Xưng hộ kiểu "em - các thím", "em - các mẹ". "cháu - các cụ"... từ lâu đă trở thành đặc điểm giúp người ta phân biệt thành viên giữa các diễn đàn.
Dạo một ṿng Internet, người ta dễ dàng nhận ra các thành viên các diễn đàn Việt Nam đang h́nh thành nên một nét “văn hóa” đặc trưng thông qua cách xưng hô hàng ngày.
Đa dạng cách xưng hộ trên diễn đàn Việt
Ở những diễn đàn giữa các bà mẹ như
webtretho.com, yeutretho.com th́ thành viên phổ biến kiểu xưng hộ “em-các mẹ” hay “bố cháu-mẹ cháu”. Sang đến diễn đàn về ô tô xe máy như
otofun.com, bikervietnam.com… mọi người lại chẳng ngại gọi nhau bằng “bác-em” hay “cụ-cháu”. Cũng có khi, cách xưng hộ của cư dân mạng khiến người ta thấy thật hài hước. Ở vOzforums - diễn đàn dành cho dân công nghệ thông tin, box “Chuyện tṛ linh tinh –F17”, “em –các thím” vẫn thường xuyên được sử dụng phổ biến.
Mặc dù các diễn đàn thường không bắt buộc thành viên của ḿnh phải xưng hô theo một cách khô cứng nào, nhưng với mong muốn phát triển diễn đàn một cách có định hướng, có chất lượng và cá tính riêng, thực sự hướng tới tính gần gũi giữa các thành viên, đến cái thật hơn cái ảo thường thấy trong diễn đàn, từ lâu giữa các diễn đàn lớn thường có những cách xưng hô đặc trưng in đậm dấu ấn riêng của họ.
Việt Dũng- một thành viên sinh hoạt trên diễn đàn
bongban.org chia sẻ:
“Hôm nọ, ḿnh có xem chương tŕnh “Ai là triệu phú” trên VTV3. Có một anh người chơi gọi điện nhờ tới sự trợ giúp của một anh bạn và xưng với anh ấy là “cụ cụ cháu cháu” . Ban đầu không biết, ḿnh thấy rất lạ lùng và cho rằng họ có phần thiếu văn hóa khi giao tiếp bằng ngôn ngữ như vậy trước ống kính truyền h́nh. Nhưng về sau, nhờ anh người chơi giới thiệu, ḿnh mới được biết rằng họ là những thành viên chủ chốt của diễn đàn Otofun.com và cách xưng hô “cụ-cháu” như vậy là cách xưng hô đặc trưng của riêng diễn đàn ấy. Giống như một đặc trưng giao tiếp- ở đâu mà cư dân mạng xưng hô “cụ-cháu” người ta nghĩ ngay đến bóng dáng của Otofun trong đó.
Việc chọn được cho diễn đàn ḿnh một cách xưng hô riêng không phải là chuyện dễ. Nó vừa phải mang tính đặc trưng, vừa phải thể hiện được nét văn hóa riêng biệt của trong đại từ nhân xưng đó. Chẳng hạn nghe cách xưng hô “em-các mẹ” của diễn đàn
webtrertho, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra đây là diễn đàn riêng biệt của những bà mẹ thảo luận về những kinh nghiệm, t́nh huống trong việc nuôi dạy con cái, quán xuyến gia đ́nh. C̣n khi truy cập
Otofun dành cho những người yêu xe, chúng ta sẽ thấy ḍng chào mừng
“Chào bác, h́nh như bác vào đọc Otofun cũng nhiều mà sao chưa thấy bác đăng kư làm thành viên nhỉ, sao không đăng kư luôn đi bác, miễn phí mà”. Cách xưng hô “bác-em” vốn là cách xưng hô đặc trưng của dân lái xe, khiến cho những ai dù chưa là thành viên của diễn đàn nhưng vẫn cảm thấy có sự ấm cúng, gắn bó thân thiết và thực sự coi diễn đàn như ngôi nhà chung thứ hai của ḿnh.
Xưng hô trên diễn đàn-có nên theo kiểu “cá mè một lứa”?
Internet đă mang lại những điều thật phi thường về khả năng lưu trữ thông tin, kết nối con người thông qua hệ thống các mạng xă hội và diễn đàn với hàng tỉ người tham gia. Tuy có nhiều điểm ưu việt như vậy nhưng cái mà Internet vẫn chưa thể mang tới cho cộng đồng đó là cách ứng xử có văn hóa- mà một phần được thể hiện qua cách xưng hô trên mạng. Một câu hỏi lớn được đặt ra là có nên xưng hô giống nhau giữa các thành viên có tuổi tác, thứ bậc khác nhau trên cùng một diễn đàn?
Xung quanh vấn đề này, cư dân mạng đang tồn tại hai luồng quan điểm. Quan điểm thứ nhất cho rằng cần phải dựa vào tuổi tác, thứ bậc trên forum mà các thành viên tự chọn từ ngữ xưng hô cho phù hợp, tránh gây ra sự bất kính, thiếu tôn trọng các thành viên “lăo làng” hơn. Văn Anh - thành viên trên diễn đàn
namdinhonline chia sẻ:
“Không ít lần, ḿnh đă nhận được từ YM, email hay từ những diễn đàn mà ḿnh tham gia những câu chào xă giao đại loại như “chào mày”, “ê ku”, “chú mày vẫn khỏe chứ?”…
Dù thừa biết được rằng trong số những thành viên gửi tin nhắn đó cho ḿnh có người c̣n ít tuổi hơn cả ḿnh, dù cảm thấy không hài ḷng v́ cách xưng hô “cá mè một lứa” như vậy nhưng ḿnh vẫn phải ngậm bồ ḥn làm ngọt v́ nghĩ rằng đây là cộng đồng ảo, không ai biết ai, họ có xưng hô thế nào là quyền của người ta; nên ḿnh cũng chỉ luôn cười và đáp lại
“Vâng, chào anh”, “Thưa bác”…để giữ thái độ thân thiện của ḿnh”.
Quan điểm thứ hai, có vẻ được đa phần cư dân mạng tán thành hơn cho rằng không cần phải quá xét nét, câu nệ chuyện xưng hô trên diễn đàn. Họ cho rằng xung quanh chuyện tuổi tác-yếu tố quyết định chuyện xưng hô, hầu như trên diễn đàn chẳng mấy người đưa ra, hoặc có đưa ra nhưng cũng không chính xác. Có thể ví các diễn đàn như những cục tẩy, xóa mờ ranh giới của các thế hệ, nên cách đối thoại cũng không nên khô cứng như khi tiếp xúc ngoài đời thật. Đơn giản chỉ cần các thành viên có những lời nói tôn trọng nhau, tránh đụng chạm, xúc phạm nhau theo nội quy đă ghi rơ của forum là được.
Thành viên Nguyễn Hải, một thành viên khá cao tuổi trên diễn đàn
uyenlinh.vn từng nói:
“Chúng tôi không muốn ḿnh vô t́nh trở thành rào cản các anh em trẻ hơn trong việc tham gia ư kiến với diễn đàn. Chúng tôi cũng không muốn các bạn trẻ, v́ nể nang tuổi tác, mà xuê xoa hay bỏ qua những điều không đúng của chúng tôi. Trong tranh luận, không nề tuổi tác. Đồng thời, vẫn có những cách tranh luận cho đến đầu đến đũa mà không hề thiếu tôn trọng lẫn nhau. Đó là cốt lơi vấn đề, chứ không phải là việc xưng hô "chú," "bác," hay "bạn." Đó cũng là cái mà chúng ta đang bàn ở đây, cái mà người Việt chúng ta gọi là "văn hóa tranh luận”".
Xét cho cùng, văn hóa của mỗi cộng động vẫn thể hiện nhiều nhất ở cách tranh luận, tṛ chuyện hàng ngày. Cách xưng hộ trên mạng ảo nếu có hăy nh́n nhận từ góc độ bản sắc riêng của mỗi diễn đàn.
cnet
Chuyện xưng hô - nét văn hóa riêng trên mỗi forum Việt
tổ ch... nó - cho nó hùng hồn, ka ka 
