Ung thư đại tràng trở thành 'sát thủ số 1' với người trẻ Mỹ

[troopy]

Ung thư đại tràng vừa vượt qua các bệnh lý ác tính khác để trở thành nguyên nhân gây tử vong số một ở nhóm người dưới 50 tuổi tại Mỹ.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí y khoa JAMA ngày 22/1 xác nhận sự thay đổi nghiêm trọng này. Từ vị trí thứ 5 vào đầu thập niên 1990, ung thư đại trực tràng đã leo lên dẫn đầu danh sách các tác nhân gây tử vong do ung thư ở nam giới dưới 50 tuổi và đứng thứ hai ở nữ giới cùng độ tuổi tính đến năm 2023. Dữ liệu từ Trung tâm Thống kê Y tế Quốc gia Mỹ giai đoạn 1990-2023 cho thấy trong khi tỷ lệ tử vong chung do ung thư ở người trẻ giảm 44%, ung thư đại trực tràng lại đi ngược xu hướng với mức tăng 1,1% mỗi năm kể từ 2005.

Tiến sĩ Ahmedin Jemal, Phó chủ tịch Hiệp hội Ung thư Mỹ, tác giả chính của nghiên cứu, thừa nhận giới y khoa chưa xác định rõ nguyên nhân khiến tỷ lệ bệnh gia tăng đột biến. Hiện 5 "sát thủ" ung thư hàng đầu ở người dưới 50 tuổi tại Mỹ gồm đại trực tràng, vú, não, phổi và bạch cầu. Ông Jemal nhấn mạnh bệnh lý này không còn là vấn đề riêng của người già và kêu gọi đẩy mạnh nghiên cứu về làn sóng ung thư mới ở thế hệ sinh sau năm 1950.


Jenna Scott phát biểu tại một sự kiện của Hiệp hội Ung thư Đại tràng. Ảnh: Colorectal Cancer Alliance

Jenna Scott phát hiện ung thư đại trực tràng giai đoạn 4 khi mới 31 tuổi, chỉ hơn một năm sau khi sinh con đầu lòng. Dù đau bụng dữ dội suốt thai kỳ, các bác sĩ nhiều lần bỏ qua dấu hiệu cảnh báo, cho rằng đó chỉ là triệu chứng thai nghén bình thường. Ngay cả khi em bé chào đời khỏe mạnh, cơn đau vẫn đeo bám dai dẳng buộc cô phải nội soi. Bác sĩ tiêu hóa khẳng định cô mắc ung thư ngay khi quan sát hình ảnh nội soi mà không cần đợi kết quả sinh thiết.

Vốn là vận động viên, kiêng thịt đỏ và luôn chú trọng sức khỏe, Scott chưa từng nghĩ ung thư sẽ gõ cửa cuộc đời mình. Câu chuyện của cô phản ánh lỗ hổng lớn trong chẩn đoán sớm là tâm lý chủ quan của bệnh nhân trẻ và sự chẩn đoán nhầm lẫn từ bác sĩ sang các bệnh lý thông thường. Tiến sĩ Andrea Cercek từ Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering chỉ ra rằng do người dưới 45 tuổi không thuộc diện tầm soát bắt buộc, họ thường chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt. Hệ quả là 3/4 số ca bệnh trẻ tuổi, tương đương hơn 60% bệnh nhân dưới 50 tuổi, chỉ phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn (3 hoặc 4), làm giảm đáng kể cơ hội sống sót.

Hiệp hội Ung thư Đại trực tràng ước tính mỗi ngày nước Mỹ ghi nhận gần 60 ca mắc mới ở người trẻ, tức cứ 25 phút lại có một người nhận chẩn đoán. Giới chuyên môn khuyến cáo người dân bắt đầu tầm soát định kỳ từ tuổi 45, song mới chỉ 37% nhóm tuổi 45-49 tuân thủ lịch trình.

Sau nhiều năm điều trị bằng hóa trị, liệu pháp nhắm trúng đích và phẫu thuật, hiện tình trạng của Scott đã ổn định. Tuy nhiên, cô cho biết mình phải "duy trì hóa trị và liệu pháp nhắm trúng đích vô thời hạn", bởi mỗi khi ngừng điều trị, khối u lại tái phát và di căn sang các cơ quan khác. Mục tiêu hiện tại của Scott là tiếp tục chiến đấu với bệnh tật để "có ngày được nhìn thấy các cháu của mình".

VietBF@sưu tập