Các đồng minh thuyết phục ông Trump 'không tấn công Iran'

[troopy]

Israel, Arab Saudi, Qatar, Oman và Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đã cảnh báo ông Trump về hậu quả kéo dài nếu tập kích Iran, dường như khiến ông ngừng quyết định vào phút chót.

"Chúng tôi muốn các vấn đề được giải quyết thông qua đối thoại", Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan nói trong cuộc họp báo ngày 15/1 ở Istanbul. "Hy vọng Mỹ và Iran sẽ giải quyết bất đồng giữa họ thông qua các bên trung gian hoặc đối thoại trực tiếp. Chúng tôi đang theo dõi sát diễn biến tình hình".

Báo Anh Guardian cho biết Thổ Nhĩ Kỳ cùng Arab Saudi, Qatar và Oman đã vận động, kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump không ra lệnh tập kích Iran ngay vào "phút chót". Các quốc gia này cho rằng cuộc tấn công của Washington vào Tehran sẽ gây ra xung đột lớn, khó giải quyết trên khắp khu vực Trung Đông.


Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Mar-a-Lago, bang Florida ngày 3/1. Ảnh: AP

Báo Mỹ New York Times dẫn nguồn tin từ một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho hay Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 15/1 cũng đã đề nghị Tổng thống Trump hoãn "bất cứ kế hoạch tấn công quân sự nào vào Iran".

Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận ông Trump đã điện đàm với ông Netanyahu, nhưng không tiết lộ nội dung cụ thể.

Ông Trump vài ngày qua đã đe dọa sẽ tập kích Iran nếu có thêm người biểu tình ở nước này thiệt mạng. Tuy nhiên, những cảnh báo từ các đồng minh ở Trung Đông "dường như đã giúp thuyết phục ông Trump hủy chiến dịch tập kích vào phút chót", theo Guardian.

Báo này cho hay Arab Saudi thậm chí còn phát tín hiệu rằng họ sẽ từ chối cho phép Mỹ sử dụng không phận để tiến hành bất kỳ cuộc không kích nào nhắm vào Iran.

Ngoại trưởng Arab Saudi Faisal bin Farhan hôm 15/1 tiếp tục thảo luận vấn đề này với các đối tác Oman, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran. Động thái này diễn ra khi quan hệ Iran với các nước Vùng Vịnh được cải thiện.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Leavitt cho hay Tổng thống Trump và đội ngũ cố vấn của ông tiếp tục thảo luận với chính quyền Iran để cảnh báo rằng nếu có thêm người biểu tình thiệt mạng, "hậu quả sẽ rất nghiêm trọng".

"Chỉ Tổng thống Trump mới biết ông sẽ làm gì tiếp theo và một nhóm rất nhỏ cố vấn nắm được kế hoạch của ông", Leavitt nhấn mạnh.

Các cuộc biểu tình ở Iran khởi phát từ ngày 28/12/2025, do giới thương nhân không hài lòng với tình hình kinh tế Iran và đồng rial mất giá. Biểu tình sau đó lan ra nhiều địa phương ở Iran và biến thành các cuộc đụng độ bạo lực với lực lượng an ninh.

Giới chức Iran cáo buộc "các đặc vụ khủng bố" Israel và Mỹ đang kích động bạo loạn, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ và nói rằng Tehran đang "đánh lạc hướng dư luận khỏi những vấn đề nội bộ".

Giới chức Iran cho hay ít nhất 109 thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng, nhưng chưa công bố thống kê về thương vong trong các cuộc biểu tình. Trong khi đó, các nhóm nhân quyền cho rằng ít nhất 2.677 người đã thiệt mạng.

Iran rạng sáng 15/1 đóng cửa không phận, cấm mọi máy bay qua nước này, trừ các chuyến bay quốc tế đến và đi được Tehran cho phép. Động thái này khiến bầu trời Iran trong sáng qua vắng bóng máy bay, trong khi lưu lượng hàng không tại các quốc gia láng giềng vẫn nhộn nhịp, theo dữ liệu của FlightRadar24.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari tuần này tuyên bố rằng những thách thức trong khu vực "đòi hỏi tất cả chúng ta phải quay trở lại bàn đàm phán".

Tổng thống Trump hôm 14/1 dường như dịu giọng hơn khi nói rằng "hành động sát hại người biểu tình tại Iran đã chấm dứt", nhưng cho biết ông vẫn "theo dõi và xem xét khả năng Mỹ sử dụng biện pháp quân sự".

VietBF@sưu tập