Tiễn biệt nữ danh ca Lệ Thu về cõi thiên thu

[vuitoichat]

Trưa 29/1 (giờ địa phương) người thân, nhiều nghệ sĩ ở quận Cam, California đến viếng danh ca Lệ Thu. Gia đình nói tang lễ được tổ chức gấp, thời tiết lại xấu nên nhiều người không thu xếp kịp để tiễn đưa danh ca Lệ Thu về cõi thiên thu.

Lễ phát tang và cầu nguyện cho danh ca Lệ Thu được cử hành tại nhà thờ Holy Spirit Catholic Church (Thánh Linh) trên đường Ward, Fountain Valley, vào sáng Thứ Sáu, 29 Tháng Giêng, một cách đơn giản mà chuẩn mực trong không khí ấm cúng và thân mật gia đình dưới sự chủ trì của Linh Mục Nguyễn Hoài Chương.

Một giây tĩnh lặng trước bàn thờ danh ca Lệ Thu. (Hình: Đằng-Giao)

Danh ca Lệ Thu qua đời lúc 7 giờ tối Thứ Sáu, 15 Tháng Giêng, vì bệnh COVID-19, hưởng thọ 78 tuổi.

“Với mọi khán giả yêu chuộng giọng ca Lệ Thu, bà là một danh ca, nhưng với chúng tôi, bà luôn luôn là người mẹ mẫu mực, chịu thương, chịu khó và chịu hy sinh cho gia đình,” ông Nguyễn Hữu Bảo Long, con trai, nói.

Sau năm 1975, khi cha ông bị đi tù “cải tạo,” bà phải một mình tần tảo nuôi tám miệng ăn. Ông kể: “Một đoàn kịch nói rất nổi tiếng ở miền Nam mời bà đi hát, nhưng bà từ chối vì đó là đoàn kịch của nhà cầm quyền. Mãi về sau, khi cuộc sống trở nên khó khăn quá, bà phải buộc lòng nhận lời.”

Cưu mang gia đình, bà xoay xở đủ cách, từ bán chè ở vỉa hè chợ Bà Chiểu đến bán cà phê. “Một người cả đời chỉ biết ca hát, lương một đêm hơn một triệu đồng trước 1975, bà có biết bán chè bao giờ đâu,” ông nói. “Chỉ trong ba tuần, ngày nào cũng mang chè thiu về, bà bỏ nghề.”

Kỷ niệm về Lệ Thu mà ông không quên là những lần bà dạy ông hát. “Tôi nhớ mãi bà tập cho tôi bài ‘Đưa Bé Đến Trường’ của nhạc sĩ Phạm Duy,” ông chia sẻ.

Bà thường gọi ông là “Mã Láu Chảy,” một biệt danh ông còn ghi nhớ với sự trân quý.

“Sau 1975, có lẽ bà hạnh phúc nhất là lúc hát bài ‘Thu Vàng’ của nhạc sĩ Cung Tiến ở quán cà phê Thu Uyên của bà ở Đa Kao vì đó là lần bà được hát bằng tâm hồn chứ không chỉ vì đồng tiền,” ông nói.

Những người con dâu, con rể, có mặt tại buổi lễ, ai cũng nói về bà với lòng yêu thương.

Linh Mục Nguyễn Hoài Chương: “Năm mươi năm trước, Lệ Thu cất tiếng hát bài ‘Ánh Sao Vui’ trong nhà thờ, và từ đó, bà mang niềm vui cho mọi người.” (Hình: Đằng-Giao)

“Bà là người sống bằng tình nghĩa và văn minh. Ly dị chồng đã lâu mà mỗi khi có thời gian, bà vẫn ghé thăm ông dù ông hôn mê nhiều năm,” một người con dâu không muốn nêu tên kể.

Ông Hoàn Trần, con rể, nói: “Thời gian vui nhất của vợ chồng tôi là lúc còn được chở bà đi hát hằng đêm. Bà là người rất vui vẻ. Đi đến đâu bà cũng làm mọi người vui lây.”

Mặc dù cáo phó nhấn mạnh là tang lễ chỉ được tổ chức trong phạm vi gia đình, nhưng một số khán giả vẫn âm thầm đến đưa tiễn bà. Họ chỉ ngồi ở hàng ghế xa nhất để tôn trọng sự riêng tư của gia đình.

Bà Isabella Phạm, ở Fountain Valley, nói: “Là người di cư, tôi rất mê bài ‘Hướng Về Hà Nội’ của nhạc sĩ Hoàng Dương do bà hát. Tôi mê cách diễn tả của Lệ Thu qua bài này.”

Bà Georgina Lê, ở Garden Grove, cho biết bà đã gặp Lệ Thu cách nay nhiều năm trong một bữa tiệc ở Châu Âu. “Chị ấy rất có khiếu ăn nói. Bữa tiệc đang rời rạc, nhạt nhẽo mà chỉ cần chị nói vài câu là mọi người cười nói rôm rả. Khi ngồi đối diện tôi, chị rất ân cần, tử tế và bình dân chứ không xa cách như ca sĩ khác.”

Lệ Thu tên thật là Bùi Thị Oanh, sinh ngày 16 Tháng Bảy, 1943, tại Hải Phòng nhưng trải qua thời thơ ấu ở Hà Đông.

Năm 1953, bà cùng mẹ vào miền Nam sinh sống.

Trong khi theo học bậc trung học Les Lauriers vào năm 1959, trong một lần đến phòng trà Bồng Lai nghe nhạc, do sự khuyến khích của bạn bè, Lệ Thu lên sân khấu trình bày nhạc phẩm “Dang Dở, ” tức “Tà Áo Xanh” của Đoàn Chuẩn & Từ Linh.

Ngay sau đó, Lệ Thu được mời ký hợp đồng trình diễn diễn. Cũng từ đó bà lấy nghệ danh Lệ Thu.

Gia đình vừa được phát khăn tang. (Hình: Đằng-Giao)

Trong một lần phỏng vấn, Lệ Thu nói: “Tôi lấy tên Lệ Thu vì tôi giấu gia đình. Thật ra tên đó không có trong tiềm thức tôi nhưng tự nhiên nó bật ra, tôi không hiểu từ đâu.”

Sau khi nhận lời cộng tác với phòng trà Bồng Lai, Lệ Thu vẫn tiếp tục học một thời gian nhưng quyết định nghỉ để theo đuổi con đường ca hát.

Sau Bồng Lai, Lệ Thu cộng tác với vũ trường Tự Do vào năm 1962. Thời kỳ đó Lệ Thu thường trình bày những nhạc phẩm lời Pháp và Anh, nổi bật nhất là các bài “La Vie En Rose,” “A Certain Smile,” “La Mer,” “Love Is A Many Splendored Thing”…

Lệ Thu nổi tiếng và trở thành ca sĩ quan trọng của các vũ trường lớn ở Sài Gòn. Trong những năm 1968 đến 1971, tiếng hát Lệ Thu là một trong những yếu tố đưa khách đến với các vũ trường Queen Bee, Tự Do, và Ritz.

Năm 1968, Lệ Thu về cộng tác với chương trình Jo Marcel tại vũ trường Queen Bee.

Ngoài việc đi hát hàng đêm Lệ Thu còn ký giao kèo thu băng nhạc cho Jo Marcel, khởi đầu cho một thời kỳ vàng son nhất trong cuộc đời đi hát.

Mọi người chuẩn bị làm nghi thức rải nước phép. (Hình: Đằng-Giao/)

Đến giữa năm 1969, Lệ Thu cùng với chương trình Jo Marcel dời về vũ trường Ritz trên đường Trần Hưng Đạo. Năm 1970 Lệ Thu trở lại với vũ trường Tự Do.

Lệ Thu cũng tham gia các chương trình ca nhạc trên các đài phát thanh Sài Gòn, đài Quân Đội, và Mẹ Việt Nam, và thu âm cho nhiều băng nhạc.

Cùng với Khánh Ly, Thái Thanh, Lệ Thu là một trong những ca sĩ nổi tiếng nhất của Sài Gòn cho tới năm 1975.

Sau 1975 khá lâu, Lệ Thu gia nhập đoàn kịch Kim Cương để trình diễn và hát.

Tháng Mười Một, 1979, Lệ Thu vượt biên đến Pulau Bidong, Malaysia, rồi sang Mỹ năm 1980.

Bà cộng tác với nhiều vũ trường, và thực hiện băng nhạc đầu tiên ở hải ngoại, mang tên “Hát Trên Đường Tử Sinh.”

Sau này, bà có về Việt Nam hát một thời gian.

Được biết, sau khi hoàn tất nghi thức nhà thờ, gia đình sẽ làm lễ hỏa táng cho Lệ Thu tại nhà quàn Thiên Môn, Stanton, nhưng còn phải đợi ngày thuận tiện, có lẽ sớm nhất là một tuần nữa. [qd]

R.I.P
Chị Lệ Thu từ bỏ hồng trần để về vùng sáng của Chúa .

Cố danh ca Lệ Thu, người được mệnh danh là có giọng ca “vàng mười”, được đông đảo khán giả mến mộ qua các tình khúc buồn và các tác phẩm âm nhạc tiền chiến. Suốt 77 năm cuộc đời, bản hòa ca Lệ Thu mang đầy đủ những nốt thăng, nốt trầm – nốt thăng rực rỡ cho sự nghiệp và nốt trầm chua chát cho cuộc đời chuân truyên của nữ ca sĩ.
Lệ Thu sinh năm 1943 tại Hải Phòng với tên thật là Bùi Thị Oanh. Bà là con của vợ hai nên tuổi thơ chịu nhiều thiệt thòi. Do mâu thuẫn với vợ cả, năm 1953, mẹ Lệ Thu đã mang con “Nam tiến” để bắt đầu cuộc sống mới.
Năm 1959, khi còn đang là học sinh trung học, Lệ Thu đã cùng bạn bè đến phòng trà Bồng Lai nghe nhạc. Tại đây, bà có cơ hội bước lên sân khấu nhờ sự khuyến khích của những người bạn đồng trang lứa. Với nhạc phẩm “Dang dở”, cô nữ sinh đã khiến ông chủ phòng trà “phải lòng” giọng hát của mình và ngỏ lời mời hợp tác. Kể từ đó, bà bắt đầu tự nghiệp ca hát. Một thời gian sau đó, Lệ Thu cũng từ bỏ việc học để tập trung theo đuổi sự nghiệp âm nhạc.
Tuy vậy, cái tên mang ý nghĩa “nước mắt mùa thu” ấy lại gắn liền với bà như một định mệnh. Giọng ca của bà luôn khiến khán giả cảm nhận như có nỗi đau chất chứa và đong đầy cảm xúc. Tên tuổi của Lệ Thu từng gắn bó với các tuyệt phẩm tình buồn liên quan đến mùa thu như “Mùa thu chết”, “Thu hát cho người”, “Nước mắt mùa thu”. Đặc biệt, Ca khúc “Nước mắt mùa thu” là ca khúc được cố nhạc sĩ Phạm Duy viết riêng tặng bà vì ông đồng cảm với cuộc đời của nữ danh ca.
Không chỉ trong sự nghiệp âm nhạc, nghệ danh “Lệ Thu” dường như cũng phản ánh đời tư truân chuyên với những mối tình không trọn vẹn của nữ danh ca.
Mặc dù sự nghiệp ca hát vô cùng thuận lợi và thành công nhưng chuyện tình cảm của Lệ Thu không mấy hạnh phúc. Nữ danh ca từng có ba lần đỗ vỡ trong hôn nhân.
Ở lần đầu tiên lên xe hoa, cuộc hôn nhân của Lệ Thu nhanh chóng đổ vỡ vì cuộc sống vợ chồng không hòa hợp. Lệ Thu bước vào hôn nhân khi nữ ca sĩ còn rất ngây thơ và trong sáng. Do vậy, nữ ca sĩ và chồng không tìm được tiếng nói chung trong đời sống hôn nhân, khiến người chồng cảm thấy thất vọng.
Năm 1963, bà đi bước nữa với một Việt kiều người Pháp sau một năm tìm hiểu. Mặc dù nữ ca sĩ và chồng chung sống với nhau bảy năm và có với nhau hai người con gái nhưng sau này, bà mới biết chồng từng có vợ con ở trời Tây. Bản tính lăng nhăng của chồng cũng khiến bà rất đau khổ trong suốt cuộc hôn nhân này. Vì vậy, nữ ca sĩ đã quyết định chấm dứt mọi chuyện vì không chịu nổi tính “đào hoa” của chồng.
Năm 1974, Lệ Thu sánh đôi cùng người bạn đời mới là một nhà báo. Cả hai đã có một con gái. Tuy vậy, Lệ Thu đã phát hiện chồng có những mối quan hệ “ngoài luồng” khác và chấm dứt cuộc hôn nhân kéo dài được 10 năm của mình trong nỗi đau đớn khôn nguôi.
Trải qua nhiều cay đắng trong chuyện tình cảm nhưng Lệ Thu tiết lộ bà vẫn trân quý và giữ mối quan hệ tốt đẹp như “bạn bè” đối với những người cũ bởi bà đã “rộng lòng” tha thứ cho họ.
Cuộc đời Lệ Thu là một bản hòa âm với những nốt thăng tươi sáng cho sự nghiệp của bà và những nốt trầm chua chát cho những cuộc hôn nhân dang dở của nữ ca sĩ. Đầu năm 2021, bản hòa âm của Lệ Thu đã dừng lại mãi mãi. Cộng đồng mộ điệu âm nhạc chứng kiến sự mất mát to lớn khi Lệ Thu qua đời sau thời gian chống chọi với Covid-19. Dù vậy, Lệ Thu vẫn sống trong tâm trí khán giả Việt Nam với giọng ca để đời đầy nỗi da diết và khắc khoải một thời.