TT PUTIN CÂN NHẮC CẮT TOÀN BỘ NĂNG LƯỢNG CÒN LẠI CHO ÂU CHÂU, KHỦNG HOẢNG NĂNG LƯỢNG MỚI CÓ THỂ BÙNG NỔ

[nguoiduatinabc]

Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa chỉ thị cho chánh phủ Nga khẩn cấp thẩm định khả năng chấm dứt toàn bộ nguồn cung năng lượng còn lại cho Âu Châu thay vì chờ Liên Âu chính thức cấm trước. Theo hãng thông tấn Interfax, ông Putin tuyên bố Nga sẽ không “chờ cho đến khi cánh cửa bị đóng sập vào mặt mình”.

Theo quy định mới của Liên Âu, các hợp đồng ngắn hạn mua khí đốt hóa lỏng LNG của Nga sẽ bị cấm kể từ Ngày 25 tháng 4 năm 2026. Các hợp đồng LNG dài hạn sẽ bị cấm từ Ngày 1 tháng 1 năm 2027, và toàn bộ khí đốt đường ống của Nga phải chấm dứt trước Ngày 30 tháng 9 năm 2027. Trước bối cảnh đó, Moscow đang cân nhắc rút lui sớm và chuyển toàn bộ nguồn năng lượng sang thị trường Á Châu, nơi nhu cầu đang tăng mạnh và giá cả đang leo thang vì khủng hoảng tại eo biển Hormuz.

Thực tế cho thấy thị phần khí đốt của Nga tại Âu Châu đã giảm mạnh từ khoảng 45% trước chiến tranh Ukraine xuống còn khoảng 6% hiện nay. Trong khi đó, Nga đã nhanh chóng xoay trục sang Á Châu. Khoảng 80% lượng dầu thô xuất khẩu của Nga trong năm 2025, tương đương gần 190 triệu tấn, hiện đang được bán cho Trung Cộng và Ấn Độ.

Đường ống Power of Siberia đã cung cấp 38.8 tỷ mét khối khí đốt cho Trung Cộng trong năm qua, tăng khoảng 25% so với năm trước đó. Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cũng xác nhận Moscow đang thảo luận chuyển hướng thêm khí LNG sang nhiều quốc gia Á Châu khác, bao gồm Ấn Độ, Thái Lan và Philippines.



Cuộc chiến tại Trung Đông và căng thẳng tại eo biển Hormuz đã làm thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh. Giá dầu Brent đã lên tới $119 mỗi thùng chỉ sau 9 ngày kể từ khi chiến sự bùng nổ. Trong khi đó dầu Urals của Nga lần đầu tiên đạt mức giá cao hơn Brent tại thị trường Ấn Độ. Khi khoảng 20% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới bị gián đoạn bởi khủng hoảng Hormuz, nguồn năng lượng Nga trở nên có giá trị hơn đối với các quốc gia Á Châu.

Âu Châu trong 4 năm qua đã cố gắng xây dựng chiến lược độc lập năng lượng khỏi Nga bằng cách chuyển sang khí đốt đường ống từ Na Uy, LNG từ Hoa Kỳ và LNG từ Qatar. Tuy nhiên hiện nay hai trong ba nguồn cung đó đang gặp rủi ro. QatarEnergy đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng trong một số hợp đồng, trong khi các tuyến vận chuyển LNG của Hoa Kỳ phải đi qua những khu vực đang có nguy cơ bị tấn công tại Biển Đỏ và hành lang Bab al Mandab.

Nguồn khí đốt duy nhất còn ổn định đối với Âu Châu là Na Uy, nhưng năng lực của quốc gia này không đủ để thay thế đồng thời nguồn cung từ Nga và vùng Vịnh Trung Đông. Điều này khiến chiến lược đa dạng hóa năng lượng của Âu Châu đứng trước thử thách nghiêm trọng.

Trong bối cảnh đó, Moscow không cần phải tạo ra khủng hoảng mới. Thị trường năng lượng toàn cầu đã thay đổi theo hướng có lợi cho Nga. Việc chuyển hướng xuất khẩu sang Á Châu vừa mang tính chiến lược, vừa mang lại lợi nhuận cao hơn khi giá dầu và khí đốt đang tăng.