Đảng Cộng hòa bất đồng về chính sách thuế của ông Trump

[goodidea]

Các nghị sĩ Cộng hòa bất đồng về cách triển khai chính sách thuế của Tổng thống Trump, khi ngân sách chính phủ đang có nhiều hạn chế.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 6/2 cho biết Tổng thống Donald Trump đã liệt kê những ưu tiên về thuế ông muốn thực hiện trong nhiệm kỳ hai với một nhóm nghị sĩ Cộng hòa. Ông Trump muốn tiếp tục duy trì các ưu đãi thuế trong Đạo luật về giảm thuế và việc làm (TCJA) triển khai hồi nhiệm kỳ đầu năm 2017. Nhiều chính sách trong số này dự kiến hết hạn vào cuối năm nay.

Về các ưu tiên thuế cho nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump thúc đẩy triển khai miễn thuế với thu nhập từ làm thêm giờ, tiền tip và an sinh xã hội, xóa bỏ một lỗ hổng đang được các quỹ đầu tư sử dụng để giảm mức thu nhập chịu thuế. Những ưu tiên khác còn có "xóa bỏ mọi khoản giảm thuế đặc biệt dành cho chủ sở hữu đội thể thao là tỷ phú" và "giảm thuế cho các sản phẩm sản xuất tại Mỹ".

Các nghị sĩ Cộng hòa đang lên phương án triển khai nghị trình của ông Trump. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, chủ tịch Ủy ban Tài chính và Thuế vụ Hạ viện (WMC) Jason Smith muốn tích hợp nghị trình vào một dự luật toàn diện. Nỗ lực này đang gặp trở ngại từ chủ tịch Ủy ban Ngân sách Hạ viện Jodey Arrington cùng các nghị sĩ có quan điểm cứng rắn về ngân sách như Chip Roy, do lo ngại tác động tiềm ẩn đến ngân sách.


Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 7/2. Ảnh: AP

Phe Cộng hòa nhìn chung nhất trí gia hạn TCJA thêm 10 năm, nhưng ngân sách liên bang sẽ mất nguồn thu khoảng 4.200 tỷ USD, theo ước tính từ Văn phòng Phân tích Thuế thuộc Bộ Tài chính Mỹ.

Các lãnh đạo Cộng hòa tại Hạ viện đã liệt kê những đề xuất giúp tiết kiệm 1.000 tỷ USD trong thập niên tới, tuy nhiên, nhóm Freedom Caucus cực hữu yêu cầu ít nhất phải gấp đôi con số này. Nghị sĩ Roy, thành viên Freedom Caucus, muốn cắt giảm 2.500 tỷ USD, con số ông Arrington cho là "mục tiêu xa vời".

Tại cuộc họp kín của đảng Cộng hòa ở Doral, bang Florida tháng trước, chủ tịch WMC Smith đưa ra ước tính là 5.500 tỷ USD. Các nghị sĩ Cộng hòa ngày 6/2 nhất trí con số thấp hơn 4.700 tỷ USD, nhưng mức này chỉ đủ cho việc duy trì TCJA, không thể triển khai thêm biện pháp cắt giảm thuế nào khác.

Việc các nghị sĩ Cộng hòa đưa ra con số thiệt hại 4.700 tỷ USD cho thấy họ ngầm thừa nhận sẽ phải từ bỏ thứ gì đó khi thực hiện chính sách thuế của ông Trump, Liam Donovan, chiến lược gia đảng Cộng hòa, nhận định với Politico. "Rõ ràng phải có sự đánh đổi. Đơn giản là bạn không thể nhồi nhét tất cả vào dự luật".

Theo ông Arrington, chỉ có hai cách để hạn chế tác động từ dự luật là điều chỉnh chính sách thuế và cắt giảm chi tiêu. Nghị sĩ này nhiều lần đề xuất cải cách chương trình chăm sóc y tế Medicare để giảm bớt chi phí, khiến phe trung dung trong đảng Cộng hòa lo ngại có thể trái ý Tổng thống Trump.

Sau khi đắc cử, ông Trump tháng 12/2024 tuyên bố sẽ giúp chính quyền liên bang hoạt động hiệu quả hơn và không định can thiệp vào các phúc lợi như chương trình an sinh xã hội hay Medicare để cắt giảm chi tiêu công.

Các lãnh đạo đảng Cộng hòa có kế hoạch sử dụng nguồn thu từ thuế quan thương mại để bù đắp tổn thất từ dự luật cắt giảm thuế. Nhiều nghị sĩ hoài nghi tính khả thi của phương án này.

Chủ tịch Hạ viện Johnson thừa nhận có bất đồng trong đảng Cộng hòa. "Đang có một số cuộc tranh luận nội bộ về cách bù đắp tổn thất từ việc gia hạn chính sách thuế và thực hiện các ưu tiên khác", ông Johnson nói với báo giới ngày 10/2.

Ông Johnson vẫn theo đuổi chiến lược "một dự luật lớn", bởi đây là phương án có khả năng được thông qua cao nhất tại Hạ viện, nơi đảng Cộng hòa chỉ chiếm thế đa số sít sao 218-215.

Ngoài bất đồng nội bộ tại Hạ viện, phe Cộng hòa tại lưỡng viện còn có quan điểm khác nhau về cách giải quyết đề xuất về thuế từ Tổng thống. Hạ viện muốn có một dự luật toàn diện. Thượng viện ưu tiên chiến lược song song, gồm một dự luật về biên giới, năng lượng và quốc phòng, và một dự luật khác về thuế.

Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện Lindsey Graham ngày 7/2 công bố dự luật tăng chi tiêu 85,5 tỷ USD mỗi năm trong 4 năm cho chính sách biên giới và an ninh quốc gia, lùi nghị trình thuế vào dự luật cuối năm. Mức tăng này sẽ được bù đắp bởi các khoản cắt giảm tương ứng.

Động thái diễn ra bất chấp ông Johnson trước đó kêu gọi các thượng nghị sĩ Cộng hòa hãy để Hạ viện "dẫn đầu nỗ lực". AP mô tả cách tiếp cận khác nhau khiến đảng Cộng hòa tại lưỡng viện như đang ganh đua để xem bên nào có tiến triển nhiều nhất hướng đến mục tiêu mà Tổng thống Trump đề ra.

Ủy ban Ngân sách Thượng viện sẽ họp thảo luận và bỏ phiếu về dự luật trong tuần này. Các ủy ban quốc hội có hạn chót ngày 7/3 để phản hồi họ sẽ tăng hay giảm chi tiêu thế nào theo yêu cầu trong dự luật.

Dự luật được đề xuất theo quy trình điều chỉnh ngân sách, cho phép chỉ cần đa số phiếu tại Thượng viện để thông qua, yếu tố đảng Cộng hòa đã nắm trong tay, thay vì phải cần 60 trên 100 phiếu thượng nghị sĩ. Quy trình này giúp đảng Cộng hòa tránh nguy cơ bị đảng Dân chủ trì hoãn dự luật bằng cơ chế tranh luận không ngừng (filibuster).

VietBF@sưu tập