Một cốc sữa chua không đường, ly trà gừng ấm, nước ép nha đam, thậm chí chỉ là cốc nước lọc cũng có thể là cách tự nhiên để bạn làm dịu dạ dày và ngăn những cơn ợ nóng không mấy dễ chịu do trào ngược.
Ợ nóng là cảm giác nóng rát vùng ngực, lan lên cổ họng, thường xuất hiện sau bữa ăn hoặc khi nằm xuống. Đây là một triệu chứng phổ biến của bệnh trào ngược dạ dày-thực quản (GERD), ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người trên toàn thế giới.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 20-30% dân số trưởng thành toàn cầu từng trải qua tình trạng ợ nóng tái diễn. Ngoài việc điều chỉnh chế độ ăn, việc lựa chọn đồ uống phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng giúp giảm khó chịu và bảo vệ dạ dày.
Dưới đây là 5 loại đồ uống được các chuyên gia dinh dưỡng và tổ chức y học lớn như Cleveland Clinic, Harvard Health Publishing và Johns Hopkins Medicine khuyến nghị là thân thiện với người dễ bị ợ nóng.
1. Sữa ít béo
Sữa thường gây tranh cãi khi nói đến chứng ợ nóng, có người cảm thấy dễ chịu hơn sau khi uống, nhưng cũng có người thấy triệu chứng tăng lên.
Theo Cleveland Clinic, nguyên nhân là do sữa chứa đồng thời canxi và chất béo - hai yếu tố có tác động ngược chiều. Trong khi canxi và protein giúp trung hòa axit, thì chất béo lại có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến axit dễ trào ngược hơn.
Tuy nhiên, một số nghiên cứu nhỏ cho thấy sữa ít béo hoặc tách béo không làm nặng thêm triệu chứng. Vì vậy, nếu bạn yêu thích sữa, hãy chọn loại ít béo, không đường, uống ấm nhẹ và tránh ngay sau bữa ăn no - đó là cách tận dụng lợi ích của sữa mà vẫn “an toàn” với dạ dày.
2. Nước
Nước lọc vẫn là “liều thuốc” đơn giản nhưng hiệu quả nhất. Một nghiên cứu được công bố trên Annals of Otology, Rhinology & Laryngology cho thấy uống nước giúp giảm độ axit dạ dày chỉ trong vòng một phút, nhờ khả năng trung hòa và pha loãng axit.
Thay vì càphê, trà đặc hay soda - những thức uống có thể kích thích trào ngược - việc uống đủ nước trong ngày có thể giảm đáng kể tần suất ợ nóng.
Nhiều người còn chọn nước kiềm (alkaline water) với độ pH cao hơn. Một thử nghiệm tại Trung tâm Y khoa New York (2017) cho thấy nước kiềm kết hợp chế độ ăn Địa Trung Hải có thể cải thiện triệu chứng trào ngược.
Tuy nhiên, các chuyên gia của Harvard Health lưu ý rằng cần thêm bằng chứng để khẳng định hiệu quả này, bởi kết quả có thể chịu ảnh hưởng từ toàn bộ chế độ ăn uống, không chỉ riêng loại nước.
Dù vậy, uống nhiều nước hơn mỗi ngày luôn là lựa chọn an toàn cho người bị ợ nóng.
3. Trà thảo mộc
Một số loại trà thảo mộc không chứa caffeine có thể hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác nóng rát vùng ngực.
Theo Johns Hopkins Medicine, các loại trà như trà gừng, thì là (fennel) hoặc cam thảo có thể giúp giảm co thắt dạ dày và cải thiện luồng thức ăn tiêu hóa.
Trà gừng nổi bật nhờ hoạt chất gingerol có đặc tính chống viêm và làm dịu niêm mạc dạ dày.
Ngược lại, trà bạc hà dù mát và dễ chịu nhưng có thể làm giãn cơ thắt thực quản, khiến một số người bị trào ngược nặng hơn. Vì thế, hãy thử từng loại với lượng nhỏ để xem phản ứng của cơ thể trước khi uống thường xuyên.
4. Sữa chua không đường
Theo Harvard T.H. Chan School of Public Health, việc duy trì hệ vi sinh vật đường ruột cân bằng là chìa khóa cho tiêu hóa khỏe mạnh. Sữa chua chứa probiotic - lợi khuẩn giúp cân bằng môi trường axit trong dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ ợ nóng, đầy hơi.
Sữa chua cũng cung cấp canxi và protein - hai chất đã được chứng minh giúp giảm trào ngược trong một số nghiên cứu nhỏ.
Tuy nhiên, bạn nên chọn loại sữa chua ít béo, không đường và tránh các loại hương liệu chua như cam, dâu. Uống sữa chua hoặc dùng như món tráng miệng nhẹ sau bữa ăn chính là cách “êm dịu” để chăm sóc hệ tiêu hóa mỗi ngày.
5. Nước ép nha đam và bạc hà
Nha đam (lô hội) từ lâu được biết đến với đặc tính chống viêm và làm dịu. Nghiên cứu đăng trên Journal of Traditional Chinese Medicine (2015) cho thấy nước ép nha đam giúp cải thiện các triệu chứng ợ nóng và đau rát nhờ khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày và giảm tổn thương do axit.
Trong khi đó, bạc hà có hiệu ứng làm mát, giúp giảm co thắt dạ dày và giảm đau rát, nhưng cũng giống như trà bạc hà, không phải ai cũng hợp. Nếu bạn có tiền sử trào ngược nặng, nên thử lượng nhỏ trước để đánh giá phản ứng.
Một cốc nước nha đam pha loãng hoặc kết hợp chút bạc hà tươi có thể là lựa chọn dễ chịu, đặc biệt trong những ngày dạ dày “biểu tình.”
Những loại đồ uống nên hạn chế
Một số thức uống quen thuộc sau đây chính là “thủ phạm tiềm ẩn” của chứng ợ nóng.
Càphê và trà đặc: caffeine có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến axit dễ trào ngược hơn.
Nước ngọt có ga: nghiên cứu của Johns Hopkins University cho thấy người uống hơn 6 ly soda hoặc cà phê mỗi ngày có nguy cơ trào ngược cao gấp đôi so với người uống ít hơn.
Rượu: làm tăng sản xuất axit và giảm trương lực cơ thắt thực quản.
Nước ép trái cây có tính axit (cam, chanh, dứa): có thể gây kích ứng tạm thời với người nhạy cảm.
Giấm táo: được quảng cáo nhiều nhưng chưa có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả giảm ợ nóng; ngược lại, nó có thể khiến dạ dày khó chịu hơn do tính axit cao.
Theo các chuyên gia sức khỏe và dinh dưỡng, không có loại đồ uống “thần kỳ” nào chữa khỏi trào ngược axit, nhưng chọn thức uống đúng cách có thể giảm rõ rệt triệu chứng.
Điều quan trọng là lắng nghe cơ thể, ghi nhận phản ứng sau khi uống từng loại, và duy trì thói quen uống nước đều đặn, ăn uống điều độ, không nằm ngay sau bữa ăn.
Một ly nước ấm, cốc sữa chua hoặc tách trà gừng nhẹ buổi tối có thể là “liều an thần” tự nhiên cho dạ dày sẽ giúp bạn ngủ ngon và tránh cảm giác ợ nóng khó chịu kéo dài.
