Sau khi được phóng thích, việc đầu tiên ông Giao nghĩ đến là về quê. Về để gây dựng gia đ́nh, giúp vợ nuôi con cái v́ trong những năm đi làm điệp viên nhà cửa ông đă bấn nát lắm rồi. Vậy mà chuyện về quê của ông cũng không dễ dàng. Đến đâu ông cũng bị bắt, bị chất vấn đủ thứ chuyện.
Ông luôn bị chất vấn như: Tại sao là nhân vật phản động, vừa bị xét xử lại được ra? Rồi trốn trại à?... Lại phải nhờ vả, lại phải liên hệ với cán bộ trên Hà Nội mà ông đă hợp tác, đă cung cấp thông tin và được họ bảo lănh, ông mới được tha. Mỗi lần như vậy nhanh cũng mất một tuần, chậm th́ mất nửa tháng. Nhưng trớ trêu là chuyện của ông bị bắt và xét xử th́ được hệ thống thông tin truyền thông nhắc quá nhiều. Vậy nên cái tên Trần Ngọc Giao, quê ở Mỹ Trọng, Mỹ Xá, Nam Định tham gia một tổ chức phản động không c̣n xa lạ, đến cả trẻ con cũng biết.
Ông Trần Ngọc Giao
Sau những năm tháng đi làm điệp viên, nhà cửa ông bấn nát vô cùng. Đặc biệt sau ngày ông ra tù th́ gia đ́nh đă kiệt quệ hẳn. Không ai thèm giúp đỡ, cưu mang, chơi bời v́ sợ mang tiếng trong đó có cả họ hàng. Cay nghiệt quá, ông định quay lại Hà Nội xin cái giấy để minh oan thế nhưng ông cũng không có thời gian làm được điều đó v́ lúc này kiếm cái ăn cho vợ con là cần hơn cả.
Lao vào ruộng, vườn, lúc thư rỗi ông lại kéo cái xe cút kít 2 bánh không bi lên bến Giá Nứa Nam Định làm thuê. V́ lư lịch xấu nên ngay tại bến này ông cũng không được ai cho vào đội xe. Ông đành ngồi chầu ŕa, chờ thiên hạ có việc hết ông mới t́m được việc cho ḿnh. Do ông khỏe, làm ăn cẩn thận, không đ̣i hỏi nhiều nên ai cũng quư, ông có việc làm thường xuyên. Sau mỗi ngày làm việc, có đồng nào ông lại quầy quả quay về đong gạo nuôi vợ con chờ mùa thu hoạch tới.
4 năm trôi qua, gia cảnh đă ổn, đă có cái ăn không sợ đói nữa, chấp nhận điều ong tiếng ve và sự cư xử không mấy thiện cảm của hàng xóm láng giềng ông lại định quẩy quả lên Hà Nội để minh oan cho ḿnh. Thế nhưng chưa kịp thực hiện th́ đùng một cái, năm 1963 lại có trát đánh về quê, ông lại bị bắt đi tù. Ông bị bắt đưa lên Bảo Thắng, Lào Cai, ngày đi phát rừng trồng cây, tối về học chính trị. Sáu năm nhanh chóng qua, cơ thể ông gầy sụt, tiều tụy, đến năm 1969 ông lại được trả tự do, t́m đường về quê.
Lần trở về quê này nhà cửa ông cũng không c̣n nữa, tan hoang hết cả rồi. Vợ ông không chịu đựng được trước miệng lưỡi thế gian đă bồng bế con chạy lên tận miền sơn cước Hà Giang để náu thân. Sụt sùi khóc cho cuộc đời cơ cực của ḿnh, vét nốt những đồng bạc c̣n lại ông lại lóc cóc nằm đường, nằm chợ lên miền biên ải t́m vợ.
T́m được vợ, trong những tiếng nấc ngẹn ngào của người vợ vốn đă chấp nhận nhiều tủi nhục ông lại khóc lần nữa v́ ba trong số những đứa con c̣n lại của ông th́ một đứa đă phải cho một gia đ́nh người dân tộc nuôi c̣n hai đứa kia cũng phải đi ở cho nhà khác để kiếm miếng cơm trong lúc sắp chết đói. Lại đi xin lại con, ông lao vào tăng gia sản xuất. Vốn khỏe, người có công đất không phụ, ông lại có của ăn của để, lại tiếp tục nuôi vợ con cùng những điều tiếng xấu xa đeo đuổi tiếp theo nơi miền quê mới.
Lên đến Hà Giang, do mải làm ăn, do sợ quá rồi nên ông Giao cũng không c̣n để tâm đến việc minh oan nữa. Ông quan niệm, đă đến tuổi này, đến nước này th́ thiên hạ bảo sao chịu vậy. Thế nhưng cuộc sống đă không cho ông được b́nh yên.
Ông có 10 người con, ai cũng phải chịu ấm ức do bố để lại, đứa nào cũng sẵn sàng chấp nhận dù không biết thực hư chuyện của bố ra sao và đứa nào cũng chịu tai ương do lư lịch của ông cả. Trong 10 người con của ông có Trần Ngọc Quỳnh, anh này vốn lái xe cho một công ty giống cây trồng đóng trên địa bàn. Dù tai tiếng của người cha thế nào nhưng trong công việc anh luôn tận tụy. Cuộc đời lái xe kiếm sống của anh với những cung đường heo hút miền biên viễn Hà Giang chưa để xẩy ra một vụ tai nạn nào. Do quá tŕnh làm việc, do tính cách của anh nên chi bộ Đảng cơ quan muốn đưa anh vào đội ngũ của Đảng.
Ba lần được đề xuất, 3 lần cơ quan cử người về quê xác minh lư lịch nhưng anh đều không được kết nạp với lư do lư lịch người bố xấu quá. V́ muốn được đứng trong hàng ngũ của Đảng nên Quỳnh đă nói với ông: "Giờ chúng con đă lớn, nhà cửa đă ổn định, nếu thật sự bố không làm gián điệp th́ bố đi minh oan cho ḿnh và minh oan cho chúng con với. Chúng con cơ cực qúa rồi, muốn vào Đảng cũng không được"! Nghe con nói vậy, ngọn lửa minh oan và cần phải minh oan cho ḿnh, cho con cái đă bùng cháy trong ông.
Niềm vui trở lại...
Đút túi ít tiền mà con cái gom góp đưa cho, ông t́m về quê, t́m lại người cộng sự duy nhất ở Nam Định mà trước đây tổ chức đă giới thiệu cho ông. Người này, trước đây, khi nào có t́nh thế bất trắc xẩy ra th́ ông có thể gặp trực tiếp để bàn phương án đối phó và đảm bảo tính mạng cho ḿnh. Thế nhưng, người cộng sự ngày ấy của ông đă thuyên chuyển lên Hà Nội, làm một chức vụ khá to của ngành. Ông lại lên Hà Nội, t́m gặp lại người ấy (V́ lư do tế nhị, cho phép không nêu tên-PV), khi nghe ông kể, người ấy bảo sao bác không minh oan sớm. Những người ngày xưa chứng giám cho việc làm của bác hiện không c̣n nhiều. Hồ sơ lư lịch th́ lâu quá rồi, sợ khó đấy.
Chiếc bằng khen, vật chứng để ông Giao minh oan cho ḿnh trước xă hội và gia đ́nh
Không chịu dừng ở đấy, ông t́m vào Bộ Nội vụ. Tại đây ông gặp một quan chức khá to của ngành. Nghe ông tŕnh bầy, người ấy giật ḿnh bảo với ông: "Chết, vụ C.30 nổi tiếng như vậy đến nay vẫn có người chưa được minh oan cơ à".
Việc minh oan cho ông đă được người ấy chỉ đạo trực tiếp và giao cho Công an Hà Nội và được giao cho Pḥng hồ sơ an ninh thẩm tra. 4 chiến sỹ có kinh nghiệm, có tŕnh độ gồm Nguyễn Trường Giang, Đồng Văn Thành, Nguyễn Thế Chiến và Hoàng Thị Ngọc Yến đă sưu tầm, đọc, tra cứu 35 tập hồ sơ, mỗi tập dầy khoảng 300 trang, kể cả viết tay và đánh máy. Việc tra cứu hoàn tất, hồ sơ được chuyển lên, ông Giao đă được minh oan bằng một Bằng khen do Thứ trưởng thường trực Bộ Công an Nguyễn Khánh Toàn (Lúc đó là Tổng cục trưởng Tổng cục I) ghi rơ: "Đă có thành tích giúp đỡ ngành Công an trong đấu tranh chuyên án gián điệp Mỹ C.30 ( Trần Minh Châu tức Cập) từ tháng 3/1955 đến tháng 10/1958".
Cuộc đời ông sau những tai tiếng giờ mới được thảnh thơi, con cái ông từ đây bắt đầu được cất nhắc vào các vị trí của các ngành đang tham gia. Nghe chuyện ông Giao, tôi không hiểu tại sao một thân phận như vậy, khổ ải v́ tai tiếng đến không thể sống nổi ấy lại vẫn sống, vẫn vươn lên làm tốt trách nhiệm của ḿnh với gia đ́nh, với xă hội. Không ca thán, không nhiêu khê, vẫn tin ở đời c̣n một tấm ḷng và một sự thực nên 10 người con vẫn tiếp tục được ông nuôi dạy, trưởng thành và ai cũng có một vị trí, một công việc có ư nghĩa trong xă hội.
Trong đớn đau, tủi nhục nhưng ông vẫn vươn lên, nuôi dạy con cái thành người. Ông đă có 17 đứa cháu nội ngoại và có 6 chắt. Riêng một đứa cháu nội của ông, cách đây 3 năm đă thi đỗ 3 trường đại học nhưng cháu đă quyết định học an ninh để theo cái nghề mà ông đă từng tham gia.
Ông thật ḷng nói không trách ai v́ hiểu một điều rằng trong chiến tranh những chuyện nhầm lẫn như vậy vẫn thường xẩy ra. Đă xác định cống hiến cho Tổ quốc th́ đâu nề hà gian khó, những ngày ông bị hiểu nhầm phải sống trong tủi cực cũng là một một cuộc chiến đấu. Cuộc chiến đấu không chỉ cho bản thân ông mà cho lẽ phải và ông luôn tin lẽ phải bao giờ cũng chiến thắng, giống như ngày xưa ông đă không nghe theo lời người bạn đi làm gián điệp cho Pháp, Mỹ mà nhất quyết đi theo cách mạng.
Đức Tuyền
theo nguoiduatin
Chuỗi ngày cơ cực của người điệp viên oan trái
