Chúng tôi đă đến hai ngôi chùa mà ông Trầm Bê bỏ tiền ra công đức để xây cất là chùa Vàm Ray và chùa Cà Hom, tọa lạc tại xă Hàm Giang, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh.
Gần đây, dư luận rộ lên chuyện ông Trầm Bê phát tâm cho xây hai ngôi chùa này. Ngoài chuyện quan tâm ông Trầm Bê bỏ số tiền lớn để xây dựng hai ngôi chùa, dư luận đă phản ứng dữ dội trước thông tin đại gia đất Trà Vinh này đă cho treo h́nh cả gia đ́nh ḿnh ngay chính điện. Thực, hư thế nào?
Ảnh của ông Trầm Bê và gia đ́nh treo ở đâu?
Trước tiên, phóng viên đă đến ngôi chùa Vàm Ray (Người Khơme gọi là chùa COMPONGPDHIPRUHS BONRAICHAS). Dưới ánh nắng chiều, ngôi chùa này lóng lánh vàng, rực rỡ, nguy nga như một cung điện, theo kiểu kiến trúc Angkor. Nhiều người dân địa phương cho biết, ngôi chùa mới, tráng lệ này được xây dựng trên nền của ngôi chùa cũ, đă bị mục nát theo thời gian và có lịch sử tồn tại trên 600 năm.
Chùa Vàm Ray.
Ngôi chánh điện chùa Vàm Ray có 4 cổng, cổng chính quay mặt về hướng đông, hướng có bức tượng Đức Phật Thích Ca đang nằm nhập cơi Niết Bàn. Bức tượng Phật sơn vàng, rất lớn, có chiều dài khoảng 100 mét, nổi bật dưới tán những hàng cây xanh.
Bước lên bậc thang vào cổng chính ngôi chánh điện khoảng vài bước chân, trên bức tường phía trước, du khách và phật tử có thể thấy ngay một tấm biển lớn, được sơn thếp vàng, với những ḍng chữ bằng hai thứ tiếng Khơme - Việt Nam: “Ông Trầm Bê – Pháp danh Tắc Hậu, bà Viên Đông Anh – Pháp danh Tắc Lượng, phát tâm xây dựng ngôi chánh điện chùa COMPONGPDHIPRUHS BONRAICHAS xă Hàm Giang, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh. Khởi công xây dựng chùa ngày 3/5/2004, hoàn thành công tŕnh ngày 3/3/2008”.
Bảng công đức ghi tên ông Trầm Bê và vợ, bà Đông Anh trên vách cổng chính vào chánh điện chùa Vàm Ray.
Nếu đi vào bằng cổng phụ nằm bên hông trái chánh điện, đập vào mắt người viếng chùa là 3 tấm bảng công đức, khắc tên 3 người con của ông Trầm Bê: Trầm Trọng Ngân (Con trai cả), Trầm Thuyết Kiều (Con gái thứ), Trầm Khải Ḥa (Con trai út). Cả 3 bảng công đức này đều được sơn thếp vàng, phác họa h́nh ngôi tháp, bằng hai thứ tiếng Khơme và Việt Nam.
Bảng công đức đề tên 3 người con của ông Trầm Bê nằm trên vách, lối vào cổng phụ bên hông phải chánh điện chùa Vàm Ray.
Tương tự, đường vào cổng phụ bên hông phải chánh điện, có 3 bảng công đức, với h́nh nổi của một người đàn ông, "chầu" hai bên là hai người phụ nữ. Theo người dân địa phương, những người này là cha ruột, mẹ ruột và mẹ lớn của ông Trầm Bê: Ông Dương Quơ, bà Thạch Thị Đôn, Trầm Thị Sinh. Tất cả những người này đă quá cố.
"Ông Trầm Bê là người sống t́nh nghĩa, đối đăi với vợ lớn của cha rất có hiếu, lúc bà c̣n sống. Khi bà mất, hàng năm ông đều tổ chức lễ giỗ đàng hoàng cho bà. Hôm nay là ông Bê ở Sài G̣n về làm giỗ cho bả đó" - Một người dân địa phương ở đây cho biết.
Bảng công đức có khắc tên, h́nh của cha ruột, mẹ ruột và mẹ lớn của ông Trầm Bê.
Nếu đi vào chánh điện bằng cổng hậu (cổng phụ phía sau chùa), khi bước lên vài bậc tam cấp, du khách, Phật tử sẽ thấy ngay một bức ảnh lớn, chiều cao khoảng 1 mét, chiều ngang khoảng 1 mét, được lộng trong khung kính. Đó là h́nh ông Trầm Bê, đứng cạnh vợ và 3 người con.
Trong bức ảnh này, ông Trầm Bê và người con trai cả, con trai út của ông mặc trang phục vest đen, c̣n vợ và người con gái thứ của ông đều diện trang phục áo dài.
Chú thích cho bức ảnh này, không thấy tên các con của ông Trầm Bê mà chỉ có tên ông và vợ nằm dọc hai bên bức ảnh, bên dưới nổi bật ḍng chữ: Phát tâm xây dựng ngôi chánh điện.
H́nh ảnh gia đ́nh ông Trầm Bê treo ngay cổng phụ phía sau ngôi chánh điện.
Tiếp tục bước vào bên trong, ngôi chánh điện được bày trí khá thông thoáng và đơn giản so với những ngôi chùa Việt. Trong không gian rộng thênh thang, chỉ có duy nhất một bàn thờ, với bức tượng Phật rất lớn, là nơi để các Phật tử chiêm bái.
Xung quanh bốn bức tường trong chánh điện, là những bức ảnh tái hiện cuộc đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Hoàn toàn không có một bức ảnh nào của cá nhân ông Trầm Bê hay gia đ́nh ông được treo ở nơi linh thiêng nhất của ngôi chùa Vàm Ray này.
Bên trong chánh điện chùa Vàm Ray. Trên các vách tường là những h́nh ảnh tái hiện cuộc đời của Đức Phật Thích Ca, hoàn toàn không có tấm ảnh nào của ông Trầm Bê.
Rời ngôi chùa Vàm Ray, men theo con đường tráng bêtông vắng lặng, phóng viên Giáo dục Việt Nam đă đi đến ngôi chùa thứ 2 mà ông Trầm Bê bỏ tiền ra xây cất, chùa Cà Hom.
Chùa Cà Hom cách chùa Vàm Ray khoảng 4 cây số, thuộc địa phận xă Hàm Giang. So về mức độ “hoành tráng” th́ ngôi chùa Cà Hom kém nhiều so với ngôi chùa Vàm Ray.
Như mọi ngôi chùa Khơme, chùa Cà Hom vẫn có cổng chính hướng về phía Đông, hướng mặt trời mọc. Nhưng do địa thế của ngôi chùa, du khách muốn vào chánh điện, bắt buộc sẽ đi ṿng bằng cổng hậu.
Về việc treo những bảng công đức, cũng như tấm ảnh gia đ́nh ông Trầm Bê, đều được bày trí tương tự như ở chùa Vàm Ray. Chùa được xây dựng vào năm 2007.
Bên trong chánh điện của chùa Bà Hom cũng hoàn toàn không có bức ảnh nào của ông Trầm Bê hay các thành viên gia đ́nh ông. Theo quan sát của phóng viên, trong khuôn viên chùa Cà Hom có rất nhiều trụ, cột, bên dưới có bảng công đức, ghi tên những Phật tử đă đóng góp xây dựng chùa, ghi rơ số tiền từ 500 ngàn đến 1 triệu đồng.
Thợ xây dựng chùa, người dân xung quanh nói ǵ?
Ông Châu Khương, Phó trưởng Ban trị sự chùa Vàm Ray, đồng thời là một trong những thợ chính xây dựng chùa Vàm Ray, cho biết:
“Khi chúng tôi khởi công xây dựng chùa, theo nguyện vọng của nhiều sư săi, bà con Phật tử, mong muốn treo h́nh gia đ́nh ông Trầm Bê ở trên vách, lối vào cửa sau chánh điện, như một kỷ niệm, tri ân việc ông đóng góp số tiền lớn để xây dựng chùa. Nếu sư săi, bà con Phật tử không đồng ư điều đó, ông Trầm Bê muốn treo h́nh như vậy, cũng không được, dù có đóng góp bao nhiêu tiền đi nữa. Thực tế là ông Trầm Bê không muốn treo h́nh như vậy, nhưng trước tấm ḷng của mọi người, ông đă đồng ư”.
Riêng việc có ư kiến cho rằng, ông Trầm Bê đă bỏ tiền ra xây dựng ngôi chùa Vàm Ray mới hoàn toàn, “xóa sổ” ngôi chùa Vàm Ray cổ có thời gian tồn tại trên 600 năm, ông Châu Khương giải thích:
“Không có chuyện đó! Trước khi xây mới ngôi chùa như hiện nay, ông Trầm Bê đă bỏ ra gần 1 tỷ đồng để mời thần đèn Nguyễn Cẩm Lũy di dời hai gian ngôi chùa cũ ra cách xa hơn 100 mét, giữ nguyên trạng và bỏ ra một số tiền lớn để phục hồi. Sau khi di dời xong, chúng tôi mới bắt đâu xây dựng ngôi chánh điện”.
Ông Nguyễn Tấn Sự, từng là một cán bộ xă Hàm Giang, đồng thời cũng là một Phật tử từng tu, học tại chùa Vàm Ray, bức xúc:
“Đồng bào Khơme đang đón tết cổ truyền Chol Cnăm Thmây, việc trên mạng lan truyền thông tin không đúng trên mạng mấy ngày qua, làm cho không khí vui tươi đón tết cùa bà con giảm sút. Đồng bào Khơme có truyền thống mang ơn, cho dù anh đóng góp 10.000 đồng vào việc xây dựng chùa, cũng được trang trọng ghi tên vào bảng công đức. Huống chi ông Trầm Bê đóng góp tiền tỷ để xây dựng chùa, th́ việc treo h́nh, đề tên ông trên vách chùa, bên ngoài chánh điện, cũng là việc b́nh thường".
Ộng Sự lư giải: "Chúng tôi làm điều đó là để tỏ ḷng tri đối với ông Trầm Bê thôi. Chừng nào chúng tôi treo h́nh ông Trầm Bê bên trong chánh điện, nơi Đức Phật ngự, th́ mới có vấn đề… Chùa tồn tại mấy trăm năm, nếu sư săi, Phật tử không đồng ư treo h́nh, dù ông Bê có 1 đống vàng, muốn treo h́nh ḿnh cũng không được, chứ đừng nói có tiền là muốn làm ǵ là làm”.
Ông Nguyễn Tấn Sự, một Phật tử đă từng tu, học tại chùa Vàm Ray.
Ông Sự nói tiếp: “Bà con địa phương rất phẫn nộ, khi một số thông tin lan truyền trên mạng đă tự ư đổi tên chùa là chùa Trầm Bê… Ngôi chùa này có tên là Vàm Ray gần mấy trăm năm nay, bây giờ lại mang tên là chùa Trầm Bê? Ngay cả ông Trầm Bê cũng không hài ḷng việc dân cư mạng tự tiện đổi tên chùa như vậy”.
Ông Sự nói thêm: “Chùa Vàm Ray xuống cấp, hư hỏng theo thời gian. Sư săi, bà con Phật tử đă xin ông Trầm Bê kinh phí để sửa chữa. Tôi nghĩ, chúng ta nên nh́n vào việc làm tốt của ổng, chứ đừng quá khắt khe, xét nét… Một cái biển công đức, một tấm h́nh để ghi ơn ổng cũng không có ǵ là quá đáng. Ngay cả con lộ đi vào xă Hàm Giang, cũng do ông Bê bỏ ra hơn 30% kinh phí, cùng với chính quyền địa phương xây dựng. Bao nhiêu năm nay, ông giúp bà con nghèo cả ngàn tấn gạo, xây dựng hàng trăm pḥng học cho con em Trà Vinh, xây hàng trăm nhà t́nh thương cho bà con nghèo, đừng v́ việc nhỏ mà làm lu mờ hết những việc làm tốt của ổng”.
(GDVN)
Thực hư việc ông Trầm Bê treo h́nh giữa chánh điện hai ngôi chùa
