Cuộc giao thoa giữa chính trường và sân golf của ông Trump

[PinaColada]

Từ Qatar đến Scotland, ông Trump không ngần ngại đón nhận các món quà đắt đỏ và biến những chuyến công du thành cơ hội mở rộng gia tài mang tên mình làm dấy lên những tranh luận tại Mỹ.


Chuyến công du mới nhất của ông Trump tới Scotland kết hợp giữa công vụ Nhà Trắng và hoạt động kinh doanh golf cá nhân. Ảnh: Reuters.
Trong chuyến công du mới nhất đến châu Âu, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tới Scotland vào cuối tuần qua, với lịch trình vừa mang tính chất chính thức vừa đậm màu sắc cá nhân.

Điểm nhấn của chuyến đi là việc ông tới hai sân golf do gia đình sở hữu để dự lễ khánh thành sân mới, bên cạnh các cuộc gặp với lãnh đạo Anh và Liên minh châu Âu.

Theo thông báo từ Nhà Trắng, đây là một chuyến “công tác”, trong đó ông Trump sẽ làm việc với Thủ tướng Anh Keir Starmer và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng sự kiện này tiếp tục phản ánh xu hướng pha trộn giữa vai trò Tổng thống với hoạt động kinh doanh riêng - một đặc điểm từng gây tranh cãi từ nhiệm kỳ đầu tiên của ông.

Những chuyến thăm đậm "thương hiệu Trump"
Ngày 25/7, ông Trump bắt đầu chuyến thăm bằng thời gian nghỉ ngơi tại khu nghỉ dưỡng Trump Turnberry, trước khi di chuyển đến sân Trump International Scotland ở vùng Aberdeenshire.

Tại đây, ông tham dự buổi lễ cắt băng khánh thành sân golf 18 lỗ thứ hai mang tên “MacLeod Course”, nhằm tưởng nhớ mẹ ông - bà Mary Anne MacLeod, người sinh ra tại Scotland.

“Chúng tôi có rất nhiều điều gắn bó với Scotland. Tôi rất yêu vùng đất này”, ông Trump chia sẻ trước truyền thông, nhấn mạnh mối liên hệ gia đình sâu sắc với nơi đây.


Tổng thống Donald Trump chơi golf tại khu nghỉ dưỡng Trump Turnberry tại Scotland vào ngày 26/7. Ảnh: Reuters.
Dù hoạt động mang tính biểu tượng gia đình, việc sử dụng cương vị Tổng thống để tham gia lễ khánh thành cơ sở kinh doanh cá nhân tiếp tục làm dấy lên những tranh luận tại Mỹ về ranh giới giữa công vụ và lợi ích riêng.

Ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên, khách sạn Trump ở Washington D.C. từng bị chỉ trích vì là điểm đến ưa thích của các phái đoàn nước ngoài. Áp lực dư luận lớn đến mức ông Trump phải từ bỏ kế hoạch tổ chức hội nghị G7 tại khu nghỉ dưỡng Doral, Florida, năm 2019.

Tuy nhiên, bước sang nhiệm kỳ hai, ông Trump thậm chí còn cởi mở hơn trong việc đón nhận quà tặng từ các chính phủ nước ngoài và các cơ hội mở rộng đế chế kinh doanh.

Theo hồ sơ công bố tài chính mới nhất, Tổng thống Trump đã thu về hàng triệu USD từ các hoạt động kinh doanh gia đình, đầu tư nước ngoài, câu lạc bộ tư nhân và việc bán các sản phẩm mang thương hiệu Trump.

Cụ thể, ông thu hơn 1,3 triệu USD từ kinh thánh “God Bless the USA” của Lee Greenwood, 2,5 triệu USD từ giày và nước hoa Trump, 2,8 triệu USD từ đồng hồ “Trump Watches”, và hơn 1 triệu USD từ cây đàn “45” - ám chỉ nhiệm kỳ đầu tiên với tư cách Tổng thống thứ 45 của Mỹ.

Chưa dừng lại ở đó, ông còn cho ra mắt dịch vụ viễn thông Trump Mobile với gói cước tháng và điện thoại thông minh trị giá 499 USD.

Các doanh nghiệp nhà Trump cũng tích cực mở rộng hoạt động ra quốc tế. CNN từng đưa tin vào tháng 5 rằng các mối quan hệ kinh doanh của gia đình Trump với Trung Đông đã tăng gấp ba lần so với nhiệm kỳ đầu, với hàng loạt dự án mới sau khi ông quay lại Nhà Trắng.

Nổi bật nhất trong số đó là việc chính phủ Qatar tặng ông một chiếc máy bay phản lực hạng sang Boeing 747 để sử dụng như chuyên cơ Không lực Một, đồng thời sẽ được đưa vào thư viện tổng thống của ông sau khi rời nhiệm sở.

Những người chỉ trích cáo buộc đây là hành vi rõ ràng nhằm mua chuộc Tổng thống Mỹ và vi phạm Điều khoản Nhận quà từ nước ngoài trong Hiến pháp, vốn cấm các quan chức liên bang nhận quà từ chính phủ nước ngoài mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Ngay cả một số nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ lo ngại.

Tuy nhiên, ông Trump gạt bỏ mọi chỉ trích: “Tôi cho rằng đó là một cử chỉ tuyệt vời từ phía Qatar. Tôi rất cảm kích. Tôi đâu phải kẻ ngốc để từ chối một món quà đắt tiền như vậy”, ông nói hồi tháng 5.

Tiền mã hóa và các dự án quốc tế
Ông Trump cũng tích cực khai thác lĩnh vực tiền mã hóa - lĩnh vực mà ông tuyên bố sẽ “mở cửa” để thu hút đầu tư. Theo hồ sơ tài chính, ông đã thu 57 triệu USD từ việc bán token kỹ thuật số thông qua sàn giao dịch World Liberty Financial do gia đình điều hành.

Ngay trước lễ nhậm chức, ông và phu nhân Melania Trump cũng phát hành các đồng meme coin cá nhân. Giá trị đồng $TRUMP tăng mạnh vào tháng 4 khi ông tuyên bố những người nắm giữ nhiều nhất sẽ được mời dự tiệc tối riêng tại câu lạc bộ golf gần Washington.

Theo hãng tin AP, đồng tiền này đã thu về hơn 320 triệu USD phí giao dịch chỉ tính đến tháng 4, trong khi tờ New York Times cho biết sàn World Liberty Financial đã ký hợp đồng nhận 2 tỷ USD tiền gửi từ một quỹ đầu tư có trụ sở tại UAE.

Về các dự án quốc tế, đại diện Trump Organization cho biết Tổng thống không can dự vào điều hành trực tiếp công ty nhưng ông vẫn là người hưởng lợi chính.

Không giống trước đây, Trump Organization hiện không còn cam kết ngừng các hợp đồng quốc tế. Eric Trump xác nhận doanh nghiệp vẫn đang tiếp tục mở rộng hợp tác với các nhà đầu tư nước ngoài, dù tuyên bố sẽ không ký thỏa thuận với chính phủ nước ngoài.

Một trong các dự án mới là sân golf tại Qatar, hợp tác với một công ty được hậu thuẫn bởi quỹ đầu tư quốc gia của nước này. Dù vậy, Trump Organization phủ nhận có quan hệ kinh doanh trực tiếp với chính phủ Qatar.

Ngoài ra, ông Trump còn duy trì quan hệ hợp tác với giải đấu LIV Golf - do quỹ đầu tư quốc gia Saudi Arabia tài trợ - và từng tổ chức một giải đấu tại khu nghỉ dưỡng Trump Doral hồi tháng 4.

Tranh cãi vẫn tiếp tục
Giới theo dõi cho rằng hoạt động kinh doanh của ông Trump trong nhiệm kỳ hai không chỉ nhiều hơn mà còn rõ ràng hơn về việc tận dụng vị trí công vụ để gia tăng giá trị thương hiệu cá nhân.

“Ông Trump đang vượt qua mọi giới hạn chuẩn mực đạo đức công vụ,” ông Robert Weissman, Chủ tịch tổ chức Public Citizen, nhận định. “Việc định hình chính sách và sử dụng tài sản công dường như đang bị điều chỉnh theo lợi ích riêng, thay vì vì lợi ích người dân Mỹ”.

Phản hồi các chỉ trích, Nhà Trắng nhiều lần khẳng định Tổng thống và chính quyền hiện tại “tuân thủ những chuẩn mực đạo đức cao nhất”. Thư ký báo chí Karoline Leavitt gọi các cáo buộc là “vô lý”, đồng thời phủ nhận thông tin ông Trump sử dụng chuyến đi Trung Đông để ký kết hợp đồng cá nhân.

Tuy vậy, với các sự kiện mới diễn ra tại Scotland và nhiều dự án đang mở rộng ra toàn cầu, tranh cãi xung quanh việc ranh giới giữa chính trị và kinh doanh của Tổng thống Mỹ đương nhiệm vẫn chưa thể khép lại

VietBF@ sưu tập