Middle East Cập nhật tình hình mới nhất: Trung Đông “rung chuyển” sáng 4/3/2026: rocket từ Lebanon, mưa tên lửa – drone, và eo biển Hormuz gần như “tắt thở”

[Gibbs]

1) Miền Bắc Israel lại hú còi: rocket từ Lebanon bay qua biên giới
Rạng sáng Thứ Tư 4/3/2026 (giờ địa phương), quân đội Israel thông báo họ phát hiện nhiều rocket bay từ Lebanon sang lãnh thổ Israel. Còi báo động đã vang lên ở miền Bắc Israel trước khi các loạt đạn này vượt biên giới. Theo thông tin phía Israel, “phần lớn” rocket bị Không quân Israel/Phòng không đánh chặn; một quả khác rơi xuống khu vực gần đó, và “không có thương vong” được ghi nhận.

Đáng chú ý: đây không chỉ là câu chuyện “một vài quả rocket” kiểu ăn miếng trả miếng. Khi còi báo động đã vang lên, người dân sẽ lại phải chạy hầm, hoạt động dân sự bị gián đoạn, trường lớp – bệnh viện – đường sá đều vận hành trong trạng thái “nghe tiếng còi là tim đập nhanh hơn tiếng trống lân”. Và mỗi lần như vậy, đường biên Israel–Lebanon lại giống một sợi dây đàn bị kéo căng: chỉ cần thêm vài nấc nữa là đứt.

2) Israel phát cảnh báo sơ tán ở Nam Lebanon: “rời ngay, không quay lại”
Song song với diễn biến rocket, Israel cũng liên tiếp đưa ra các cảnh báo/ra lệnh sơ tán đối với nhiều làng – thị trấn ở miền Nam Lebanon, nói rõ các đợt không kích nhằm vào vị trí của Hezbollah có thể xảy ra “cận kề”, và yêu cầu dân thường rời khỏi khu vực nguy hiểm (có nơi nhắc phải cách tối thiểu khoảng 1.000 mét).

Các đợt cảnh báo kiểu này thường kéo theo một chuỗi hệ lụy: người già không kịp thu dọn thuốc men; gia đình bồng bế con nhỏ, chở nhau bằng xe máy, xe tải; nhà cửa bỏ trống; chợ búa tê liệt; và quan trọng nhất là nỗi sợ “đi rồi có ngày về lại được không?”. Khi sơ tán không còn là “khuyến cáo”, mà thành “mệnh lệnh” lặp đi lặp lại, thì vùng biên trở thành một dải đất mà người dân sống bằng… trực giác sinh tồn.

3) Thương vong ở Lebanon tăng nhanh: Bộ Y tế báo ít nhất 50 người chết trong 2 ngày
Trong khi các cảnh báo sơ tán được phát đi, Bộ Y tế Lebanon cho biết ít nhất 50 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel trong vòng 2 ngày gần đây, và hàng trăm người khác bị thương. Một số báo cáo nêu thêm chi tiết về các đợt không kích rạng sáng, với thương vong tiếp tục tăng.

Các con số thương vong ở Lebanon thường gây tranh cãi vì nhiều lý do: tốc độ cập nhật, việc phân loại nạn nhân là dân sự hay thành viên vũ trang, và chênh lệch số liệu giữa các nguồn. Nhưng dù thống kê “chốt” ở mốc nào, thực tế vẫn là: bom rơi thì nhà sập, người chết, bệnh viện quá tải, và làn sóng di dời sẽ phình ra theo từng đợt nổ.

4) WHO cảnh báo “y tế bị kẹt giữa làn đạn”: 3 nhân viên cấp cứu thiệt mạng
Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng lên tiếng, cho biết có các nhân viên y tế/cấp cứu đã thiệt mạng khi đang làm nhiệm vụ, và cảnh báo xung đột ngày càng làm tê liệt dịch vụ y tế trong khu vực. Thông điệp chính của WHO: nhân viên y tế, cơ sở y tế, và bệnh nhân phải được bảo vệ theo luật nhân đạo quốc tế; nếu không, “vết thương chiến tranh” sẽ không chỉ nằm ở mặt trận mà lan vào từng phòng cấp cứu.


5) Phòng không hoạt động khắp Vùng Vịnh: Saudi bắn hạ drone, Kuwait có trẻ em thiệt mạng vì mảnh vỡ
Không chỉ Israel–Lebanon, làn sóng drone/tên lửa còn tạo áp lực phòng không lên nhiều nước vùng Vịnh.

Saudi Arabia: truyền thông/kênh tin quốc tế đưa tin Saudi đã đánh chặn và phá hủy nhiều drone xâm nhập không phận, với thông tin thay đổi theo từng đợt cập nhật.

Kuwait: có báo cáo về việc đánh chặn “mục tiêu trên không”, nhưng mảnh vỡ rơi xuống khu dân cư gây thương vong; đáng chú ý, một bé gái 11 tuổi được thông báo đã tử vong vì vết thương do mảnh văng.


6) Hormuz gần như “đóng băng”: tàu dầu nằm bờ, phí vận tải nhảy dựng, bảo hiểm chiến tranh bị cắt
Nếu phải chọn một điểm làm thị trường toàn cầu “đau tim”, thì đó là eo biển Hormuz: con “cổ chai” nối Vịnh Ba Tư với đại dương, nơi một phần rất lớn dầu thô và LNG của thế giới đi qua.

Những gì đang diễn ra được mô tả bằng các dấu hiệu cực mạnh:

Lượng tàu qua lại sụt nghiêm trọng; có dữ liệu cho thấy ngày bình thường có thể khoảng vài chục tàu dầu – hóa chất/ngày, nhưng có ngày chỉ còn vài chiếc.

Hàng loạt hãng bảo hiểm/hội bảo hiểm chiến tranh thu hẹp hoặc cắt bảo hiểm rủi ro chiến sự cho khu vực, khiến chủ tàu “không có bảo hiểm thì khỏi chạy”, vì lỡ bị đánh trúng là phá sản ngay trên biển.

Hệ quả tức thời: cước tàu tăng vọt, thị trường dầu – khí nhạy như da em bé; chỉ cần tin “đụng ở Hormuz” là giá nhảy.

Nói nôm na: chiến tranh không cần nổ ở giàn khoan, chỉ cần làm tuyến vận tải nghẽn là giá năng lượng tự tăng như nước triều. Và khi năng lượng tăng, mọi thứ đi theo: vận chuyển tăng, sản xuất tăng, giá hàng hóa tăng, cuối cùng là người dân ở rất xa Trung Đông… cũng cảm thấy “đắt đỏ” trong hóa đơn thường ngày.

7) Trump tung “bảo hiểm chiến tranh” cho tàu biển, nhắc khả năng hải quân hộ tống
Trước nguy cơ Hormuz bị “tê liệt vì sợ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông đã chỉ đạo cơ quan liên quan của Mỹ (DFC) triển khai bảo hiểm rủi ro chính trị và các bảo đảm tài chính cho hoạt động hàng hải, đặc biệt là dòng năng lượng qua vùng Vịnh; đồng thời nói Hải quân Mỹ có thể hộ tống tàu dầu qua Hormuz “nếu cần”.

Điểm quan trọng ở đây không chỉ là “hộ tống hay không”, mà là tín hiệu: Mỹ muốn dùng công cụ tài chính–bảo hiểm để kéo tàu quay lại tuyến đường, giảm hoảng loạn thị trường. Tuy nhiên, nhiều phân tích vẫn nhấn mạnh thực tế phũ phàng: trong chiến tranh, “bảo hiểm” có thể làm yên lòng sổ sách, nhưng không làm yên lòng thủy thủ khi rủi ro bị tấn công vẫn hiện hữu.

8) Vì sao Trung Quốc bị xem là “bên có thể hưởng lợi” từ lời kêu gọi bảo vệ Hormuz?
Khi Hormuz nghẽn, bên “đau” nhất thường là những nền kinh tế nhập khẩu năng lượng khổng lồ. Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu thô hàng đầu, đồng thời châu Á nói chung phụ thuộc nặng vào dầu – khí Trung Đông. Vì vậy, bất kỳ cơ chế nào giúp dòng năng lượng “chảy lại” sẽ trực tiếp hạ nhiệt rủi ro cho các nền kinh tế châu Á.

Trong bối cảnh đó, phía Trung Quốc đã kêu gọi các bên hạ thang và bảo đảm an toàn tuyến hàng hải Hormuz, nhấn mạnh tác động tiêu cực lên kinh tế toàn cầu nếu tuyến này bị gián đoạn.

Câu chuyện “ai hưởng lợi” thường gây tranh luận chính trị, nhưng trên lớp lợi ích kinh tế thuần túy: nếu thị trường được “bình ổn bằng hộ tống và bảo hiểm”, các khách mua lớn (đặc biệt ở châu Á) sẽ hưởng lợi vì rủi ro giá giảm, nguồn cung ổn định hơn.

9) Trung Quốc vừa kêu gọi dừng tấn công, vừa tung “thông điệp răn đe” kiểu… 5 bài học
Ở mặt ngoại giao, Trung Quốc nhấn mạnh thông điệp: tấn công quân sự không giải quyết tận gốc, cần quay lại đối thoại và tránh mở rộng xung đột. Reuters ghi nhận các cuộc điện đàm của Ngoại trưởng Trung Quốc kêu gọi chấm dứt các đợt tấn công và thúc đẩy giải pháp ngoại giao.

Cùng lúc, không gian truyền thông liên quan quân đội Trung Quốc cũng xuất hiện cách diễn đạt mang tính “đúc kết bài học” từ các đòn đánh của Mỹ–Israel. Có nguồn tin ghi lại dạng thông điệp “5 bài học”, đại ý nhấn vào: nguy cơ từ “kẻ thù bên trong”, sai lầm vì “tin mù quáng vào hòa bình”, thực tế lạnh lùng của “hỏa lực vượt trội”, ảo tưởng chiến thắng và kết luận tự lực là nền tảng cuối cùng.

Nói cách khác: một bên là ngoại giao kêu gọi hạ nhiệt; một bên là tuyên truyền nhấn “tự lực – cảnh giác nội bộ – chuẩn bị cho kịch bản tệ”. Hai đường này đôi khi nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng lại rất “đúng kiểu cường quốc”: ngoài mặt nói hòa, trong bụng tính đường dài.

10) Iran – Israel – Mỹ: chiến sự mở rộng và con số thương vong gây choáng
Ở phía Iran, có báo cáo từ một tổ chức nhân quyền có trụ sở ngoài Iran (HRANA) nói số dân thường thiệt mạng kể từ khi chiến sự bùng lên đã vượt 1.000 người, trong đó có trẻ em; đồng thời hàng nghìn người bị thương. Các số liệu dạng này thường được mô tả là “sơ bộ” và còn tiếp tục kiểm chứng.

Trong chiến tranh, con số luôn đi sau khói lửa. Nhưng chỉ riêng việc mốc “trên 1.000” xuất hiện trong các báo cáo đã đủ cho thấy mức độ khốc liệt và tốc độ leo thang. Và khi thương vong tăng nhanh, áp lực “kết thúc chiến dịch” cũng tăng theo—không chỉ vì đạo lý, mà vì sức chịu đựng xã hội và kinh tế.

11) Quốc hội Mỹ nóng lên vì “quyền tuyên chiến”: tranh cãi chiến dịch kéo dài bao lâu?
Trong nội bộ Mỹ, tranh cãi tập trung vào 3 câu hỏi:
(1) Có “mối đe dọa sắp xảy ra” đủ để hợp thức hóa hành động quân sự không?
(2) Mục tiêu cuối là gì: chỉ “phá năng lực quân sự” hay thay đổi chế độ?
(3) Chiến dịch sẽ kéo dài vài ngày, vài tuần, hay… thành “vũng lầy”?

Một số lãnh đạo đảng Dân chủ nói họ không thấy bằng chứng về mối đe dọa “imminent” qua các buổi briefing; đồng thời có nỗ lực thúc đẩy các nghị quyết nhằm tái khẳng định vai trò Quốc hội trong việc cho phép dùng vũ lực.

Trong khi đó, các nguồn tin chính trị–quốc phòng đưa ra bức tranh không đồng nhất về thời lượng chiến dịch: có người nghe “3–5 tuần”, có người cho rằng “mơ hồ và mở”.

Chiến tranh mà không có “điểm kết”, thì dù hỏa lực mạnh đến đâu cũng sẽ bị kéo xuống bởi: ngân sách, kho đạn, và sự mệt mỏi của cử tri.

12) Dân thường kẹt giữa chiến tranh: châu Âu cuống cuồng di tản, hàng không gián đoạn
Khi chiến sự lan rộng, một cuộc chiến khác nổ ra trong sân bay: chiến tranh “kiếm đường về nhà”. Nhiều quốc gia châu Âu triển khai các chuyến bay/điều phối để đưa công dân rời khỏi khu vực; có nơi dùng máy bay quân sự, có nơi thuê chuyến, có nơi nối hành trình vòng qua các điểm còn hoạt động. Báo chí quốc tế mô tả cảnh hàng nghìn người bị kẹt vì không phận đóng/mở thất thường và đường bay né vùng nguy hiểm.

Trong bức tranh đó, người dân thường rơi vào đúng “thế kẹt”:

Ở lại thì sợ tên lửa/drone và thiếu thông tin;

Rời đi thì không có chuyến bay, giá vé tăng, đường vòng dài, và đôi khi phải băng qua biên giới đường bộ.

Bom đạn rơi ở đâu thì khổ ở đó; nhưng “bóng chiến tranh” có thể phủ lên cả những người chỉ đi du lịch, du học, hay đi công tác—một buổi sáng thức dậy thấy mình mắc kẹt trong trang nhất thời sự.

13) Hiệu ứng dây chuyền lan tới châu Á: Thái Lan kêu gọi dân đừng “hoảng loạn tích xăng”
Chiến tranh ở Trung Đông nhưng người xếp hàng mua xăng lại có thể ở Bangkok. Tại Thái Lan, cơ quan năng lượng đã lên tiếng trấn an nguồn cung và kêu gọi người dân không hoard/tích trữ nhiên liệu, trong bối cảnh xuất hiện cảnh xếp hàng dài ở trạm xăng vì lo ngại giá tăng và gián đoạn vận tải.

Đây là phản ứng “tâm lý thị trường” rất điển hình: chỉ cần tin xấu về dầu – khí là người dân lập tức đổ ra cây xăng, làm nhu cầu tăng đột biến, khiến tình hình căng thẳng hơn dù nguồn cung thực tế chưa chắc thiếu. Chiến tranh, đôi khi thắng thua chưa rõ, nhưng “nỗi sợ” đã kịp tạo ra một cuộc khủng hoảng nhỏ ở bên kia bán cầu.

“Chưa đánh đã lo, đánh rồi càng lo”—lo cho người thân, lo cho đường về, lo cho giá xăng, lo cho bữa cơm. Và khi chiến tranh đẩy mọi thứ lên cùng lúc, thế giới rơi vào trạng thái rất khó chịu: vừa sợ tên lửa, vừa sợ hóa đơn.

Chiến tranh hiện đại không cần “đóng cửa toàn cầu”, nhưng chỉ cần làm nghẽn một cái cổ chai như Hormuz, hoặc làm không phận bất ổn, là đủ khiến mọi quốc gia—dù ở rất xa—cũng phải tính toán lại: dự trữ nhiên liệu bao nhiêu, di tản ra sao, bảo hiểm thế nào, và quan trọng nhất: câu chuyện này sẽ kéo dài đến khi nào.

Vì sao Trung Quốc có thể “hưởng lợi” khi Mỹ kêu gọi bảo vệ eo biển Hormuz?

Khi xung đột với Iran lan rộng, chi phí vận tải biển toàn cầu tăng vọt, đặc biệt là giá thuê siêu tàu chở dầu ở Trung Đông đã lên mức kỷ lục. Tình hình này khiến cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều lên tiếng kêu gọi bảo vệ an toàn tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Eo Hormuz là một “cổ chai” hàng hải ngoài khơi Iran, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, đồng thời vận chuyển khối lượng rất lớn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Iran tuyên bố sẽ tấn công bất kỳ con tàu nào cố đi qua, và thực tế đã có tàu trong khu vực bị trúng đòn tấn công. Vì lo ngại rủi ro, hoạt động hàng hải qua eo biển gần như tê liệt; dữ liệu theo dõi tàu từ MarineTraffic cho thấy khu vực này hầu như “trống rỗng”.

Nỗi sợ eo biển bị đóng kéo dài đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng, khiến các cường quốc muốn ổn định thị trường. Phía Trung Quốc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ninh kêu gọi các bên lập tức dừng hoạt động quân sự, tránh leo thang, đảm bảo tuyến hàng hải ở Hormuz an toàn và ngăn tác động xấu lên kinh tế toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đi xa hơn khi đề cập việc cung cấp “bảo hiểm và bảo đảm” cho tàu thuyền, đồng thời nói Hải quân Mỹ có thể hộ tống tàu chở dầu trong vùng Vịnh. Tuy vậy, các chi tiết cụ thể vẫn chưa rõ.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc được cho là bên có thể hưởng lợi nhiều nhất nếu dòng năng lượng qua Hormuz được “giữ thông suốt” trở lại: Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới và cũng là khách mua lớn nhất của dầu Iran. Một số đối thủ chính trị của Trump lập luận rằng điều này trông giống như Mỹ đang trợ cấp và bảo vệ các chuyến hàng dầu mà Trung Quốc hưởng lợi trực tiếp.

Không chỉ Trung Quốc, châu Á nói chung phụ thuộc mạnh vào Trung Đông: khu vực này lấy khoảng 60% dầu từ Trung Đông. Ngoài ra, Trung Quốc và Nhật Bản cũng là hai nước nhập khẩu LNG lớn hàng đầu thế giới, nên bất kỳ biến động nào ở Hormuz đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng và giá cả tại châu Á.

Châu Âu khẩn cấp di tản công dân mắc kẹt ở Trung Đông khi chiến sự leo thang

Nhiều quốc gia châu Âu đang gấp rút triển khai các kế hoạch sơ tán công dân khỏi Trung Đông khi cuộc chiến giữa Israel, Mỹ và Iran ngày càng leo thang. Hàng nghìn người châu Âu đang bị mắc kẹt trong khu vực khi nhiều tuyến bay bị đóng cửa hoặc hạn chế hoạt động vì lý do an ninh.

Vương quốc Anh đang phối hợp với các hãng hàng không để tăng cường các chuyến bay sơ tán. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết một số chuyến bay thương mại hạn chế đã được khôi phục từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Chính phủ Anh cũng sẽ triển khai một chuyến bay thuê riêng từ Oman, ưu tiên những người dễ bị tổn thương nhất như người già, trẻ em và các trường hợp khẩn cấp.

Pháp cũng đang chuẩn bị kế hoạch đưa công dân rời khỏi khu vực. Tổng thống Emmanuel Macron cho biết hai chuyến bay sơ tán đầu tiên đã được lên lịch khởi hành vào tối thứ Ba. Theo ước tính của Paris, có khoảng 400.000 công dân Pháp đang sinh sống hoặc làm việc tại Trung Đông, khiến công tác sơ tán trở nên phức tạp và quy mô lớn.

Tại Ý, Bộ Ngoại giao thông báo đã sắp xếp hai chuyến bay thương mại đặc biệt từ Oman về Rome để đưa khoảng 300 công dân trở về nước. Ngoài ra, một chuyến bay khác từ Abu Dhabi cũng đang được chuẩn bị để chở khoảng 200 người, trong đó có nhiều sinh viên tham gia chương trình World Students’ Connection tại Dubai. Chính phủ Ý cũng cho biết sẽ tổ chức thêm một chuyến bay từ Muscat vào ngày hôm sau để tiếp tục đưa công dân rời khỏi khu vực.

Cộng hòa Czech cũng đã bắt đầu các chuyến bay sơ tán bằng máy bay quân sự. Chiếc Airbus quân sự đầu tiên đã hạ cánh xuống sân bay Vaclav Havel ở Prague vào ngày 3/3 sau khi đón công dân từ Jordan, với sức chứa khoảng 40 hành khách. Hai chuyến bay khác dự kiến sẽ tiếp tục thực hiện trong ngày để đưa thêm người trở về.

Một hành khách trên chuyến bay sơ tán, ông Zdenek Viktorin, cho biết chuyến đi của gia đình ông vốn diễn ra bình thường cho đến khi chiến tranh bùng nổ. Ông nói rằng thật khó hiểu khi chỉ vài ngày trước các chính trị gia vẫn nói rằng các cuộc đàm phán đang tiến triển tốt, nhưng sau đó chiến sự lại nổ ra đột ngột. Nhận xét này phản ánh tâm trạng chung của nhiều người đang mắc kẹt trong khu vực: sự bất ngờ và lo lắng trước tình hình an ninh thay đổi quá nhanh.

Quân đội Trung Quốc nêu “5 bài học” từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran

Quân đội Trung Quốc cho rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran mang lại “năm bài học quan trọng”. Nhận định này được đăng tải trên tài khoản mạng xã hội X của một cơ quan truyền thông quân đội Trung Quốc vào ngày thứ Ba.

Trong một đồ họa đơn giản được công bố kèm theo bài đăng, phía Trung Quốc liệt kê năm “bài học” như sau:

Mối đe dọa chết người nhất: kẻ thù từ bên trong

Sai lầm tốn kém nhất: niềm tin mù quáng vào hòa bình

Thực tế lạnh lùng nhất: logic của hỏa lực vượt trội

Nghịch lý tàn nhẫn nhất: ảo tưởng chiến thắng

Sự dựa vào cuối cùng: tự lực tự cường

Những thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh quân đội Trung Quốc liên tục chỉ trích chiến dịch quân sự của Mỹ kể từ khi các cuộc tấn công bắt đầu vào cuối tuần trước. Các tài khoản truyền thông quân sự Trung Quốc đã đăng nhiều nội dung tuyên truyền trên mạng xã hội, bao gồm tranh biếm họa và video nhằm chỉ trích Washington.

Trong một hình ảnh được đăng chỉ vài giờ sau thông điệp về “năm bài học”, hình vẽ mô tả một người lính cầm dao rựa và dây xích, đứng trước biểu tượng Liên Hiệp Quốc bị phá vỡ, trong khi phía sau là cảnh trẻ em thiệt mạng. Hình ảnh này được chú thích bằng dòng chữ: “Kẻ hủy diệt hòa bình”, hàm ý chỉ trích vai trò của Mỹ trong các cuộc xung đột quân sự.

Quân đội Mỹ tuyên bố đã phá hủy 17 tàu chiến Iran, bao gồm cả tàu ngầm

Chỉ huy lực lượng Mỹ tại Trung Đông cho biết quân đội Mỹ đã phá hủy 17 tàu của Iran trong chiến dịch quân sự đang diễn ra, trong đó có cả một tàu ngầm đang hoạt động. Thông tin này được Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), công bố trong một đoạn video đăng tải trên mạng xã hội vào ngày thứ Ba.

Theo ông Cooper, chiến dịch của Mỹ đang tập trung vào việc tiêu diệt tất cả các hệ thống vũ khí có khả năng tấn công lực lượng Mỹ. Ông nói một cách ngắn gọn: “Chúng tôi đang bắn hạ mọi thứ có thể bắn vào chúng tôi.” Ông cũng cho biết các máy bay ném bom B-2 và B-1 của Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công chính xác nhằm vào mục tiêu của Iran.

Vị đô đốc này cho biết chiến dịch không chỉ nhắm vào các căn cứ và hệ thống tên lửa, mà còn nhằm vào lực lượng hải quân Iran. Theo ông, “chúng tôi cũng đang đánh chìm hải quân Iran — toàn bộ hải quân của họ.” Tính đến nay, lực lượng Mỹ đã phá hủy 17 tàu của Iran, bao gồm một tàu ngầm quan trọng mà ông mô tả hiện “đã bị thủng một lỗ lớn”.

Ông Cooper nói rằng trong nhiều thập niên qua, Iran thường xuyên quấy rối các tuyến vận tải hàng hải quốc tế. Tuy nhiên hiện tại, theo đánh giá của Mỹ, không còn tàu chiến Iran nào hoạt động trong khu vực Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz hay Vịnh Oman. Ông khẳng định chiến dịch sẽ tiếp tục cho đến khi các mối đe dọa đối với lực lượng Mỹ và các tuyến hàng hải quốc tế bị loại bỏ.

Những tuyên bố này được đưa ra sau bốn ngày kể từ khi Mỹ bắt đầu chiến dịch quân sự chống Iran mang tên “Operation Epic Fury”. Theo các quan chức Lầu Năm Góc, việc phá hủy lực lượng hải quân Iran là một trong những mục tiêu chính của chiến dịch.

Ông Cooper cũng tiết lộ quy mô chiến dịch hiện rất lớn, với hơn 50.000 binh sĩ Mỹ tham gia và hơn 200 máy bay chiến đấu đang hoạt động trong khu vực. Các cuộc không kích và tấn công quân sự đang được tiến hành liên tục suốt 24 giờ mỗi ngày.

Để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã phóng hơn 500 tên lửa đạn đạo và hơn 2.000 máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu trong khu vực, theo lời vị chỉ huy CENTCOM. Tuy nhiên ông cho rằng khả năng tấn công của Tehran đang suy giảm dần khi nhiều cơ sở quân sự và phương tiện chiến đấu của Iran đã bị phá hủy trong những ngày đầu của chiến dịch.

Pháp điều tàu sân bay hạt nhân Charles de Gaulle tới Địa Trung Hải khi chiến sự Trung Đông lan rộng

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo nước này sẽ điều tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân Charles de Gaulle cùng các tàu hộ tống đến khu vực Địa Trung Hải trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông ngày càng lan rộng sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

Trong bài phát biểu trên truyền hình tối 3/3, ông Macron cho biết quyết định này được đưa ra vì tình hình khu vực đang rất bất ổn và khó dự đoán trong những ngày tới. Ông nói đã ra lệnh cho tàu sân bay Charles de Gaulle, cùng các máy bay chiến đấu trên tàu và các tàu hộ tống, di chuyển tới Địa Trung Hải để sẵn sàng ứng phó với các diễn biến mới.

Nhà lãnh đạo Pháp nhận định các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran được tiến hành “ngoài khuôn khổ của luật pháp quốc tế”, điều mà Paris không thể ủng hộ. Tuy vậy, ông cũng chỉ trích Iran, cho rằng chính quyền Tehran phải chịu “trách nhiệm chính” đối với sự bất ổn kéo dài trong khu vực.

Ông Macron cảnh báo các cuộc tấn công vào Iran có thể tiếp tục trong những ngày tới và các đòn trả đũa từ phía Iran trên khắp Trung Đông cũng có khả năng gia tăng. Theo ông, nguy cơ leo thang vẫn rất lớn nếu các bên không nhanh chóng giảm căng thẳng.

Cùng với Đức và Vương quốc Anh, Pháp đã kêu gọi chấm dứt ngay các cuộc tấn công quân sự và quay trở lại con đường ngoại giao. Tổng thống Macron nhấn mạnh rằng hòa bình lâu dài trong khu vực chỉ có thể đạt được thông qua việc nối lại các cuộc đàm phán ngoại giao.

Ngoài việc điều tàu sân bay, Pháp cũng đã triển khai các máy bay chiến đấu Rafale, các hệ thống phòng không và máy bay cảnh báo sớm để bảo vệ không phận của các đồng minh trong khu vực. Paris cho biết những biện pháp quân sự phòng thủ này sẽ được duy trì “chừng nào còn cần thiết” để đảm bảo an ninh trong bối cảnh xung đột tiếp tục leo thang.

Các quyết định sai lầm kéo dài của Đại giáo chủ Ali Khamenei đã trực tiếp mở đường cho chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel.
1. Sai lầm trong đàm phán hạt nhân
Trong các cuộc thương lượng gần đây, Iran gần như công khai ý định duy trì năng lực tiến tới vũ khí hạt nhân. Tổng thống Donald Trump yêu cầu không làm giàu uranium trong nước – một đề xuất được xem là không quá đáng khi nhiều quốc gia vận hành điện hạt nhân bằng nhiên liệu nhập khẩu. Mỹ thậm chí đề nghị cung cấp nhiên liệu miễn phí.
Tuy nhiên, Tehran vẫn muốn duy trì hàng nghìn máy ly tâm tiên tiến và làm giàu uranium tới 20% – mức bao phủ phần lớn con đường kỹ thuật để tiến tới cấp độ vũ khí. Theo WSJ, các “nhượng bộ” của Iran thực chất chỉ nhằm giữ lại khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân khi cần thiết.
2. Trấn áp trong nước và vượt “lằn ranh đỏ”
Trong bối cảnh kinh tế suy sụp và biểu tình lan rộng, chính quyền Iran đáp trả bằng bạo lực quy mô lớn. Bài viết cho rằng việc đàn áp đẫm máu đã vượt qua “lằn ranh đỏ” mà ông Trump cảnh báo, khiến đối đầu trở nên khó tránh khỏi.
3. Đánh giá sai năng lực răn đe
Iran đã làm suy yếu chính chiến lược răn đe của mình:
• Các đợt tấn công tên lửa quy mô lớn vào Israel năm 2024 không gây hiệu quả như kỳ vọng, ngược lại tạo cơ hội để Israel phá hủy hệ thống phòng không Iran.
• Hezbollah – “chính sách bảo hiểm” của Tehran với kho tên lửa khổng lồ – bị suy yếu nghiêm trọng sau khi tham chiến kéo dài từ cuối năm 2023.
• Cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6 cho thấy Iran không đủ khả năng ngăn chặn các đòn tấn công chính xác của Israel.
Kết quả là khi chiến dịch Operation Epic Fury diễn ra, Mỹ và Israel tin rằng rủi ro đã có thể kiểm soát.
4. Đánh giá sai ông Trump
Giới phân tích phương Tây từng nghĩ ông Trump sẽ chấp nhận một thỏa thuận tương tự thỏa thuận hạt nhân năm 2015 thời Barack Obama. Nhưng thay vì thỏa hiệp, ông Trump coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu hoặc thay đổi chế độ mà Washington xem là đối thủ nguy hiểm nhất.
Chính các quyết định sai lầm của Khamenei – từ cố chấp giữ lựa chọn hạt nhân, tiêu hao lực lượng ủy nhiệm, để lộ điểm yếu phòng không cho tới trấn áp trong nước – đã phá vỡ thế cân bằng răn đe và tạo điều kiện cho Mỹ – Israel hành động với mức rủi ro thấp hơn nhiều so với trước đây.
Kết quả là gần như toàn bộ gia đình ông ta đã chết.
HENRY

IRAN: CON ĐƯỜNG ĐI TỚI SỰ SỤP ĐỔ.
(Viết cho những ai tưởng rằng Iran chỉ là nơi bán thảm, nhưng rồi ngỡ ngàng khi thấy họ có số nhà khoa học hạt nhân nhiều hơn cả tiệm phở ở Berlin)
Ngày xửa ngày xưa - khoảng hơn hai ngàn năm trước - có một xứ sở mang tên Ba Tư. Không chỉ hùng mạnh mà còn thơm lừng mùi nước hoa đàn hương trộn với quyền lực. Đế chế của họ trải dài từ Ấn Độ sang tận Hy Lạp, dân chúng mặc áo vạt chéo, nói năng tao nhã và gửi thư nhanh hơn cả bồ câu tình yêu. Họ có triết học, kiến trúc, và đặc biệt là một thứ gọi là “khoan dung tôn giáo” - khái niệm mà sau này nhiều nước vẫn chưa học được.
Rồi mọi chuyện bắt đầu rối tung khi Alexander Đại đế xuất hiện như soái ca đạp cửa vào Persepolis. Ông ta đốt luôn cung điện cho… ấm, rồi rút lui để lại một mớ di sản tan tành. Nhưng người Iran không vì thế mà tuyệt chủng văn hóa - họ đổi đế chế, đổi tôn giáo, nhưng vẫn giữ nguyên cái chất Ba Tư: duy mỹ, thơ ca, và thích làm lớn chuyện theo cách cực kỳ lãng mạn.
Cho đến khi Hồi giáo đến. Không phải kiểu “Hello, tôi là bạn”, mà là “Mở cửa, chúng tôi đến thống trị.” Iran tiếp nhận Hồi giáo nhưng không cam chịu đứng chung với đám đông Sunni. Họ chọn một hướng riêng: Hồi giáo Shia - vừa để khẳng định bản sắc, vừa để không giống ai. Kiểu như ra đường ai cũng mặc đồ đen thì mình mặc đỏ, đơn giản vì… mình là Iran.
Rồi sang thế kỷ 20, Iran cố gắng hiện đại hóa. Họ xây đường sắt, cho con gái đi học, làm đại học, uống Coca-Cola, nghe jazz. Thậm chí, năm 1935, còn đổi tên từ “Ba Tư” sang “Iran” đúng kiểu đu trend ngoại quốc. Nhưng rồi, như bao cuộc vui chơi quá đà, đến thập niên 1970, dân chúng nổi giận với vua-một ông Shah sống như tỷ phú trong khi dân đạp xe đi xếp hàng mua xăng. Thế là, cuộc cách mạng 1979 nổ ra, và… thần quyền lên ngôi. Nói cách khác: người Iran 1979 đạp đổ thế tục để… đi về quá khứ.
Vua Shah là một ông hoàng thế tục, tuy có tham nhũng nhưng lại có tư tưởng hiện đại, thân Mỹ, bị lật đổ và thay thế bằng giáo chủ Khomeini, người dựng nên chế độ thần quyền hà khắc. Họ đổi tự do nửa vời lấy đạo đức toàn trị, đổi đàn áp thế tục lấy kiểm soát thánh thần. Không phải cuộc cách mạng nào cũng đi tới ánh sáng. Tưởng đất nước được tự do-ai ngờ bước vào hầm mộ lịch sử. Quần chúng không phải lúc nào cũng sáng suốt; có khi, họ tự vác đá ghè vào cả đầu gối lẫn hai bàn chân mình. Trước kia, đứng thẳng được. Giờ, quỳ cũng đau thấy bà cố nội.
“Mọi cuộc cách mạng rồi cũng tan biến, để lại đằng sau chỉ là vết nhầy nhớp nhúa của một guồng máy mới.”
(Franz Kafka)
Cộng hòa Hồi giáo Iran ra đời, cùng Ayatollah Khomeini, một người có tầm nhìn xa tới tận... thời kỳ cổ đại. Iran khi đó chuyển từ chế độ quân chủ sang thần quyền, từ bạn nhậu của Mỹ thành người lật bàn tiệc. Họ chiếm đại sứ quán Mỹ, hô “Đả đảo phương Tây” mỗi sáng, biến thù địch thành chính sách đối ngoại chính thức. Và rồi, bị trừng phạt, bị cấm vận, bị đóng băng tài sản - tất cả những món quà mà Liên Hợp Quốc tặng cho những ai muốn chơi một mình trên bàn cờ toàn cầu.
Ấy thế nhưng, điều trớ trêu nhất là: trong khi chính quyền Iran ngày càng cực đoan, dân Iran lại ngày càng… thông minh. Họ không chỉ thông minh kiểu “con tôi học giỏi”, mà là kiểu có hơn 300.000 sinh viên tốt nghiệp STEM mỗi năm, nằm top đầu thế giới về số lượng kỹ sư, nhà khoa học, bác sĩ. Phụ nữ chiếm đến 70% sinh viên đại học, trong một xã hội mà cô gái để tóc hở tai có thể bị bắt vì “lộ tư tưởng phản cách mạng”. Những thống kê khô khan này hẳn làm nhiều người bất ngờ: xưa nay ai cũng tưởng chỉ có Do thái mới là dân tộc thông minh nhất thế giới.
Nhiều người Iran trở thành giáo sư tại Harvard, MIT, Stanford. Một số khác thiết kế phần mềm bay lên sao Hỏa, chữa ung thư, hoặc viết sách triết học trong khi bị cấm dùng Facebook ở quê nhà. Trớ trêu thay, họ là quốc gia với dân trí cao ngất - nhưng bị cai trị bởi những người cho rằng mạng xã hội là cửa ngõ dẫn đến địa ngục, và phụ nữ không nên đi xe đạp nếu chưa đọc hết Kinh Koran.
Câu chuyện Iran vì thế trở thành một chương tiểu thuyết kỳ lạ: một đất nước có tài nguyên dồi dào, trí thức đông đảo, văn hóa cổ kính, tưởng phải rất ra gì và này nọ- nhưng lại tự khóa cửa lại bằng cái then gọi là “chống phương Tây”. Và khóa mãi, khóa đến mức cả thế giới không còn ai kiên nhẫn gõ cửa.
Cho nên mới nói:
“Khi độc tài là sự thật, cách mạng trở thành bổn phận. Nhưng hãy cẩn thận với kẻ đến giải phóng bạn khỏi xiềng xích, chỉ để tròng vào cổ bạn một cái vòng cổ khác.”
(Albert Camus)
Iran bắt đầu đầu tư tiền bạc cho các nhóm vũ trang ở Lebanon, Iraq, Yemen, Syria - tạo ra một “liên minh Shia” chống lại Mỹ, Israel và các nước Ả Rập Sunni thân Mỹ. Nhiều người gọi đây là “đế chế bóng tối” của Iran, một mạng lưới đậm chất điện ảnh, trộn giữa tôn giáo, chính trị và Kalashnikov. Nhưng chi phí của trò chơi đó không hề rẻ: hàng trăm tỷ đô bay đi, trong khi dân Iran chật vật mua trứng, và các nhà khoa học bị ám sát dần đều như nhân vật trong loạt phim “Targeted”.
Iran gần đây được nhắc đến liên tục với tội danh "làm giầu Uranium" khiến cho Mỹ và Israel rất nóng mắt. Tham vọng hạt nhân-nói là vì năng lượng, nhưng ai cũng biết Iran không cần lò phản ứng để nấu súp. Mỹ, EU, Israel nhìn vào bản đồ, lắc đầu, rồi ban cứ thế bồi thêm trừng phạt. Iran rơi vào một vòng xoáy của cô lập-cấm vận-mất mát - nổi loạn - đàn áp - và tiếp tục bị cô lập.
Mọi người còn nhớ không, năm 2022, cái chết của cô gái Mahsa Amini - bị bắt vì “khăn trùm đầu hớ hênh” - đã khiến cả nước phẫn nộ. Phụ nữ xuống đường, thanh niên đốt ảnh giáo chủ, mạng xã hội tràn ngập khẩu hiệu “Woman. Life. Freedom”. Đó không chỉ là biểu tình - mà là tiếng hét của một dân tộc thông minh đang bị bóp nghẹt bởi một cơ chế chính trị không chịu lớn.
Vậy thì, điều gì đã đưa Iran từ đế chế Ba Tư hoa lệ đến ngưỡng “bị xóa sổ”?
Không phải vì dân họ ngu. Trái lại, họ là một trong những dân tộc thông minh và sáng tạo nhất thế giới.
Không phải vì họ nghèo tài nguyên. Không, Iran có dầu, có khí, có dân số trẻ.
Không phải vì họ thiếu văn hóa. Họ có thơ Hafez, truyện Rumi, nhạc cổ truyền và cả một nền điện ảnh được Oscar gật gù.
Mà là vì, họ chọn một mô hình chính trị tưởng như đạo đức, nhưng thực chất là độc đoán. Họ chọn tư tưởng cực đoan để chống lại phương Tây, nhưng lại nuôi một thế hệ thanh niên mơ về iPhone, TikTok và học bổng du học.
Thế giới không chống Iran-mà chống lại sự bất ổn do Iran tạo ra.
Phương Tây không ghét dân Iran-mà sợ những nhà nước thần quyền vừa phát kinh Koran trong lúc chế ra Dron, vừa múc dầu hoả, vừa lén lút làm bom nguyên tử.
Và Israel không muốn chiến tranh-nhưng cũng không chấp nhận một Tehran có thể bấm nút bay Tel Aviv bất kỳ lúc nào.
Nếu Iran sụp đổ, Trung Đông sẽ hỗn loạn. Các nhóm Shia được tài trợ sẽ lung lay, cuộc chơi quyền lực sẽ đổi màu. Nhưng, nếu Iran tiếp tục như hiện nay-thì đất nước ấy cũng chỉ là một “xác chết đi đứng”: tài năng chảy ra ngoài, giấc mơ bị kẹp giữa kinh Koran và trát toà quốc tế.
Bài học từ Iran rất rõ:
Một quốc gia không thể sống mãi bằng nỗi sợ và khẩu hiệu. Dân trí cao mà bị cai trị bằng giáo điều-là thảm kịch. Văn minh ngàn năm mà đóng cửa với thế giới-là tự sát.
Nếu bạn hỏi: “Chúng ta học được gì từ Iran?”, thì cụ Ka xin trả lời:
“Hãy dạy con cái bạn làm nhà khoa học-nhưng cũng hãy dạy chính quyền bạn rằng, khoa học không thể nảy nở trong sợ hãi.
Và hãy nhớ: không có đế chế nào sống sót, nếu nó đối xử với trí thức như kẻ thù.”..
(Kiều Thị An Giang)

‘XÚC PHẠM’ CẢNH SÁT GIAO THÔNG, MỘT PHỤ NỮ BỊ PHẠT 7,5 TRIỆU ĐỒNG
Đăng hình ảnh cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ trên đường kèm bài viết trên mạng xã hội có nội dung "Bộc Bố lắm chó vàng quá, anh em núp rượu thì cứ phi ra lấy tiền về ăn Tết nhé”, một phụ nữ ở Thái Nguyên đã bị phạt 7,5 triệu đồng.
Nhà chức trách địa phương cho biết người phụ nữ tên là P.M.P. đã bị công an xã Bằng Thành xử phạt hành chính vì đăng thông tin “sai sự thật trên mạng xã hội, gây ảnh hưởng đến uy tín lực lượng công an”.
Bộc Bố trước đây là một xã thuộc huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn, sau sáp nhập thuộc xã Bằng Thành, tỉnh Thái Nguyên.
Việc xử phạt các chủ tài khoản đăng tải các bài viết hay bình luận trên mạng xã hội với lý do “xúc phạm lực lượng công an” đang diễn ra khá phổ biến tại Việt Nam.
Chẳng hạn, vào ngày 27/2, công an xã Tân Lợi ở Đồng Nai đã triệu tập một người tên là C.Q.D., sinh năm 1998, vì “xúc phạm, thách thức lực lượng công an”.
Theo đó, ông D. bị cáo buộc liên tục nhắn tin vào trang Facebook Công an xã Tân Hưng, tỉnh Đồng Nai với những nội dung như “E bán hàng cấm có bị bắt k a”, “E mới lấy mấy ký hàng đá e k pt chỗ bán liệu có bị bắt k a”, “*** dám bắt tao k”, “Bắt đi tao chả sợ *** đâu”…
Trước đó, vào đầu tháng Hai, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết đã xử phạt một cụ ông 76 tuổi số tiền 7,5 triệu đồng do đăng lại bài viết từ trang Việt Tân, Nhật ký yêu nước.
Theo nhà chức trách, người đàn ông này đã chia sẻ lại bài viết mà bị cho là có nội dung “xuyên tạc, sai sự thật” liên quan đến lãnh đạo công an ở địa phương khác.

Các cuộc tấn công của Trump vào Iran đã mở ra kỷ nguyên quyền lực không giới hạn của nước Mỹ (Bloomberg).
1. Đặc điểm hệ thống chính trị Iran
a. “Ayatollah” là phẩm hàm tôn giáo Shiite, không phải chức vụ nhà nước. “Đại ayatollah” là cấp cao nhất, có quyền ban hành sắc lệnh tôn giáo và có thể có nhiều người cùng mang danh hiệu này. Họ có ảnh hưởng tinh thần nhưng không nắm quyền hành chính.
b. Quyền lực tối cao thuộc về Rahbar (Lãnh tụ Tối cao) – nguyên thủ chính trị, lãnh tụ tinh thần và Tổng tư lệnh quân đội. Chức vụ này không có nhiệm kỳ. Rahbar không do dân bầu mà do Hội đồng Chuyên gia gồm 88 giáo sĩ lựa chọn.
c. Hội đồng Chuyên gia được bầu phổ thông đầu phiếu, nhiệm kỳ 8 năm, nhưng ứng viên phải qua kỳ thi luật Hồi giáo và được Hội đồng Giám hộ phê duyệt trước khi ra tranh cử.
d. Hội đồng Giám hộ gồm 12 người: 6 do Rahbar bổ nhiệm, 6 do Quốc hội bầu từ danh sách do người đứng đầu Tư pháp đề cử (mà người này lại do Rahbar bổ nhiệm). Hội đồng có quyền phê duyệt ứng viên tổng thống và quốc hội, đồng thời giám sát tính “Hồi giáo” của luật pháp. Điều này cho thấy Rahbar có ảnh hưởng sâu rộng đến cấu trúc quyền lực.
e. Tổng thống do dân bầu theo nguyên tắc đa số tuyệt đối nhưng danh sách ứng viên phải được Hội đồng Giám hộ thông qua trước khi tranh cử. Trên thực tế, vai trò gần với Thủ tướng.
f. Quốc hội có 290 ghế (5 ghế dành cho tôn giáo thiểu số), được bầu trực tiếp, nhưng danh sách ứng viên cũng phải được Hội đồng Giám hộ phê chuẩn.
Tổng thể, hệ thống Iran cho phép cạnh tranh nội bộ nhưng hạn chế cạnh tranh chống lại nền tảng chế độ – một dạng “đa nguyên trong khuôn khổ”.
2. Iran sẽ đi về đâu?
a. Cuộc chiến của Mỹ tại Iran khác Venezuela và Iran cũng khác Syria, nên diễn biến sẽ khác. Chế độ thần quyền Iran khó sụp đổ nếu không kèm nội chiến.
Điều kiện cần của nội chiến có.
Xã hội Iran mệt mỏi: Giới trẻ mệt mỏi với hệ tư tưởng.
Giới bảo thủ tôn giáo mệt mỏi vì trừng phạt và cô lập. Tầng lớp trung lưu mệt mỏi vì bất ổn kinh tế.
Phân cực xã hội gia tăng: trước đó là các cuộc biểu tình. Sau là vụ hạ sát ông Khamenei khi các nhóm xuống đường với mục tiêu trái ngược: sinh viên và trung lưu thành thị ăn mừng, các nhóm cực đoan đòi trả thù Mỹ và Israel.
Tuy nhiên, mệt mỏi và phân cực mới là điều kiện cần nhưng chưa đủ cho nội chiến. Điều kiện đủ là khi lực lượng vũ trang không còn trung thành với một trung tâm quyền lực duy nhất, hoặc xuất hiện nhiều trung tâm vũ trang. Nội chiến hiếm khi bắt đầu từ dân chống dân mà thường là tinh hoa chống tinh hoa, dân chỉ là công cụ.
Nguy cơ nội chiến sẽ rõ nhất khi xung đột trong giới tinh hoa. Ở Iran chưa xuất hiện trung tâm vũ trang thay thế dù điều đó không phải không thể. Đây là kịch bản Mỹ và Israel kỳ vọng. Khi ấy sẽ xuất hiện quá trình “xói mòn dần quyền kiểm soát”: biểu tình kéo dài, đào ngũ gia tăng, IRGC và quân đội cạnh tranh ảnh hưởng — đặc biệt nếu Mỹ giành ưu thế quân sự rõ rệt. Một số dấu hiệu cảnh báo đã xuất hiện, dù chưa mang tính hệ thống.
b. Trung tâm quyền lực
Hiện Iran có hai trung tâm quyền lực tiềm năng:
- Phe bảo thủ gắn với giáo sĩ và lực lượng an ninh quanh Arafi (diều hâu) và Larijani (TK Hội đồng An ninh Tối cao, cựu chỉ huy IRGC): mạnh hơn.
- Trung tâm dân sự xoay quanh Tổng thống Pezeshkian (cải cách): yếu hơn.
Nếu giới giáo sĩ và IRGC nhanh chóng củng cố trung tâm quyền lực, chế độ có thể duy trì ổn định, nhất là khi chiến tranh bên ngoài tạo hiệu ứng đoàn kết. Hiện Uỷ ban lãnh đạo lâm thời thay Rahbar gồm Arafi, Mohseni-Ejei (Toà án) và Pezeshkian cho đến khi Rahbar mới được bầu. Và Larijani đang là người lãnh đạo thực tế cuộc chiến.
c. Cuộc chiến đi về đâu?
* Sơ kết cuộc chiến:
- Mỹ đã loại bỏ một số lãnh đạo cấp cao, nhưng chưa làm gián đoạn cơ chế chỉ huy – kiểm soát của Iran, cũng chưa tạo ra lãnh đạo thay thế nghe Mỹ như tại Venezuela. Kỳ vọng về một cuộc nổi dậy xã hội quy mô lớn chưa thành hiện thực.
- Iran đã chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh loại bỏ cá nhân lãnh đạo. Ông Khamenei đã xây dựng kế hoạch chuyển giao quyền lực theo nhiều tầng: xác định ba ứng viên kế nhiệm mình, thiết lập chuỗi kế vị 4 cấp trong quân đội và chính phủ.
- Mỹ và Israel hành động theo mô hình được dự báo: tấn công phủ đầu, loại bỏ lãnh đạo, chiến dịch thông tin. Iran phản ứng có chọn lọc và giữ nguồn lực cho dài hạn.
* 3 yếu tố trọng yếu tác động lên diễn biến cuộc chiến:
- Thứ nhất: Mỹ có thể đánh sập chế độ, bắt xử lãnh đạo Iran thay bằng thể chế lãnh đạo khác như Iraq hoặc dàn dựng một cuộc nội chiến lật đổ chính quyền Iran thông qua biểu tình hoặc nổi dậy hay không? Hiện chưa thấy.
- Thứ hai: Trung Quốc có cung cấp cho Iran hỗ trợ tài chính, vũ khí, thông tin tình báo quy mô lớn tương tự như phương Tây cung cấp cho Ucraina không? Hiện chưa biết. Trung Quốc thì thực dụng. Chắc có chút.
- Thứ ba: Iran có thể gây ra thiệt hại đáng kể cho Mỹ về binh sĩ, tàu chiến, máy bay… đến đâu? Nếu đủ lớn điều ấy có thể gây ra cuộc khủng hoảng nội bộ ở Mỹ. TT Trump có thể gặp rắc rối.
* Mỹ mạnh hơn hẳn Iran nhưng kết quả cuộc chiến không hẳn đã rõ. 4 kịch bản có thể xảy ra với Iran căn cứ mức độ của 3 yếu tố trên:
- KB1 ($45-$60): Chính quyền Iran sụp đổ sau 2-4 tuần và chấp nhận điều kiện của Mỹ, từ bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa.
- KB2-a ($80-$85): Sau 4 tuần Iran thiệt hại và chấp nhận đàm phán nhưng không đầu hàng. Mỹ ngừng chiến. Mỗi bên tự tuyên bố chiến thắng như đã.
- KB2-b ($100-$110): Cuộc chiến giằng co kéo dài hơn 3-6 tháng. Iran thiệt hại nặng nhưng không sụp đổ, không đàm phán. Mỹ cũng không thể kéo dài hơn nên ngưng chiến. Hai bên cùng tuyên bố chiến thắng.
- KB3 ($120-$150): Chiến tranh kéo dài, biến thành xung đột ủy nhiệm do Trung Quốc bơm tiền và vũ khí (và có thể cả Nga) với Mỹ.
Trong ngoặc là giá dầu với từng kịch bản thể hiện kỳ vọng của giới đầu tư theo đánh giá của tôi.
Hiện dường như họ đang chọn giữa KB1 (40%) và KB2-a (60%): WTI ở $72 gần mức cuộc chiến 12 ngày 2025.
PS. Đừng nghĩ có năng lượng mặt trời, gió, nguyên tử… thì dầu khí sẽ mất hoàn toàn ý nghĩa. Nó là nguyên liệu cơ bản.
3. Sự kiện Iran nói lên điều gì?
a. Logic lợi ích của Mỹ
“Học thuyết Monroe mới” không giới hạn ở Tây bán cầu mà mở rộng tới mọi nơi Mỹ thấy lợi ích. Mà lợi ích Mỹ là toàn cầu. Lợi ích ấy đo theo ba chiều:
- Thể chế: vận hành phù hợp với ý đồ Mỹ vận hành trật tự quốc tế.
PS. Thể chế tập trung (độc tài) hay phân tán (dân chủ) sẽ quyết định sách lược chiến tranh của Mỹ. Độc tài tức thể chế phụ thuộc vào 1 hạt nhân lãnh tụ và thay đổi hạt nhân là có thế thay đổi thể chế nên Mỹ chơi trò tiêu diệt lãnh đạo. Các nhà độc tài chú ý.
- Vị trí địa lý: có vai trò gì trong các hành lang kinh tế chiến lược toàn cầu.
- Tài nguyên: đặc biệt năng lượng và chuỗi cung ứng nguyên liệu quan trọng.
PS. Nhìn theo ba chiều này có thể dự báo hành vi của Mỹ. Và cũng là cách để tránh sự “quan tâm” của Mỹ, nếu muốn tránh. Tóm lại đừng tỏ ra nguy hiểm khi ta nhỏ yếu là được.
Còn nếu không thể tránh thì đừng bị ru ngủ bởi quá trình “Make deal” của ông Trump. Hai cuộc chiến Iran và Venezuela đểu diễn ra đột ngột trên nền thông báo của ông Trump: “đàm phán đang tốt lắm!”. Phải chuẩn bị cho cuộc chiến dài lâu, phân tán bộ máy và thực hiện chiến tranh nhân dân… với điều kiện thể chế được người dân ủng hộ và giới lãnh đạo chiến lược đoàn kết. Tức cũng đừng quá lành với thằng cố ý đập.
b. Iran là gì trong câu chuyện đó?
- Thể chế: chế độ thần quyền, liên kết với đối thủ của Mỹ.
- Hành lang kinh tế: mắt xích của INSTC (Nga–Iran–Ấn), BRI (Trung Quốc) và cạnh tranh trực tiếp với “Hành lang Kinh tế Ấn Độ-Trung Đông-Châu Âu” qua Ấn Độ, UAE, Arab Saudi, Jordan,Israel, Hy Lạp, Đức, Pháp, Ý và dưới sự bảo trợ của Mỹ (IMEC).
- Tài nguyên: dầu mỏ và kiểm soát eo Hormuz.
Khủng hoảng Iran là giao điểm của xung đột thể chế, hành lang kinh tế chiến lược và năng lượng.
c. Hệ quả
- Khả năng chiến tranh khu vực toàn diện thấp. Nhưng bất ổn chắc chắn kéo dài, toàn cầu.
- Vùng Vịnh khó trở thành “Thụy Sĩ Trung Đông” nếu rủi ro địa chính trị duy trì.
PS. TTTC ta có cơ hội trong những lúc đổ gãy này. Vấn đề là xây TTTC sao cho trúng.
- Trung Quốc chịu áp lực năng lượng và nguy cơ BRI đứt gãy.
- Nga hưởng lợi nếu giá dầu tăng, tăng sự phụ thuộc của Trung Quốc và Mỹ phân tán nguồn lực.
- Ấn Độ hưởng lợi với cơ hội đẩy mạnh IMEC và Iran, Trung Quốc suy yếu.
- BRICS tiếp tục triển khai BricsPay.
- Dòng vốn: Có khả năng dòng vốn chảy bớt khỏi các quốc gia Arab giàu có nhờ dầu mỏ. Chảy về đâu: lại là cuộc chiến mới.
PS. Tranh thủ cho chút ít chảy về VN ta thì tốt.
- Vàng, dầu, khí tăng giá. Bảo hiểm, logistics biến động mạnh.
PS. Cần đầu tư vào kinh tế biển, dầu, khí, năng lượng, cảng chế tạo quy mô lớn, chuỗi logistic để chủ động năng lượng và logistics. Cảng khí Quatar đóng rồi… nhiều chú VN đang khóc ròng. Giờ giá nào chả mua. Các công ty EPC dầu khí sắp nhiều việc để làm.
- Trái phiếu Mỹ có thể hút dòng tiền trú ẩn nên tăng giá giảm yield. Cổ phiếu giảm nhưng có khả năng phục hồi nhanh. Biến động hai loại tài sản này hiện không lớn bởi kỳ vọng giới đầu tư như nói ở trên.
——————-
Iran là phép thử tiếp cấu trúc trật tự toàn cầu hiện nay trong ba vấn đề lớn:
- Mỹ còn khả năng áp đặt ý chí bằng sức mạnh quân sự nhanh gọn?
- Các hành lang, liên minh kinh tế có thể tồn tại ngoài quỹ đạo Mỹ?
- Cơ chế tài chính không USD có đứng vững trước chiến tranh và trừng phạt
Lý Xuân Hải

LÝ DO MỸ THAY ĐỔI KẾ HOẠCH TỪ TIÊU DIỆT THỦ LĨNH IRAN SANG HUỶ DIỆT CHẾ ĐỘ IRAN
Ban đầu , MỸ dự kiến bắt hay giết thủ lĩnh KHAMENEI và thuộc hạ , rồi sau đó MỸ kêu gọi Chính Quyền , Quân Đội IRAN cử đại diện lên thay thế , vì MỸ không có ý đồ thay đổi chế độ IRAN
Nhưng sau một ngày thủ lĩnh KHANENEI và 48 Tướng Lĩnh , Lãnh Đạo cao cấp bị giết , thì chính quyền và quân đội IRAN phản công kịch liệt , tấn công toàn diện bằng tên lửa vào 7 QG cho MỸ đóng quân , kéo dài cho đến nay IRAN đã chống trả quyết liệt , có gây tác hại nhẹ cho QĐ MỸ và các QG lân cận .
Từ BỘ CHIẾN TRANH HOA KỲ , QĐ MỸ đã nhận rạ IRAN cực kỳ nguy hiểm,chống trả quyết liệt ,ngày càng manh động đưa các lực lượng khủng bố tiếp tục tấn công MỸ và ISRAEL , nên TT TRUMP chuyển sang mệnh lệnh HUY DIỆT CHẾ ĐỘ IRAN bằng mọi giá trong thời hạn 30 ngày
Ngày thứ 3 tấn công IRAN , MỸ hiện nay tập trung xóa sổ Tàu chiến Hải Quân , hủy diệt Bộ Tư Lệnh Hải Quân trước để bảo vệ an toàn vùng biển cho TÀU SÂN BAY MỸ hoạt động. Kế tiếp hiện nay là KHO ĐẠN ,CÁC NHÀ MÁY SẢN XUẤT VŨ KHÍ ,VẬN TẢI QS ,các cơ quan AN NINH,DOANH TRẠI LỰC LƯỢNG TỬ VÌ ĐẠO …
Điều đặc biệt , MỸ -ISRAEL đang làm chủ bầu trời IRAN ,mọi hoạt động từ Rada ,công nghệ điện tử QP của IRAN bị tê liệt hoàn toàn , nên hàng trăm máy bay F15, F35 … tự do vừa đánh phá , vừa đi tìm mục tiêu . Các mục tiêu lớn trên các vùng lãnh thổ rộng mênh mông thì B52 tham gia san bằng mà không gặp bất cứ sự kháng cự nào .
Số lượng nhà máy sản xuất vũ khí của IRAN hiện tại đã bị MỸ đánh phá đến 70% . Hạn chế được việc sản xuất đầu đạn tên lửa mà IRAN đang trang bị cho HAMAS, HOUTI, HEZBOLLAH kể cả giúp NGA đang đáng UKRAINE.
Về phía ISRAEL đang mở thêm mặt trận oanh kích vào LEBANON , nơi đây đang là cái ổ khủng bố phản công ISRAEL mấy ngày qua .
TẠ NGỌC SƠN

�� XUNG ĐỘT IRAN – MỸ: NGÀNH HÀNG KHÔNG TOÀN CẦU LẠI KHỐN ĐỐN?
Xung đột Iran – Mỹ leo thang với các cuộc tấn công vào Tehran đã khiến không phận Trung Đông đồng loạt đóng cửa, làm tê liệt một trong những “xa lộ hàng không” quan trọng nhất thế giới.
Chỉ trong 3 ngày gần đây:
– Thiệt hại ước tính vượt 1 tỷ USD
– Hơn 6.000 chuyến bay bị hủy
– 19.000 chuyến bị trì hoãn
– 385.000 hành khách mắc kẹt
Nếu căng thẳng kéo dài, ngành hàng không có thể mất thêm hàng trăm triệu USD mỗi tháng. Điều đáng lo không chỉ là số tiền. Mà là chuỗi phản ứng dây chuyền lên nhiên liệu, bảo hiểm, logistics và thị trường tài chính.
�� 1. KHÔNG PHẬN TRUNG ĐÔNG – “NÚT GIAO THÔNG” BỊ TÊ LIỆT
Toàn bộ không phận: Iran, Israel, Iraq, Kuwait, Bahrain, Qatar, UAE, Jordan, Syria,... đóng cửa hoàn toàn. Những trung tâm trung chuyển lớn nhất thế giới bị ảnh hưởng trực diện.
Đáng chú ý:
– Dubai International Airport (DXB) – 87 triệu lượt khách/năm – ghi nhận hư hại vật chất do UAV, 4 nhân viên bị thương.
– Sân bay Abu Dhabi có thương vong dân sự.
Hiệu ứng domino:
Chuyến bay hủy → Hành khách kẹt → Máy bay không quay đầu kịp → Chuỗi khai thác toàn cầu rối loạn.
�� 2. CHI PHÍ TĂNG VỌT – BIÊN LỢI NHUẬN BỐC HƠI
✈ Để đảm bảo an toàn, nhiều máy bay phải đi đường vòng:
– Cộng thêm 3 - 4 giờ bay
– Nhiên liệu tăng ~20%
⛽ Giá dầu Brent tăng lên 79 – 82 USD/thùng.
�� Phí bảo hiểm chiến tranh tăng gấp 10 lần.
Ba hãng chịu thiệt hại nặng nhất khu vực:
– Emirates
– Qatar Airways
– Etihad Airways
Ước tính mất khoảng 325 triệu USD/ngày.
Vận tải hàng hóa cũng tê liệt, đặc biệt:
– Dược phẩm
– Điện tử
– Hàng giá trị cao tuyến châu Âu – châu Á – châu Phi
�� 3. THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN PHẢN ỨNG RA SAO?
�� Quốc tế: “Buy the dip” bất ngờ
Ngày 2/3:
– S&P 500 +0,1%
– Nasdaq Composite +0,4%
– Dow Jones Industrial Average -0,2%
Dòng tiền xoay trục sang nhóm hưởng lợi:
�� Năng lượng
– ExxonMobil +4,2%
– Chevron +3,8%
�� Quốc phòng
– Lockheed Martin +6,1%
– Raytheon Technologies +5,7%
=> Nếu giá dầu Brent vượt ngưỡng 100 USD, rủi ro điều chỉnh sâu vẫn hiện hữu.
���� 4. ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆT NAM: PHÂN HÓA RÕ RỆT
VN-Index giảm 34 điểm (-1,8%) về 1.846 trong ngày 02/03, thanh khoản kỷ lục 28.000 tỷ.
Nhóm dầu khí tăng mạnh:
– PVD +12,5%
– PLX +9,8%
– GAS +7,2%
✈ Nhóm hàng không giảm sâu:
– Vietnam Airlines -7,2%
– Vietjet Air -2,8%
���� 5. TÁC ĐỘNG TRỰC TIẾP ĐẾN DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
✈ Vietnam Airlines (HVN)
– Giá nhiên liệu JET A1 tăng 18% → Chiếm 42% tổng chi phí thay vì 35%.
– Doanh thu quốc tế Qúy 1 giảm 28% (~2.800 tỷ VND)
– Áp lực kép: Mất doanh thu + Tăng chi phí.
✈ Vietjet Air (VJC)
– Chịu ảnh hưởng nhẹ hơn vì không khai thác đường bay trực tiếp qua không phận Trung Đông (Iran, Israel) và chủ yếu tập trung thị trường nội địa + Đông Nam Á.
– Giá vé máy bay của hãng tăng ~12% để bù giá nhiên liệu tăng.
�� 6. CHUỖI PHẢN ỨNG NGÀNH HÀNG KHÔNG
Thế giới xảy ra xung đột → Đóng không phận → Hủy chuyến → Bay vòng → Nhiên liệu tăng → Bảo hiểm tăng → Biên lợi nhuận co lại → Giá vé tăng → Nhu cầu suy yếu.
Nếu tình trạng này kéo dài 1 - 3 tháng:
– Hàng không toàn cầu có thể bước vào chu kỳ lỗ diện rộng.
– Logistics quốc tế gián đoạn nghiêm trọng.
�� CÚ CHỐT:
– Ngành hàng không phụ thuộc vào ba thứ: Bầu trời mở – nhiên liệu ổn định – niềm tin hành khách.
– Xung đột Iran – Mỹ đánh thẳng vào cả ba yếu tố đó.
– Thiệt hại 1 tỷ USD chỉ là con số khởi đầu.
– Hậu quả thực sự nằm ở chi phí tăng, chuỗi cung ứng đứt gãy và biên lợi nhuận bị bào mòn toàn cầu.
Với Việt Nam:
– HVN chịu áp lực lớn, VJC ít tổn thương hơn
– Thị trường chứng khoán phân hóa mạnh
Chiến tranh không chỉ làm rung chuyển địa chính trị. Nó làm rung chuyển cả bầu trời thương mại.

���� NGƯỜI XƯA NÓI: KHOE KHOANG THỨ GÌ LÀ MẤT THỨ ĐÓ QUẢ KHÔNG SAI
Sáng nay, Đài truyền hình nhà nước Iran phát một video tuyên truyền khoe kho chứa tên lửa ngầm — đây cũng là lời cảnh báo đanh thép trực tiếp gửi tới Mỹ và Israel.
Chưa qua được 1 đêm thì đã xuất hiện các thông tin cho hay chính cơ sở này đã bị không kích phối hợp Mỹ-Israel đánh trúng và phá hủy hoàn toàn (xem hình ảnh đối chiếu)
Nếu được xác nhận, đây là chu kỳ tình báo-đánh mục tiêu siêu tốc, kèm thông điệp rõ ràng: tài sản lộ diện là tài sản dễ tổn thương.
Từ lời khoe khoang tưởng như rất vô hại trên ti vi mà mang lại hậu quả thật khó lường. Đây cũng là 1 lời cảnh tỉnh cho những người làm truyền thông tin tức trong chế độ Iran, làm gì cũng không nên quá bốc đồng.

Hôm nay, nhiều chuyến bay thương mại đã rời sân bay quốc tế Dubai và Abu Dhabi của UAE sau hơn 48 tiếng đồng hồ không phận nhiều nước Trung Đông đóng cửa. Hôm qua, một số chuyến bay inbound đã đáp xuống hai sân bay trên và hiện số chuyến outbound thực hiện trên cơ sở rất hạn chế.
.
Chỉ vài giờ sau không kích, nhà chức trách đã ra các sắc lệnh khẩn khách sạn không được đuổi khách, mọi chi phí ăn ở của 20.000 khách quốc tế bị mắc kẹt sẽ do chính phủ thanh toán. Nhiều cơ sở tư nhân và hộ dân cũng mở cửa đón khách.
.
Cả hai diễn biến này cho thấy chiến sự vùng Vịnh có khả năng sẽ sớm kết thúc và hy vọng rằng sẽ như vậy. Dù rằng, ông Trump nói rằng kế hoạch tấn công có thể kéo dài 4-5 tuần hoặc lâu hơn nữa. Nhiều nhà lãnh đạo thế giới nói rằng cuộc chiến có thể kéo dài một năm hoặc hơn, tương tự như cách Covid-19 mở màn kịch tính và kết thúc cũng từ từ.
.
Tuy vậy, sự kiện mở cửa nhà hậu đãi cho lượng khách quốc tế bị mắc kẹt đông đảo như vậy là vô tiền khoáng hậu, chưa từng có tiền lệ và đáng để thế giới học hỏi!

Sự giàu có xa hoa tột đỉnh giấu sau lớp áo choàng giản dị của bạo chúa Ali Khamenei
Ayatollah Ali Khamenei thường được tô vẽ công khai là người có lối sống giản dị, khắc khổ với chiếc áo choàng đơn giản, thảm trải sàn cũ kỹ, nhà ở khiêm tốn ở Tehran, và tránh xa xa hoa bề ngoài.
Tuy nhiên, các cuộc điều tra độc lập từ Reuters, Bloomberg... cho thấy ông kiểm soát một đế chế tài chính khổng lồ, ước tính từ $95 tỷ đô (theo Reuters 2013) đến $200-$300 tỷ đô, khiến ông là một trong những lãnh đạo giàu nhất thế giới.
Nguồn gốc sự giàu có này tất nhiên từ tài nguyên quốc gia, kể cả sự thâu tóm tài sản của dân nghèo:
- Tổ chức Setad (Execution of Imam Khomeini's Order): Tổ chức dưới quyền kiểm soát trực tiếp của Khamenei, quản lý khoảng $95 tỷ đô tài sản gồm $52 tỷ đô bất động sản cộng với $43 tỷ đô (cổ phần doanh nghiệp).
Setad tịch thu hàng ngàn tài sản của người dân Iran (thường là với lý do "bỏ hoang" hoặc "phản cách mạng"), sau đó bán lại kiếm lời.
Tổ chức này hoạt động độc lập với quốc hội, kiểm soát nhiều ngành: dầu mỏ, viễn thông, dược phẩm, thậm chí nuôi đà điểu.
-Các quỹ khác: Khamenei giám sát ít nhất 5 tổ chức tài chính lớn, chuyển tiền hàng tháng và không bao giờ thèm báo cáo công khai.
Con trai thứ hai của ông ta là Mojtaba Khamenei (ứng cử viên kế vị tiềm năng) được cho là kiểm soát hơn $3 tỷ đô, với vô số tài sản ẩn danh qua công ty vỏ bọc.
Qua mạng lưới của Mojtaba và người trung gian tài sản có ở:
London: Nhà ở khu vực sang trọng (có một căn trị giá lên đến $33.7 triệu Euro vào năm 2014), tổng giá trị hơn 100 triệu bảng Anh.
Dubai (UAE): Villa ở khu "Beverly Hills của Dubai".
Châu Âu: Các khách sạn cao cấp ở Frankfurt (Đức), Mallorca (Tây Ban Nha), và nhiều nơi khác.
Những số tiền khổng lồ từ doanh thu dầu mỏ Iran được chuyển qua các ngân hàng ở Thụy Sĩ, Liechtenstein, UAE...
Gia đình và mạng lưới của ông ta tất nhiên không giấu diếm sự xa xỉ qua các phương tiện cá nhân như giàn "siêu xe": BMW 7 Series ($240 ngàn đô), Mercedes-Benz SL ($300 ngàn đô), Porsche Cayenne ($180 ngàn đô), Mitsubishi Pajero...
Phi cơ riêng là thứ không thể thiếu, nhưng được báo cáo sử dụng dưới danh nghĩa "chính phủ" hoặc qua Tập đoàn Setad.
Gia đình ông cũng sở hữu các du thuyền trị giá hàng trăm triệu đô như chiếc "Safhina Alzara" có giá $600 triệu đô.
Tuy vậy, để giữ hình ảnh một "cha già dân tộc" giản dị, đơn sơ, nhà riêng của ông ở Tehran, được bảo vệ nghiêm ngặt, nhưng không hề công khai vẻ xa hoa.
Hãy nhìn các đền thờ và thánh địa được xây dựng ở quê hương ông (như Mashhad và Qom) là những nơi lộng lẫy xa hoa đáng kể về quy mô, kiến trúc và tài nguyên... thế nhưng phần lớn được tài trợ và quản lý bởi các quỹ dưới quyền kiểm soát của Khamenei, tạo nên sự tương phản lớn với hình ảnh "khắc khổ" mà chế độ Iran thường tuyên truyền.
Nếu quý vị nhìn thấy đền Imam Reza Shrine ở Mashhad, quê hương của Khamenei thành phố lớn thứ hai Iran, sẽ phải choáng ngợp vì vẻ huy hoàng của nó. Đây là thánh địa Shiite quan trọng nhất Iran, thu hút hàng triệu hành hương mỗi năm.
Cả một quần thể kiến trúc rộng lớn với vàng lá dát mái vòm, gương khảm, thảm trải sàn đắt tiền, đèn chùm pha lê khổng lồ, và các tòa nhà lát đá quý.
Bảo tàng bên trong trưng bày đồ trang sức, vũ khí cổ, và hiện vật vàng bạc trị giá hàng trăm triệu đô.
Tổ chức quản lý thánh địa Astan Quds Razavi là một trong những tổ chức tài chính lớn nhất Iran, kiểm soát tài sản ước tính hàng chục tỷ đô (gồm bất động sản, công ty, nông trại, khách sạn, và thậm chí ngân hàng). Tổ chức này do Khamenei trực tiếp giám sát và bổ nhiệm lãnh đạo.
Xếp hạng kế tiếp là Fatima Masumeh Shrine ở Qom, thánh địa Shiite quan trọng thứ hai của Iran.
Qom là trung tâm đào tạo giáo sĩ của Iran, nơi Khamenei từng học và có ảnh hưởng lớn với mái vòm dát vàng, nội thất khảm ngọc, gương và đèn chùm lộng lẫy, tương tự Imam Reza.
Thánh địa này quản lý bởi các tổ chức tài chính dưới quyền Khamenei, với tài sản từ quyên góp và đầu tư khổng lồ, quy mô chỉ kém đền Imam Reza ở trên, nhưng Qom là "thánh địa kinh tế" với các trường học tôn giáo và quỹ lớn.
Trong khi người dân Iran phải đứng lên biểu tình vì nghèo đói và lạm phát phi mã, các thánh địa này vẫn được đầu tư mạnh (vàng bạc châu báu cùng kiến trúc xa xỉ) để duy trì hình ảnh tôn giáo độc tôn và kiểm soát xã hội.
Tất cả khối tài sản khổng lồ đó đều nằm dưới sự điều hành, quản lý của giáo chủ Khamenei suốt vài chục năm qua.
*Hình: Bên ngoài và bên trong đền Mashhad và Qom
uyen vu

SỨC MẠNH MỸ
Sau khi chiến thắng phe trục Đức Ý Nhật hồi đệ nhị thế chiến, Mỹ thành siêu cường số 1 thế giới mạnh toàn diện và vô đối.
Lúc đó duy nhất Mỹ có vũ khí hạt nhân. (Thử hình dung lúc đó chỉ mình Liên Xô hoặc phát xít Đức có vũ khí hạt nhân mà Mỹ chưa có …)
Lúc đó Mỹ muốn làm gì thế giới thì làm. Mỹ có thể đuổi Liên Xô ra khỏi biên giới Châu Âu rồi thống trị toàn lục địa này (vài tướng lĩnh Mỹ có ý định này nên bị sa thải).
Mỹ cũng có thể làm vậy với Nhật và cùng Đế quốc Anh chia nhau thống trị cả Châu Á và Châu Úc.
Mỹ có thể lập Liên Hiệp Quốc theo ý mình và có thể đưa ra luật chơi cho toàn thế giới có lợi cho mình.
Nhưng Mỹ đã không vì lợi ích riêng tư của nước Mỹ để làm những điều đó.
Mỹ quá nghĩa hiệp và cao thượng, đã không những không thống trị các nước thua trận mà còn giúp tiền cho các nước đó phục hồi và nhanh chóng trở thành cường quốc.
Mỹ còn làm gương phi thực dân hóa trả lại độc lập cho Philippine để Anh, Pháp, Hà Lan noi theo trả độc lập cho hàng loạt thuộc địa khác.
Mỹ xây dựng ra luật chơi công bằng và bình đẳng với mọi quốc gia kể cả các quốc gia bé xíu như hạt tiêu.
Cái luật chơi rất công bằng đó gọi là công pháp quốc tế.
Mà oái ăm thay chính cái nền công pháp quốc tế công bằng đó đã trở thành dây trói để Mỹ tự trói tay mình đứng nhìn bọn tiểu nhân côn đồ độc tài Liên Xô lộng hành biến Đông Âu thành thuộc địa mới và liên tục mang quân đội qua đàn áp nhân dân các nước này mỗi khi họ nổi dậy chống bạo quyền tay sai của LX.
LX còn xuất khẩu cách mạng ra khắp thế giới để quậy phá Mỹ và hòa bình thế giới, gây ra chiến tranh lạnh. Rồi còn bảo trợ cho bất cứ quốc gia độc tài nào chống Mỹ kể cả các tổ chức khủng bố quốc tế.
Thế giới rối lên từ đó vì tưởng Mỹ đã hết thời và suy yếu. Chính các chính trị gia thiên tả của Mỹ cũng tự làm nên một hình ảnh nước Mỹ suy yếu và họ cũng tin rằng tổ quốc của họ đã đi sai đường và thực sự suy yếu. Có những lúc tổng thống Mỹ phải mang tiền tỉ đô la qua các nước độc tài khom mình xin chuộc công dân mình bị bắt cóc về.
Đắng cay hơn nữa, chính những quốc gia dân chủ nhờ Mỹ cứu giúp hay ăn nhờ vào Mỹ cũng dấy lên tâm lý ghét Mỹ và ngấm ngầm chống Mỹ. Điển hình là Pháp, Đức, Bắc Âu, Ấn Độ, Nhật Bản (có lúc) … tất cả xuất phát từ mặc cảm tự ti chứ chưa bao giờ Mỹ gây tổn hại gì đến các nước này.
Rồi sau khi Mỹ tự chuốc thất bại ở chiến tranh VN, thế giới tưởng Mỹ suy yếu thật nên hàng loạt nước bé nhỏ cũng nổi lên đòi chống Mỹ như Nicaragua, Chile, Lybia, Afghanistan, Iran, Iraq, Venezuela và nhiều nước Hồi giáo khác.
Thật sự thì Mỹ chưa bao giờ suy yếu, chưa bao giờ tụt xuống ngang hàng với bất kỳ siêu cường nào. Mỹ luôn luôn là số 1 trên mọi phương diện kể cả sự cao thượng và lòng hiệp nghĩa.
Bây giờ thì Mỹ đang chứng minh điều đó, đang cho thế giới thấy rằng Mỹ luôn luôn là số 1, Mỹ sẽ sử dụng sức mạnh tuyệt đối của mình để tạo ra luật chơi mới có lợi cho Mỹ và lợi cho nhân loại.
May mắn cho nhân loại, từ khi lên thành siêu cường số 1 đến nay, lợi ích của Mỹ luôn trùng hợp với lợi ích của nhân loại.
Sau khi bình định Iran hy vọng thế giới sẽ yên lành.
Nga sẽ kiệt quệ và đã có NATO và châu Âu lo.
Vùng Tây Á, hầu như các nước Á Rập đã nghe theo và làm ăn với Mỹ để trở nên văn minh và giàu có.
Hơn nữa cặp đôi Mỹ - Israel quá mạnh đủ bảo đảm ổn định lâu dài khu vực này.
Ở Đông Á, Mỹ chỉ cần liên minh với Nhật thành một cặp, vững như tường đồng thì Tàu cộng chẳng dám hó hé gì.
Nước Mỹ đang dùng sức mạnh của mình để ổn định thế giới.
Nga đang suy kiệt không thể tạo ra cực mới để chống lại.
Tàu đang vươn lên cạnh tranh với Mỹ, nhưng sức mạnh và sự giàu có của Tàu là nhờ học theo Mỹ và làm ăn với Mỹ, nên khi chống lại Mỹ thì Tàu sẽ mất hết.
Phần lớn các nước nhỏ trên thế giới đều đã thức thời theo Mỹ để yên bình và làm giàu. Những con rồng, con hổ Hàn, Đài, Sing, Thái, Mã … là minh chứng
Các nước nhỏ còn lại, sau trận Iran rồi sẽ nhìn ra. Sẽ chẳng còn nước nào ngu si học đòi theo Cuba, Venezuela hay Iran, nghe lời xúi giục của Nga Tàu mà lên gân chống Mỹ.
Việt Nam ta cũng vậy thôi.
Vì ông Tô Lâm đang tìm mọi cách để đến gần với Mỹ.

Tiến sĩ, bác sĩ Aida Rostami, một nữ bác sĩ người Iran 36 tuổi, người đã bí mật điều trị cho những người biểu tình bị thương ở khu Ekbatan của Tehran và các quận phía tây khác trong cuộc nổi dậy toàn quốc "Phụ nữ, Sự sống, Tự do" bùng phát sau cái chết của Mahsa Amini trong trại giam.
Ngày 12/12/2022, sau khi chăm sóc cho một số người bị thương và nhận ra mình cần thêm vật tư như gạc vô trùng, cô chuẩn bị đi mua chúng và gọi điện cho mẹ từ Bệnh viện Chamran vào tối hôm đó, hỏi xem bà có cần gì trên đường về nhà không nhưng cô đã không bao giờ về đến nhà được nữa!
Ngày hôm sau, cảnh sát liên lạc với gia đình cô, tuyên bố rằng cô ấy đã chết trong một "tai nạn xe hơi" (một số báo cáo đề cập đến việc ngã từ cầu hoặc đường vượt). Họ hướng dẫn gia đình đến nhận thi thể của cô từ văn phòng pháp y.
Nhưng những gì gia đình họ tìm thấy là bằng chứng không thể chối cãi về sự tàn bạo cực độ: khuôn mặt cô bị đập nát, cả 2 tay bị gãy, vai bị gãy, phần thân dưới bị bầm tím cho thấy dấu hiệu bị tấn công tình dục, và mắt trái của cô ấy bị móc ra hoàn toàn.
Báo cáo pháp y chính thức chỉ nêu chung chung nguyên nhân tử vong là do "bị vật cứng đánh", nhưng các chuyên gia pháp y được cho là đã nói riêng với gia đình rằng họ được lệnh giấu kín nguyên nhân thực sự, đó là cô đã bị lực lượng an ninh tra tấn và giết hại.
Gia đình cô từ chối xuất hiện trên truyền hình nhà nước để khai man rằng đó là tai nạn hoặc tự sát. Aida là một trong số hàng nghìn phụ nữ Iran bị giết hại bởi chế độ Khameini tàn bạo.
Câu chuyện này làm chấn động thế giới, bạn có thể tìm tên cô- Aida Rostami trên Wikipedia.

NGẠO NGHỄ ALLAH TRONG MỐI QUAN HỆ TAY 3
Trong mối quan hệ tay 3: Hồi giáo độc thần - Cộng sản chủ nghĩa - Tư bản dân chủ. Hồi giáo cho rằng Allah là Đấng Tạo hóa, toàn năng, toàn trị và đáng được tôn thờ duy nhất.
Đạo Hồi có 2 dòng Sun và Shi, nhưng dòng Shi tự cho rằng thánh Allah là của riêng mình và cao siêu hơn sự hiểu biết của người thường. Sự tự tôn đi kèm độc tôn khiến thánh Allah của có vẻ siêu hơn. Họ coi thánh Allah là trên hết, trên cả Thượng Đế và đức Chúa Trời, trên cả Thánh Thần và Buddha-Dhamma, trên các Quốc gia và các tổ chức Đảng phái chính trị…
Là tôn giáo độc thần và coi hiện thân của thánh Allah chính là Giáo chủ nên dòng Shi tôn thờ Giáo chủ. Dòng Shi coi Giáo chủ là vị Lãnh đạo tối cao của mọi sinh vật, của mọi Quốc gia và Thế giới. Người có quyền lãnh đạo toàn năng này (Giáo chủ) phải là hậu duệ trực tiếp của Giáo chủ. Hồi giáo dòng Shi có khắp nơi nhưng tập trung chủ yếu 2 nước Iran và Iraq.
Khác với dòng Shi, dòng Sun cũng Hồi giáo nhưng ôn hoà và văn minh hơn. Sun cho rằng Giáo chủ chỉ là người lãnh đạo tôn giáo và được sự lựa chọn thông qua cộng đồng. Dòng Sun có nhiều ở các nước Âu và Á.
Chính vì vậy, dòng Shi rất cuồng đạo, bảo thủ, cực đoan, tự tôn “đạo mình là nhất” được quyền lãnh đạo, thống lĩnh, quyết định số phận nhân loại. Chúng (Giáo chủ và Hồi tín dòng Shi) không chấp nhận những thế lực hay quốc gia nào thống lĩnh Thế giới. Đây là lý do khiến chúng chống Mỹ trừ những nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ chấp nhận cúi đầu. Bằng chứng là Giáo chủ Iran bắt người Mỹ làm con tin Mỹ, bắt lính Mỹ quỳ gối, hành quyết vào thời mấy ông TT.Dân chủ Jimmy Caster, Obama… (xem hình).
Nhưng, các nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ thuộc Đảng Cộng Hoà lại khác, không chấp nhận cúi đầu trước Giáo chủ vớ vẩn (xem thêm nhiệm kỳ Tổng thống Reagan). Trump cũng vậy, không chịu cúi đầu và đang dẫn dắt nước Mỹ như là biểu tượng tự do dân chủ, khai sáng văn minh toàn cầu. Đây chính là cái gai trong mắt Giáo chủ.
Đối với CNCS thì sao ! Giả sử một ngày nào đó Chủ nghĩa Cộng sản trở thành tiên phong dẫn dắt Thế giới thì Giáo chủ và Hồi tin sẽ đối xử như thế nào ! Chúng ta cùng điểm lại lịch sử để rõ hơn về mối quan hệ này. Chủ nghĩa Cộng sản và Hồi giáo đã bắt tay nhau để thành lập một liên minh bền vững chống lại Chủ nghĩa tự do dân chủ Tư bản, nhưng đã thất bại từ buổi đầu của Chiến tranh Lạnh. Bởi vì quan điểm khác nhau về chủ nghĩa Cộng sản đã chia rẽ các nhóm Hồi giáo khắp châu Á, châu Phi và Trung Đông đã khiến họ trở nên đối nghịch nhau.
Đặc biệt, là cuộc cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979 xoá bỏ chế độ Phong kiến Iran. Trong cuộc cách mạng này, những người Cộng sản đã cùng tham gia, nhưng ngay sau khi cách mạng thành công, những người lãnh đạo Hồi giáo thần quyền đã ra tay sát hại tất cả những người Cộng sản đã giúp họ, vì sợ Cộng sản tranh quyền để lập nên Nhà nước vô thần, sẽ ngăn cản họ thành lập Nhà nước Hồi giáo thần quyền Iran. Ngày này nhiều tổ chức Đảng cánh tả Iran có bản chất là Cộng sản cũng phải đổi tên để tránh sự truy sát của chính quyền Hồi giáo cực đoan.
Tương tự, sự mâu thuẩn giữa Hồi giáo và Cộng sản đã dẫn đến cuộc thánh chiến (Jihad) chống Cộng sản tại Afghanistan (1978-1992). Đây là mầm mống cho sự hình thành và trỗi dậy của Al Qaeda đi kèm là sự xuất hiện của một dạng khủng bố Hồi giáo mới. Hình thức khùng bố này đã được áp dụng cho đến ngày nay. Dù rằng, khủng bố tự sát là điều cấm kỵ của Hồi giáo, nhưng khi đã hết cách đối đầu với: Chủ nghĩa tự do dân chủ Âu Mỹ hay Chủ nghĩa Cộng sản, Cơ đốc giáo hay Do thái giáo và ngay cả Hồi giáo (Sun) khác dòng… Shi sẵn sàng làm tất cả bởi Shi cho rằng Shi là nhất và có quyền thống lĩnh thiên hạ, quyết định sinh mệnh của nhân loại.
Dưới con mắt Giáo chủ và Hồi tín dòng Shi, Tư bản hay Cộng sản, Mỹ, Trung hay Nga chỉ là con tép. Hãy xem ngày nay Giáo chủ và Hồi tín coi Chủ nghĩa Cộng sản thế nào ! Năm 2016, trong chuyến thăm Iran của Tập Cận Bình để gặp Giáo chủ Khamenei (gã vừa chết), TBT Tập Cận Bình và Tổng thống Rouhani của Iran ngồi cùng trên một chiếc ghế sofa, trong khi Khamenei ngồi một mình trên ghế đối diện. Bởi, người Iran (Hồi tín) thượng tôn và coi Khamenei thuộc giới tăng lữ, một vị trí cao hơn Tập Cận Bình và Rouhani.
Trước Giáo chủ, vị Tổng thống Rouhani chỉ là chức vụ thế tục, dưới quyền. Vì vậy, Tập Cận Bình chỉ có thể ngồi ngang hàng với Rouhani, chứ không thể ngồi ngang hàng với Khamenei. Trong cuộc gặp với Putin, nghi thức cũng tương tự. Đặc biệt, trong tất cả các cuộc gặp với các nguyên thủ quốc gia, Giáo chủ chỉ treo cờ Iran mà thôi (xem hình). Trump không chấp nhận điều này và đã bị ám sát hụt 2 lần.
Trong cuốn “Hồi giáo xưa và nay” xuất bản trước 1975 (quý độc giả tìm đọc) đã phân tích rất rõ về Hồi tín dòng Shi. Họ coi thánh Allah là trên hết, Giáo chủ là hiện thân của thánh Allah đầy quyền năng, không cho phép tổ chức hay cá nhân nào được phép ở trên họ. Họ có quyền quyết định sinh mệnh tất cả, cho nên tất cả phải sùng bái họ nếu không họ sẽ thánh chiến đến cùng.
Thời Tổng thống Jimmy Carter, nhân viên ngoại giao Mỹ bị Iran bắt 50 người và giam 444 ngày. Dưới thời Tổng thống Obama, vào 12/1/2016, Iran đã thu thuyền Hải quân Hoa Kỳ và công bố những đoạn phim nhục nhã về thủy thủ Mỹ đang quỳ gối trong nước mắt. Chỉ 5 ngày sau (17/1), Obama đã gửi Iran $400 triệu tiền mặt, tiếp theo là $1.3 tỷ khác để xin tha.
Nhưng, thời Trump lại khác, Mỹ không chấp nhận điều này và President Donald J. Trump đã hành động. Tấn công Iran và giết Giáo chủ, đây chỉ là đòi nợ gồm khoản vay và lãi cái danh dự về cho nước Mỹ. Trump sẽ truy sát tận gốc cái thứ đạo Hồi khủng bố cực đoan này cho mà coi (ngài Trump sẽ diễn tập sau).
Như vậy, Donald J. Trump đã và sẽ xoá sổ chỉ những mối đe doạ nước Mỹ, cho nên, nếu bạn nghĩ “Trump muốn xoá bỏ Cộng sản” là nhận định sai lầm. Và, nếu bạn cho rằng “Hồi giáo cực đoan không muốn xoá bỏ Cộng sản” cũng là nhận định sai lầm, trừ phi lãnh tụ Cộng sản đặt dưới quyền của Giáo chủ - Rất ngạo nghễ Allah !

KHÍ LPG VỀ VIỆT NAM BỊ GIÁN ĐOẠN DO TÀU CHỞ HÀNG TRÚNG TÊN LỬA
Công ty Kinh doanh sản phẩm khí - PVGas Trading - thuộc Tổng công ty Khí Việt Nam, ra thông báo khẩn về sự cố giao hàng do hai tàu của đối tác bị trúng tên lửa tại Trung Đông.
Theo văn bản gửi khách hàng khu vực miền Nam, toàn bộ lô hàng LPG dự kiến giao vào ngày 10/3 bị tạm dừng do tàu chở hàng khi đi qua eo biển Hormuz bị trúng tên lửa, cũng như các cơ sở sản xuất khí của các đối tác ở Trung Đông bị tấn công.
Theo PVGas Trading, đã có ít nhất hai tàu VLCC (loại tàu chở dầu thô siêu lớn) bị trúng tên lửa khi qua eo biển này, tính đến chiều 2/3.
Các lô hàng này lẽ ra sẽ được giao về kho lạnh LPG Thị Vải/Diêm Điền của PVGas.
PVGas Trading cũng cho hay doanh nghiệp vẫn chưa thể thu xếp được nguồn hàng bổ sung.
Các nhà cung cấp quốc tế của PVGas Trading cũng đã chính thức tuyên bố tình trạng bất khả kháng do sập cầu dẫn tại cơ sở NGL Juaymah (Saudi Aramco) 23/2, làm gián đoạn việc cung cấp các lô hàng Propane và Butane đã ký kết.
Các vụ tấn công bằng tên lửa ở Trung Đông khiến một số cơ sở sản xuất LPG của các nhà cung cấp tại đây bị hư hại nghiêm trọng.
Tình hình chiến sự tại Trung Đông đã đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt từ hôm 2/3.
Tại Đông Nam Á, Thái Lan đã ra lệnh cấm xuất khẩu dầu mỏ và thành lập trung tâm giám sát khủng hoảng năng lượng nhằm bảo vệ dự trữ quốc gia, theo The Nation.

MỸ HAY GÂY CHIẾN TRANH ?
Giữa lúc Mỹ và Israel tấn công vào Iran, nhà nước độc tài khủng bố dân lành,
đang cố sản xuất vũ khí hạt nhân, đồng minh thân cận của Nga Tàu thì có kẻ thiếu am hiểu tung lên bài viết nhắc lại rằng: Mỹ là nước đầu tiên chế ra bom hạt nhân và là quốc gia duy nhất sử dụng bom hạt nhân vào chiến tranh tính đến ngày hôm nay.
Có lẽ hàm ý của người viết muốn cảnh báo mọi người rằng Mỹ là kẻ hay gây ra chiến tranh và là kẻ đầu teo sản xuất và sử dụng vũ khí gi ết người hàng loạt.
Cạnh đó cũng có khá nhiều còm vào các bài viết của tui hoặc nhắn tin cho tui nói rằng chính Mỹ mới là kẻ thường xuyên gây ra chiến tranh và đi xâm lăng các nước khác.
Đó là những kẻ thiếu hiểu biết hoặc cố tình thiếu hiểu biết để viết ra cho phù hợp với luận điệu tuyên truyền cố hữu của phe Nga Tàu.
Cách nói đó rất giống với luận điệu quen thuộc của Tàu cộng, khi tấn công xâm lăng VN thì gọi là phản kích tự vệ, ý rằng VN mới là kẻ gây chiến xâm lăng trước, Tàu buộc lòng phải tự vệ.
Còn Putin thì cho rằng vì Ucraina phát xít và muốn gây chiến với Nga nên Nga phải mở “chiến dịch quân sự đặc biệt” để phản công chứ không hề xâm lăng Ucraina.
Nếu chú ý lịch sử một chút sẽ thấy rằng trong hầu hết các cuộc chiến tranh lớn thì Mỹ không phải là nước gây ra chiến tranh mà là nước kết thúc chiến tranh.
Đệ nhất thế chiến, Đức Phổ gây ra chiến tranh và Mỹ đến giúp Châu Âu kết thúc.
Đệ nhị thế chiến, Đức gây ra chiến tranh ở Châu Âu và Mỹ đã giúp kết thúc. Nhật gây ra chiến tranh ở Thái Bình Dương khi bất ngờ tấn công không tuyên chiến vào Mỹ và Mỹ buộc phải kết thúc bằng hai quả bom hạt nhân.
Chiến tranh Triều Tiên, Bắc Triều Tiên gây chiến tràn xuống chiếm miền Nam, Mỹ phải nhảy vào can thiệp.
Ngay cả chiến tranh VN thì từ tháng 5/1959 miền Bắc đã cho mở mặt trận 559 đưa quân theo đường mòn HCM tiến vào miền Nam, mãi đến năm 1965, Mỹ mới chính thức đưa quân vào can thiệp.
Chiến tranh Afghanistan cũng do phía Taliban tấn công khủng bố vào nước Mỹ trước.
Chiến tranh vùng Vịnh và Iraq cũng do phía Iraq tấn công xâm lược Kuwait trước.
Cuộc chiến Iran hiện nay cũng do phía Iran liên tục tấn công bắt cóc công dân Mỹ, tàu thuyền của Mỹ, tài trợ các tổ chức khủng bố quốc tế và sản xuất vũ khí hạt nhân với lời đe để tiêu diệt Mỹ và Israel.
Trong tất cả các cuộc chiến tranh sau khi kết thúc, Mỹ chưa hề xâm chiếm một tấc đất của phe bại trận.
Nói về Vũ khí hạt nhân (VKHN)
Năm 1945, công nghệ đã đạt đến điểm chín mùi để nhân loại có thể sản xuất ra
VKHN. Thời điểm đó ba quốc gia có khả năng chế tạo được vũ khí hạt nhân: Mỹ, Đức và Liên Xô.
May mắn cho nhân loại, nước làm ra nó đầu tiên là Mỹ.
Nếu Adolf Hitler hoặc Joseph Stalin sở hữu loại vũ khí đó trước, lịch sử nhân loại có thể đã rẽ sang một hướng đen tối không thể nào hình dung ra hết.
Nên cảm ơn thượng đế và cảm ơn nước Mỹ.
Tại sao Mỹ thả bom nguyên tử xuống Nhật?
Cuộc chiến do Nhật Bản quân phiệt khởi đầu ở châu Á từ năm 1937 đến giữa năm 1945 đã làm khoảng 34 triệu người chết, phần lớn là dân thường. VN cũng góp vào 1 triệu sinh mạng (chủ yếu do đói)
Nếu chiến tranh kéo dài thêm một năm, con số tử vong ước tính có thể lên tới 40 triệu người.
Hai quả bom nguyên tử buộc Nhật đầu hàng vào tháng 8/1945, chấm dứt ngay lập tức cuộc chiến.
Khoảng 350.000 người Nhật đã chết vì hai vụ nổ đó.
Câu hỏi lạnh lùng nhưng cần phải đặt ra:
Hy sinh 350.000 người để cứu hàng triệu sinh mạng khác — có nên hay không?
Lịch sử không phải là câu chuyện cảm tính.
Nó là những lựa chọn tàn nhẫn trong những thời điểm tàn nhẫn.
Vì vậy, trước khi lên án Mỹ về VKHN, ít nhất hãy có chút ít kiến thức lịch sử.
Rứa hỉ.

TRUNG QUỐC BÃI NHIỆM BA CỰU TƯỚNG QUÂN ĐỘI
Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc (Chính Hiệp), cơ quan tư vấn chính trị hàng đầu Trung Quốc đã bỏ phiếu thông qua bãi nhiệm tư cách đại biểu của ba cựu tướng quân đội gồm các ông Hàn Vệ Quốc, Lưu Lôi và Cao Tân, truyền thông nhà nước đưa tin hôm 2/3.
Bắc Kinh không đưa ra lời giải thích nào cho các quyết định bãi nhiệm này, song động thái trên diễn ra trong bối cảnh chiến dịch thanh trừng các tướng lĩnh cấp cao trong quân đội Trung Quốc đang được đẩy mạnh trong những tuần gần đây.
Động thái này diễn ra ngay trước thềm kỳ họp lưỡng hội, gồm Chính Hiệp và Nhân Đại (Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc), khai mạc từ ngày 4/3.
Mới tuần trước, hôm 26/2, Bắc Kinh đã thông báo bãi nhiệm 19 quan chức, trong đó có 9 người thuộc quân đội.
Tháng 1/2026, tướng quân đội cấp cao nhất Trung Quốc Trương Hựu Hiệp và đồng minh thân cận của ông là tướng Lưu Chấn Lập đã bị cách chức.

Ông Antony Tôn Lê, 30 tuổi, bị bắt hôm Thứ Ba, 24 Tháng Hai, liên quan đến cái chết của mẹ mình sau khi cảnh sát tìm thấy bà tử vong bên trong một căn condo, ở Auburn, Washington, đài KOMO News loan tin hôm Thứ Tư, 25 Tháng Hai.
Ông Antony bị đưa vào nhà tù để điều tra về tội giết người sau cái chết của mẹ là bà Tôn Nữ Thu Thủy, giới chức cho biết.
Cảnh sát King County nhận tin báo vào khoảng 2 giờ chiều ngày 24 Tháng Hai tại một căn condo ở khu nhà mang số 28700 34th Avenue South, sau khi một người gọi 911 báo phát hiện một phụ nữ bất tỉnh, và có thể bị tấn công.
Người gọi điện thoại cho biết khi trở về nhà, ông phát hiện bà Thủy nằm trên sàn, được quấn trong chăn và có vết thương rõ ràng trên mặt. Cảnh sát vào nhà qua cửa không khóa và tìm thấy bà trong tình trạng bất tỉnh, mắt sưng, và máu mũi chảy ra.
Nhân viên cấp cứu cố gắng hồi sinh bà bên ngoài căn nhà nhưng bà không qua khỏi lúc 2 giờ 9 phút chiều.
Theo điều tra, người gọi 911 là chủ căn condo và cho ông Antony thuê lại một phòng vì quen biết nhiều năm. Bà Thủy thường xuyên ở lại căn nhà để chăm sóc con trai, bao gồm nấu ăn và dọn dẹp, theo hồ sơ.
Chủ nhà cho biết ông Antony bị chẩn đoán mắc bệnh tâm thần phân liệt và rối loạn lưỡng cực, và có tiền sử bạo lực khi không dùng thuốc. Ông nói ông Antony đã ngưng uống thuốc theo toa khoảng năm tháng trước, và trở nên ngày càng hung hăng với ông và mẹ mình.

CHƯA TỪNG CÓ TRONG LỊCH SỬ HOA KỲ⁉️
Ngày 2-3, Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump đã chủ trì phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mang tên "Trẻ em, công nghệ và giáo dục trong xung đột".
Đây là lần đầu tiên phu nhân một nguyên thủ đương nhiệm đứng chủ tọa cơ quan quyền lực nhất của Liên hợp quốc.
Phát biểu trước Hội đồng, bà Melania tuyên bố: "Nước Mỹ đứng cùng tất cả trẻ em trên thế giới. Tôi hy vọng hòa bình sẽ sớm đến với các em".

MOSSAD BỊ CÁO BUỘC XÂM NHẬP HỆ THỐNG CAMERA TEHRAN, THEO DÕI LÃNH TỤ TỐI CAO IRAN TRƯỚC ĐÒN KHÔNG KÍCH
Một phúc trình cho biết cơ quan tình báo Israel bị cáo buộc đã xâm nhập hệ thống camera giao thông tại Tehran trong nhiều năm để theo dõi sinh hoạt của lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei trước khi ông bị loại khỏi vòng chiến trong Operation Epic Fury.
Theo các nguồn tin được Financial Times trích dẫn, trong số các camera bị xâm nhập có thiết bị hướng trực tiếp vào khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt nơi Khamenei sinh hoạt. Dữ liệu thu thập được giúp xây dựng hồ sơ tình báo chi tiết, góp phần hỗ trợ cho các cuộc không kích hôm Thứ Bảy.
Một viên chức tình báo Israel được dẫn lời nói rằng họ “biết Tehran như biết Jerusalem,” hàm ý mức độ thâm nhập sâu rộng vào hạ tầng giám sát đô thị. Các hình ảnh từ camera được cho là cho phép phân tích “mô hình sinh hoạt” của lực lượng bảo vệ, bao gồm vị trí đậu xe, nơi cư trú và nhiệm vụ bảo vệ.
Nguồn tin cho biết kế hoạch nhắm vào Khamenei đã được chuẩn bị trong nhiều tháng, nhưng thời điểm được điều chỉnh khi xác nhận ông sẽ trực tiếp tham dự một cuộc họp an ninh quan trọng. Các hệ thống giám sát được cho là đã xác nhận cuộc họp diễn ra đúng giờ trước khi chiến dịch được kích hoạt.
Cuộc không kích diễn ra ban ngày trong khuôn khổ Operation Epic Fury, với sự phối hợp của nhiều phi cơ chiến đấu. Theo các báo cáo trước đó, đợt tấn công đã phá hủy tòa nhà nơi Khamenei hiện diện và khiến hàng chục viên chức thiệt mạng.
Nếu các thông tin này chính xác, sự kiện cho thấy chiến dịch không chỉ dựa vào hỏa lực, mà còn phụ thuộc sâu sắc vào tình báo kỹ thuật và khả năng xâm nhập hệ thống hạ tầng dân sự. Điều này đặt ra câu hỏi về an ninh mạng và giám sát tại các đô thị lớn trong thời đại chiến tranh hiện đại.
Phía Iran chưa đưa ra xác nhận chi tiết về cáo buộc xâm nhập camera giao thông. Các nguồn tin độc lập cũng chưa thể kiểm chứng toàn bộ nội dung phúc trình.

TRUYỀN THÔNG ĐỐI LẬP IRAN: CON TRAI KHAMENEI ĐƯỢC CHỌN LÀM LÃNH TỤ TỐI CAO
Theo tường thuật của truyền thông đối lập Iran, ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, con trai của cố lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, đã được Hội đồng Chuyên gia của Iran chọn để thay thế cha mình trong vai trò lãnh tụ tối cao. Tin này được Iran International loan tải hôm thứ Ba và nhanh chóng được nhiều cơ quan truyền thông Israel dẫn lại.
Cho đến nay, các cơ quan truyền thông chính thức của Iran vẫn chưa xác nhận thông tin này. Trước đó, có tin cho rằng Mojtaba Khamenei nằm trong số khoảng 40 nhân vật cao cấp bị thiệt mạng trong đợt oanh kích hôm thứ Bảy nhắm vào ban lãnh đạo Iran.
Việc lựa chọn Mojtaba diễn ra trong lúc có nhiều đồn đoán về người kế nhiệm sau khi Ayatollah Ali Khamenei, người lãnh đạo Iran nhiều thập niên với đường lối chống phương Tây mạnh mẽ, bị loại khỏi vòng chiến. Mojtaba được biết là có lập trường bảo thủ cứng rắn tương tự cha mình và có quan hệ gần gũi với lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo.
Dù không nắm giữ chức vụ chính thức trong chính quyền trước đây, Mojtaba Khamenei đã bị Hoa Kỳ áp đặt chế tài từ năm 2019. Việc con trai kế vị lãnh tụ tối cao được xem là điều bất thường, vì chế độ Iran từ lâu vẫn tránh hình thức kế thừa mang tính gia đình sau khi lật đổ chế độ quân chủ năm 1979.


=========
Đến thời điểm này, nếu các bạn theo dõi tin tức, các bạn đều biết rằng chúng ta đang ở trong một cuộc xung đột với Iran. Đây không phải là điều Hoa Kỳ lựa chọn.
Hoa Kỳ là một quốc gia yêu chuộng hòa bình. Chúng ta luôn tìm kiếm hòa bình với bất kỳ ai có thể cùng chúng ta xây dựng hòa bình. Chúng ta bảo vệ những người không thể tự bảo vệ mình.
Vì vậy, những người con trai, con gái của đất nước này — những quân nhân đang phục vụ và các cựu chiến binh — đã đứng lên làm nhiệm vụ. Họ tiến lên phía trước để ngăn chặn mối đe dọa đó, để các bạn có thể yên tâm ngủ mỗi đêm.
Khi Hoa Kỳ buộc phải bước vào chiến tranh, chúng ta không làm điều đó để chiếm lãnh thổ, mở rộng biên giới hay thôn tính đất nước khác. Lịch sử của chúng ta không phải là lịch sử của chinh phục — mà là lịch sử của việc chiến đấu để trao cho người khác điều mà chúng ta được hưởng mỗi ngày: tự do.
Nhưng Iran đã đặt chúng ta vào một tình thế mà chúng ta không thể tiếp tục ngồi yên chờ bị tấn công. Dựa trên dữ liệu và tình báo, các nhà lãnh đạo của chúng ta đã đi đến kết luận rằng nếu không hành động ngay bây giờ, chúng ta có thể phải đối mặt với một thảm họa không thể đảo ngược. Vì vậy, họ đã quyết định ngăn chặn mối đe dọa trước khi nó xảy ra.
Cuộc chiến này sẽ không dễ dàng. Iran là một quốc gia mạnh. Họ đã tích trữ đạn dược, tên lửa, máy bay không người lái và sẵn sàng sử dụng chúng để gây thiệt hại tối đa cho Hoa Kỳ. Họ đã tuyên bố có thể tấn công bất kỳ con tàu nào đi qua Eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư. Nếu họ làm điều đó, tình hình sẽ leo thang nhanh chóng.
Từ năm 1975, Hải quân Hoa Kỳ có một sứ mệnh rõ ràng: bảo đảm các tuyến hàng hải quốc tế luôn thông suốt và tự do. Iran sẽ không thể ngăn chặn điều đó. Và sự thật là, phần lớn thế giới — kể cả nhiều người Mỹ — chưa thực sự hiểu hết sức mạnh và hỏa lực mà quân đội Hoa Kỳ sở hữu.
Nếu Iran chọn leo thang, họ có thể phóng tên lửa từ bờ biển, có thể sử dụng thủy lôi dưới nước — và có lẽ họ đã chuẩn bị cho điều đó. Nhưng hãy hiểu một điều: những thủy thủ trẻ của chúng ta đã được huấn luyện cho thời khắc này.
Ngay từ ngày đầu bước vào trại huấn luyện tân binh, họ đã được chuẩn bị cho những ngày như thế này. Họ được dạy cách bảo vệ bản thân, bảo vệ con tàu, bảo vệ đồng đội và nếu cần, đánh bại kẻ thù.
Sẽ có thương vong. Chúng ta sẽ đau buồn cho từng sinh mạng. Chúng ta không bao giờ xem nhẹ điều đó.
Tôi không xem nhẹ những chuyện này. Đáng tiếc là tôi đã quá già để có thể ra đó chiến đấu. Nhưng cũng như hàng triệu cựu quân nhân khác, nếu tôi có thể ra đó, tôi sẽ đi. Nếu tôi có thể đứng vào vị trí của họ, tôi sẽ làm. Nếu tôi có thể hy sinh mạng sống mình để bảo vệ con trai, con gái của các bạn trong những trận chiến này, tôi cũng sẽ làm.
Bởi vì tự do luôn có giá.
Hãy tin rằng các nhà lãnh đạo của chúng ta đang làm điều họ tin là cần thiết. Nếu chúng ta không ngăn chặn mối đe dọa này ngay bây giờ, một ngày nào đó chúng ta có thể không còn cơ hội để làm điều đó nữa. Và khi ấy, không chỉ chúng ta — mà cả các quốc gia tự do — có thể không còn tự do.
Vì vậy, tôi kêu gọi các bạn: hãy dũng cảm. Hãy mạnh mẽ. Và hãy đứng sau những người đang gánh vác trách nhiệm trong thời khắc khó khăn này.
Chúng ta không phải là một dân tộc vô đức tin. Chúng ta không phải là một quốc gia vô thần, không giá trị, không nguyên tắc.
Chúng ta là một dân tộc được xây dựng trên đức tin, tự do và trách nhiệm.
Vì vậy, hãy cầu nguyện cho đất nước của chúng ta.
Hãy cầu nguyện cho những người con trai, con gái đang khoác trên mình màu áo quân đội.
Hãy cầu nguyện cho từng người lính của chúng ta — để họ được bảo vệ, được vững vàng và được trở về nhà an toàn.
God bless our troops.
God bless America.
Chau Le

========

Iran / Hezbollah: Đánh như không có ngày mai (vì đúng là sắp hết ngày mai thật!)
1. Đóng cửa Eo biển Hormuz: Một pha tự bóp d*i, đạp đổ bát cơm của chính "ông bạn vàng" Trung Quốc. Một khi túi tiền của Bắc Kinh và Châu Âu bị đụng đến, họ sẽ không còn kêu gọi kiềm chế nữa mà sẽ ngầm bật đèn xanh cho Mỹ "dọn dẹp" Iran càng nhanh càng tốt để thông thương.
2. Tấn công Đại sứ quán Mỹ ở Riyadh: Một pha xử lý "đi vào lòng đất". Với đòn đánh này, các đồng chí Iran đã tạo ra một kẻ thù giàu có nhất thế giới. Cái tát thẳng mặt vào Hoàng gia Saudi sẽ cho họ đầy đủ lý do chính đáng để mở toang không phận và kho tiền cho Mỹ.
Hezbollah và Iran đang đánh theo kiểu "Chí Phèo": Tao chết thì tao kéo cả làng chết chung. Nhưng tiếc là "cả làng" trang bị tận răng với Vòm Sắt và Patriot, còn Iran thì đầu não đã mất, kho đạn đang cháy.
Kèo này không phải là "Trục Kháng chiến" nữa, mà là "Trục Tự Sát" rồi. Chắc game sẽ over tính bằng tuần!

Lãnh tụ tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei đã bị tiêu diệt.
Hôm nay lịch sử không chỉ chứng kiến một biến cố lớn, mà chứng kiến một nguyên lý vận động của quy luật được thị hiện trước toàn thế giới.
Khamenei là biểu tượng sống của quyền lực siêu cứng xây dựng dựa trên sợ hãi, cưỡng chế và sự bất biến. Ông ta đứng đầu một hệ thống mà trong đó quyền lực cứng được đặt lên trên mọi chuẩn mực của chính danh, cơ hội và tính nhân văn. Hệ thống đó đã bị xói mòn bởi chính những quy luật mà nó chống lại, để tới hôm nay bị tiêu diệt chỉ bởi một đòn sức mạnh siêu đẳng của quyền lực mềm.
Quyền lực đó không sụp vì một đòn. Nó sụp khi:
• niềm tin chính danh bị bào mòn,
• cưỡng chế trở thành gánh nặng kinh tế và xã hội,
• và thông tin – công nghệ – dòng chảy thời đại đến thời cuộn trào, vận hành một cách không thể đảo ngược.
Các chế độ độc tài như Iran đã tin rằng lực lượng an ninh giúp làm bất động xã hội là bất biến cho quyền lực. Nhưng khi quyền lực cứng không còn đồng nhất với chính danh, nó sẽ tự mình rơi vào vòng xoáy hủy diệt — chính danh sụp, cưỡng chế thành gánh nặng, và hệ thống không còn phản xạ được với dòng chảy thời đại. Điều đó không chỉ là triết lý, mà là quy luật mà hôm nay đã cho thấy trong thực tế.
Đây là những quy luật mà tôi đã viết từ vài năm trước. Giờ là lúc tiến trình theo quy luật diễn ra.
Dòng chảy thời đại là quy luật – không phải lựa chọn. Đó là Dòng chảy TĂNG MỀM GIẢM CỨNG. Dòng chảy ấy trao năng lượng cho những điều phù hợp với xu thế tăng mềm và hút cạn năng lượng của những gì cố chấp tăng cứng – hủy diệt những gì đi ngược lại Dòng chảy thời đại.
Điều này không phải do “ngẫu nhiên”.
Mà bởi vì các cấu trúc quyền lực siêu cứng, khép kín, không biết thức thời, sẽ bị dòng chảy thời đại bào mòn và cuối cùng bị đẩy đến bùng nổ, sụp đổ.
Trong khi đó, những kẻ/chế độ biết thức thời, biết thuận dòng chảy thời đại để mở chính danh, mở cơ hội, trao quyền lực cho nhân dân thì sẽ biến chuyển và phát triển cùng nhân loại.
Chiến trường thực sự của thế kỷ này không phải là những trận đụng độ nóng hiển lộ trên bản đồ, mà là cuộc chiến xác định cấu trúc quyền lực mềm, công nghệ, năng lực sản xuất và liên minh chiến lược trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Maduro/Venezuela, Khamenei/Iran đã xong. TQ mất đi nguồn dầu giá rẻ – sẽ mất đi nguồn lực khổng lồ dùng để tài trợ cho các chương trình “đại nhảy vọt” thời hiện đại; tài trợ cho các nhà nước độc tài bao gồm Nga Putin. Cuộc chiến xâm lược Ukraine của Nga sẽ sớm kết thúc vì Putin mất đi nguồn tài trợ tên lửa từ Iran (được tiếp sức bởi tiền bán dầu cho TQ).
Cuba đã không còn cần tính đến. Tiếp theo sẽ là Bắc Triều Tiên Kim C. Un – kẻ siêu cứng nhất thế giới hiện giờ. Đừng hy vọng Mỹ sẽ lặp lại kịch bản Maduro hay Khamenei mà phòng ngừa.
Những lãnh tụ siêu cứng khác nếu không nhận ra thời thế mà thay đổi thì chắc chắn cũng sẽ bị Dòng chảy thời đại loại trừ, cho dù là những người đứng đầu cường quốc đi nữa.
Lịch sử không thiếu những “người bất khả xâm phạm” sụp đổ trong chớp mắt.
Atahualpa – vị hoàng đế Inca được thần thánh hóa, nắm quyền tuyệt đối – từng tin rằng đế chế của mình vĩnh cửu. Nhưng khi đỉnh kim tự tháp bị chạm tới, cả cấu trúc sụp xuống như cát. Không phải vì kẻ bên ngoài quá mạnh (thực tế đối thủ chỉ bằng một phần nghìn quân số của Inca), mà vì hệ thống ấy không có khả năng phân tán rủi ro, không có cơ chế tự điều chỉnh, không có quyền lực mềm để hấp thụ cú sốc.
Các trung tâm quyền lực Maya trước đó cũng vậy. Khi nội lực suy kiệt và thời đại thay đổi, sự “siêu cứng” không cứu được họ. Nó chỉ làm cú gãy diễn ra nhanh và dứt khoát hơn.
Những chế độ siêu tập quyền ngày nay có thể có tên khác, có vũ khí hiện đại hơn, có công nghệ giám sát tinh vi hơn. Nhưng quy luật không đổi: càng tập trung quyền lực vào một cá nhân, hệ thống càng mong manh. Càng tin vào cưỡng chế tuyệt đối, chính danh càng mòn nhanh.
Và khi đỉnh kim tự tháp rung chuyển, sự sụp đổ không diễn ra từ từ — nó diễn ra theo cấp số nhân.
Dòng chảy thời đại không cần nhiều đòn đánh.
Nó chỉ cần chạm đúng điểm yếu cấu trúc.
Và trong CUỘC CHIẾN MỀM hiện giờ, sẽ có một bước ngoặt mà ít người dám nghĩ tới. Tôi đã viết về điều này vài năm trước.
Một vùng đất từng là chiến trường của quá khứ có thể trở thành điểm tựa chiến lược của tương lai. Lịch sử không bị khóa bởi ký ức thù hận; nó bị chi phối bởi lợi ích và tầm nhìn.
Khi chuỗi cung ứng, công nghệ, năng lượng và an ninh hàng hải hội tụ, những “cựu thù” hoàn toàn có thể đứng chung một phía của bàn cờ.
Ai đọc được thời đại sớm sẽ không bị cuốn đi — mà sẽ trở thành bàn đạp xoay chuyển cục diện.
Trần Huỳnh Duy Thức
================

Ai cũng đặt sự an nguy và quyền lợi của Quốc gia lên trên hết ( ngoại trừ đám xôi thịt ) cuối cùng rồi Anh quốc cũng cho Mỹ xử dụng căn cứ trên đảo Diego Garcia nằm trong lãnh hải Ấn Độ Dương, từ đây B2 cất cánh khoảng 5 tiếng để đến Iran trong khi đó phải bay đi về hơn 18 tiếng từ căn cứ Missouri không ai làm khó được Mỹ kể cả Đồng minh. Khi hỏa tiễn của Iran bắn vào các nước láng giềng trong đó có căn cứ của Anh quốc họ mới cho Mỹ xử dụng, phải hiểu nếu ví dụ Mỹ và Do Thái thất bại liệu Iran có tha cho Âu Châu không ? Sự cuồng tín và niềm tự hào của đế quốc Ba Tư muốn thống trị Thế giới cũng như một vành đai một con đường của Tàu + . Thất bại của bộ Nội các mới là đụng vào các Tiểu vương quốc Ả rập vì hệ phái Sunni chiếm khoảng hơn 75% người hồi giáo trên toàn thế giới. Hai lần không kích đã cho lên đường trên 100 tướng lãnh ưu tú rồi.
Âu Châu lúc đầu đứng ngoài nhưng khi thấy Hoa kỳ đã làm tê liệt hệ thống phòng không của Nga và Trung Quốc từ nước Venezuela đến Iran lúc đó mới vào cuộc.
Nước Mỹ đã cho Iran nhiều cơ hội nhưng họ vẫn ngoan cố vì những TT tiền nhiệm và Bộ Nội các đã cho quá nhiều ưu ái.
Khi đàm phán không thành chiến dịch triển khai hối hận đã muộn màng, sau lời tuyên bố của Bộ trưởng Bộ chiến tranh đó chỉ là khởi đầu nếu không chịu đàm phán thì kế tiếp sẽ tồi tệ hơn nhiều. Bây giờ đàm phán phải có lãnh tụ nhưng mới vừa bầu Do Thái đã cho đi đoàn tụ với giáo chủ...
Hàng không mẫu hạm mới và hiện đại của Mỹ hiện nay là USS GERALD R. FORD trị giá khoảng 13 tỷ Mỹ kim vào tháng 2-2026 cũng đến Địa trung hải để hổ trợ.
Theo tin của Bộ chiến tranh hải quân của Iran đã bị thiệt hại nặng nề như vậy Hải và Không quân của Mỹ đã làm chủ tình hình khi mới xử dụng máy bay B2, F35 hỏa tiễn Tomahawk...còn những
Vũ khí chưa trình làng thì sẽ ra sao .
Mong những ngày sắp đến Bộ Nội các mới của Iran sẽ vào bàn đàm phán từ bỏ phát triển vũ khí hạt nhân và không tài trợ cho khủng bố để vản hồi hoà bình trong khu vực và thế giới.
David Nguyen


==========


DỐI TRÁ TRỞ THÀNH LIỀU THUỐC AN THẦN.
Trong quan hệ quốc tế việc phân chia theo phe phái được phân biệt không những qua ý thế hệ, cùng lợi ích… nó còn được phân biệt qua cấu trúc quốc phòng.
Những quốc gia cùng phe thường có chung học thuyết quân sự, tổ chức lực lượng vũ trang và đặc biệt sử dụng vũ khí, khí tài chiến tranh theo một “dòng” thống nhất…
Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, với việc thế giới chủ yếu chia làm hai phe đối đầu nhau đó là các quốc gia có chế độ độc tài và các quốc gia theo chế độ dân chủ đa nguyên.
Các quốc gia độc tài và các tổ chức khủng bố thường sử dụng vũ khí, khí tài của Liên Xô trước đây và ngày nay là Nga và Trung Quốc.
Phần còn lại sử dụng vũ khí, khí tài của Mỹ và một phần của các quốc gia NATO khác.
Việc giành được chiến thắng tại bất cứ cuộc chiến nào vai trò của vũ khí, khí tài được cho là một yếu tố quyết định.
Mỗi một chiến thắng yếu tố vũ khí và khí tài quân sự sẽ là đòn bẩy tinh thần tạo ra lòng tin vào sức mạnh một cách thực tế nhất.
Cho nên việc tuyên truyền và tung thông tin nhằm phô diễn sức mạnh vũ khí, khí tài đã trở thành vô cùng quan trọng trong cuộc đối đầu giữa hai phe này.
Mất lòng tin về sức mạnh vũ khí và khí tài sẽ dẫn đến tinh thần sụp đổ mất ý chí, mất niềm tin vào chế độ.
Một ví dụ điển hình ngay tại lúc này, những quốc gia đang sử dụng vũ khí, khí tài của Nga và Trung Quốc đang cố gắng đưa thông tin sai lệch thậm chí là “fake news” về cuộc chiến xảy ra tại Iran, nơi thể hiện rõ nét nhất của cuộc đối đầu về tính ưu việt của vũ khí, khí tài giữa hai phe.
Iran đang sử dụng vũ khí, khí tài của Nga và Trung Quốc.
Và phía bên kia là Mỹ.
Thực tế trên chiến trường cho thấy hệ thống vũ khí, khí tài của Nga và Trung Quốc đã thất bại thảm hại trước Mỹ.
Và điều này làm cho các quốc gia đang sở hữu vũ khí của Nga và Trung Quốc thực sự hoang mai và họ cố gắng tuyên truyền sai lệch thực tế trên chiến trường.
Các thông tin về những đòn đáp trả của Iran, và những thiệt hại của Mỹ được thổi phồng giống như một cuộc khủng hoảng toàn cầu để tạo ra một tâm lý về sức mạnh của Iran, về sự tuyệt vời của vũ khí, khí tài của Nga và Trung Quốc.
Thông tin một chiều, có bé xé ra to với tần suất tối đa đã trở thành quen thuộc và nhàm chán.
Những clip tên lửa Iran bắn rơi F35, bắn chìm tàu sân bay Mỹ, hay căn cứ Mỹ bị xoá sổ, và thông tin hàng trăm lính Mỹ thiệt mạng vừa vô tình, vừa hữu ý ngang nhiên thể hiện trên báo chí chính thống… chẳng cần quan tâm nó nguồn gốc từ đâu.
Bộ máy truyền thông của các quốc gia và của các thế lực không thân thiện với Mỹ và Israel đang cố gắng tạo ra một liều thuốc an thần củng cố tinh thần để bịp bợm nhân dân trong nước cũng như nhân dân thế giới, tạo ra sức mạnh ảo tưởng, không những từ chính nghĩa mà còn từ sức mạnh vũ khí mà Iran đang sử dụng của Nga và Trung Quốc.
Sự thật được phơi bày bao nhiêu lòng tin vào chế độ, vào sức mạnh quốc phòng của dân chúng càng giảm sút bấy nhiều khiến họ rất hoang mang, hoảng sợ.

============

CHƯA TỪNG CÓ TRONG LỊCH SỬ HOA KỲ⁉️
Ngày 2-3, Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump đã chủ trì phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mang tên "Trẻ em, công nghệ và giáo dục trong xung đột".
Đây là lần đầu tiên phu nhân một nguyên thủ đương nhiệm đứng chủ tọa cơ quan quyền lực nhất của Liên hợp quốc.
Phát biểu trước Hội đồng, bà Melania tuyên bố: "Nước Mỹ đứng cùng tất cả trẻ em trên thế giới. Tôi hy vọng hòa bình sẽ sớm đến với các em".