Vụ việc Edward Snowden - một chuyên viên t́nh báo làm việc cho Công ty t́nh báo tư nhân Booz Allen Hamilton - tiết lộ chương tŕnh nghe lén, đọc trộm tuyệt mật PRISM của Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) khiến cho giới chuyên gia một lần nữa xem xét lại vấn đề t́nh báo thuê ngoài (outsourcing intelligence), tức là việc các cơ quan t́nh báo Mỹ hợp đồng thuê các công ty t́nh báo tư nhân thực hiện một số phần việc do quá tải trong khi lực lượng nhân sự trong biên chế không làm xuể. Từ đây, thêm một đội quân hacker quy tụ cả ngàn người âm thầm làm việc bên trong NSA mới được công luận và giới truyền thông biết tới.
Booz Allen Hamilton, công ty cung cấp dịch vụ t́nh báo tư nhân lớn nhất nước Mỹ.
|
Phụ thuộc nhiều vào t́nh báo tư nhân
Sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001 đă mở ra cơ hội phát triển vượt bậc cho ngành t́nh báo tư nhân. Đầu thập niên 90 thế kỷ XX, sau khi Liên Xô tan ră, Chiến tranh lạnh kết thúc, ngành t́nh báo Mỹ không c̣n mục tiêu quan trọng nữa nên đă mạnh tay cắt giảm nhân sự, tiết giảm kinh phí hoạt động. Sau sự kiện 11-9, giới lănh đạo nước Mỹ lo sợ những cuộc tấn công tương tự có thể sẽ tiếp tục xảy ra, v́ thế đă tăng cường công tác thu thập thông tin t́nh báo để chống khủng bố.
Tất cả các cơ quan t́nh báo của Mỹ đều tập trung vào việc thu thập và xử lư thông tin t́nh báo chống khủng bố. Với khối lượng thông tin t́nh báo khổng lồ, nhân sự ngành t́nh báo không thể đáp ứng nổi yêu cầu xử lư vừa nhanh vừa chính xác. V́ vậy, để xử lư được khối lượng thông tin t́nh báo đó, chỉ có cách thuê t́nh báo tư nhân.
Theo thống kê của tờ Washington Post, đến năm 2010, ngân sách t́nh báo Mỹ đă tăng 250% so với năm 2000. Các công ty dịch vụ t́nh báo tư nhân cũng tăng trưởng ồ ạt. Nước Mỹ hiện có hàng chục ngàn nhân viên t́nh báo tư nhân thuộc 1.931 công ty kư hợp đồng làm việc cho các cơ quan t́nh báo. Họ làm việc bên cạnh các nhân viên t́nh báo trong biên chế tại 10.000 địa điểm văn pḥng t́nh báo trên khắp nước Mỹ. Họ giúp các cơ quan t́nh báo xử lư các công việc rất đa dạng, từ phân tích t́nh huống tại CIA, DIA đến hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ phục vụ cho t́nh báo tín hiệu tại NSA.
Riêng tại thủ đô Washington DC, người ta đă phải xây dựng thêm khoảng 30 khu phức hợp với tổng diện tích sàn lên đến 17 triệu m2, được bảo đảm an toàn cao độ để dùng làm chỗ làm việc cho lực lượng t́nh báo tuyệt mật. Và công việc mà các nhân viên t́nh báo tư nhân thực hiện thật ấn tượng.
Theo báo cáo của Văn pḥng Giám đốc T́nh báo Quốc gia Mỹ (DNI), t́nh báo tư nhân xử lư đến 70% khối lượng công việc của cộng đồng t́nh báo Mỹ và cũng ngốn đến 70% ngân sách của ngành t́nh báo. Riêng NSA, số lượng nhân viên hợp đồng tư nhân đă tăng mạnh, từ 140 người vào năm 2001 lên 6.000 người vào năm 2006 và hơn 10.000 người vào năm 2012. Quy mô và tầm vóc của t́nh báo hợp đồng tư nhân ngày nay đă vượt qua khả năng h́nh dung của công chúng Mỹ. Người ta không biết rơ chúng lớn đến mức nào, nhiều đến mức nào.
Trong số hàng ngàn công ty cung cấp dịch vụ t́nh báo tư nhân, Booz Allen Hamilton được xem là nhà thầu lớn nhất, với doanh thu năm 2012 đạt 5,8 tỉ USD. Dịch vụ an ninh, t́nh báo hợp đồng với chính phủ là mảng dịch vụ mang lại nguồn thu béo bở nhất, trong đó ngành t́nh báo chiếm 25% doanh số năm 2012 của BAH, trong khi ngành an ninh, quốc pḥng mang lại 55% doanh thu. Công ty hiện có 25.000 nhân viên th́ hết 2/3 làm việc hợp đồng cho chính phủ, được cấp quyền tiếp cận thông tin từ mật cho đến tuyệt mật. Snowden được cấp quyền tiếp cận thông tin mức độ tuyệt mật.
Vấn đề đang gây lo ngại cho cộng đồng t́nh báo Mỹ hiện nay là t́nh trạng ṛ rỉ thông tin mật từ các nhân viên t́nh báo tư nhân. Việc này thường xuất phát từ những người được cấp quyền tiếp cận thông tin mật ở mức độ cao, như Snowden. Ở nước Mỹ, quyền tiếp cận thông tin mật được xem là một "món hàng" có giá trị cao, v́ nó có thể mang lại nhiều thứ cho người sở hữu, như địa vị, danh tiếng, tiền bạc. Đến thời điểm năm 2011, nước Mỹ có 4,2 triệu người được cấp quyền tiếp cận thông tin mật, trong đó khoảng 1/3 có quyền tiếp cận thông tin tối mật, và 38% là nhân sự của các công ty tư nhân.
Từ năm 2007, Quốc hội Mỹ đă lên tiếng báo động về t́nh trạng các cơ quan t́nh báo Mỹ, nhất là NSA và CIA, phụ thuộc quá nhiều vào t́nh báo tư nhân để thực hiện các công việc mà lẽ ra nhân viên trong ngành t́nh báo phải thực hiện. Khi đó, các cơ quan t́nh báo đă hứa là sẽ cắt giảm số hợp đồng t́nh báo tư nhân, một mặt là để tiết kiệm chi phí hoạt động, mặt khác cũng nhằm hạn chế rủi ro ṛ rỉ thông tin mật do các nhân viên hợp đồng tư nhân gây ra. Thế nhưng, từ đó đến nay, số lượng hợp đồng thuê t́nh báo tư nhân không những không giảm mà c̣n tăng lên.
Giới chức t́nh báo Mỹ cho rằng, t́nh báo tư nhân không chỉ có mặt tiêu cực mà c̣n có những lợi ích thiết thực, trước hết là họ giúp giải quyết được bài toán nhân sự có tŕnh độ chuyên môn cao. Tuy nhiên, sau vụ Snowden, chắc chắn ngành t́nh báo tư nhân sẽ bị ảnh hưởng ít nhiều. Trước mắt, 2 viện Quốc hội Mỹ đang thảo luận t́m biện pháp tách t́nh báo hợp đồng tư nhân ra khỏi ngành t́nh báo Mỹ.
Thực hiện điều này trong bối cảnh hiện nay quả là khó, v́ nước Mỹ vẫn đang tiếp tục cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu, thậm chí c̣n mở rộng thêm địa hạt do thám, thu thập thông tin, dữ liệu phục vụ cho mục tiêu phát hiện sớm và ngăn ngừa nguy cơ khủng bố. Từ đó, nhu cầu về nhân sự tŕnh độ cao, có khả năng làm việc ngay buộc các cơ quan t́nh báo phải thuê t́nh báo tư nhân. Nếu loại bỏ t́nh báo tư nhân, các cơ quan t́nh báo Mỹ sẽ gặp khó khăn lớn khi phải t́m kiếm nhân sự lấp vào các khoảng trống do t́nh báo tư nhân để lại.
TAO - Đội quân hacker tuyệt mật của NSA
Theo nhiều nguồn tin đáng tin cậy, một đơn vị hacker tuyệt mật của Cục An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) - tổ chức nghe lén điện tử khổng lồ của chính quyền Mỹ - gọi là Pḥng Chiến dịch xâm nhập thích ứng (TAO) đă xâm nhập thành công các hệ thống máy tính và viễn thông của Trung Quốc suốt 15 năm qua, thu thập một lượng thông tin khổng lồ đáng tin cậy nhất về những ǵ diễn ra bên trong đất nước này.
T́nh báo tư nhân thực hiện đến 70% khối lượng công việc của ngành t́nh báo Mỹ.
|
Nằm ẩn sâu bên trong trụ sở phức hợp của NSA ở Fort Meade, bang Maryland miền Đông nước Mỹ, TAO được coi là bộ phận bí ẩn đối với nhiều nhân viên cơ quan t́nh báo tín hiệu. Chỉ có một số ít sĩ quan NSA có quyền biết toàn bộ thông tin về TAO do mức độ cực kỳ nhạy cảm của các chiến dịch và những người bước vào không gian làm việc của đơn vị này bắt buộc phải có giấy phép đặc biệt. Cánh cửa thép dẫn vào trung tâm chiến dịch điện tử siêu hiện đại của TAO được binh lính vũ trang bảo vệ và người muốn bước qua nó phải gơ mật mă 6 chữ số trên bàn phím cũng như qua kiểm tra quét vơng mạc.
Theo tiết lộ của một sĩ quan NSA giấu tên, nhiệm vụ của TAO khá đơn giản - thu thập thông tin t́nh báo về các mục tiêu nước ngoài bằng cách lén lút xâm nhập các hệ thống máy tính và viễn thông, bẻ khóa mật mă, phá hỏng hệ thống an ninh bảo vệ máy tính, đánh cắp dữ liệu lưu trữ trên ổ cứng máy tính và sau đó sao chép toàn bộ mọi dữ liệu quan trọng.
Tóm lại, đó là công việc b́nh thường của một hacker chuyên nghiệp. NSA sử dụng thuật ngữ Khai thác mạng máy tính (CNE) để mô tả các chiến dịch này. Ngoài ra, TAO cũng có nhiệm vụ phát triển kỹ thuật tin học cho phép cộng đồng t́nh báo Mỹ phá hủy hay gây thiệt hại cho các hệ thống viễn thông và máy tính nước ngoài bằng cuộc tấn công mạng theo lệnh từ tổng thống.
Một tổ chức t́nh báo khác chịu trách nhiệm tiến hành cuộc tấn công mạng như thế là Bộ chỉ huy Mạng Mỹ (Cybercom) với tổng hành dinh cũng đặt tại Fort Meade và chịu sự lănh đạo của chính Giám đốc NSA - tướng Keith Alexander. Từ tháng 4/2013, người chỉ huy TAO là Robert Joyce - nguyên Phó giám đốc Ban chỉ đạo Bảo đảm an ninh (IAD - bộ phận có nhiệm vụ bảo vệ các hệ thống thông tin liên lạc và máy tính của chính quyền Mỹ) của NSA.
TAO hiện được coi là yếu tố lớn nhất và quan trọng nhất của Ban chỉ huy T́nh báo tín hiệu (SIGINT) của NSA - bao gồm trên 1.000 hacker quân sự lẫn dân sự, các chuyên gia phân tích t́nh báo, chuyên gia về mục tiêu, các nhà thiết kế phần cứng và phần mềm máy tính, các kỹ sư điện tử.
Biệt khu bất khả xâm phạm của TAO ở Fort Meade là Trung tâm Chiến dịch từ xa (ROC), nơi mà đội ngũ hacker lăo luyện (họ tự xưng là những điệp viên CNE) làm việc luân phiên theo ca cả ngày lẫn đêm. Các điệp viên CNE liên tục t́m kiếm các hệ thống máy tính nghi ngờ được sử dụng bởi các phần tử khủng bố để chuyển thông điệp đến các thành viên khác hay những người cảm t́nh với tổ chức khủng bố.
Sau khi các máy tính này được nhận diện và định vị, điệp viên CNE tiến hành đột nhập nhờ vào phần mềm chuyên dụng do đội ngũ kỹ sư và chuyên gia của TAO thiết kế riêng cho mục đích này và tải xuống các nội dung chứa trong phần cứng máy tính mục tiêu, thả "bọ" gián điệp vào hệ thống máy tính đối phương để từ đó giúp TAO do thám liên tục ḍng lưu thông của các email và thông điệp văn bản trên máy tính hay điện thoại di động.
TAO khó thể hoàn thành nhiệm vụ nếu không có đội ngũ nhà khoa học máy tính và kỹ sư phần mềm tài năng chịu sự chỉ huy của Ban Công nghệ mạng dữ liệu (DNTB) h́nh thành nhằm mục đích phát triển phần mềm máy tính tinh vi giúp các điệp viên CNE hoàn thành sứ mệnh thu thập thông tin t́nh báo. Ngoài ra, TAO c̣n biên chế một nhóm đặc biệt gọi là Ban Công nghệ mạng viễn thông (TNT) nghiên cứu phát triển các kỹ thuật cho phép đội ngũ hacker của TAO bí mật truy nhập các hệ thống máy tính mục tiêu và mạng viễn thông.
Một bộ phận khác nữa của TAO gọi là Ban Sứ mệnh công nghệ hạ tầng (MITB) để phát triển xây dựng phần cứng giám sát máy tính và các mạng viễn thông và bảo đảm cơ sở hạ tầng cho hoạt động trơn tru. TAO thậm chí c̣n thành lập đơn vị nhỏ thu thập thông tin t́nh báo bí mật gọi là Ban Chiến dịch công nghệ truy nhập (ATOB) bao gồm nhân lực được thuyên chuyển từ Cục T́nh báo trung ương Mỹ (CIA) và Cục Điều tra Liên bang (FBI).
Từ khi được thành lập vào năm 1997, TAO nổi tiếng cung cấp nhiều thông tin có giá trị cho cộng đồng t́nh báo Mỹ không chỉ riêng về Trung Quốc mà c̣n về các nhóm khủng bố và các hoạt động gián điệp nước ngoài chống Mỹ, cũng như về các chương tŕnh phát triển tên lửa, vũ khí hủy diệt hàng loạt và t́nh h́nh kinh tế trên toàn cầu. Theo tiết lộ của một cựu quan chức NSA, vào năm 2007 TAO đă xâm nhập thành công hàng ngàn hệ thống máy tính nước ngoài, đọc lén email của nhiều mục tiêu trên khắp thế giới.
Trong cuốn sách xuất bản năm 2009 về lịch sử phát triển của NSA - "The Secret Sentry" - của tác giả nhà báo Matthew Aid, chương tŕnh đánh cắp dữ liệu của TAO vào thời gian đó được gọi là Stumpcursor và nó được đánh giá là cực kỳ quan trọng cho quân đội Mỹ ở Iraq.
Năm 2007, TAO cũng cung cấp cho chính quyền Mỹ nhiều thông tin quan trọng về chương tŕnh hạt nhân của Iran. Mọi thông tin về TAO đều được xếp loại tuyệt mật, thậm chí "siêu nhạy cảm" bên trong NSA. Trong những năm gần đây, các chiến dịch thu thập thông tin của TAO đă mở rộng từ Fort Meade đến một số trạm nghe lén quan trọng khác của NSA.
Hiện nay, các đơn vị nhỏ của TAO đang hoạt động trong các trung tâm nghe lén trực thuộc SIGINT của trạm NSA Hawaii ở đảo Oahu của Hawaii, trạm NSA Texas ở Medina Annex bên ngoài thành phố San Antonio và một trạm khổng lồ khác của NSA ở căn cứ không quân Buckley bên ngoài thành phố Denver thuộc bang Colorado. Vấn đề là, TAO đang ngày càng lớn mạnh và chuyển giao quá nhiều thông tin t́nh báo có giá trị đến mức nó không thể được giấu kín như trước đây nữa
Duy Ân - Nguyên Khang
ANTG
T́nh báo Mỹ: Đau đầu với các nhân viên 'ngoài luồng'
