USA DHS “quay xe” vụ dừng PreCheck: Hành khách thở phào, Global Entry vẫn bấp bênh

[Gibbs]

Sáng Chủ nhật 22/2/2026, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) khiến nhiều hành khách giật mình khi tuyên bố sẽ tạm dừng TSA PreCheck—dịch vụ “đi cửa nhanh” vốn được dân bay thường xuyên coi như phao cứu sinh—trong bối cảnh một đợt “partial government shutdown” chỉ ảnh hưởng riêng DHS. Thông tin ban đầu nói PreCheck cùng Global Entry sẽ ngừng lúc 6:00 sáng (giờ miền Đông). Nhưng rồi, chỉ ít lâu sau, DHS lại phải “đi lùi”: PreCheck không bị đóng đồng loạt như đã nói. “Một lời nói ra, bốn ngựa đuổi không kịp.” Trong ngành hàng không, một câu thông báo sai có thể biến thành hàng ngàn phút xếp hàng.

Sau khi làn sóng thắc mắc lan nhanh, phía TSA cho biết họ sẽ đánh giá theo từng trường hợp và điều chỉnh vận hành tùy thay đổi nhân sự. Nói cách khác: PreCheck vẫn chạy, nhưng nơi nào thiếu người thì có thể co giãn, thay đổi cách tổ chức làn ưu tiên.

Thực tế ngay trong buổi sáng Chủ nhật, hành khách tại khu vực Washington, DC vẫn thấy làn TSA PreCheck hoạt động ở Ronald Reagan Washington National (DCA) và Dulles International (IAD)—một chi tiết càng làm rõ sự “lệch nhịp” giữa thông báo và hiện trường.

Global Entry: còn bỏ ngỏ, và nỗi lo ở cửa khẩu
Trong khi PreCheck được giữ lại, tình trạng Global Entry lại trở thành dấu hỏi lớn. Đây là chương trình giúp hành khách “thông quan nhanh” khi nhập cảnh Mỹ, dựa nhiều vào kiosk tự động. Nếu bị gián đoạn, hệ quả dễ thấy nhất sẽ là tăng thời gian chờ ở passport control và hải quan, nhất là khi lượng khách quốc tế dồn cục.

Nhiều người lo không phải vì “mất tiện lợi”, mà vì hệ thống sân bay—vốn đã mong manh khi đông khách—rất dễ kẹt dây chuyền: chậm ở nhập cảnh kéo theo chậm nối chuyến, rồi chậm hành lý, rồi chậm cả lịch bay.

“Dây chuyền đứt một mắt, cả guồng quay khựng lại.”

Điều khó hiểu: hai chương trình này vốn tự nuôi bằng phí thành viên
Điểm khiến ngành du lịch phản ứng mạnh là: PreCheck và Global Entry đều được tài trợ bằng phí người dùng, không phải kiểu “ăn ngân sách miễn phí”.
PreCheck có giá khoảng 76,75–85 USD cho 5 năm, và đã vượt 20 triệu thành viên hoạt động (năm 2024).
Global Entry thu 120 USD cho 5 năm, với hơn 12 triệu người tham gia.
Gộp lại, hệ “Trusted Traveler” của DHS bao phủ hơn 40 triệu hành khách đã được thẩm tra—một con số đủ để hiểu vì sao chỉ cần “rụng” một mắt xích, sân bay có thể thành biển người.

Hiệp hội Du lịch Mỹ lên tiếng mừng vì DHS giữ PreCheck, đồng thời thúc giục đừng “đụng” Global Entry: các chương trình này vừa tăng hiệu quả soi chiếu, vừa giảm tắc nghẽn, lại tự trang trải bằng phí, nên “không có lý do” để treo vội.

Shutdown chỉ đánh vào DHS: vì sao lại căng đến mức này?
Sự hỗn loạn lần này đến từ một partial shutdown chỉ tác động lên DHS, sau khi Quốc hội không đạt thỏa thuận tài trợ vì bế tắc quanh chính sách cưỡng chế nhập cư.
Phía Dân chủ thúc đẩy các hạn chế/giám sát mới đối với những cơ quan như ICE và CBP sau các vụ việc gây phẫn nộ, trong đó có thông tin về hai công dân Mỹ bị bắn chết tại Minneapolis trong năm nay.
Phía Cộng hòa phản đối nhiều đề xuất siết này, đồng thời gây áp lực theo hướng cứng rắn hơn với các “sanctuary cities”.

Khi chính trị kéo co, người đứng giữa thường là dân thường—và ở đây là hành khách với vali lăn và chuyến bay nối chuyến. “Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết.”

Cắt cả “escort ưu tiên” cho nghị sĩ: DHS nói để tập trung soi chiếu hành khách
DHS cũng thông báo tạm dừng dịch vụ “courtesy and family escorts” tại sân bay dành cho thành viên Quốc hội, với lý do việc này “rút nhân lực khỏi nhiệm vụ quan trọng là sàng lọc hành khách”. TSA nhấn mạnh việc tạm dừng nhằm để nhân viên tập trung vào mục tiêu “giữ an toàn bầu trời nước Mỹ”.

Cùng lúc, hàng chục ngàn nhân sự thiết yếu vẫn phải làm việc: ước tính khoảng 63.000 nhân viên TSA tiếp tục trực mà không nhận lương trong giai đoạn shutdown—một thực tế vừa gây áp lực tinh thần, vừa tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt nhân lực nếu kéo dài.

Noem: “Khó nhưng cần thiết” — và làn sóng chỉ trích “đừng lấy hành khách làm con tin”
Bộ trưởng DHS Kristi Noem mô tả đây là các quyết định “khó nhưng cần thiết” để giảm thiệt hại do giới chính trị gây ra, nhấn mạnh shutdown có hậu quả thật ngoài đời, ảnh hưởng gia đình nhân viên DHS và còn đụng tới an ninh quốc gia.
Ở chiều ngược lại, một số dân biểu Dân chủ chỉ trích DHS “trừng phạt hành khách” và “cố tình phá hỏng việc đi lại”.
Lãnh đạo ngành du lịch cũng thẳng thừng: dù là Dân chủ hay Cộng hòa, đừng biến trải nghiệm TSA/CBP thành công cụ mặc cả. “Hành khách phải được ưu tiên, không phải bị đem ra làm đòn bẩy.”

Nếu làn PreCheck bị đóng, những người đã ghi danh sẽ phải quay lại xếp hàng và soi chiếu tiêu chuẩn, đồng nghĩa thời gian chờ có thể phình nhanh vào giờ cao điểm. Với Global Entry, tác động còn khó đoán hơn vì phụ thuộc kiosk tự động và nhân sự hỗ trợ; nhưng kịch bản dễ thấy là ùn ứ cửa khẩu, kéo theo dây chuyền trễ chuyến.

May cho hành khách, PreCheck đã được “giữ lại” sau cú rối loạn. Nhưng bài học còn nguyên: trong hệ thống hàng không, thứ đáng sợ không chỉ là bão tuyết hay trục trặc kỹ thuật—mà đôi khi là một quyết định chính trị… phát ra rồi lại thu về, để lại phía sau một buổi sáng hỗn mang.