Giữa lúc Davos bước vào những ngày náo nhiệt nhất, Tổng thống Donald Trump lại ném ra một phát biểu khiến truyền thông lập tức chụp lấy như một tiêu đề chạy chữ: ông nói mình không quan tâm giải Nobel, và còn khẳng định giải này “bị Na Uy kiểm soát”.
Câu nói nghe như một cái nhún vai. Nhưng ở nền sau, đó là thứ ngôn ngữ quyền lực kiểu Trump: biến một biểu tượng danh giá của hòa bình thành một bàn cờ chính trị, nơi ông tự đặt mình ra ngoài mọi thước đo khen thưởng. Không cần “vòng nguyệt quế”. Thứ ông muốn là kết quả – và quyền định nghĩa “kết quả” theo cách của ông.
Bên lề Davos: Điện Kremlin xác nhận đặc phái viên Putin sẽ gặp phái đoàn Mỹ
Trong khi Trump bắn tín hiệu “không cần Nobel”, thì từ Moscow, Điện Kremlin đưa ra một xác nhận đáng chú ý: đặc phái viên của Tổng thống Vladimir Putin, ông Kirill Dmitriev, có kế hoạch thảo luận về Ukraine với các đại diện của phái đoàn Mỹ ngay bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos.
Người phát ngôn Dmitry Peskov nói rõ: đúng, Dmitriev có dự tính gặp “một số đại diện” phía Mỹ. Trọng tâm trao đổi, theo lời Kremlin, sẽ là thương mại, kinh tế và hợp tác đầu tư, nhưng đồng thời Dmitriev cũng sẽ chuyển tải những thông tin “qua lại” liên quan tới khả năng dàn xếp hòa bình cho Ukraine. Cuộc gặp được kỳ vọng diễn ra ngay trong “hôm nay hoặc ngày mai”, nhưng phía Nga không nêu cụ thể Dmitriev sẽ gặp ai, và cũng không xác nhận việc ông này có gặp trực tiếp Trump hay không.
Đáng nói, Dmitriev không phải gương mặt mới trong những con đường hậu trường. Ông từng đóng vai trò kênh liên lạc quan trọng giữa Moscow và Washington, và trước đây từng gặp đặc phái viên của Trump là Steve Witkoff, cũng như Jared Kushner trong chuyến đi Moscow hồi tháng 12 để trao đổi với Putin. Davos vì thế không chỉ là nơi ký kết và chụp ảnh; nó còn là nơi các “đường dây” chạy dưới mặt bàn.
Lavrov châm thêm lửa: Greenland khiến NATO lộ “vết nứt”
Nếu Ukraine là vết thương dài ngày của châu Âu, thì Greenland đang nổi lên như một phép thử mới – và Moscow lập tức tận dụng. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nói rằng cuộc tranh cãi ngoại giao giữa Mỹ và châu Âu quanh chủ quyền Greenland đã phơi bày những “xu hướng khủng hoảng” trong chính xã hội phương Tây.
Lavrov thậm chí đi xa hơn: ông cho rằng các chia rẽ này có thể đe dọa sự tồn tại của NATO như một khối thống nhất. Theo ông, trước đây người ta khó tưởng tượng chuyện Greenland lại có thể dẫn tới câu hỏi về “đoàn kết NATO”, nhưng nay nó đã thành điều đang được bàn tán công khai. Nói cách khác: trong mắt Nga, Greenland không chỉ là một hòn đảo – mà là cái nêm có thể chẻ một liên minh.
Mike Johnson ở London: “calm the waters”, nhưng nhắc đến “khủng hoảng tự nghi ngờ”
Ở một mặt trận khác của “khối Tây”, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson xuất hiện tại quốc hội Anh với thông điệp mềm hơn: ông nói hy vọng chuyến thăm có thể giúp “làm dịu mặt nước” giữa Washington và London, trong bối cảnh bất đồng xoay quanh mong muốn của chính quyền Trump về Greenland.
Johnson nhấn mạnh “mối quan hệ đặc biệt” Mỹ–Anh vẫn có thể và sẽ được duy trì. Ông kể rằng mình đã nói với Trump “sứ mệnh” hôm nay là khuyến khích đối thoại, tìm đồng thuận, giống như hai nước từng làm trong quá khứ. Ông cũng cho biết Thủ tướng Anh Keir Starmer đã công khai phản đối ý định của Trump và Johnson đánh giá bài phát biểu đó là “well done”.
Nhưng cùng lúc, Johnson cũng đưa ra một lát cắt mang tính ý thức hệ: ông nói Mỹ và Anh đều đang đối mặt những “thách thức nội bộ”, một “crisis of self-doubt” – khủng hoảng tự nghi ngờ – làm suy yếu thịnh vượng và an ninh lâu dài. Ông công kích các “định chế tinh hoa” đã dạy giới trẻ nhìn lịch sử chủ yếu qua “tội lỗi”, khiến bản sắc và tự tin của phương Tây bị bào mòn. Thông điệp ấy vang vọng bài phát biểu trước đây của Phó tổng thống JD Vance ở Munich: mối đe dọa lớn nhất “không phải từ bên ngoài”, mà “từ bên trong”.
Davos dưới bóng ba chữ: Nobel – Ukraine – Greenland
Davos vốn là sàn diễn của kinh tế, đầu tư, và những cái bắt tay “đúng nghi thức”. Nhưng năm nay, không khí như bị phủ thêm một lớp sương chính trị dày đặc: Trump phủi tay với Nobel và gọi nó là thứ “Na Uy kiểm soát”; Kremlin xác nhận đặc phái viên Putin sẽ gặp phái đoàn Mỹ để bàn Ukraine bên lề; Lavrov thì chỉ vào Greenland để nói NATO đang rạn; còn Mike Johnson bay tới London để “dỗ sóng” nhưng lại gióng lên hồi chuông về khủng hoảng bản sắc trong lòng phương Tây.
Từ một góc nhìn, đây là những mẩu tin rời. Nhưng đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một bức tranh liền mạch: thế giới đang bước vào thời kỳ mà giải thưởng hòa bình có thể bị hạ xuống thành lời bông đùa, hòa đàm được truyền qua các đường dây kín, và liên minh quân sự bị thử thách bởi những câu hỏi tưởng như “không thể xảy ra” – chỉ vì một hòn đảo băng giá mang tên Greenland.