm lộ phí đi t́m con gái. Có khi bà phải đi vay nặng lăi khắp làng trên xóm dưới rồi sau mỗi chuyến đi lại quay về làm công trả nợ. “23 năm qua, chưa lúc nào tôi nguôi ngoai nỗi đau mất con. Không t́m được con, tôi chết cũng không thể nhắm mắt”, cụ bà quả quyết. Sau này có tivi, bà liên tục đăng tin nhắn t́m con nhưng không có kết quả.
Ở tuổi xế chiều, sức khỏe ngày càng yếu, nhưng trong mỗi câu chuyện, cụ Phường đều nhắc đến người con gái út. Và niềm vui đến thật bất ngờ. Chập tối 18/6, nghe dân làng kháo nhau đài truyền h́nh chuẩn bị phát bản tin có người con gái tầm 40 tuổi, thất lạc gia đ́nh nhiều năm, nay trở về t́m người thân. Linh tính mách bảo, bà Phường bước thấp bước cao chạy sang hàng xóm nhờ người bật tivi để xem thực hư.
“Khi màn h́nh tivi bật lên th́ bản tin đă gần hết, chỉ c̣n tấm h́nh cô gái. Tôi ghé mắt thật sát chiếc tivi để nh́n cho rơ th́ chân tay bủn rủn như muốn rụng rời. Trong ánh sáng loang loáng, tôi kịp nhận ra vết sẹo dài dưới mi mắt phía trên g̣ má phải trong tấm h́nh kia không ai khác chính là của cái Hoa... Con Hoa, đúng nó rồi...”, cụ bà ̣a khóc rồi ngay trong đêm gọi điện khẩn cho người con lớn đang công tác ở Hà Nội trở về nhà gấp.
Tờ mờ sáng hôm sau, cả nhà đưa cụ Phường về huyện Nga Sơn, nơi chị Hoa đang tá túc. “23 năm xa cách, đứa con gái bé nhỏ ngày nào giờ đă gần 40 tuổi. Dù thân h́nh thay đổi theo thời gian nhưng h́nh hài ấy, nét mặt ấy, vết sẹo kia không thể lẫn vào đâu được”, cụ Phường kể. Giây phút gặp nhau, chẳng ai nói được câu nào, chỉ ôm chầm lấy nhau rồi ̣a khóc. Họ cảm ơn ân nhân rồi trở về quê nhà. Đêm ấy, cả gia đ́nh không ngủ.
V́ xa quê hơn 20 năm, lại bị cắt mọi mối giao tiếp với người Việt nên chị Hoa đă không thể nói chuyện bằng tiếng mẹ đẻ. Chị tṛ chuyện với gia đ́nh chỉ bằng cử chỉ và ánh mắt. Cụ Phường bảo, đều đặn mỗi ngày lại cầm tay con dạy viết, mỗi bữa vài chữ để chị làm quen với tiếng Việt.
Không biết tiếng Việt nên trong bản khai với công an, chị Hoa phải điểm chỉ. Ảnh: Lê Hoàng
Câu chuyện chị Hoa phiêu dạt nơi xứ người hơn 20 năm qua chỉ được biết qua lời kể bằng tiếng Trung Quốc của chị với một người bạn rằng ngày đó, chị bị một người lạ lừa đi làm ôsin trên thị xă với mức lương bằng mấy gánh dây khoai lang. Tin họ, chị lẳng lặng đi theo mà không xin phép mẹ. Chuyến xe đưa chị đi xa măi đến vùng biên giới...
Khi đặt chân đến vùng đất xa lạ, gặp toàn người chưa từng quen biết, chị mới biết cuộc đời ḿnh đă rẽ sang hướng khác. Hoa bị ép gả cho một người đàn ông hơn ḿnh 10 tuổi ở Quảng Tây, Trung Quốc. Đă không ít lần chị bỏ trốn nhưng không thành. Cuối cùng chị chấp nhận ở lại làm vợ và 2 đứa con lần lượt ra đời. Kư ức về gia đ́nh Việt chỉ là vết chàm sau gáy người anh, nốt ruồi trên cằm người chị và mẹ già tên Phường...
Nếu không có cuộc gặp gỡ với anh Hỏa Ngọc Ngữ (ở xă Nga Nhân, huyện Nga Sơn) có lẽ măi măi chị Hoa phải sống kiếp tha phương nơi xứ người. Anh Ngữ vốn có người em lưu lạc bên Trung Quốc suốt 18 năm. Chị này có cuộc sống gia đ́nh ổn định nên ở lại bên đó, thi thoảng mới về thăm quê. Đầu tháng 6 năm nay, anh Ngữ sang Trung Quốc thăm em gái th́ gặp chị Hoa. Qua cuộc nói chuyện với em gái, anh Ngữ hiểu và cảm nhận nỗi đau từng mất em gái, rồi anh quyết định đưa chị Hoa trốn về quê.
Ngày 14/6, sau hành tŕnh dài chạy trốn, anh Ngữ và chị Hoa đặt chân đến Việt Nam. Việc đầu tiên anh làm là đến cơ quan công an tŕnh báo. Sau đó, dựa vào các manh mối mà chị Hoa nhớ được, họ rong ruổi 3 ngày khắp Thanh Hóa nhưng không có kết quả. Anh Ngữ tiếp tục t́m đến Đài truyền h́nh Thanh Hóa để đăng tin. Sau bản tin ngày 18/6, gia đ́nh chị Hoa đă t́m đến nhận người thân.
“Quả là một cuộc gặp gỡ mừng vui đẫm nước mắt. Nghe em gái kể chuyện cô Hoa, không hiểu sao tôi đă nghĩ phải quyết tâm t́m bằng được gia đ́nh cho cô ấy. Biết là con đường trở về lắm gian nan nhưng t́nh người là trên hết. Chỉ gặp vài lần nhưng tôi xem cô ấy như em gái. Giờ cô ấy đă đoàn tụ gia đ́nh tôi cũng thấy vui lây”, anh Ngữ chia sẻ và cho biết, v́ chị Hoa không biết tiếng Việt nên mọi việc từ tŕnh báo cho đến viết giấy kê khai đều do anh đảm nhận.
C̣n chị Hoa, trở về nhà, bao tâm sự chất chứa trong ḷng cũng không biết giăi bày cùng ai, cũng không hiểu người thân ḿnh nói ǵ... Điều đặc biệt, dù không hiểu tiếng Việt nhưng chị Hoa luôn miệng hoa chân múa tay ra dấu hiệu “chỉ ở nhà với mẹ thôi, không sang Trung Quốc đâu” mỗi khi có người lạ đến nhà.
Ông Hoàng Khắc Huy, Phó trưởng công an xă Vân Sơn cho biết, địa phương đă yêu cầu chị Hoa và gia đ́nh tường tŕnh về việc chị trở về quê sau mấy chục năm thất lạc. Tuy nhiên, do chị Hoa không biết chữ cũng như không nói được tiếng Việt khiến việc khai thác thông tin gặp nhiều khó khăn.
Theo ông Huy, hiện khẩu chị Hoa không c̣n trong sổ gia đ́nh nhưng vẫn c̣n lưu ở địa phương, tuy nhiên vẫn phải chờ các cơ quan chức năng xác minh, sau đó mới khôi phục hộ khẩu trở lại.
Lê Hoàng/VNE
Trở về sau 23 năm bị bán sang Trung Quốc
