Nhiều khu phố Sài Gòn ngày nay ít thấy có chó chạy rong ngoài đường.
Nguyên nhân chính là do bọn trộm cướp chó hoành hành chớ không phải vì chuyện sợ chó dại hay ý thức vệ sinh văn minh đô thị. Người có nuôi chó thì khẩu hiệu bây giờ là “Ðời đời căm thù bọn bắt chó.” Còn với người đạp phải phân chó ở vỉa hè, công viên thì “Nhiệt liệt chào mừng dân bắt chó”.

Anh Trương Hoa, nhà doanh nghiệp trẻ và con chó Phú Quốc tên Nô đoạt giải hoa hậu chó Việt Nam 2012. (Hình: Trần Tiến Dũng/Người Việt)
Tuy nhiên, dù là ít thấy chó chạy rong, dân Sài Gòn khá giả thì lại đua nhau nuôi chó nhằm khoe giàu, khoe sang. Có thể kiếm đủ loại chó quí hiếm đắt tiền ở thị trường chó Sài Gòn, từ con chihuahua nhỏ xíu đã có giá gần chục triệu bạc, đến con chó Nhật giống mới. Bên cạnh hai loại chó thời thượng nêu trên còn thì những giống chó ngoại khác như bẹcgiê, phốc, Bắc Kinh... vẫn rất được người Sài Gòn ưa chuộng.
Nói về chuyện nuôi chó thời thượng, có một tay thợ điện nhà ở khu Bình Thới là đáng cười méo miệng. Bởi vì trong cảnh nhà thiếu trước hụt sau, vậy mà mỗi lần phối giống và nhờ bác sĩ thú y đỡ đẻ cho con chó chihuahua là hết cả vài triệu bạc, nhưng con chó cưng nhà anh hết hư thai rồi lại đến đẻ non, chưa bao giờ anh cầm được trong tay cái số tiền bán chó con.
Anh nói: “Người ta có con gái gả cho Ðài Loan, Ðại Hàn kiếm chút cháo, mình có con chó ngoại quốc thì lo gì không kiếm được tiền bù lỗ.”

Vẻ dũng mãnh của một con chó vện Phú Quốc. Loại chó cưng được người Sài Gòn ưa chuộng hiện nay. (Hình: Trần Tiến Dũng/Người Việt)
Tương tự như anh, có một ông bán quán cà phê ở Tân Bình, nghe lời khuyên nuôi chó kiếm chút cháo của một người bạn nên rước về một cặp chó ngoại, giống được ưa chuộng ở Mỹ, chó Golden Retriever. Nuôi đâu được một thời gian thì cả hai con đều bị liệt chân sau. Chán đời, ông đem cặp chó cột ở gốc cây trước cửa quán. Ai đi ngang thấy tình cảnh của hai con chó tội nghiệp quá nên hỏi thăm, ông nói. “Chích ngừa, thuốc bổ, thịt bò, thịt gà gì tôi cũng chu toàn cho nó vậy mà nó phụ lòng tui. Bán thịt nó thì không đành, đành gánh của nợ vậy chớ làm sao”.
Vào lúc mà kinh tế Việt Nam suy thoái toàn diện, không có gì khó hiểu khi một số người lao động bỏ tiền tiết kiệm nuôi chó ngoại với hy vọng kiếm chút cháo, noi gương đổi đời nhờ công thức: Bán chó + mua đất = đại gia.
Ðiểm qua các loại chó ngoại làm cảnh đang có mặt ở Việt Nam đúng là không thiếu giống gì, chó Bắc cực Alaskan Malamute, chó Bulldog Anh-Pháp, chó Foxhound, Dingo... tùy theo nguồn nhập cảng mà có giá vàng chỉ hay vàng cây, có khi đơn giản hơn cứ theo giá đôla trước, sau đó mới tính chuyện coi chó.
Ngày trước, muốn tìm một con chó để nuôi thường thì người ta ra chợ chó trên đường Lê Hồng Phong hoặc Bến Chương Dương. Ngày nay thì cứ lên mạng Internet thì sẽ tìm thấy vô số trang web chó, cứ chọn mặt gởi vàng rồi a lô, có người đưa cục cưng bốn chân đến nhà ngay lập tức.
Loại chó được cả giới đại gia, người bình dân ưa chuộng nhất hiện nay là chó Phú Quốc. Sau 117 năm bị lãng quên, thông tin về việc hai con chó Phú Quốc tên Ðốm và Vện được đại diện đi du đấu đại hội chó giống FCI quốc tế ở Paris làm bùng nổ thị trường chó Phú Quốc ở Việt Nam.
Tất nhiên ở góc độ yêu chó giống khôn xứ Việt ta, điều này là đáng mừng vì đã cứu mạng không biết bao nhiêu con chó Phú Quốc khỏi số phận thịt luộc, rựa mận, xáo măng ở các tiệm thịt cầy. Nhưng mặt trái của việc chó Phú Quốc biến thành hàng hiệu số một này dẫn đến một hệ quả là chó giả, chó nhái và càng có nguy cơ giống chó săn cực kỳ tinh khôn, có một lịch sử làm bạn đường trung thành với người nông dân miền Nam này biến thành một loại chó lai tạp theo thị hiếu.
Tìm hiểu về phong trào “phục sinh” chó Phú Quốc ở Sài Gòn, chúng tôi được Bác Sĩ Huỳnh Thanh Ngọc, giám đốc bệnh viện thú cưng Pet Care, giới thiệu gặp anh Trương Hoa. Anh Hoa vốn là một ông chủ trẻ của một xí nghiệp tư doanh ngành nhựa. Như nhiều người khác, ban đầu anh thích các giống chó ngoại, sau thì lại mê chó Phú Quốc.
Anh cho hay, như là cái duyên đặc biệt, con chó Phú Quốc đầu tiên anh mua để giữ xí nghiệp, sau có người từ đảo mang về một con chó cái, nó ốm bệnh chỉ còn là bộ xương, thương nó anh nhận mua với giá 80 triệu, chưa kể tiền trị bệnh hơn cả chục triệu nữa, như để trả ơn anh, con chó cái ấy hiện nguyên bộ khung xương tuyệt đẹp của giống chó Phú Quốc. Tên chó là con Nô.
Nhiều chuyên gia hàng đầu cho rằng hiện không còn nhiều chó Phú Quốc đúng tiêu chuẩn và khuyên anh nên giữ lấy giống. Lần mới nhất ra Hà Nội hồi Tháng Tư dự thi con Nô lại đoạt ngôi hoa hậu. Anh Trương Hoa cho biết thêm. “Bây giờ nhiều người nuôi, nhiều trại chó Phú Quốc kể cả ở ngoài đảo cũng không chắc con chó đẹp nhất của mình có bao nhiêu phần trăm thuần chủng, bao nhiêu là lai tạp. Tôi quyết chí chọn lọc lại giống chó quí này của Việt Nam. Tôi tin là nếu thật lòng thì chắc chắn giống chó này sẽ không phụ mình.”
Chúng tôi vào một trang web rao vặt, chấm một số điện thoại rồi bấm máy. Chủ trại chó ở miệt Gò Ðen khoe liền miệng là ở chỗ ông chỉ có chó Phú Quốc đưa về từ đảo, không có chó Phú Quốc Sài Gòn. Không chờ chúng tôi thắc mắc, ông tiếp tục trình bày là chó Phú Quốc-Sài Gòn là chó lai tới mấy đời F, lai từ chó cỏ, đến chó xoáy Thái Lan... Cuối cùng ông rao, mới đưa từ đảo về một con vện vàng sáu tháng tuổi đẹp ngất trời giá $1,400.
Nghe xong cái giá con vện của ông chúng tôi muốn nghẹn họng và sực nhớ là trên web của ông chỉ rao bán chó Phú Quốc dành cho khách VIP nên ậm ờ cho qua chuyện bằng cách hẹn ngày đi xem. Ông nói bồi thêm rằng, đường vô trại ông khó đi, nếu đi xe hơi thì cho biết trước để ra đón đưa vào bãi gởi chớ dạo này bọn giao thông kiếm ăn dữ lắm. Chúng tôi bấm tiếp các số điện thoại trang trại chó Phú Quốc khác, đâu đâu người ta cũng “hồ hởi-phấn khởi hét đưa giá chó tới trời”.
Thậm chí có nơi còn nói thiệt, rất thiệt thà là: Có một con mực Phú Quốc 10 tháng tuổi, đang bệnh, đã đi thú y, nếu mua để giá bèo bảy triệu, nếu không lấy liền, chó hết bệnh thì đừng có mơ giá đó nhé.
Chúng tôi phóng xe ra chợ chó Lê Hồng Phong để hy vọng tìm một con chó nhà nghèo dễ mua, dễ nuôi. Mấy tiệm chó trên đường này lúc nào cũng đầy nhóc, tùy theo giống ngoại hay chó ta mà người ta nhốt trong lồng sắt bóng láng hay cột rối nùi một bầy chó nhốt.
Trước cửa một tiệm chó, chúng tôi bắt chuyện với một cặp vợ chồng dáng trí thức. Ông chồng đeo kiếng cận nặng độ nói. “Nhà thích nuôi chó lắm. Lúc làm nghề dạy học thì nuôi một con, rồi mất dạy, lấy nhà làm nghề giữ xe. Trước nuôi cả bốn con giờ mất sạch.”
Bà vợ nói chen vào: “Mất nhanh như chớp đấy ông à, thế ông cũng mất chó hử, có thử đi chuộc chưa, nhà tôi đi khắp nơi rồi mà chẳng tung tích gì.”
Khi biết chúng tôi định tìm một con chó Phú Quốc vừa túi tiền về giữ nhà, ông cựu giáo viên nói: “Ấy, mình giữ nó chứ trông gì chuyện nó giữ mình, giữ nhà gì được. Người xưa nói khuyển mã có tình là đúng cho thời xưa, chớ thời này đến cái tình của con chó cũng bị cướp ông à.”
Rồi đôi vợ chồng giáo viên này lên tiếng khuyên chúng tôi đừng nên mơ chó ngoại, chó Phú Quốc làm gì, cứ tìm một con chó cỏ xấu xí, ngu si nào đó mà nuôi cho được việc, nếu lỡ có bị bọn săn chó dí súng điện cướp mất thì cũng không mất ngủ vì xót của, xót tình.
Trần Tiến Dũng/Người Việt