Tôi làm giàu ở Mỹ như thế nào?
Thói đời là không ai chấp nhận cái đích mà ḿnh đă đạt được, v́ không một ai lại bằng ḷng với cái mà ḿnh có và họ biện minh bằng rất nhiều lư do khác nhau để bào chữa cho cái tham vọng của ḿnh, và tôi cũng thế.
Ngày đến Mỹ tôi chỉ mới 30, là một người lanh lợi và rất quyết đoán, cộng với những kinh nghiệm tôi có được trong quân ngũ, tôi rất tự tin vào khả năng hội nhập của ḿnh trong một xă hội mới, mặc dù tài sản mà tôi mang theo chỉ có một bộ đồ duy nhất mặc trên người và không một xu dính túi. Thế mà khi ngồi viết bài này, tôi đă là một người hưu trí.
Ngồi bồi hồi nhớ lại những ngày đầu tiên đến Mỹ, lương tối thiểu cho một công nhân không có nghề chuyên môn như tôi chỉ có 2,75 đô la và cao lắm cũng chỉ 4 đô la, lại là người Á Đông, không có xe cộ và trong ḷng c̣n mang đầy những vết thương t́nh cảm quá lớn. Nhưng dù sao tôi vẫn tự nhủ: Ḿnh phải cố gắng, và biết ra sao ngày sau. Thế rồi những việc xảy đến với tôi trong những ngày đầu ở Mỹ bây giờ lại là cả một vùng kỷ niệm.
Ảnh minh họa
google.
Tôi đă đọc một số bài viết của các anh chị khác về sinh hoạt của người Việt 5 châu. Những đề tài được nói đến trong các bài viết như: Nước Mỹ không là thiên đường, Tôi làm giàu ở Mỹ, và các bài viết khác quanh quẩn th́ nó vẫn nói lên thực trạng về "ước ao làm giàu" của mỗi người. Có rất nhiều bài lên tiếng chê bai nước Mỹ, các bài viết đă mang đến cho độc giả cái nh́n rất tiêu cực, và cũng làm cho những người ở Việt Nam không khỏi chùn chân khi quyết định đi Mỹ. Và tôi cũng nhận thức được rằng những bài viết mà tôi đă đọc, họ chỉ nói lên được một góc nhỏ nào đó trong quá tŕnh va chạm thực tế của họ khi đến Mỹ, và nó cũng chỉ gói gọn trong khuôn khổ kiến thức của họ. V́ vậy trong phần “Ư kiến của bạn” có nhiều khen ngợi, và cũng đầy rẫy những chống đối chê trách. V́ vậy khi quyết định viết bài này, tôi xin xác định mục đích của bài viết này như viết về kỷ niệm, và mong được chia sẻ với bạn đọc những kinh nghiệm mà tôi có khi trải nghiệm cách làm giàu của tôi trên đất Mỹ. Và để thành công tôi đă áp dụng cách làm giàu như sau:
1. Lắng nghe, ít nói, biết nh́n
Tôi đă tập lắng nghe điều mọi người thích nói. C̣n họ nói đúng hay sai th́ không quan trọng, điều quan trọng là tôi tập được thói quen biết ghi nhận và tránh phát biểu những điều mà tôi không thực sự biết. Thói quen này đă giúp tôi có "cái nh́n thực dụng". Người ta có thể nói suốt đời và nói rất giỏi, nhưng sẽ không thể làm được suốt đời và khi người ta bảo: Làm đi đừng nói v́ thời gian không chờ khi bạn nói, thật là chí lư với tôi.
2. Tự tin, học hỏi, tránh người ba hoa
Tập được thói quen biết lắng nghe, biết kiềm chế phát biểu đă cho tôi "cái nh́n" và "cái nh́n" đă là ch́a khoá mở cách cửa cho tôi đi đến thành công. Tôi nh́n được nhiều thứ khác nhau trong nhiều lĩnh vực từ kinh doanh, đến tài chính, tham khảo về cổ phiếu và ảnh hưởng của chính trị với kinh tế như thế nào, và tôi chợt nhận thức được một điều là tại Mỹ: Khi một người là một con nợ của các tập đoàn tài chính th́ người đó là người có sức mạnh. Chẳng thế mà những ngày đầu trên đất Mỹ, nhiều anh bạn của tôi hănh diện khoe với bạn bè là anh ta được cấp thẻ Visa, hay Master Card và cho biết là phải khó khăn lắm mới có được, trong khi tôi đă có trong tay trên 80 thẻ tín dụng từ Visa, Master Card, Monte Blanche, tới American Express.
Để có những thẻ này chẳng có ǵ là khó khăn, tôi chỉ cần mở một tài khoản trong ngân hàng th́ ngoài thẻ ATM, họ cũng mời tôi làm đơn xin cấp các loại thẻ khác, mà thông thường nhất là Visa và Master Card. Xin đừng vội nghĩ là các ngân hàng tốt với bạn, hay bạn là người có quyền lực mà được mời để sử dụng các loại thẻ này, chẳng qua mỗi lần bạn dùng thẻ th́ ngân hàng cũng có lợi nhuận, và ngân hàng họ cần có càng nhiều người dùng thẻ càng tốt.
Ngày đó thông thường th́ khi cấp thẻ các ngân hàng không buộc người sử dụng phải trả tiền “Hội viên" (Free Membership). Nhưng tín dụng th́ họ cấp cho cũng chỉ ở mức cao nhất khoảng 5.000 USD và thấp nhất khoảng 1.000 USD. Những thẻ tín dụng phải trả membership do các ngân hàng lớn cấp thoạt đầu tín dụng cũng như các thẻ không phải trả tiền hội viên. Các ngân hàng căn cứ vào thời gian sử dụng thẻ và quá tŕnh dùng thẻ của bạn, không có sơ xuất như trả nợ trễ, hay trong hồ sơ tín dụng khác không có những dấu hiệu mà ngân hàng gọi là “Bad Credit” th́ tín dụng của bạn sẽ được cho cao hơn. Từ cái “nh́n" này tôi đă thấy được sức mạnh của tín dụng như thế nào, nên tôi đă xin tất cả các loại thẻ nào mà tôi có thể xin được.
Mặc dù có số lượng thẻ lên đến 80 cái, thoạt đầu chỉ là để “trả đũa mấy anh bạn hay “nổ” của tôi", nhưng một ngày tôi mới ư thức rằng tôi có cái sức mạnh tiêu dùng cùng lúc đến 275.000 USD. Dĩ nhiên sử dụng th́ phải trả lại, và tôi chỉ có 25 ngày để hoàn trả mà không mất tiền lời. Và nếu phải trả số tiền tối thiểu của 80 thẻ th́ chẳng có cách nào mà tôi trả nổi, nên tôi phải có chiến lược để vay và trả mà không phải trả tiền lăi, cũng như không bị trễ (late payment). Tại Mỹ khi bạn dính vào trường hợp bị "bad credit", cũng đồng nghĩa với bạn đă đánh mất 50% khả năng huy động đồng vốn khi cần, và tất cả những nhu cầu mua bán cần đến tín dụng như xe hơi, nhà cửa, bạn đều phải trả mức tiền lăi cao hơn những người có "good credit".
Tôi đă mua căn nhà đầu tiên vào năm 1979, bằng mớ tiền nhựa này, và mua tại phiên tài sản bị bán đấu giá. Căn nhà rộng 1700SF, có 4 pḥng ngủ, hai pḥng tắm với giá 42.000 USD, nhưng tôi phải trả hết số tiền trong ṿng ba ngày. Lập tức tôi sử dụng ngay 30 thẻ tín dụng để lấy ra số tiền mặt 42.000 USD. Thanh toán xong tiền mua nhà, tôi t́m đến ngân hàng vay lại nợ để trả lại cho các thẻ tín dụng, điều mà tôi sửng sốt là mặc dù tôi mua căn nhà này với giá 42.000 USD, khi ngân hàng cho định giá để xác định mức lăi và tiền cho vay, họ định giá căn nhà tôi mua có giá thị trường đến 65.000 USD. Như vậy equity trong căn nhà tôi thặng dư đến 23.000 USD. Và với chương tŕnh vay mua nhà: trả trước 25% hay 16.250 USD (Down Payment), tôi được vay 48.750 USD. Thực tế số tiền tôi phải có ngay để trả cho các thẻ mà tôi đă dùng chỉ có 42.000 USD, như vậy ngoài số tiền 42.000 USD phải hoàn trả, tôi vẫn c̣n có dư 6.750 USD. Và trong vài thập niên tôi vẫn dùng thẻ tín dụng để kinh doanh nhà đất, và trở thành Real Estate Broker. Tôi đă chọn địa ốc là môi trường hoạt động thường xuyên của tôi.
Tôi là một trong số lớn những người thành công trong giai đoạn đầu từ 1975 đến 1985. Tính đến thời điểm cuối năm 1985, tổng số trị giá tài sản của tôi lên đến trên 3 triệu USD. Và người ta nói: "Ông ấy giàu lắm! Nhưng nhà quê không biết hưởng thụ (?)". Trong khi tôi là chủ trên danh nghĩa số tài sản lên đến trên 3 triệu, nhưng số nợ ngân hàng của tôi đến trên 75% th́ có ǵ đâu để gọi là giàu? Nhưng tôi giàu v́ tín dụng, v́ cho đến thời điểm này tôi đă có credit line lên đến 2.500.000 USD, và có rất nhiều bạn hữu trong ngành tài chính, ngân hàng.
Và tôi lại có thêm triết lư làm giàu nữa là: Muốn giàu phải có các bạn giàu. V́ nước chỉ chảy xuôi chứ không chảy ngược. Với giới nhà giàu họ không cần khoe khoang, và không có thời giờ cho những chuyện phiếm vô bổ. Sự thành công rất dễ làm cho con người tự tin, nhưng khi thất bại th́ ḷng tự tin cũng trốn mất. Cái khác biệt giữa người có bản lĩnh và không bản lĩnh: là khi sa cơ thất thế người bản lĩnh vẫn không mất tự tin, và ngược lại.
3. Có giàu cũng chớ kiêu sa
Khi được nhiều người gọi ḿnh là người giàu có, th́ chính ḿnh phải hiểu rơ có quả thật là ḿnh giàu không, và nếu ḿnh giàu thật, th́ ḿnh như thế nào? Được khen giàu th́ có thích nhưng thực tế ḿnh cũng chỉ như những người chưa giàu, nếu có chăng th́ thay v́ đi vào chốn ăn chơi ḿnh được cư xử tốt hơn những người chưa giàu, nhưng cái giá phải trả cao hơn người chưa giàu là hàng chục lần.
Có một ngày tôi nhận được cú phone từ một ṣng bài ở Las Vegas, đề nghị cho tôi làm member của ṣng bài nếu tôi tham gia. Mỗi khi đi Las Vegas sẽ có phi cơ riêng đón tôi, khách sạn không phải trả tiền và ăn uống ở những nhà hàng nổi tiếng hoàn toàn free. Nếu tôi đồng ư tham gia th́ phải thỏa măn điều kiện duy nhất: mở một tài khoản tại casino với 30 ngàn USD, để được hưởng cái vinh dự là khách VIP. Một ngày cuối tuần, tôi gọi cho Casino, sau khi xác minh mă số, tôi cho họ biết tôi muốn tham gia cuộc đen đỏ tại Las Vegas và cần có phương tiện đến đó. Họ cho biết trong hai giờ sẽ có phi cơ riêng đón tôi tại San Francisco. Tự nhiên tôi thấy ḿnh vĩ đại, ḿnh thuộc giới thượng lưu và ḿnh là VIP. Đến phi trường đă có xe đón thẳng về khách sạn, pḥng tôi ở có giá 800 USD/ngày, trong pḥng có hoa và một chai rượu ngon để sẵn, và tất cả hoàn toàn free. Một bữa ăn có giá 400 USD, nhưng thực phẩm cũng không khác mấy với những nhà hàng mà bữa ăn tối chỉ khoảng 50 USD, và chỉ một đêm tôi đă nướng hơn 40.000 USD. Và đó là cái giá phải trả. Khi ngồi nghĩ lại, nếu không bị mồi chài bằng những thủ thuật tiếp thị, đă cho tôi cái hư danh VIP, nếu chỉ cần suy nghĩ chín chắn tôi sẽ lắc đầu khi được mời mọc. Nhưng v́ có chút tiền nên tôi đă vội vă nghĩ rằng ḿnh xứng đáng để được là VIP. Thật là điên rồ phải không các bạn.
4. Nghèo có khổ có, mới là thành nhân
Như tôi đă viết ở đoạn trên, khi có chút tiền, tôi tưởng là ḿnh đă có nhiều, dù đă chuẩn bị tinh thần là sống thực tế, nhưng càng chuẩn bị th́ càng có nhiều cơ hội cho ḿnh phạm lỗi. Mặc dù thành công trong ngành địa ốc, nhưng tôi lại muốn dấn thân trong ngành cổ phiếu. Tôi thành công vài vụ, và thấy ngon ăn nên dốc toàn lực ăn thua đủ để rồi chưa đầy một năm sau khi bừng mắt dậy thấy ḿnh trắng tay. Công lao 10 năm chỉ một phút bốc hơi đi mất (năm 1987).
5. Muốn giàu phải biết dấn thân
Từ một nhà “chuẩn bị triệu phú", bây giờ tôi lại là kẻ trắng tay. Nhưng thất bại không làm tôi nản chí, tôi quay lại với địa ốc. Tôi có thông tin về một thành phố ở bắc Los Angeles. Theo quốc lộ 14 dẫn đến thị xă Palmdale, ở đây có dân số vài trăm dân trên một dặm. Tôi lên kế hoạch xin giấy phép làm dự án xây dựng một Mobile Home Park với 1000 spaces. Tôi mua vài chục arces đất rừng với giá rẻ mạt và đặt làm một bảng quảng cáo có chiều cao 6 mét và chiều ngang 30 mét, với tất cả thông tin theo như dự án mà tôi xin. Và về nhà chờ người ta gọi. Chẳng phải chờ lâu chỉ trong ṿng một tháng tôi có hàng trăm cú phone gọi đến và những hợp đồng mua bán liên tục diễn ra. Rồi người ta thi nhau mua đi và bán lại. Dự án không bao giờ thực hiện, nhưng đến bây giờ th́ vùng đất này đă phát triển và trở thành thành phố, và vẫn có Mobile Home Park nhưng do người khác là chủ đầu tư. Và chẳng c̣n ai thèm nhớ đến tên tôi là kẻ khuấy động một thời của thành phố này. Và dĩ nhiên một lần nữa tôi lại từ nghèo trở thành trung lưu.
6. Biết t́m cơ hội, mới giàu nhanh thôi
Thói đời là không ai chấp nhận cái đích mà ḿnh đă đạt được, v́ không một ai lại bằng ḷng với cái mà ḿnh có và họ biện minh bằng rất nhiều lư do khác nhau để bào chữa cho cái tham vọng của ḿnh, và tôi cũng thế. Trong 10 năm tôi tạo dựng được số vốn hàng triệu USD, thay v́ chấp nhận thành quả, và sống an nhàn thụ hưởng, th́ tôi lại nghĩ chỉ 10 năm mà ḿnh đă làm được như thế này, ḿnh nên lên kế hoạch khác cho 10 năm tới. Và từ 1985 đến 1995 dù có khôn ngoan cách mấy tôi vẫn đón nhận thất bại nhiều hơn thành công. Trận động đất năm 89 và khủng hoảng kinh tế thời kỳ đó làm tôi lại rỗng túi, và tôi lại t́m kiếm cơ hội.
Như tôi đă tŕnh bày ở phần trên, tôi là một Real Estate Broker chuyên về thị trường nhà phát măi (foreclosure). Tôi có thông tin về một Plaza của một Nhật Kiều đang gặp khó khăn về tài chính, và ông đang có ư định bán đi. Thay v́ tôi trực tiếp tiếp cận để đề nghị làm đại diện bên bán, tôi đă t́m hiểu thói quen của người khách hàng tương lai này: vợ chết, là một người theo Phật giáo, mỗi tuần đi ăn sushi và uống rược saké. Tôi đă lần ṃ theo ông ta gần ba tháng để tiếp cận làm quen. Trong suốt thời gian này tôi và ông ta chỉ trao đồi về suhsi và shasimi, cho đến một ngày ông ta chính thức ngỏ lời mời tôi về thăm nhà của ông, th́ tôi biết chắc ông ta sẽ là khách hàng của tôi. Cái listing của ông có trị giá 32 triệu USD, với mức hoa hồng 10% và sau 7 tháng tôi đă thành công việc bán và nhận số hoa hồng 3 triệu USD. Và cũng nhờ ông, tôi c̣n bán thêm được hai khu thương mại khác do các bạn ông làm chủ.
7. Tuyệt đối chớ khoe cái tôi
Sau khi bán xong cái Plaza, và nhận tiền hoa hồng, trong bữa ăn sushi ông hóm hỉnh hỏi tôi: Làm sao anh bán được cái Plaza của tôi trong khi có ít nhất 4 Brokers khác từng listes cho tôi nhưng không bán được, thế mà anh lại thành công? Và tôi cũng trả lời ông hiểm hóc không kém: vậy ông có hối hận đă trả cho tôi 10% hoa hồng không? Chúng tôi cùng cười ư nhị với nhau, tuy nhiên ông vẫn cho tôi một lời khen khác: Anh có biết là tôi rất thoải mái khi làm việc với anh, và tôi rất vui khi con trai tôi nh́n anh và hỏi: Đây là người đă bán được Plaza cho chúng ta đây sao? C̣n anh th́ trả lời: Không phải riêng tôi, mà c̣n có sự hỗ trợ của cha anh nên sự thành công có được là do kết hợp của cả hai.
Trong nhiều thương vụ, một số chuyên gia vẫn mắc phải cái “tôi” của ḿnh, và chính v́ cái "tôi" của họ đă làm cho rắc rối, đôi khi c̣n hỏng cả mối quan hệ cần thiết trong kinh doanh.
8. Cái ǵ chưa biết th́ bồi đắp thêm
Trong kinh doanh, người thành công càng lớn th́ cái tôi của họ cũng lớn theo, có nhiều người luôn tỏ ra ḿnh là người uyên thâm. Nhưng thực tế th́ phải xem lại, v́ càng có nhiều kinh nghiệm th́ tri thức cũng nhiều, và dễ dàng hơn trong việc tham khảo tư vấn cho các vấn đề liên quan đến công việc chính của ḿnh. V́ thế tôi luôn sẵn sàng học thêm các lớp đào tạo bổ túc của các Vocational Education mở ra hàng năm cho mọi người tham gia.
9. Gặp cứng th́ phải nên mềm
Nguyên thuỷ tôi là kỷ sư thiết kế phần mềm, nhưng sau vài năm làm nghề, tôi chuyển sang làm Broker địa ốc, và học tiếp để lấy Cao học. Và sau cùng lấy lớp chuyên nghành về Marketing. Và chính môi trường làm việc của Marketing đă dạy tôi rất nhiều về “Gặp cứng th́ phải nên mềm”.
10. Khi nghe dịu ngọt cần phải đắn đo
Thật ra trong thương trường luôn có muôn vàn cạm bẫy, người ta cài nhau vào các thế bí, cũng như luôn sẵn sàng bán cái cho người khác để lẩn tránh trách nhiệm.
11. Làm việc không được quanh co
Hiểu được như vậy, nên tôi làm việc theo sách vở, khi cần luật, tôi t́m đến văn pḥng luật sư, chứ không nghe lời các nhà tư vấn không hành nghề. Tôi cũng không tư vấn cho bất cứ ai về những lănh vực dù là tôi biết nhưng không có bằng hành nghề cũng như không bán rẻ cái đạo đức kinh doanh (Ethic code).
12. Tránh xa chính trị, lại gần nhà bank
Trong đời sống xă hội Mỹ, làm chính trị không khó, nhưng mất nhiều thời giờ lại c̣n phải tạo được tiếng nói của ḿnh, v́ vậy con đường đến gần ngân hàng sẽ dài hơn con đường làm kinh tế.
Luận về cái chữ Giàu, Nghèo ở nước Mỹ, Tôi đă tự hỏi: Phải có bao nhiêu tiền mới gọi là giàu, và khi nào bị coi là nghèo? Tôi không bao giờ quên được cái giây phút tầm thường rất con người của tôi, khi được người bảo trợ đưa về nơi mà tôi sẽ bắt đầu lại từ đầu. Trên chuyến đi hơn 200 dặm th́ chúng tôi về đến thành phố Mobile, xe dừng lại ở một ngă tư đèn đỏ và đậu trước một quán ăn nhanh Kentucky Fry Chicken. Mùi gà nướng thơm lừng làm tôi thấy thèm khát, giống như kẻ bị bỏ đói lâu ngày và v́ sĩ diện tôi đă không để lộ sự thèm khát, nhưng trong bụng tự nhủ khi nào đi làm có tiền ḿnh sẽ ăn cho thỏa chí mới thôi.
Hôm sau, khi ở nhà có một ḿnh, tôi đă vật lộn với cái mắy cắt cỏ, và ra sức làm sạch sẽ khu vườn rộng lớn của người bảo trợ cho tôi, từ cắt cỏ, làm vườn thật gọn ghẽ. Kết quả là người bảo lănh cho tôi buổi chiều khi đi làm về ông ta đă tỏ ra thích thú, và nhét cho tôi 100 USD. Thế là chỉ một ngày sau khi đến thành phố này, tôi đă có 100 đô la. Việc đầu tiên tôi nghĩ đến là phải đi ăn gà nướng Kentucky. Không xe, tôi đă lủi thủi cuốc bộ hơn một dặm để đi ăn gà nướng, cái mùi thơm phức mà tôi ngửi chiều hôm trước làm tôi thấy thèm nhỏ răi. Thế nhưng khi đến tiệm Gà Rán, tôi không c̣n thấy thèm. V́ với 100 đô la, tôi có thể mua được 90 xuất ăn với giá 1,25 đô la. Tôi đă không ăn và quay về. Măi đến gần 7 năm sau tôi mới ăn bữa cánh gà đầu tiên. Tôi kể lại câu chuyện này chỉ muốn gửi đến các bạn trẻ một chút chia sẻ: ḿnh chỉ ước mơ khi ḿnh chưa có, và khi khả năng cho phép th́ ước mơ đó chưa hẳn là vẫn c̣n tồn tại.
Khi các bạn tôi biết tôi “giàu” hơn họ, họ đă hỏi tôi: Làm giàu dễ hay khó? Câu trả lời chẳng dễ dàng chút nào với tôi, v́ làm thế nào để định nghĩa được cái dễ và cái khó? Nhưng tôi vẫn trả lời: Chẳng khó tư nào. Nhưng xin các bạn cũng phải hiểu sâu về hai chữ “Chẳng Khó” mà tôi đang dùng. Ở trong cái nghĩa của “chẳng khó" nó cũng bao gồm những thức khuya dậy sớm và phải đổ rất nhiều mồ hôi, và trí tuệ. Và “chẳng khó khi ḿnh hoạch định được cho ḿnh một hướng đi, và trong hướng đi, ḿnh cũng phải biết khi nào phải ngưng và khi nào phải tiến". Thành quả ra sao th́ c̣n tuỳ thuộc vào kiến thức, khả năng lĩnh hội cũng như sự tháo vát của ḿnh.
Trên mục này tôi đọc thấy có rất nhiều bạn đă than thở hay nghi kỵ về khả năng của ḿnh. Tôi phải thành thật nói rằng các bạn đó sẽ không bao giờ giàu được, v́ căn bản các bạn đó quá thiếu tự tin, thiếu kiến thức, và bất kể các bạn đó là ai, dù có học vị hay không, một khi thiếu tự tin và kiến thức th́ cũng chỉ giống như những người thiếu học.
Một trong những người thành công ở Mỹ có anh David Duong, từ một người chuyên mua giấy phế thải, nay là một Tổng giám đốc của một cơ sở giải quyết vệ sinh môi trường tại Việt Nam. Hay một anh chàng khi khởi nghiệp tại Mỹ với nghề Assembly, và bây giờ là một trong những nhà cung cấp cable cho máy vi tính tại Sillicon valley. Hay một cậu bé làm nghề Office Cleanning đă trở thành Tổng giám đốc của công ty ở tuổi 19.
Tất cả những người này tôi đều quen biết, và ngoài những người này, c̣n rất nhiều người khác đă thành công. Các bạn sẽ hỏi: Làm thế nào để họ có thể thành công như vậy? Tôi xin thưa rằng: Những người này họ giống nhau ở một điểm: “Biết nh́n, biết lắng nghe, và biết nói”.
Thân chào tất cả các bạn đă đọc bài này.
Charles Tran
theo vne
Tôi làm giàu ở Mỹ như thế nào?
