– Hôm 25/6, ngoại trưởng của 27 nước thành viên EU đă đồng loạt lên án hành động Syria bắn hạ một máy bay quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ vào thứ Sáu tuần trước.
[/b]Ngày 25/6, Thổ Nhĩ Kỳ cho biết các lực lượng của Syria đă bắn máy bay thứ hai của Thổ Nhĩ Kỳ khi chiếc máy bay này đang t́m kiếm chiếc máy bay trinh sát F-4 bị chính Syria bắn hạ tuần trước song chiếc máy bay này đă không bị rơi.
Phát biểu tại cuộc họp báo, Phó Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Bulent Arinc cho biết Ankara sẽ tự vệ trong khuôn khổ luật pháp quốc tế trước cái mà họ gọi là "hành động thù địch" của Syria khi Damascus bắn hạ máy bay chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ vào tuần trước.
Ủy ban Bộ trưởng các quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu (EU) mới đây đă tuyên bố: “EU nhận thấy đây là vấn đề nghiêm trọng cần được điều tra một cách cẩn trọng trong thời gian càng sớm càng tốt”.
Trong những ngày gần đây, quan hệ giữa Damascus và Ankara đang ngày càng căng thẳng kể từ khi Syria xác nhận đă bắn rơi một phản lực cơ F-4 Phantom của không quân Thổ Nhĩ kỳ vào hôm 22/6.
Phản lực cơ F-4 Phantom
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, Syria một mực khẳng định chiếc máy bay F-4 này đă vi phạm không phận nước ḿnh nên việc tấn công là hành động tự vệ hoàn toàn chính đáng.
Tuy nhiên, phía Thổ Nhĩ Kỳ đă tỏ ra không hài ḷng với lời ‘biện hộ’ của nước láng giềng và coi đây là một hành động mang tính ‘khiêu khích’.
Theo lư lẽ của Ankara, chiếc phản lực cơ bị Syria tấn công trong trường hợp không trang bị vũ khí và đang bay thử nghiệm theo kế hoạch tập luyện của không quân Thổ Nhĩ Kỳ. Việc chiếc máy bay lạc sang không phận Syria là ngoài dự định.
Bên cạnh đó, theo kết luận điều tra từ phía Thổ Nhĩ Kỳ, chiếc máy bay ‘xấu số’ đă bị bắn hạ trong khu vực không phận quốc tế trước khi rơi xuống vùng biển thuộc phần lănh hải Syria.
Hôm 24/6, Thổ Nhĩ Kỳ đă tŕnh kiến nghị lên Hội đồng Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) yêu cầu tổ chức một cuộc họp khẩn cấp tại Brussels vào thứ Ba tuần này để bàn về giải pháp đối phó với Syria.
Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố, yêu cầu của họ phù hợp với Điều 4 của Hiến chương NATO. Trong đó quy định bất cứ quốc gia thành viên nào cũng có quyền đề nghị họp khẩn trong trường hợp ‘an ninh quốc gia, toàn vẹn lănh thổ và độc lập chính trị bị đe dọa.’
Sau khi bị bắn hạ hôm 22/6, chiếc máy bay chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ đă bốc cháy và rơi xuống biển Địa Trung Hải, gần tỉnh Latakia của Syria
Ngày 24/6, truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu tiên đưa tin đă phát hiện xác chiếc phản lực cơ F-4 Phantom trên biển Địa Trung Hải ở độ sâu từ 1000 – 1.300m. Trong khi đó, các lực lượng cứu hộ vẫn tiếp tục công tác t́m kiếm 2 phi công.
Không đứng ngoài cuộc, mới đây EU cũng đă lên tiếng kêu gọi Syria ‘ tích cực hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ và tạo điều kiện cho quá tŕnh điều tra diễn ra nhanh chóng, hiệu quả dưới sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế.”
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko hôm 25/6 đă bày tỏ hy vọng rằng NATO sẽ không thực hiện bất cứ hành động ‘quá khích’ nào làm leo thang căng thẳng ở Syria và đi ngược lại với nỗ lực ḥa b́nh của cộng đồng quốc tế trong suốt hơn 16 tháng qua.
“Việc Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố t́nh trạng theo Điều 4 của Hiến chương NATO cho thấy dấu hiệu đáng báo động và rất có khả năng, mâu thuẫn giữa hai nước sẽ càng khó dung ḥa.
Mặc dù vậy, cộng đồng quốc tế chỉ nên tập trung vào việc t́m ra các giải pháp chính trị thay v́ quân sự để ‘gỡ rối’ trong quan hệ giữa Syria và Thổ Nhĩ Kỳ.
Bên cạnh đó, Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc cũng cần tiếp tục duy tŕ vai tṛ kiểm soát đối với toàn bộ quá tŕnh cho tới khi vấn đề hoàn toàn được giải quyết” – ông Alexander Grushko nói.
Thứ trưởng Ngoại giao Nga kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay hỗ trợ Thổ Nhĩ Kỳ và Syria giải quyết mâu thuẫn trong ḥa b́nh
Trong khi, ngày 25/6, các chuyên gia quân sự Nga lại cho biết họ nghi ngờ chiếc phản lực của Thổ Nhĩ Kỳ bị bắn hạ hôm thứ Sáu tuần trước có thể đă thực hiện chuyến bay trinh sát nhằm thăm ḍ hệ thống pḥng không của Syria.
Ông Igor Korotchenko, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Thương mại Vũ khí Toàn cầu có trụ sở tại Moscow đánh giá ‘Syria có một hệ thống pḥng không rất hiệu quả.
Và một khi quân đội nước này đă quyết định ‘ra tay’, họ hoàn toàn có khả năng tấn công bất cứ mục tiêu đối địch nào trong phạm vi không phận quốc gia.”
Một chuyên gia khác có tên là Amminov cũng bày tỏ sự đồng t́nh với quan điểm cho rằng vụ việc nhằm vào mục đích thăm ḍ khả năng pḥng thủ trên không của Syria với hệ thống pḥng không Pantsyr, Pechora, Buk cũng như tổ hợp S-200 do Nga và Liên Xô sản xuất.
Các nhà phân tích cho biết thêm, công tác điều tra đang được tiến hành tại Syria. Theo đó, mọi thông tin thu thập sẽ đều được công khai trước các thành viên c̣n lại của NATO.
Tổ hợp pḥng không tên lửa Buk -M2E của Syria do Nga sản xuất
Việc Syria bắn rơi máy bay chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ là sự kiện nóng gây tranh căi trong suốt thời gian qua. Đây đồng thời cũng là ‘chất xúc tác’ khiến cho căng thẳng trong quan hệ láng giềng giữa hai nước ngày càng căng thẳng.
Trước đó, chính quyền Ankara đă từng nhiều lần chỉ trích Syria về hành động đàn áp dă man các cuộc biểu t́nh trong nước khiến hàng chục ngh́n người thiệt mạng.
Trong khi chính phủ Tổng thống al- Assad cũng không mấy ‘thiện cảm’ với ‘hàng xóm’ sau sự kiện hàng loạt quan chức cấp cao cùng quân nhân đào ngũ và nhiều dân thường Syria đă chọn Thổ Nhĩ Kỳ là nơi tị nạn trong suốt hơn 1 năm xung đột hoành hành trong nước.
Hạ Giang
theo vtc
Syria bắn hạ máy bay thứ 2 của Thổ Nhĩ Kỳ
