“Lá chắn” Nga - Trung xuất hiện tại eo biển Hormuz: Mỹ có dám tấn công Iran?

[pizza]

Câu hỏi then chốt hiện nay là liệu Tổng thống Mỹ Donald Trump có sẵn sàng mạo hiểm đối đầu thực sự với hạm đội Nga và Trung Quốc để phá hủy các máy ly tâm hạt nhân của Iran hay không.

Ngày 19/2, các cuộc tập trận hải quân chung giữa Iran, Nga và Trung Quốc đã bắt đầu tại Vịnh Oman và khu vực eo biển Hormuz. Căn cứ của cuộc tập trận là thành phố Bandar Abbas - cảng quân sự trọng yếu ở miền nam Iran. Cảng này cũng là đầu mối quan trọng của hành lang vận tải Bắc - Nam đang được phát triển, được Nga và Trung Quốc coi là có ý nghĩa chiến lược vì tạo ra tuyến logistics xuyên lục địa Á - Âu không chịu tác động của các lệnh trừng phạt.

Theo hãng tin Mehr (MNA), lực lượng hải quân các nước sẽ “kiểm tra khả năng phối hợp tác chiến, mức độ sẵn sàng chiến thuật và quy trình phản ứng nhanh tại eo biển Hormuz thông qua việc triển khai nhiều tàu chiến và phương tiện tác chiến khác nhau”.

Truyền thông Iran đã công bố hình ảnh tàu tuần tra “Stoikiy” của Nga, trong khi Trung Quốc điều động một tàu khu trục tham gia diễn tập.

Ngày 19/2, Iran đã tạm thời đóng cửa eo biển Hormuz trong vài giờ như một phần của cuộc tập trận. Báo cáo chính thức cho biết các kịch bản được thực hành bao gồm phóng tên lửa vào mục tiêu giả định và ngăn chặn việc chiếm giữ một tàu chở dầu.

“Lá chắn chính trị” cho Tehran

Cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đang diễn ra tại Geneva, đồng thời Mỹ tăng cường hiện diện quân sự chưa từng có gần bờ biển Iran. Truyền thông cho biết chính quyền Mỹ đang cân nhắc tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran ngay từ thứ Bảy, ngày 21/2, nếu đàm phán về chương trình hạt nhân Iran thất bại.

Sự hiện diện của tàu chiến Nga và Trung Quốc trong một khu vực có nguy cơ xung đột được một số quan sát viên coi là tạo ra “lá chắn chính trị” cho Tehran. Các nhà hoạch định chiến lược Mỹ sẽ phải tính đến nguy cơ xảy ra va chạm ngoài ý muốn hoặc cố ý với lực lượng Nga hoặc Trung Quốc nếu tìm cách tấn công các mục tiêu của Iran. Nếu các tàu đồng minh vẫn ở lại khu vực tập trận, Washington có thể sẽ dè dặt hành động để tránh xung đột trực tiếp với các cường quốc hạt nhân. Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra là bên nào sẽ rút lui trước.

Về phần mình, Iran sở hữu kho tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn. Thông qua các cuộc tập trận, Tehran phát đi tín hiệu rằng họ không bị cô lập và sẵn sàng bảo vệ lợi ích của mình bằng vũ lực nếu cần thiết.

Washington có tấn công các máy ly tâm của Iran?

Khi các máy ly tâm làm giàu uranium trở thành tâm điểm tranh cãi, về mặt lý thuyết, Mỹ có thể nhắm vào các cơ sở hạt nhân và bệ phóng tên lửa của Iran bằng các nhóm tác chiến tàu sân bay như USS Gerald R. Ford và USS Abraham Lincoln.

Các phản ứng tiềm tàng từ phía Iran có thể bao gồm tấn công vào các nhóm tàu sân bay Mỹ, các căn cứ trong khu vực, cũng như tái gián đoạn hoạt động giao thông qua eo biển Hormuz, bao gồm tấn công tàu chở dầu bằng máy bay không người lái.

Việc đóng cửa hoàn toàn eo biển có thể đẩy giá dầu tăng khoảng 15–20% trong ngắn hạn, do khoảng 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu và tỷ lệ tương tự khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua tuyến đường thủy này.

Một số nhà phân tích cho rằng ông Trump khó có khả năng chủ động chấp nhận rủi ro đối đầu quân sự trực tiếp với Nga và Trung Quốc. Họ cho rằng chiến lược của ông có thể là gây sức ép tối đa lên Iran, phô diễn sức mạnh của các nhóm tàu sân bay, đồng thời cuối cùng tìm kiếm một thỏa thuận mới tại Geneva để có thể tuyên bố chiến thắng về mặt ngoại giao mà không leo thang thành xung đột công khai.

Cảnh báo mới nhất

Phát biểu hôm 19/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran nhằm chấm dứt tình trạng đối đầu căng thẳng đang tiến triển tốt, nhưng yêu cầu Tehran phải đạt được một thỏa thuận “có ý nghĩa”.

“Nếu không, những điều tồi tệ sẽ xảy ra” - ông Trump phát biểu tại cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Hòa bình do ông chủ trì ở Washington.

Ông Trump nhắc đến các cuộc không kích của Mỹ được tiến hành vào tháng Sáu, cho rằng tiềm lực hạt nhân của Iran đã bị “tàn phá nặng nề”, đồng thời nói thêm: “Chúng tôi có thể phải tiến thêm một bước nữa, hoặc có thể không”.

“Các bạn sẽ biết trong khoảng 10 ngày tới,” ông nói. Khi được yêu cầu nói rõ hơn, ông trả lời các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One: “Tôi nghĩ chừng đó thời gian là đủ, 10, 15 ngày, gần như là tối đa”.

Tuy nhiên, ông từ chối nêu chi tiết cụ thể, ngoài việc một lần nữa cảnh báo về “những điều thực sự tồi tệ” và khẳng định Iran bằng cách này hay cách khác sẽ phải đạt được một thỏa thuận. Đáp lại, Tehran đe dọa sẽ trả đũa các căn cứ của Mỹ trong khu vực nếu bị tấn công.

VietBF@ sưu tập