Cộng đồng người Việt tị nạn ở vùng Little Saigon, Nam California - nơi có nhiều người Việt nhất hải ngoại, vô cùng sửng sốt và xấu hổ khi biết Giám Sát Viên Andrew Đỗ, đại diện Địa Hạt 1 của Orange County, nhận tội tham nhũng tiền của chính những đồng hương lớn tuổi và nghèo khó, và phải từ chức. Ông cũng sẽ phải hầu tòa trong vài ngày tới.
Đó là thông tin được Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ (DOJ) và Biện Lý Cuộc Orange County (OCDA) công bố trong cuộc họp báo tại tòa án liên bang ở Santa Ana hôm Thứ Ba, 22 Tháng Mười.
Cuộc họp báo có sự hiện diện của ông Martin Estrada, công tố viên liên bang; ông Todd Spitzer, chánh biện lý Orange County; ông Tedd Docks, nhân viên FBI; bà Linda Nguyễn, nhân viên Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS).
Mở đầu cuộc họp báo, ông Martin Estrada cho biết ông Andrew Đỗ có âm mưu ăn cắp tiền trợ cấp COVID-19 dùng để cung cấp thức ăn cho người lớn tuổi và nhận hối lộ.
“Ông ấy làm việc như Robin Hood, nhưng ngược lại, vì cùng các đồng phạm ăn cắp tiền cho bản thân mình chứ không phải cho người nghèo. Số tiền đó có mục đích cung cấp thực phẩm cho những người khó khăn nhất trong cộng đồng là người lớn tuổi và người khuyết tật,” ông Estrada nói.
Theo ông Estrada, ông Andrew Đỗ thông qua số tiền $9.3 triệu để cung cấp thức ăn cho người già và người khuyết tật, nhưng chỉ có 15% của số tiền đó được sử dụng đúng mục đích, và phần còn lại “bị ăn cắp qua âm mưu của ông và được sử dụng theo nhiều cách.”
Ông Andrew Đỗ đưa tiền cung cấp thực phẩm đó cho tổ chức bất vụ lợi Hội Việt Mỹ (Viet America Society – VAS), là tiền của liên bang và tiểu bang, nhưng không tiết lộ một trong những lãnh đạo của tổ chức đó là con gái mình, cô Rhiannon Đỗ.
Trong một số video đăng trên mạng, Giám Sát Viên Andrew Đỗ từng nói đã cung cấp được 2,700 bữa ăn mỗi tuần cho người cao niên và người khuyết tật, nhưng thật ra chỉ có 15% của số tiền được sử dụng đúng mục đích.
Ông Estrada nói thêm: “Ông Andrew Đỗ là một ví dụ của Giấc Mơ Mỹ. Ông đến Hoa Kỳ tị nạn, chịu khó làm việc và đạt được nhiều thành công, trở thành một dân cử, rồi bỏ hết mọi thứ chỉ để làm giàu cho mình và gia đình. Điều đáng buồn nhất trong sự việc này là ông ăn cắp tiền từ những người khó khăn nhất trong cộng đồng, là những người cần số tiền đó nhất.”
Ông Andrew Đỗ đồng ý cho các điều tra viên tịch thu hai căn nhà, gồm có một căn ở Tustin, do cô Rhiannon Đỗ đứng tên, và một căn nhà ở Santa Ana.
“Cuộc điều tra này là bước đầu tiên để mang lại công lý và bắt ông Andrew Đỗ chịu trách nhiệm. Ông có thể nhận bản án tối đa năm năm trong nhà tù liên bang. Ông còn đồng ý từ chức giám sát viên Orange County,” ông Estrada cho biết.
Chánh Biện Lý Todd Spitzer mở đầu phát biểu bằng cách gọi trường hợp của Giám Sát Viên Andrew Đỗ là “giao trứng cho ác” vì dùng địa vị của mình để phản bội cộng đồng, lấy nhiều triệu đô la tiền trợ cấp của liên bang để bỏ vào túi của mình và gia đình.
“Ông ấy là một người Việt tị nạn, đến Mỹ chỉ có một túi đồ trợ cấp và vài cuốn từ điển trong nhiều ngôn ngữ vì không biết gia đình mình sẽ đi đâu. Với học thức và kinh nghiệm, ông trở thành một anh hùng của cộng đồng, người đạt được Giấc Mơ Mỹ, và hướng dẫn cư dân trong những lúc hoang mang và sợ hãi trong đại địch. Giấc mơ đó biến thành ác mộng cho người đóng thuế ở Orange County vì sự tham lam và kiêu ngạo làm mất đi sự tín nhiệm của công chúng,” ông Spitzer cho biết.
Theo ông Spitzer, ông Andrew Đỗ dùng $1 triệu để mua nhà cho con gái út, rồi dùng tiền của liên bang để trả thuế đất cho nhà ở Santa Ana và Tustin, còn rút tiền mặt từ máy ATM đến cả trăm ngàn đô la.
Ông Spitzer cho hay: “Việc ông Andrew Đỗ nhận tội là lần đầu tiên có một giám sát viên Orange County bị truy tố trong 50 năm. Với tư cách là dân cử, chúng tôi giám sát an ninh công cộng và đồng tiền của công chúng. Tôi từng làm giám sát viên 12 năm, và bây giờ là chánh biện lý, nên việc ngăn chặn biển thủ tiền thuế của người dân rất quan trọng. Chúng tôi còn muốn bảo đảm ông Andrew Đỗ không được nhận lương hưu từ quận hạt trong khi có liên quan đến các hành vi tội phạm này, và ông sẽ không nhận được lương cùng nhiều phúc lợi khác ngay sau khi từ chức.”
“Những chuyện đó xảy ra khi ông ấy khoe khoang trước công chúng về chuyện cung cấp 2,700 bữa ăn mỗi tuần trong khi nhiều người lớn tuổi không có ăn và họ không biết có bữa ăn cuối, không biết giữ được nhà hay không,” ông nói.
Ông Tedd Docks và bà Linda Nguyễn chỉ phát biểu ngắn gọn, cho biết đây là một cuộc điều tra có sự hợp tác của nhiều cơ quan, và sẽ bắt ông Andrew Đỗ chịu trách nhiệm cho những việc làm sai trái.
Khi được truyền thông hỏi về việc ông Andrew Đỗ có bị bắt giữ hay không, ông Estrada cho hay ông chưa bị bắt và phải đợi đến lúc ra tòa mới có phán quyết cho điều đó.
Về phần cô Rhiannon Đỗ, ông cho biết cô đồng ý hợp tác với các cơ quan công lực để điều tra và không bị bắt giữ.
Ông Estrada còn được hỏi về việc Chánh Án Cheri Phạm, phụ tá chủ tọa Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County, phu nhân của ông Andrew Đỗ, có liên quan đến vụ tham nhũng này hay không, nhưng ông không thể trả lời tại thời điểm này vì còn đang điều tra.
Một số cơ quan truyền thông Việt Ngữ có mặt tại buổi họp báo còn đặt câu hỏi về tượng đài chiến tranh Việt Nam đang xây dang dở trong công viên Mile Square Regional Park ở Fountain Valley.
Ông Spitzer cho biết các cựu chiến binh cần có một tượng đài đàng hoàng, và ông xin lỗi cộng đồng Việt Nam và các cựu chiến binh, rồi cho rằng tượng đài dang dở đó là một điều “vô cùng xấu hổ.” Ông còn hứa sẽ mang lại công lý cho cộng đồng Việt Nam.
Cũng vào sáng Thứ Ba, 22 Tháng Mười, ông Andrew Đỗ gửi một lá thư tuyên bố từ chức đến các giới chức của Orange County gồm có ông Don Wagner, chủ tịch Hội Đồng Giám Sát (HĐGS); bà Michelle Aguirre, tổng quản trị Orange County; và bà Robin Stieler, thư ký của Hội Đồng Giám Sát.
Ông ghi trong thư: “Xin quý vị làm ơn nhận lá thư từ chức giám sát viên Địa Hạt 1 của tôi, có hiệu lực ngay lập tức.”
Sau khi nghe tin ông Andrew Đỗ bị truy tố, từng thành viên của Hội Đồng Giám Sát Orange County trình bày cảm nghĩ.
Giám Sát Viên Don Wagner, Địa Hạt 3, cho biết: “Chúng tôi rất biết ơn vì cuộc điều tra thấu đáo của các cơ quan công lực liên bang. Cư dân Orange County đòi hỏi câu trả lời và trách nhiệm từ lâu. HĐGS cũng đòi hỏi điều đó, và đang có những biện pháp để thay đổi cách thông qua hợp đồng và cách giám sát nhiều thứ quan trọng. Việc truy tố ông Andrew Đỗ lần này chỉ là cuộc điều tra hình sự của liên bang. Orange County vẫn tiếp tục các vụ kiện dân sự để bắt những người có liên quan chịu trách nhiệm và lấy lại số tiền bị sử dụng không đúng cách.”
Giám Sát Viên Doug Chaffee, Địa Hạt 4, phó chủ tịch HĐGS, cho biết: “Đây là một thời điểm đáng lo ngại cho quận hạt. Thật đáng buồn khi thấy một người có địa vị và giữ nhiều trách nhiệm phản bội niềm tin của công chúng. Điều này cho thấy chúng ta cần có những lãnh đạo có đạo đức. HĐGS sẽ tiếp tục trung thực phục vụ công chúng.”
Giám Sát Viên Vicente Sarmiento, Địa Hạt 2, viết trong thông cáo: “Đây là ngày mà nhiều cư dân Orange County trông đợi, là ngày mà Giám Sát Viên Andrew Đỗ chịu trách nhiệm cho những hành vi sai trái. Việc truy tố ông lần này cho thấy nhiều năm làm việc không có đạo đức và làm hại đến những người khó khăn nhất của quận hạt. Chúng ta phải tiếp tục điều tra cho đến khi tất cả những ai có liên quan được mang ra trước công lý, và phải cải cách lại những vấn đề dẫn đến sự việc này.”
Giám Sát Viên Katrina Foley, Địa Hạt 5, cho hay: “Tôi cảm thấy kinh tởm vì sự tham nhũng, lòng tham và sự dối trá bị cuộc điều tra liên bang phơi bày. Ông Andrew Đỗ và những người thân cận tạo ra một âm mưu để làm giàu bằng tiền thuế của người dân. Ông phải trả giá cho những tội đó. HĐGS vẫn tiếp tục đại diện cư dân và sẽ vượt qua ngày u tối của Orange County.”
Giám Sát Viên Andrew Đỗ sẽ ra tòa trong Tháng Mười, nhưng các công tố viên tại buổi họp báo chưa nói rõ ngày nào.
