Gadhafi và gia đình

Đặc điểm giống nhau của các chế độ độc tài là hoàn cảnh chính trị đưa họ lên cũng không khác bao nhiêu với hoàn cảnh chính trị đẩy họ xuống. Cuộc chính biến tại Libya năm 1969 dẫn đến việc Vua Idris bịnh hoạn, nhu nhược bị hạ bệ để đưa Muammar Abu Minyar al-Gaddafi, một viên sĩ quan 27 tuổi, trở thành nhà độc tài lâu năm nhất vùng Bắc Phi cũng không khác gì những gì đang xảy ra hôm nay sắp đẩy Gaddafi ra khỏi dòng lịch sử Libya.

Độc tài và tham nhũng là điều kiện và hệ quả. Libya không có một cơ chế chính trị được phân định và tôn trọng. Chức vụ thủ tướng tại Libya chẳng khác gì một thư ký hành chánh cấp cao.

Hệ thống chính trị tại Libya đặt cơ sở trên “Tư tưởng Gaddafi” được gọi là Sách Xanh, trong đó bao gồm các ý tưởng rời rạc về xã hội chủ nghĩa, dân chủ nhân dân và luật Hồi Giáo. “Tư tưởng Gaddafi” cũng chỉ là một loại cơ sở lý luận cần phải có để biện minh cho sự tồn tại của chế độ, trên thực tế, chẳng những không bao nhiêu dân chúng Libya biết đó là gì mà cả bản thân Gaddafi sau này cũng không quan tâm đến.

Mục đích mà Gaddafi quan tâm theo đuổi hơn 40 năm qua là quyền lực và quyền lợi. Chế độ độc tài đã giúp cho Gaddafi và chín người con của y trở thành những tỉ phú vùng Bắc Phi.Tài sản khổng lồ của gia đình Gaddafi có được là do ăn cắp từ nguồn thu nhập dầu hỏa phong phú của Libya. Theo ước lượng của báo Guardian, Anh, con số đó lên đến nhiều chục tỉ đô la.

Không giống như Ai Cập tương đối ít tài nguyên, Libya là nước sản xuất dầu hỏa lớn thứ tư tại Phi châu. Dự trử dầu lo tớn trải rộng khắp sa mạc Shahara. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, phần lớn thu nhập từ các nguồn lợi dầu hỏa đã bị cha con Gaddafi biển thủ. Gia tài của gia đình Gaddafi được ký thác một cách bí mật trong các ngân hàng ở Dubai, Nam và Đông Á Châu, cũng như tại các quốc gia vùng vịnh Ba Tư. Giáo sư Tim Niblock, một chuyên viên về chính trị Trung Đông tại đại học Exeter, ghi nhận khoảng khác biệt nhiều tỉ đô la một năm giữa thu nhập dầu hỏa của Libya và các khoảng chi tiêu của chính phủ. Theo giáo sư, khoảng khác biệt đó rơi vào túi của cha con Gaddafi.

Thật là khó để biết một cách chính xác bao nhiêu vì các lãnh đạo độc tài thường giấu của cải một cách bí mật tại nhiều nơi, tuy nhiên, theo Niblock, phó chủ tịch của Hội Anh Quốc Nghiên Cứu Về Trung Đông cho biết dù tính cách nào, ít nhất, con số lên đến nhiều tỉ đô la. Nhận xét này cũng được Alistair Newton, nhà phân tích chính trị tại ngân hàng Nhật Nomura đồng ý. Giáo sư Tim Niblock cho rằng phần lớn số tiền của gia đình Gaddafi được ký thác trong các trương mục khó kiểm soát ở Dubai hay các quốc gia Nam Á hơn là tại các nước có thủ tục rõ ràng như ở Anh.

Trong những năm qua, Gaddafis còn chi tiền để nuôi dưỡng các chế độ độc tài ở châu Phi như trong trường hợp Robert Mugabe. Ngoài ra, Gaddafis cũng giúp đở cho nhóm Zaghawan giết người ở Darfur. Các chuyên viên Trung Đông tin rằng chính những lính đánh thuê thuộc bộ lạc Zaghawan là những kẻ đã giết thường dân Libya trong hai tuần qua. Ngoài ra, tại Anh, gia đình Gaddafi cũng có phần đầu tư tại các công ty tài sản cố định bao gồm trung tâm thương mại Portman House nằm trên đường Oxford.

Gia đình đông đúc của Gaddafis thường xảy ra các tranh chấp và lý do chính phát xuất từ việc ăn chia không đồng đều các khoản tiền ăn cắp của nhân dân.

Theo hồ sơ Wikileaks tiết lộ, các nhà ngoại giao Mỹ cảnh báo có sự xung đột giữa các con của Gaddafi liên quan đến tài sản khổng lồ của gia đình Gaddafi. Vào năm 2009, bản thân của Gaddafi cũng đầu tư 21.9 triệu đô la vào một khách sạn ở thành phố L’Aquila, Ý. Đây chỉ là một đầu tư nhỏ và nhiều người biết, gia đình nhà độc tài Bắc Phi này có phần hùn không thể nào kết toán được trong hầu hết các ngành quan trọng như dầu hỏa, thông tin, xây dựng, khách sạn, truyền thông và mậu dịch. Sự kiện con trai của Moammar Gaddafi cảnh giác một cuộc tắm máu tại Libya cũng chỉ vì phải bảo vệ tới cùng gia tài của gia đình y.

Trong lúc đại đa số nhân dân phải sống khó khăn dưới chế độ độc tài hà khắc, các con của Gaddafi là những ông hoàng. Theo bản tin của báo New York Times, Seif al-Islam el-Qaddafi, con trai của Gaddafi đã trả cho ca sĩ Mariah Carey một triệu đô la chỉ để hát bốn bài hát y thích tại một buổi tiệc ở đảo St. Barts, vùng Nam Mỹ. Khi được báo chí quốc tế hỏi, y đổ thừa cho anh là Muatassim Gaddafi, đương kim cố vấn an ninh quốc gia của Gaddafi cha. Theo hồ sơ Wikileaks, chính Muatassi Gaddafi vào 2008 đã đòi 1.2 tỉ đô la từ công ty dầu hỏa quốc gia Libya để thành lập một quân đội riêng của y với ý định phân chia quyền lực với anh mình là Khamis Gaddafi, đương kim tư lịnh lực lượng đặc biệt ưu tú.

Lịch sử luôn công bằng. Từ Tần Thủy Hoàng đến Mubarak, không có một chế độ độc tài nào tồn tại được lâu dài. Một Ion Antonescu của Rumani hay một Saddam Hussein của Iraq từng nắm trong tay quyền uy tuyệt đối cuối cùng cũng bị bắn hay bị treo cổ. Những gì của nhân dân sớm nay muộn rồi cũng được trả về cho nhân dân, bởi vì quyền sống, quyền tự do vốn là quyền của con người chứ không phải từ tay ai ban phát.

Như Thanh (Dân Làm Báo)

Mấy tên độc tài này không có ''luật chơi'' như Đãng ta là:
thằng nào ăn đủ rồi phải xuống cho thằng khác lên ăn tiếp.

Moammar Gadhafi

Moammar Gadhafi sinh ngày 7 tháng 6 năm 1942 là con của một gia đình Bedouin.Thời thiếu niên, ông đã tham gia hoạt động chính trị, biểu tình chống-Israel trong cuộc Khủng hoảng ở kinh đào Suez.

Ước mơ quyền lực bắt đầu khi Gadhafi đang theo học đại học quân sự ở Hy Lạp (Greece), tại đó ông đã bắt đầu lập kế hoạch để lật đổ chế độ quân chủ Libya, triều Vua Idris I. Ngày 1 Tháng 9 năm 1969, trong khi Idris ở Thổ Nhĩ Kỳ (Turkey), Gadhafi đã dẫn đầu một nhóm sĩ quan nhỏ làm một cuộc đảo chính không đổ máu và lật đổ nhà vua, thành lập nước Cộng hòa Ả Rập Libya và tự phong là người Lãnh tụ và Chỉ đạo của cuộc Cách mạng.


“Lãnh tụ của Cách mạng, Chủ tịch Liên hiệp châu Phi, Vua của các vua Phi châu” - Moammar Gadhafi
Nguồn: Canadian Press

Là người hâm mộ “người hùng cách mạng Cuba” Che Guevara, Gadhafi viện trợ cho những đồng chí chia sẻ khuynh hướng chống đế quốc và chống phương Tây. Với tiềm năn dầu hỏa Gadhafi đã tài trợ cho nhiều cuộc đảo chính ở châu Phi, kể cả những cuộc đảo chánh của Uganda do Idi Amin dẫn đầu và Charles Taylor trong cuộc đảo chánh ở Liberia. Từ ý tưởng ở cuốn sách Hồng của Mao Trạch Đông, Gadhafi xuất bản Sách Xanh vào năm 1975, nêu rõ các nguyên lý của hệ tư tưởng chính trị mà Gadhafi gọi là Chủ nghĩa Xã hội Hồi giáo.

Trong suốt hai mươi năm 1970 và 1980, tên Ghadafi đã trở thành đồng nghĩa với chủ nghĩa khủng bố quốc tế. Ông là một người ủng hộ tài chính lớn của Phong trào Tháng Chín Đen (chịu trách nhiệm về các vụ tấn công tại Thế vận hội Munich năm 1972 và bỉ ổi nhận trách nhiệm về vụ đánh bom vũ trường Berlin 1986), các vụ đánh bom máy bay Pan Am ởLockerbie, Scotland năm 1988, và một máy bay của Pháp năm 1989 ở Niger.

Ghadafi từ chối dẫn độ hai công dân Libya đã tham gia vào vụ đánh bom Lockerbie sang Mỹ và Anh dẫn đến lệnh trừng phạt kinh tế nghiêm trọng đối với Libya. Năm 2003, Gadhafi đã bước đi một bước quan trọng để cải thiện mối quan hệ của mình với phương Tây, bằng cách đồng ý bồi thường nạn nhân của các cuộc khủng bố do Libya tài trợ và cho phép các nhà điều tra của Liên Hiệp Quốc vào Libya để kiểm tra và dỡ bỏ vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Kể từ đó, Gadhafi đã có thêm những nỗ lực để cải thiện hình ảnh của mình ở phương Tây, kể cả việc đón tiếp cựu Thủ tướng Anh, Tony Blair và cựu Ngoại trưởng Mỹ, Condoleezza Rice. Trong chuyến viếng thăm đầu tiên tại Hoa Kỳ, Gadhafi đã đọc bài phát biểu dài 90 phút (trong khi nghi thức ngoại giao chỉ cho 15 phút) trước Đại hội đồng LHQ vào tháng 9 năm 2009. Ghadafi, tuy nhiên, luôn duy trì một lập trường nghiêm ngặt đối với những người mà ông cho là “kẻ thù” của cách mạng và chủ trương tiêu diệt họ.

Gadhafi được bầu làm Chủ tịch Liên minh châu Phi trong năm 2009 và đã cam kết làm việc để đi đến việc hình thành một Liên Bang Châu Phi. Ông cũng sử dụng tài sản dầu hỏa to lớn của Libya để gửi viện trợ cho nước bị tàn phá vì nạn đói và nội chiến, có cả Sudan, Ethiopia và Somalia.

Seif al-Islam Gadhafi

Seif al-Islam Gadhafi sinh ngày 25 Tháng Sáu năm 1972 tại Tripoli và là con trai thứ hai của Moammar Gadhafi.

Seif Al-Islam Gadhaf
Nguồn: REUTERS
Trong năm 1997, trong khi theo học MBA tại một trường đại học ở Vienna, ông thành lập Quỹ quốc tế Gadhafi cho các Hội Từ thiện (GIFCA). GIFCA đã được tham gia vào các cuộc đàm phán trao đổi con tin liên quan đến các chiến binh Hồi giáo và ngụ ý để thúc đẩy các giá trị của cải cách dân chủ. Tổ chức phi chính này cũng tham gia với Hiệp hội Quốc gia Libya chống ma túy, mà Seif là Chủ tịch.

Seif tốt nghiệp tiến sĩ vào năm 2008 tại Trường Kinh tế London.

Ông đã tham gia vào chính trị Libya trong một thời gian và được nhiều người coi là tiếng nói của cải cách bên cạnh cha mình. Trong khi theo học tại London vào năm 2003, ông được cho là đã tiếp cận MI6 để cảnh báo họ về vũ khí hủy diệt hàng loạt của Gadhafi, dẫn đến các cuộc thảo luận để phá bỏ. Ông đã đòi được được bồi thường từ Ý, nước thực dân cũ của Libya, cũng như giúp đỡ các nạn nhân của cả hai cuộc không kích do Libya tài trợ.

Seif al-Islam Gadhafi, tuy nhiên, cũng biện hộ cho sự vô tội của 7 người Libya bị kết án trong từng vụ khủng bố và đã tham gia vào cuộc đàm phán dẫn đến việc phóng thích Abdelbaset al-Megrahi, người đã bị kết án trong vụ tấn công Lockerbie, vào năm 2009. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2004 với tờ Globe and Mail, Seif yêu cầu chính phủ Canada ngỏ lời xin lỗi vì đã tham gia lệnh trừng phạt kinh tế đối với Libya trong quá khứ và đã từ chối cấp visa cho Seif du học tại Canada vào năm 1997.

Những người con khác

Moammar Gadhafi hiện đang sống với người vợ thứ hai Safia Farkash và có tám con, bảy người trong số đó là con với Farkash.

Con trai lớn, Muhammad al-Gadhafi, là người đứng đầu Ủy ban Olympic Libya.

Con trai thứ ba, Saadi Gadhafi, đứng đầu Liên đoàn bóng đá Libya.


Mutassim Gadhafi và Hillary Clinton
Nguồn: bollyn.com
Mutassim Gadhafi, con trai thứ tư của ông, hiện đang Cố vấn An ninh Quốc gia Libya. Ông đã đến thăm Washington vào năm 2009 để hội kiến với Ngoại trưởng Hillary Clinton, đại diện cho cuộc họp cấp cao ngoại giao giữa hai nước kể từ khi quan hệ của họ đã được đổi mới trong những năm trước. Mutassim cũng bị cáo buộc bởi một số được liên quan đến cái chết trong một nhà tù Libya của Ibn Al Sheikh Al Libi, một cựu tù nhân của CIA, khi bị tra tấn thú nhận đã tham gia trong dự án vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Iraq.

Hannibal Gadhafi đã là đề tài trên khắp báo giới Châu Âu vì những hành vi thất thường và bạo lực. Ông tấn công ba cảnh sát Ý với một bình chữa cháy năm 2001, ông đã bị bắt giữ năm 2004 sau khi bị chận lại vì lái chiếc Porsche quá vận tốc trong khi say rượu và đi ngược hướng trên đại lộ Champs Elysees tại Paris; trong năm 2005, ông lãnh án bốn tháng tù treo vì hành hung người bạn gái, bây giờ vợ của ông, Aline Skaf. Hannibal và vợ đã bị bắt giữ tại Geneva năm 2008 vì hành hung hai nhân viên của họ. Sự việc này đã khởi đầu một loạt các biện pháp Libya tẩy chay Thụy Sĩ tại, kể cả việc gọi về nước các nhà ngoại giao của họ từ Bern và việc buộc các văn phòng công ty Thụy Sĩ đanmg hoạt động ở Libya phải đóng cửa.


Ayesha al-Gadhafi
Nguồn: .allvoices.com
Con gái duy nhất của Moammar Gadhafi, Ayesha al-Gadhafi, là một luật sư trong năm 2004 đã gia nhập đội ngũ biện hộ cho Saddam Hussein. Ayesha cũng tham gia vào việc bảo vệ của nhà báo Muntadhar al-Zaidi, sau khi ông ném giày của mình vào Tổng thống George W. Bush trong một cuộc họp báo tại Baghdad.

Con gái nuôi của Gadhafi, Hanna, đã bị giết trong chiến dịch ném bom của Hoa Kỳ của Libya vào năm 1986.

Ryan Charkow, CBC News - DCVOnline lược dịch
© DCVOnline