Phụ nữ Ukraine bị đẩy cảnh bi thảm khi chiến tranh ác liệt kéo dài 4 năm chưa dứt

[therealrtz]

Bốn năm sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện, hàng triệu người dân Ukraine vẫn phải vật lộn từng ngày để giữ ánh sáng và hơi ấm trong ngôi nhà của mình. Theo các cơ quan nhân đạo Liên Hợp Quốc, cuộc khủng hoảng kéo dài này đang đẩy phụ nữ Ukraine tới “giới hạn chịu đựng”, khi các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng và y tế tiếp tục leo thang.

Phát biểu tại Geneva sau chuyến công tác tới Ukraine, bà Sofia Calltorp, Giám đốc Hành động Nhân đạo của UN Women, mô tả tình cảnh bi đát của những gia đình phải sống trong giá rét khắc nghiệt mà không có hệ thống sưởi, điện hay nơi trú ẩn an toàn. Theo số liệu được công bố, 65% công suất phát điện của Ukraine đã bị phá hủy do các cuộc tấn công có chủ đích.

“Những đợt mất điện đó không chỉ là sự cố kỹ thuật. Chúng trực tiếp làm suy yếu sự an toàn, khả năng bảo vệ và an ninh kinh tế của phụ nữ Ukraine", bà Calltorp nhấn mạnh.

Bà cho biết bóng tối kéo dài, thiếu đèn đường và giao thông gián đoạn đã “hạn chế nghiêm trọng khả năng di chuyển của phụ nữ Ukraine và làm gia tăng nguy cơ bị quấy rối hoặc tai nạn”.
Mất điện đồng nghĩa mất việc, mất trường học

Phụ nữ Ukraine hiện chiếm tỷ lệ lớn trong các lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cắt điện kéo dài như giáo dục, y tế, dịch vụ xã hội và bán lẻ. Khi điện bị cắt, trường học đóng cửa, bệnh viện hoạt động chập chờn, cửa hàng ngừng kinh doanh -và hàng loạt phụ nữ mất kế sinh nhai.

“Tại Kiev, trong một chiếc lều sưởi ấm được dựng lên để hỗ trợ người dân, tôi đã gặp Irina. Cô ấy nói với tôi: ‘Không có điện nghĩa là con tôi không được đến trường. Không có điện cũng có nghĩa là tôi không có việc làm. Không có lương", bà Calltorp kể lại.

Theo báo cáo của UN Women, năm 2025 là năm đẫm máu nhất đối với phụ nữ kể từ khi xung đột bùng nổ ngày 24/2/2022. Hơn 5.000 phụ nữ và trẻ em gái đã được xác nhận thiệt mạng, 14.000 người bị thương nhưng con số thực tế được cho là cao hơn nhiều.
Các tổ chức do phụ nữ lãnh đạo đứng trước nguy cơ sụp đổ

Dù phải đối mặt với vô vàn thách thức, phụ nữ Ukraine vẫn được mô tả là những người “gánh vác đất nước tiến về phía trước”. Các tổ chức do phụ nữ lãnh đạo đang đóng vai trò trung tâm trong hoạt động nhân đạo: cung cấp bảo vệ, hỗ trợ tâm lý – xã hội, cứu trợ khẩn cấp và tạo sinh kế cho hàng trăm nghìn người.

Tuy nhiên, họ đang đối mặt nguy cơ nghiêm trọng do cắt giảm tài trợ quốc tế.

Theo một khảo sát gần đây, cứ ba tổ chức do phụ nữ điều hành thì có một đơn vị cảnh báo rằng họ có thể không tồn tại quá sáu tháng nếu tình trạng thiếu kinh phí tiếp diễn.

Bà Sabine Freizer Gunes, đại diện UN Women tại Ukraine, cho biết do cắt giảm ngân sách trong giai đoạn 2025–2026, các tổ chức này dự kiến mất ít nhất 53,9 triệu USD vào cuối năm.

“Nếu xu hướng này tiếp diễn, ước tính khoảng 63.000 phụ nữ trong năm 2026 sẽ mất quyền tiếp cận các dịch vụ thiết yếu", bà cảnh báo, bao gồm hỗ trợ cho nạn nhân bạo lực tình dục liên quan đến xung đột.

Theo bà, hệ quả sẽ không chỉ dừng lại ở lĩnh vực xã hội: “Sẽ có nhiều phụ nữ cần hỗ trợ tâm lý và pháp lý hơn, nhưng cơ hội chính trị và kinh tế của họ sẽ ít đi. Làm suy yếu các tổ chức phụ nữ vào thời điểm này đồng nghĩa làm suy yếu toàn bộ cấu trúc nhân đạo và phục hồi của Ukraine".
Người già, người khuyết tật chịu tác động nặng nề

Ở góc độ nhân đạo rộng hơn, bà Jaime Wah, Phó trưởng phái đoàn của International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC) tại Ukraine, cho biết khi điện bị cắt, những người dễ tổn thương nhất là người phải gánh chịu hậu quả.

“Đối với người cao tuổi, người khuyết tật và người mắc bệnh mãn tính, mất điện có thể đe dọa tính mạng”, bà nói.

Phát biểu từ Kiev, bà cho biết nhà cửa lạnh lẽo làm gia tăng bệnh tật, trong khi tác động tâm lý của bóng tối và sự cô lập kéo dài “nghiêm trọng không kém”.

“Bóng tối, sự cô lập và bất định triền miên đang làm cộng đồng kiệt sức. Nhiều người đã trải qua chấn thương tâm lý, nhưng khả năng tiếp cận dịch vụ hỗ trợ chuyên sâu vẫn rất hạn chế", bà Wah nhấn mạnh.

Nhìn chung, 4 năm chiến tranh đã không chỉ tàn phá hạ tầng và nền kinh tế Ukraine, mà còn bào mòn sức chịu đựng của hàng triệu phụ nữ - những người đang đứng ở tuyến đầu của cả cuộc chiến sinh tồn lẫn công cuộc tái thiết tương lai.