TRUNG CỘNG LÚNG TÚNG TRƯỚC CUỘC KHỦNG HOẢNG IRAN SAU CÁC CUỘC KHÔNG KÍCH CỦA HOA KỲ VÀ ISRAEL

[nguoiduatinabc]

Chánh quyền Bắc Kinh đang rơi vào thế khó khăn về kinh tế và ngoại giao sau khi các cuộc không kích của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào Iran làm rung chuyển một trong những đồng minh chiến lược quan trọng nhất của Trung Cộng tại Trung Đông.

Trong khi Tehran chịu các cuộc tấn công dữ dội từ chiến dịch quân sự mang tên “Epic Fury”, phản ứng của Bắc Kinh chủ yếu chỉ dừng lại ở các tuyên bố ngoại giao kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế và chấm dứt hành động quân sự.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Cộng Mao Ninh tuyên bố rằng Bắc Kinh ủng hộ Iran trong việc bảo vệ chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ. Tuy nhiên, bà cũng kêu gọi các bên giải quyết xung đột thông qua biện pháp chánh trị và ngoại giao nhằm tránh leo thang chiến tranh.

Đáng chú ý, Trung Cộng cũng bày tỏ quan ngại đối với các cuộc phản công của Iran khi các cuộc tấn công bằng drone và hỏa tiễn của Tehran đã gây thương vong tại nhiều quốc gia trong khu vực như Israel, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Ngoại trưởng Trung Cộng Vương Nghị trong cuộc trao đổi với Ngoại trưởng UAE Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan nhấn mạnh rằng việc bảo vệ thường dân phải là lằn ranh đỏ và các cơ sở dân sự, năng lượng và kinh tế không nên trở thành mục tiêu trong chiến tranh.

Tuy nhiên phía sau các tuyên bố ngoại giao này là một thực tế chiến lược phức tạp đối với Bắc Kinh. Trong nhiều năm qua, Trung Cộng đã duy trì quan hệ chặt chẽ với Iran, cung cấp các công nghệ dân sự và quân sự để đổi lấy nguồn dầu hỏa giá rẻ.

Theo nhiều phúc trình quốc tế, Iran đã cung cấp cho Trung Cộng một lượng lớn dầu thô trong nhiều năm qua. Chỉ riêng năm 2025, Trung Cộng đã nhập khẩu trung bình 1.38 triệu thùng dầu Iran mỗi ngày, chiếm khoảng 13.4% tổng lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển của nước này.

Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào đối với xuất khẩu dầu của Iran đều có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế Trung Cộng. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, nguồn năng lượng của Trung Cộng sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.

Khoảng một nửa lượng dầu nhập khẩu của Trung Cộng và gần một phần ba lượng khí tự nhiên hóa lỏng của nước này phải đi qua eo biển Hormuz. Cuộc chiến hiện nay vì thế đang tạo ra rủi ro lớn đối với nền kinh tế của Bắc Kinh.



Ngoài yếu tố năng lượng, sự suy yếu của Iran cũng gây tổn hại đến chiến lược địa chánh trị của Trung Cộng. Tehran từ lâu được Bắc Kinh và Moscow xem như một phần quan trọng trong nỗ lực xây dựng một trật tự thế giới đa cực nhằm thách thức ảnh hưởng của Hoa Kỳ.

Iran đã ký chương trình hợp tác chiến lược 25 năm với Trung Cộng vào năm 2021 và đến năm 2025 gia nhập khối BRICS, một tổ chức quốc tế được xem là đối trọng với các liên minh phương Tây.

Tuy nhiên, các cuộc không kích dữ dội của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào Tehran đã làm lộ rõ sự yếu kém của hệ thống an ninh mà Trung Cộng hỗ trợ cho Iran, khiến nhiều nhà quan sát đặt câu hỏi về tính thực chất của cái gọi là trật tự đa cực mà Bắc Kinh quảng bá.

Cuộc khủng hoảng Iran cũng có thể ảnh hưởng đến tính toán chiến lược của Trung Cộng đối với Đài Loan. Việc Tổng thống Trump sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự mạnh mẽ để bảo vệ lợi ích Hoa Kỳ đang làm thay đổi những giả định trước đây của Bắc Kinh về phản ứng của Washington.

Tình hình này càng trở nên đáng chú ý khi Tổng thống Trump dự kiến sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình vào tháng 4 sắp tới. Nhiều nhà quan sát cho rằng cuộc gặp này có thể diễn ra trong bối cảnh Hoa Kỳ đang nắm giữ lợi thế chiến lược đáng kể.