USA Trump “khóa nòng” cảnh cáo Iran: Lời đe dọa lúc 3 giờ sáng và cái bóng của một cuộc can thiệp

[Gibbs]

Rạng sáng thứ Sáu, Tổng thống Donald Trump bất ngờ tung lên Truth Social một thông điệp mang giọng điệu “tối hậu thư” nhằm vào Iran, giữa lúc nhiều tỉnh của nước này đang rung chuyển vì các cuộc biểu tình đẫm máu. Ông nói Mỹ sẽ “ra tay” nếu Tehran bắn giết người biểu tình ôn hòa, và thậm chí viết rằng Washington đã “locked and loaded” – như thể chỉ chờ một cái cớ để can thiệp.


Cảnh cáo là chính, hành động thì… chưa thấy
Nhưng đằng sau tiếng nổ truyền thông ấy, các quan chức nói hiện chưa có thay đổi lớn nào về lực lượng Mỹ trong khu vực, cũng chưa có bước đi trực tiếp nào được triển khai. Một quan chức Tòa Bạch Ốc thừa nhận: ở thời điểm này, đó chủ yếu là “một lời cảnh cáo mạnh” chứ chưa phải mệnh lệnh hành quân.

Iran phản pháo: đụng vào biểu tình, lính Mỹ sẽ thành mục tiêu
Phía Iran lập tức đáp trả gay gắt. Các quan chức Tehran cảnh báo nếu Washington can dự, quân đội Mỹ ở Trung Đông có thể trở thành mục tiêu bị nhắm tới. Bầu không khí vốn đã căng giữa hai nước, nay như bị đổ thêm dầu.


Mỹ có nhiều “đòn mềm” trước khi nghĩ tới chiến tranh
Theo các nguồn tin am hiểu, nếu muốn “hỗ trợ” người biểu tình Iran mà không lao thẳng vào đối đầu quân sự, Mỹ vẫn còn nhiều lựa chọn. Một hướng từng được chính quyền Joe Biden áp dụng trong các đợt biểu tình lớn năm 2022 là tăng cường kết nối internet bằng vệ tinh, nhằm giảm hiệu quả các biện pháp phong tỏa thông tin của chính quyền. Ngoài ra còn có thể là gói trừng phạt mới nhắm vào những nhân vật của chế độ hoặc các lĩnh vực kinh tế cụ thể.
Cũng không loại trừ những bước đi kín đáo hơn: các hoạt động mạng nhằm làm gián đoạn năng lực vận hành, kiểm soát, hoặc tuyên truyền của bộ máy nhà nước Iran.


Nội bộ Mỹ chia đôi: người lo chiến tranh, kẻ ca ngợi “bàn tay sắt”
Phát ngôn của Trump tạo ra phản ứng trái chiều ngay trong đảng Cộng hòa. Dân biểu Marjorie Taylor Greene – đồng minh cũ nay chuyển sang chỉ trích và sắp rời Quốc hội – nói thẳng việc đe dọa chiến tranh, gửi quân vào Iran là điều cử tri “đã bỏ phiếu chống lại” trong năm 2024.
Ngược lại, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham lại tỏ ra hăng hái. Ông ca ngợi Trump trong vai trò “đứng lên chống cái ác”, thậm chí ví Trump đang đi nhanh trên con đường của Ronald Reagan. Graham còn công kích gay gắt chế độ Iran và cho rằng một Iran suy yếu là thành quả của chiến lược cô lập kinh tế và sử dụng sức mạnh quân sự “đúng lúc”.


Căng thẳng leo thang sau cuộc gặp Netanyahu và dư âm “12 ngày lửa đạn”
Lời cảnh cáo mới của Trump xuất hiện đúng lúc quan hệ Mỹ–Iran nóng lên sau cuộc gặp giữa ông và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Florida trong tuần. Hai bên được cho là đã bàn về khả năng tái mở các hành động quân sự nhằm vào Tehran, trong bối cảnh trước đó vài tháng đã xảy ra một cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran, kết thúc bằng việc Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran.
Đầu tuần, Trump còn tuyên bố sẽ “đánh cho tơi tả” nếu Iran tìm cách xây dựng lại chương trình hạt nhân. Ông nhấn mạnh nếu có xác nhận, “hậu quả sẽ rất mạnh, có thể còn mạnh hơn lần trước.”


Tehran đáp lời: “tấn công tàn bạo” sẽ nhận phản ứng “răn đe”
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đáp trả rằng bất kỳ hành vi “xâm lược tàn bạo” nào cũng sẽ bị đáp bằng phản ứng “khắc nghiệt và có tính răn đe”. Hai thông điệp đối đầu như hai lưỡi dao chĩa thẳng vào nhau, chỉ cần một cú trượt nhỏ là đủ rạch toạc cục diện.


Trump nói ông đã theo dõi sự bất mãn ở Iran từ lâu
Trước đó, trong các phát biểu với phóng viên, Trump mô tả Iran đang ngập trong lạm phát, kinh tế “bể” và xã hội đầy bất mãn. Ông nói mình đã chứng kiến nhiều năm qua: cứ mỗi lần đám đông tụ tập lớn, thì lại xảy ra nổ súng khiến phong trào nhanh chóng tan rã. Những lời nhận xét ấy vừa là cáo buộc, vừa là nền để ông dựng nên thông điệp rạng sáng: nếu lại có máu đổ, Mỹ sẽ không đứng ngoài.

Tính đến lúc này, mọi dấu hiệu vẫn cho thấy đây là một cú “đánh tiếng” hơn là bước khởi động chiến dịch. Nhưng trong chính trị quốc tế, đôi khi một câu viết lúc 3 giờ sáng cũng đủ làm thị trường run rẩy, làm đồng minh sốt ruột, làm đối thủ siết cò súng chặt hơn. Iran đang bốc khói vì biểu tình; Mỹ thì giương lời cảnh cáo như treo một thanh kiếm giữa trời.