Tuổi thơ bất hạnh
Lê Thảo chỉ biết mình là con lai Phi Luật Tân nhưng không biết cha là ai. Trong ký ức mịt mờ, anh chỉ nhớ sau tháng 4-1975, khi anh chỉ mới 4 tuổi, trong một đất nước hỗn loạn, tương lai mờ mịt, mẹ anh đã đem đứa con duy nhất của mình cho một đôi vợ chồng luống tuổi ở Cái Răng, Cần Thơ như để cất một gánh nặng và trốn chạy một dĩ vãng buồn thảm. Xã hội Việt Nam, trong thời buổi ấy, việc một cô gái lấy người ngoại quốc, dù là một người lính dân sự vụ Phi, hay một anh lính Mỹ xa nhà đều bị dư luận khắt khe lên án.
Lê Thảo.
Lúc bấy giờ ông bà Bảy Lý, nhà họ Lê đã có con đặt là Út, nên đứa con lai này được đặt tên là Lê Văn Chót. Tên Lê Văn Thảo chỉ được đổi lại khi làm hồ sơ đi Mỹ. Ðược vài năm sau, đứa con trai duy nhất của ông bà qua đời, để cho gia đình con đỡ quạnh hiu, Thảo về làm con nuôi của người vừa mất và từ nay gọi ông bà Bảy bằng ông bà nội. Gia đình nuôi anh cũng nghèo khó, vất vả, nhất là sau những ngày miền Nam “làm quen” với chế độ Cộng Sản, phải bữa đói bữa no. 10 tuổi, Thảo đã lăn lóc ngoài chợ Cái Răng, hằng ngày, xoay vòng đội thúng đi bán bánh mì thịt, bưởi hay dừa tươi để phụ giúp gia đình.
Mười năm sau, lúc phong trào “đăng ký” con lai về tới địa phương, gia đình nuôi Thảo không nghĩ đến chuyện ra đi vì quen sống cảnh quê, quyến luyến ruộng đồng, cũng không thể nào chạy tiền để lo dịch vụ. Ông Bà Tám để cho Thảo quyết định khi có một gia đình muốn “ghép hộ” để cùng Thảo đi Mỹ, vì không cùng hộ khẩu cũng như khó có dữ liệu chứng minh là con lai Phi, việc ra đi theo diện con lai của Thảo gặp nhiều khó khăn nếu không có tiền giải quyết. Năm 1991, theo gia đình người “ghép hộ,” Thảo đến định cư tại Dallas, nhưng được một năm sau, hết trợ cấp, gia đình này chuyển đi Washington DC sinh sống, mà không muốn đem đứa con lai, “tấm vé đi Mỹ” của gia đình theo.
Mặc dầu đã trưởng thành, nhưng Lê Thảo không được học hành, trong túi không tiền, không hề có một người bà con ruột thịt nào trên đất Mỹ, bắt đầu cuộc sống tự lập bằng những công việc đơn giản như đi phụ may, cắt chỉ cho đến những công việc khó hơn như lái xe nâng hàng forklift cho sân bay. Thất nghiệp một thời gian dài, Lê Thảo xin đi làm nghề bưng phở tại một tiệm phở ở thành phố Arlington, tưởng chỉ để tạm bợ sống qua ngày hai bữa, không hề nghĩ rằng đây là cơ duyên bắt đầu để anh bước vào nghề kinh doanh món ngon của quê mẹ: “Phở,” vì ngày nay phở đã là món ăn bình dân nổi tiếng thế giới.
Không phải chỉ có người Việt mới mê Phở.
Mở hàng ăn là một nghề kiếm ra tiền nhưng ít ai chịu đựng nổi thời khóa biểu khắc nghiệt, với chuyện thức khuya dậy sớm và chạy hàng cho cửa tiệm từ miếng thịt ngon đến cọng rau tươi. Dáng dấp cao gầy, vẻ mặt hơi xanh xao, người chủ hai tiệm phở nổi tiếng “I Luv Pho,” Atlanta hiện nay thú nhận từ khi vất vả đeo đuổi để mở tiệm, có lúc suốt 36 giờ làm việc tất bật mà chưa được ngủ. Các tiệm nail Việt Nam thường tìm nhiều vùng đất mới có nhiều người bản xứ, trong các tiệm phở lại đi tìm nơi đông người Việt. Lê Thảo đã gầy dựng nhiều tiệm phở như Phở 2000 và 2002 ở Denver, Phở Cung Ðình (Palace), Eastern Wind ở Arlington, Phở 2006 ở Carrolton, I Luv Phở ở Irving, Dallas, sau đó sang nhượng cho chủ khác, và chủ nhân đi tìm một vùng đất mới để dựng bảng hiệu. Ðây là tiệm phở thứ 9 trong cuộc đời mở tiệm của Lê Thảo. Anh thú nhận chưa bao giờ được cắp sách đến trường, dù ở Việt Nam hay ở Mỹ, không có họ hàng thân thích, cũng không có ai giúp vốn. Từ việc sắp xếp nhân viên cho đến việc trang trí trong ngoài cửa tiệm đều do một “tay mơ,” không chuyên nghiệp, đứa con lai thất học, lặn lội, không phải “tìm về quê cha” như những đứa con lai Mỹ khác mà số phận tình cờ đã đưa đẩy đến đây, một nơi xa quê mẹ mà cũng không phải là quê cha.
Phía sau tiệm phở.
Người địa phương cho rằng Lê Thảo là người rộng rãi, luôn luôn có mặt trong công việc yểm trợ cộng đồng, các tổ chức tôn giáo và xã hội ở địa phương và là một thương gia có năng khiếu “rao hàng”. Trong hai ngày khai trương tiệm phở trên đường Satellite, thành phố Duluth, vào đầu năm 2012, “I luv Pho” đã chiêu đãi mỗi ngày 4,000 khách tấp nập đến ăn free từ 8 giờ sáng cho đến 10 giờ tối.
Ở tiệm phở này, Lê Thảo đã thử nghiệm bán một tô phở “Hàng Không Mẫu Hạm” giá $50.00 (để so với các size Xe Lửa, Tàu Bay, Tàu Thủy đã có từ lâu nay.) Tô phở lớn gồm 3lbs thịt, 3lbs bánh và 1/2 gallon nước dùng. Khách ăn hết tô phở sẽ được tặng $500 và cái tô để đem về nhà làm kỷ niệm. Từ khi rao hàng hai tháng trước đến nay chỉ có một thực khách Ðại Hàn, ngốn hết tô phở, chỉ còn để lại ít nước, đã được nhà hàng công nhận thắng cuộc trong khi hai người khách Việt khác đành bỏ dở tô phở. Ðể tránh những việc kiện tụng như khi khách hàng chết vì bội thực hay phải vào bệnh viện cấp cứu, nhà hàng đã nhờ văn phòng luật sư soạn thảo một khế ước được ký kết giữa chủ nhân tiệm phở và khách hàng. Trước khi cầm đũa, khách ăn và chủ đồng ký thuận những điều ghi trong văn bản.
Với hoàn cảnh một đứa con lai lạc loài, bị bỏ rơi, lớn lên trong một gia đình nghèo khổ, trên xứ của cơ hội, Lê Thảo đã gầy dựng lại cuộc đời riêng cho mình, nhưng anh cũng đã biết trở lại đền ơn đáp nghĩa những ân nhân ngày trước đã nuôi nấng và tạo cơ hội cho mình có ngày hôm nay. Thảo đã trở về Cái Răng “cất cho cô Tám cái quán để buôn bán nuôi Ông Bà Nội,” hay qua lại DC để thăm gia đình ngày trước đã đưa anh đến Mỹ, nhưng không thể nào tìm lại được thứ tình mẫu tử mà anh đã ấp ủ đợi chờ bao nhiêu năm. Người mẹ đã mang nặng đẻ đau, dứt ruột đem cho đứa con của mình vì nghịch cảnh, ngày nay đã có một mái ấm gia đình. Nhiều năm trước đây, Lê Thảo đã có cơ hội gặp lại mẹ, nhưng cả mẹ, con đều không có thời gian sống chung, nuôi nấng, thương yêu, nên tình cảm cả hai bên, dường như rất lạt lẽo. Ðã không cha, cậu bé con lai ngày trước hôm nay cũng không có tình mẹ. Ðã có bao nhiêu người con lai trong hoàn cảnh chiến tranh trên đất nước chúng ta, có chuyện đời trái ngang như vậy?
Bài và hình: Huy Phương/Người Việt
Ðứa con lai lạc loài và món ngon quê mẹ
