Không cạnh tranh với Hồng Kông về cảng biển, thương mại và tài chính, Macao t́m được lối phát triển cho riêng ḿnh: thuốc phiện, gái điếm và cờ bạc.
Macao – Miền đất hứa
Macao là điểm trung chuyển quan trọng giữa Nhật và Ấn Độ thế nhưng ngay gần đó, Hồng Kông đă xây dựng được hệ thống cảng tốt hơn, Macao t́m được lối phát triển cho riêng ḿnh: thuốc phiện, gái điếm và cờ bạc.
Khi ông Hendrik de Leeuw, một tác giả người Hà Lan, đến thăm Macao vào những năm 1930, ông nói đến Macao như nơi tập trung của mọi tầng lớp tiện dân trên thế giới, những hàng hóa tạp nham, phụ nữ hoang dă và dữ tợn hơn bất kỳ nơi nào trên thế giới. Nói chung, ông coi nó như một địa ngục.
Thế nhưng đến gần đây, sự phát triển của Macao đă mang đầy màu sắc Địa Trung Hải với nhiều nhà thờ Thiên Chúa giáo, tiệm cafe nối tiếp nhau dưới bóng cọ…Doanh thu từ thuế cao hơn gấp đôi ngân sách. Macao cũng mang đến phúc lợi cho người dân thông qua nhiều h́nh thức, ví dụ vào năm 2011, mỗi người Macao nhận được 875USD/người, tỷ lệ thất nghiệp dưới 3%.
Ông Paulo Azevedo, tổng biên tập của báo Macau Business và nhiều tạp chí địa phương khác, khẳng định: “Cái Las Vegas làm trong 75 năm, chúng tôi chỉ mất có 15 năm.” Dù vậy, cuộc chạy đua gấp rút khiến thành phố c̣n thiếu nhiều thứ, hệ thống taxi, đường sá, dịch vụ nhà ở và y tế. Ông Avezedo nói: “Để chữa răng tốt, tôi phải sang tận Thái Lan.”
Sự phát triển của ṣng bạc đă sắp xếp lại trật tự của cuộc sống và công việc nơi đây, theo cách khác với nhiều nơi khác. Au Kam San, thành viên của Hội đồng lập pháp Macao, người đồng thời cũng đang tham gia giảng dậy tại cấp phổ thông trung học, chia sẻ: “Sinh viên của tôi từng nói với tôi: “Em có thể đi làm ở ṣng bạc ngay bây giờ và kiếm nhiều tiền hơn cả giáo viên.””
Cách bến phà không xa, tỷ phú Steve Wynn có một khu tổ hợp 2 khách sạn, nơi tỷ lệ doanh thu tính trên mỗi mét vuông cửa hàng Louis Vuitton cao hơn bất kỳ cửa hàng Louis Vuitton nào trên thế giới. Ở trong cái thế giới xa xỉ này, mọi khách hàng đều có thể được đối xử như Tổng thống hay ngài chủ tịch.
Để chăm sóc khách hàng một cách tốt nhất, tỷ phú Wynn đă quan tâm rất kỹ đến phong thủy và quan niệm về may mắn của người Trung Quốc. Khi ông chủ khách sạn phát hiện ra rằng số lượng pḥng riêng trong các spa tại khách sạn là 4, tương đương với số tử trong quan niệm của người Trung Quốc, lập tức 4 cánh cửa giả được bổ sung dọc theo lối hành lang để có được con số 8, tức là chữ phát – phát tài. Trong khách sạn, tỷ phú Wynn cho xây dựng riêng một khu dành cho phong thủy. Cứ mỗi giờ một lần, khách du lịch tụ tập ở khu sảnh của khách sạn, trên trần nhà sẽ mở ra một cái lỗ. Khách sẽ nh́n thấy h́nh ảnh một con rồng mắt đỏ lao ra, nhảy múa và phả khói. Sau đó một cây lộc vàng trồi lên và khách ném tiền xu lẻ vào để lấy may.
Đă từ rất lâu rồi, việc chơi đỏ đen kiếm vận may đă trở nên phổ biến trong lịch sử Trung Quốc. Ông Desmond Lam, giáo sư marketing tại University of Macau, nói: “Chính phủ thường đưa ra quy định chống lại các tṛ đỏ đen thế nhưng cuối cùng chính quan chức chính phủ chơi nhiều nhất. Họ sẽ mất chức, bị bỏ tù nhưng xu thế vẫn tiếp diễn.”
Ông Lam cho biết: “Khi tôi lớn lên, gia đ́nh tôi thường chơi cờ bạc, trong các ngày nghỉ, đám tang, và v́ thế tôi muốn t́m hiểu: Tại sao các cộng đồng người Trung Quốc chơi cờ bạc.” Sau 6 năm nghiên cứu và khảo sát, ông Lam chỉ ra mỗi một bàn chơi cờ bạc như một trận chiến nhỏ, trận chiến giữa khoa học và niềm tin. Theo ông, nó đă trở thành một phần của văn hóa. Ông chia sẻ một số quan niệm phổ biến: “Để giúp may mắn hơn, hăy mặc đồ lót màu đỏ và bật sáng hết điện lên trước khi rời nhà. Để tránh thua bạc, tránh gặp bà xơ và nhà sư trên đường đến ṣng bạc. Không bao giờ đi vào ṣng bạc bằng cửa chính, hăy đi cửa bên.”
Các tỷ phú tranh nhau “đất vàng” Macao
Macao – thành phố của những ước mơ luôn tràn ngập mùi nước hoa, x́ gà và dầu gội đầu. Người chơi cờ bạc Trung Quốc hiếm khi uống rượu khi họ đang tập trung chơi.
Ông Lam chia sẻ về quan niệm của người Mỹ và Trung Quốc: “Người Mỹ thường cảm thấy họ luôn kiểm soát được số phận thế nhưng người Trung Quốc coi cái quyết định số phận của họ được quyết định bởi yếu tố bên ngoài.” Theo quan điểm của người Trung Quốc, thị trường chứng khoán và bất động sản cũng chẳng khác ṣng bạc là mấy. Nhà khoa học nghiên cứu về hành vi, ông Weber và Christopher Hsee đă so sánh về cách người Trung Quốc và Mỹ tiếp cận với rủi ro tài chính. Họ phát hiện ra rằng người Trung Quốc thường tự cho ḿnh cẩn trọng hơn người Mỹ thế nhưng trên thực tế, người Trung Quốc trong rất nhiều trường hợp c̣n dám mạo hiểm hơn người Mỹ rất nhiều.
Không ai nhắc đến Macao mà không thể không nhớ đến ông trùm cờ bạc Stanley Ho. Người đàn ông nay đă ngoài 90 tuổi, nổi tiếng với không ít vụ hẹn ḥ các vũ công khi c̣n trẻ, nhảy tango cực siêu và được đưa rước khắp Hồng Kông bằng xe siêu sang Rolls Royce với biển số HK-1. Sau khi bố của ông mất toàn bộ tài sản trên thị trường chứng khoán, ông khởi đầu với một công ty kinh doanh tại Macao sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Ông kể lại: “Đến cuối cuộc Chiến tranh Thế giới, tôi đă kiếm được hơn 1 triệu USD trong khi khởi đầu tôi chỉ có 10 USD.”
Ông mở rộng hoạt động kinh doanh sang hàng không, bất động sản và đóng tàu. Năm 1962, ông và các đồng sự đă bắt đầu xây dựng đế chế kinh doanh cờ bạc và giành được thế độc quyền kéo dài suốt 40 năm, đưa ông trở thành một trong những người giàu nhất châu Á.
Đă nhiều năm chính phủ các nước ngoài hoài nghi về khả năng ông Ho có mối quan hệ quá chặt chẽ với tội phạm có tổ chức người Trung Quốc. Các nhà quản lư đă cố gắng cản trở nỗ lực phát triển ṣng bạc của ông tại Mỹ và Úc. Năm 2009, chính quyền bang New Jersey khẳng định rằng liên doanh giữa MGM Resorts International và công ty cờ bạc của con gái Stanley Ho không thể thành lập được bởi họ muốn tránh công việc kinhdoanh liên quan đến nhân vật thuộc diện “có vấn đề”. Hơn thế nữa, sau đó chính quyền bang New Jersey c̣n chỉ cho MGM một lựa chọn: cắt mối quan hệ với gia đ́nh Stanley Ho hoặc mất cổ phần tại ṣng bạc ở Atlantic. MGM đă chọn Macao và nay đang bán cổ phần tại ṣng bạc Atlantic City.
Đế chế độc quyền của ông Stanley Ho chấm dứt vào năm 2002, 3 năm sau khi chính phủ Trung Quốc nắm quyền kiểm soát Macao, nhiều đối thủ nước ngoài ồ ạt nhảy vào để xin giấy phép mở ṣng bạc. Ṣng bạc đầu tiên phải kể đến Sands Macao được xây dựng bởi tỷ phú Sheldon Adelson từ Las Vegas, người được Forbes vinh danh người giàu thứ 7 tại Mỹ. Phong cách làm việc của tỷ phú Sheldon Adelson khác hoàn toàn với Stanley Ho. Trong khi ông Ho tránh tuyên bố về quyền lực, Adelson thường tự xưng ông là nhà đầu tư vĩ đại nhất mọi thời đại ở Trung Quốc.
Là con trai của một tài xế xe buưt nghèo đến từ đất nước Lithuania xa xôi, ông lớn lên tại ngoại ô của Boston, trải nghiệm qua rất nhiều công việc, thành công lúc có lúc không, từ việc dọn dẹp đồ trong toa lét ở khách sạn cho đến bán chất hóa học. Cuối cùng sau khi qua nhiều nghề và kiếm được số vốn kha khá, ông biến khách sạn Sands Hotel tại Las Vegas thành trung tâm hội nghị lớn nhất Mỹ đồng thời đưa ra chiến lược kinh doanh riêng, kết hợp ṣng bạc với trung tâm hội nghị.
Cách đây khoảng hơn 1 thập kỷ, ông thể hiện thái độ thèm khát rơ rệt với Macao, cửa ngơ vào Trung Quốc và ông đă thành công trong việc gây ảnh hưởng với chính trường Trung Quốc bằng cách nói nhiều đến sức mạnh của ông đến Đảng Cộng ḥa tại Mỹ. Ông tuyên bố với mọi người rằng Macao sẽ giúp ông đến ngày nào đó c̣n giàu có hơn cả Bill Gates và Warren Buffett.
Ông đă dồn lực vào giành phần tại Macao. Tháng 5/2004, do có thông tin đồn đoán về việc sẽ được nhận xèng chơi bạc miễn phí, hàng ngh́n người đă tụ tập trong ngày khai trương ṣng bạc Sands. Đám đông tụ tập ḥ hét điên cuồng, họ lao vào khi các cánh cửa vừa mở ra. Ṣng bạc của ông trùm Adelson đă khởi đầu như vậy đó.
Chỉ trong 1 năm, Sands Macao đă lấy lại được toàn bộ chi phí xây dựng, khoảng 265 triệu USD, ông trùm Adelson nghĩ đến việc tái hiện lại chuỗi ṣng bạc Las Vegas Strip tại khu vực cửa biển giữa hai đảo ở Macao. Ṣng bạc Venetian Macao trị giá 2,4 tỷ USD được xây dựng với quy mô hoành tráng gấp nhiều lần Las Vegas Venetian, diện tích ṣng bạc bên trong lớn nhất thế giới.
Không giống với Las Vegas, nơi phần lớn lợi nhuận đến từ các máy đánh bạc, ¾ lợi nhuận của ngành kinh doanh cờ bạc tại Macao đến từ các vụ chơi bạc lớn trong pḥng VIP, các con bạc khát máu đắm ḿnh suốt ngày đêm. Ṣng bạc hoạt động nhờ rất nhiều vào không ít đổi tượng trung gian bên ngoài bởi Macao vẫn chịu khá nhiều hạn chế về quy định từ chính phủ Trung Quốc.
Ví dụ, sẽ là bất hợp pháp nếu quảng cáo về hoạt động chơi cờ bạc tại Trung Quốc đại lục, công dân Trung Quốc cũng không được mang quá 3 ngh́n USD trong mỗi chuyến đi đến Macao. Làm việc với bên trung gian, mọi vấn đề sẽ được giải quyết. Bên trung gian sẽ đi t́m kiếm khách hàng giàu có khắp Trung Quốc, cấp hạn mức tín dụng cho họ và sau đó làm công việc thu nợ.
Như vậy, ai muốn chơi cờ bạc với bao nhiêu tiền cũng được hỗ trợ, miễn chịu khoản phí nhất định. Và những ai muốn mang lượng tiền mặt bí mật ra khỏi Trung Quốc, họ không c̣n lựa chọn nào khác ngoài cầu cứu người trung gian. Một quan chức hay giám đốc điều hành với khoản tiền đen lớn và muốn giấu giếm, người đó có thể đổi sang chip dùng để chơi và cuối cùng vẫn lấy được ngoại tệ “sạch”.
Ngọc Diệp
Theo TTVN/TheNewYorker
Đằng sau cuộc chiến tranh giành tiền bạc và quyền lực ở "đất vàng" Macao
