Nga phô diễn dàn khí tài: Từ vũ khí siêu vượt âm tới tên lửa tầm trung hậu INF

[Romano]

Siêu thanh, tàu ngầm, oanh tạc cơ cùng một số thế hệ vũ khí mới được triển khai sau khi Nga chấm dứt lệnh hoãn hiệp ước vũ khí hạt nhân INF.
Từ sâu trong các bãi thử quân sự đến đáy đại dương, từ hầm phóng ngầm cho tới boong tàu ngầm, hàng trăm quả tên lửa của Nga luôn ở trạng thái sẵn sàng phóng từ các hệ thống liên lục địa cơ động đường bộ cho tới khí tài siêu vượt âm được thiết kế để xuyên thủng mọi mạng lưới phòng thủ. Các bệ phóng trải rộng khắp lãnh thổ, tàu ngầm hạt nhân lặng lẽ tuần tra đại dương, còn oanh tạc cơ chiến lược có thể xuất kích trong vài phút.

Ngày nay, lực lượng tên lửa của Nga được đánh giá là một trong những kho vũ khí đa dạng và tinh vi bậc nhất thế giới, kết hợp di sản kỹ thuật từ thời Liên Xô với những đột phá công nghệ mới: từ ICBM nhiên liệu rắn nâng cấp, phương tiện lượn siêu vượt âm Avangard tới các hệ thống thế hệ mới sẵn sàng đi vào hoạt động trong kỷ nguyên hậu INF.

Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga - Xương sống răn đe hạt nhân
RVSN là trụ cột của bộ ba răn đe hạt nhân Nga, gồm các hệ thống tên lửa đất đối đất tầm liên lục địa và tầm trung. Trong lịch sử, Liên Xô và Nga phân chia công tác thiết kế tên lửa chiến lược cho nhiều viện nghiên cứu, tạo nên một lực lượng vừa bổ trợ vừa cạnh tranh về công nghệ. Hiện nay, hơn 95% khí tài của RVSN là mới hoặc đã nâng cấp.

Trung tâm của kho tên lửa đạn đạo liên lục địa ICBM cơ động là Topol-M và Yars do Viện Công nghệ Nhiệt Moscow phát triển. Topol-M (1997-2012) mang một đầu đạn hạt nhân có sức nổ megaton, trong khi Yars (2009) mang 3-6 đầu đạn hạt nhân độc lập MIRV, mỗi đầu đạn từ 100 - 300 kiloton. Hầu hết được đặt trên bệ phóng nhiều trục do Nhà máy Minsk sản xuất, và Yars đang dần thay thế toàn bộ Topol-M, vốn sẽ được chuyển đổi thành tên lửa đẩy vũ trụ Start-M.

Khác với thế hệ đầu như V-2 của Đức hay R-1 của Liên Xô, vốn mang đầu đạn liền thân gây giảm độ chính xác, tên lửa hiện đại có đầu đạn tách, mang mồi bẫy và khả năng cơ động (MARV) để né đánh chặn.

Niềm tự hào siêu vượt âm của Nga “Avangard” là hệ thống ICBM UR-100NUTTH gắn phương tiện lướt siêu vượt âm cơ động, triển khai từ năm 2019. Với tốc độ cực cao và khả năng đổi hướng liên tục, hiện Avangard chưa có đối thủ sánh ngang.Sarmat – tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) hạng nặng nhiên liệu lỏng do Cục thiết kế Makeyev phát triển có thể mang nhiều Avangard hoặc 10-14 đầu đạn thông thường. Nó có thể bay qua Nam Cực để tránh lưới phòng thủ phương Bắc. Trọng tải phóng 10 tấn giúp Sarmat thay thế RS-20V Voyevoda (SS-18 “Satan”), biểu tượng hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh.

Sau khi Nga rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) ngày 1/8/2025, tên lửa siêu vượt âm Oreshnik do Viện Công nghệ Nhiệt Nga phát triển sẵn sàng được đưa hoạt động chỉ trong vài tuần. Dự kiến sẽ được triển khai tại miền Tây nước Nga và Belarus, hệ thống này sẽ làm thay đổi cán cân chiến lược châu Âu.

Sức mạnh từ đại dương – Thành phần hải quân của lực lượng chiến lược
Lực lượng răn đe trên biển của Nga dựa vào hai loại SLBM: Bulava nhiên liệu rắn và R-29RMU nhiên liệu lỏng.

Bulava, có nguồn gốc thiết kế từ Yars và Topol-M, được triển khai trên tàu ngầm hạt nhân lớp Borei. Hiện có 7 chiếc Borei đang hoạt động và dự kiến sẽ tăng lên 12 chiếc vào cuối thập niên 20. Mỗi Bulava mang 6 đầu đạn nhiệt hạch và mỗi tàu có 16 tên lửa, tương đương 96 đầu đạn mỗi tàu.

R-29RMU vẫn phục vụ trên tàu lớp Project 667BDRM, mang 4-10 đầu đạn tùy cấu hình. Các tàu này sẽ được loại biên vào cuối thập kỷ, nhưng R-29RMU có thể tiếp tục được dùng hoặc chuyển đổi thành tên lửa đẩy vũ trụ.

Sức mạnh cơ động – Thành phần không quân chiến lược
Không quân chiến lược Nga là nhánh linh hoạt nhất của bộ ba hạt nhân, vừa có khả năng tấn công tầm xa vừa mở rộng ảnh hưởng ra ngoài lãnh thổ. Kho vũ khí gồm tên lửa đạn đạo phóng từ trên không và tên lửa hành trình.

Kinzhal - vũ khí siêu vượt âm phóng từ tiêm kích đánh chặn MiG-31K là điểm nhấn. Máy bay đóng vai trò tầng đẩy đầu, đưa tên lửa lên tốc độ Mach 2 trước khi tách ra, sau đó Kinzhal bay theo quỹ đạo gần đạn đạo, có thể cơ động giai đoạn cuối để né phòng thủ. Hệ thống này có thể mang đầu đạn thường hoặc hạt nhân.

Bên cạnh đó là đội oanh tạc cơ Tu-95MS và Tu-160, mang tên lửa hành trình Kh-101 tầm 5.000 km, đủ sức đánh trúng mục tiêu ở bất cứ đâu trên thế giới.

Lá chắn chiến lược – Phòng thủ tên lửa và chống vệ tinh
Ngoài bộ ba tấn công, Nga sở hữu các hệ thống chiến lược bảo vệ lực lượng và làm tê liệt năng lực không gian của đối phương.

Mạng lưới phòng thủ tên lửa bao quanh Moscow A-135M có nhiệm vụ đánh chặn tên lửa đạn đạo liên lục địa và tên lửa siêu vượt âm hướng vào thủ đô. Tên lửa đánh chặn 53T6M được triển khai tại 5 trận địa tạo thành vòng tròn bảo vệ trung tâm chính trị và chỉ huy.

Hệ thống chống vệ tinh Nudol được thiết kế để tiêu diệt vệ tinh quỹ đạo thấp phục vụ do thám, dẫn đường hoặc liên lạc của đối phương. Sau nhiều cuộc thử nghiệm, Nudol được cho là đã sẵn sàng triển khai khi khủng hoảng xảy ra.

Định hình lại địa chính trị răn đe
Các lực lượng chiến lược của Nga tạo thành một hệ thống nhiều tầng, gắn kết chặt chẽ: Lực lượng Tên lửa chiến lược (RVSN) đảm bảo khả năng đáp trả hạt nhân, hải quân cung cấp tầm bắn toàn cầu và khả năng sống sót cao, không quân mang lại tính cơ động và linh hoạt chiến thuật.

Quyết định tháng 8/2025 từ bỏ lệnh cấm tên lửa tầm trung đánh dấu bước ngoặt, mở đường cho các hệ thống như Oreshnik tiến gần hơn tới các khu vực trọng yếu, thay đổi cán cân ở châu Âu và xa hơn. Đối với Moscow, đây không chỉ là bổ sung hỏa lực mà còn là tái định hình bản đồ răn đe.

Từ Avangard siêu thanh đến Burevestnik chạy bằng năng lượng hạt nhân, Nga đang kết hợp di sản kỹ thuật Liên Xô với công nghệ thế hệ mới, tạo nên một trong những kho vũ khí tên lửa đa dạng và uy lực nhất thế giới, bảo đảm thế chủ động chiến lược trong kỷ nguyên cạnh tranh cường quốc mới.