Siêu vũ khí khổng lồ của Trung Quốc lộ diện

[vuitoichat]

Theo như các nhà phân tích quốc phòng ngày càng tin rằng con tàu sân bay Type 004 tại Đại Liên sẽ sử dụng năng lượng hạt nhân - một bước tiến mang tính đột phá, thách thức sức mạnh Hải quân Mỹ, sau khi có hình ảnh vệ tinh mới mà Newsweek vừa thu thập được cho thấy Trung Quốc đang tăng tốc tiến độ đóng chiếc tàu sân bay thứ tư. Phúc Kiến (Type 003) - tàu sân bay đầu tiên do Trung Quốc tự thiết kế và là hiện đại nhất hiện nay - đã chính thức đi vào hoạt động từ tháng 11/2025.

Hình ảnh vệ tinh do SkyFi cung cấp cho thấy công trình xây dựng tàu sân bay Type 004 tại Đại Liên, Trung Quốc vào ngày 17 tháng 2 năm 2026. Ảnh Vantor/SkyFi.

Theo các nhà phân tích quốc phòng, tàu sân bay Trung Quốc sử dụng năng lượng hạt nhân sẽ giúp nó có tầm hoạt động xa hơn, khả năng duy trì hiện diện lâu dài và tốc độ bền bỉ vượt trội so với các tàu sân bay chạy bằng động cơ thông thường trước đó.

Hiện Trung Quốc đã sở hữu lực lượng hải quân lớn nhất thế giới nếu tính theo số lượng tàu, đồng thời đang hạ thủy các chiến hạm chủ lực với tốc độ nhanh gấp khoảng 3 lần so với Mỹ.

Một tàu sân bay hạt nhân sẽ đánh dấu cột mốc quan trọng trong mục tiêu của Chủ tịch Tập Cận Bình nhằm xây dựng “quân đội đẳng cấp thế giới” vào giữa thế kỷ này. Nếu hoàn thành, Trung Quốc sẽ gia nhập câu lạc bộ chỉ gồm hai quốc gia khác: Mỹ - hiện vận hành 11 tàu sân bay hạt nhân và Pháp với tàu Charles de Gaulle.

Ảnh vệ tinh tiết lộ điều gì?

Con tàu, được biết đến công khai với tên gọi Type 004, đang được đóng tại xưởng tàu Đại Liên (tỉnh Liêu Ninh).

Hình ảnh vệ tinh chụp ngày 17/2 do SkyFi cung cấp cho thấy công việc đang chuyển từ giai đoạn lắp ráp thân tàu cơ bản sang hoàn thiện khoang động cơ và những cấu trúc mà các chuyên gia tin là dành cho lò phản ứng hạt nhân.

Theo Tom Shugart, cựu sĩ quan tàu ngầm Hải quân Mỹ và hiện là chuyên gia cao cấp tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (Center for a New American Security), trong thân tàu có thể nhìn thấy hai khoang lò phản ứng được che chắn cùng tối đa bốn phòng máy.

“Điều này khiến tôi tin tưởng ở mức rất cao rằng đây sẽ là tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân - đến mức có thể nói khả năng đó là cực kỳ lớn”, ông Shugart nhận định, đồng thời chỉ ra sự tương đồng với các hình ảnh đóng mới ban đầu của lớp tàu sân bay Ford của Hải quân Mỹ, vốn sử dụng hai lò phản ứng.

Ông cũng so sánh với tàu USS Enterprise, vốn có hai lò phản ứng và bốn trục chân vịt. Dựa trên tiến độ thể hiện trong ảnh, ông Shugart cho rằng Type 004 hiện ở giai đoạn tương tự USS Enterprise sau khoảng hai năm thi công.

Frederik Van Lokeren, cựu sĩ quan hải quân Bỉ và nhà phân tích quốc phòng độc lập, đưa ra đánh giá tương tự. Ông chỉ ra một phần hình chữ nhật nhô cao giữa hai ô vuông lớn trên thân tàu - một ô được cho là phòng máy, ô còn lại nhiều khả năng dành cho hệ thống bao che lò phản ứng.

“Tôi rất tin tưởng rằng con tàu này sẽ sử dụng năng lượng hạt nhân và hai khoang lớn đó chính là nơi đặt hệ thống bao che lò phản ứng,” ông nói.

Ông cũng lưu ý các dấu hiệu cho thấy Trung Quốc có thể đã sở hữu các tua-bin có khả năng xử lý áp suất hơi nước cao hơn so với hệ thống được cho là trang bị trên tàu Type 003 Fujian - một chỉ dấu khác cho thấy Type 004 được thiết kế để sử dụng động cơ hạt nhân.

Theo Van Lokeren, các xưởng đóng tàu Trung Quốc thường có tốc độ thi công nhanh hơn phía Mỹ. Dù việc lắp đặt khoang máy và hệ thống bao che lò phản ứng sẽ mất nhiều tháng, những bước này có thể hoàn tất trước khi hoàn thiện phần thân trên và boong cất hạ cánh.

Chiến lược và uy thế

Tàu sân bay Phúc Kiến (Type 003). Ảnh Bộ Quốc phòng Trung Quốc

Phúc Kiến (Type 003) - tàu sân bay đầu tiên do Trung Quốc tự thiết kế và là hiện đại nhất hiện nay - đã chính thức đi vào hoạt động từ tháng 11/2025. Các quan chức quốc phòng Mỹ tin rằng Trung Quốc có kế hoạch sở hữu tổng cộng 9 tàu sân bay trong vòng một thập kỷ tới.

Giới chức Trung Quốc chưa xác nhận liệu Type 004 có sử dụng năng lượng hạt nhân hay không.

Trước đó, ông Lưu Bằng Vũ, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, cho biết kế hoạch phát triển tàu sân bay trong tương lai sẽ được xem xét toàn diện dựa trên nhu cầu quốc phòng, đồng thời nhấn mạnh hiện đại hóa quân đội Trung Quốc không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào.

Các nhà phân tích cho rằng việc mở rộng lực lượng này không chỉ nhằm tăng cường năng lực quân sự mà còn phục vụ mục tiêu uy tín quốc gia.

Collin Koh, chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược (Singapore), nhận định quá trình tăng cường hải quân phù hợp với chiến lược dài hạn của Bắc Kinh: chuyển từ lực lượng “hải quân vùng ven bờ” sang “hải quân đại dương xanh” có khả năng hoạt động bền bỉ vượt ra ngoài Chuỗi đảo thứ nhất - tuyến phòng thủ gồm các lãnh thổ và đối tác thân Mỹ mà Washington xem là chìa khóa kiềm chế Hải quân Trung Quốc trong xung đột khu vực.

Tầm nhìn này phản ánh chiến lược ba giai đoạn được Đô đốc Lưu Hoa Thanh đề ra từ những năm 1980. Giai đoạn sau cùng hướng đến mở rộng hoạt động tới Chuỗi đảo thứ hai và xây dựng lực lượng tàu sân bay có tầm với toàn cầu tương đương Hải quân Mỹ.
Tàu sân bay có còn là “biểu tượng tối thượng”?

Dù vậy, quá trình mở rộng diễn ra trong bối cảnh tàu sân bay bị đặt dấu hỏi về tính phù hợp khi đối mặt với bầy drone và tên lửa siêu vượt âm - những công nghệ mà chính Trung Quốc đang đầu tư mạnh trong chiến lược chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD).

“Tư duy quân sự Trung Quốc từ lâu đã nhận thức rõ mối đe dọa đối với tàu sân bay. Nhưng điều đó dường như không làm suy yếu niềm tin rằng chúng vẫn là yêu cầu chiến lược cho các chiến dịch tương lai. Một số ý kiến cho rằng, dù môi trường đe dọa cao, vẫn có thể phát triển các biện pháp đối phó hiệu quả", ông Koh nói.

Ngoài ra còn yếu tố vị thế. “Tàu sân bay vẫn là trụ cột của sức mạnh hải quân”, ông Koh nhận định, và sức mạnh hải quân lại là nền tảng của quyền lực biển trong nghĩa chiến lược rộng lớn hơn".

thanks