USA Tình hình mới nhất: Putin gọi cho Tổng thống Iran, chiến sự lan rộng khắp Trung Đông: dầu tăng sốc, Lebanon rung chuyển, Mỹ tăng tốc sản xuấ

[Gibbs]

Cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran đang bước sang giai đoạn ngày càng nguy hiểm hơn, không chỉ vì các đợt không kích và trả đũa liên tiếp, mà còn bởi nó đã bắt đầu kéo theo Nga, các nước vùng Vịnh, châu Âu, thị trường dầu mỏ thế giới, các tuyến hàng hải chiến lược và cả lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc vào vòng xoáy bất ổn. Trong bức tranh đó, một chi tiết đặc biệt đáng chú ý là cuộc điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, động thái được xem là dấu hiệu cho thấy Moscow không đứng ngoài cuộc và vẫn đang bám rất sát mọi diễn biến của chiến trường Iran.

Putin và Tổng thống Iran điện đàm, Nga phát tín hiệu chưa rời Tehran

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS dẫn thông báo từ Điện Kremlin, Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc điện đàm trong ngày thứ Sáu, và hai bên “đồng ý sẽ tiếp tục các cuộc tiếp xúc qua nhiều kênh khác nhau”. Đây là thông báo công khai đầu tiên ở cấp nguyên thủ giữa Moscow và Tehran kể từ sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran, vì vậy ý nghĩa chính trị của nó là rất lớn.

Về mặt câu chữ, thông báo của Điện Kremlin nghe có vẻ ngắn gọn và thận trọng, nhưng trong bối cảnh hiện nay, chỉ riêng việc Nga xác nhận duy trì liên lạc ở cấp tổng thống đã đủ để phát đi một thông điệp mạnh: Moscow không hề cắt khoảng cách với Tehran, trái lại còn muốn khẳng định rằng Iran vẫn là một đối tác chiến lược quan trọng trong bàn cờ khu vực. Điều này càng đáng chú ý hơn khi trong những ngày qua đã xuất hiện các thông tin từ phía Mỹ cho rằng Nga đang hỗ trợ tình báo cho Iran về vị trí và di chuyển của binh sĩ, chiến hạm cũng như máy bay Mỹ trong khu vực. Một số nguồn tin am hiểu báo cáo tình báo Mỹ nói rằng phần lớn dữ liệu Nga chia sẻ cho Iran là ảnh chụp từ hệ thống vệ tinh do thám rất tinh vi của Moscow. Hiện chưa rõ Nga nhận lại điều gì để đổi lấy sự hỗ trợ đó, nhưng nếu thông tin này chính xác, đây sẽ là dấu hiệu đầu tiên cho thấy Nga không chỉ ủng hộ Iran về chính trị mà còn trực tiếp góp phần nâng cao năng lực tác chiến của Tehran.

Chính vì vậy, cuộc gọi Putin - Pezeshkian không đơn giản chỉ là một nghi thức ngoại giao. Nó có thể được hiểu như một lời khẳng định rằng Nga muốn giữ vai trò người chống lưng chiến lược cho Iran, hoặc ít nhất là không để Tehran rơi vào tình thế bị cô lập hoàn toàn trước sức ép quân sự từ Mỹ và Israel. Trong một cuộc chiến mà cán cân hỏa lực hiện giờ đang nghiêng mạnh về Washington và Tel Aviv, việc Moscow duy trì tiếp xúc với cấp lãnh đạo Iran là một tín hiệu mà phương Tây chắc chắn phải theo dõi rất kỹ.

Nga bị cáo buộc cung cấp tình báo cho Iran, chiến trường có nguy cơ quốc tế hóa sâu hơn

Một trong những diễn biến nhạy cảm nhất hiện nay là thông tin từ nhiều nguồn quen thuộc với báo cáo tình báo Mỹ cho rằng Nga đã cung cấp cho Iran thông tin về vị trí và chuyển động của lực lượng Mỹ, bao gồm binh sĩ, tàu chiến và máy bay. Theo các nguồn này, phần tình báo quan trọng mà Nga cung cấp cho Iran là hình ảnh từ mạng lưới vệ tinh do thám trên quỹ đạo của Moscow.

Nếu điều này phản ánh đúng thực tế, nó cho thấy chiến tranh Iran không còn là một cuộc đụng độ đơn thuần giữa Mỹ - Israel với Tehran nữa, mà đã trở thành một nút giao mới của cạnh tranh địa chính trị toàn cầu. Nga không cần đưa quân trực tiếp, không cần bắn một quả tên lửa nào, nhưng chỉ cần mở “ô tình báo” cho Iran cũng đủ làm thay đổi đáng kể khả năng sống sót, cơ động và phản ứng của lực lượng Iran trước các đòn đánh của Mỹ. Một cuộc chiến khi đã dính tới vệ tinh, tình báo chiến lược, vận tải năng lượng, thị trường dầu và cả các căn cứ NATO tại châu Âu thì rất khó còn là xung đột khu vực theo nghĩa hẹp.

Điều đáng nói là đến giờ cả Điện Kremlin lẫn đại sứ quán Nga tại Washington đều chưa đưa ra phản hồi rõ ràng công khai đối với cáo buộc này. Sự im lặng đó càng làm tăng thêm đồn đoán rằng Moscow đang giữ thế mập mờ chiến lược: không muốn công khai đối đầu với Mỹ, nhưng cũng không muốn để Iran bị đánh gục quá nhanh. Trong bàn cờ quyền lực, đôi khi một bức ảnh vệ tinh giá trị hơn cả một sư đoàn thiết giáp.

Trump họp với các tập đoàn quốc phòng, yêu cầu tăng vọt sản lượng vũ khí

Ở chiều ngược lại, Mỹ không che giấu việc đang chuẩn bị cho một cuộc chiến có thể kéo dài và tiêu tốn lượng lớn đạn dược, tên lửa cũng như vũ khí chính xác cao. Tổng thống Donald Trump cho biết sau cuộc gặp với các tập đoàn quốc phòng lớn tại Nhà Trắng, các nhà thầu quốc phòng đã đồng ý “tăng gấp bốn lần sản lượng” đối với một số loại vũ khí mà ông gọi là dòng vũ khí “Exquisite Class”. Ông nói quá trình mở rộng năng lực sản xuất thực tế đã được khởi động từ ba tháng trước, và nhiều nhà máy, dây chuyền vũ khí đã bắt đầu vào guồng. Trong số các công ty tham dự cuộc họp có những tên tuổi lớn như BAE Systems, Boeing, Honeywell Aerospace, L3Harris Missile Solutions, Lockheed Martin, Northrop Grumman và Raytheon. Trump cũng cho biết nhóm này sẽ họp lại sau hai tháng nữa.

Đây là một chỉ dấu rất quan trọng. Khi một chính quyền bắt đầu nói công khai về việc tăng tốc sản xuất vũ khí, điều đó cho thấy họ không còn nhìn cuộc chiến như một chiến dịch “đánh nhanh rút gọn” nữa. Bởi chiến tranh hiện đại không chỉ được quyết định bằng công nghệ hay hỏa lực ban đầu, mà còn bằng năng lực tái sản xuất đạn dược, tên lửa đánh chặn, hệ thống radar, linh kiện điện tử, động cơ nhiên liệu rắn và khả năng duy trì chuỗi cung ứng quốc phòng trong nhiều tuần, nhiều tháng. Chính Reuters trước đó cũng cho biết cuộc họp này nằm trong nỗ lực của chính quyền Trump nhằm buộc các nhà thầu quốc phòng ưu tiên mở rộng sản xuất sau khi các chiến dịch quân sự gần đây khiến kho dự trữ của Mỹ chịu áp lực ngày càng lớn.

Nói cách khác, Washington dường như hiểu rằng nếu cuộc chiến với Iran kéo dài, câu hỏi không chỉ là “ai ném bom mạnh hơn”, mà còn là “ai đủ sức duy trì nhịp độ chiến tranh lâu hơn”. Khi Nhà Trắng phải huy động cả dàn CEO quốc phòng lớn nhất nước Mỹ, đó là lúc nền kinh tế chiến tranh đã thấp thoáng hiện hình.

Mỹ - Tây Ban Nha căng thẳng vì hai căn cứ chiến lược ở Rota và Morón

Không chỉ mặt trận Trung Đông nóng lên, mà quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương cũng đang lộ ra các vết nứt rõ ràng. Căng thẳng giữa Mỹ và Tây Ban Nha bùng lên sau khi Thủ tướng Pedro Sánchez từ chối yêu cầu của Washington về việc sử dụng hai căn cứ quân sự trên lãnh thổ Tây Ban Nha trong chiến dịch chống Iran. Sánchez tuyên bố rất dứt khoát rằng lập trường của chính phủ Tây Ban Nha có thể tóm gọn trong bốn chữ: “Không với chiến tranh”. Ông cũng nhắc lại ký ức đắng đót về việc binh sĩ Tây Ban Nha từng tham gia cuộc xâm lược Iraq năm 2003.

Đáp lại, Trump đe dọa đình chỉ thương mại với Tây Ban Nha, cho rằng Madrid “chẳng có gì mà nước Mỹ cần”. Tuy nhiên, bất chấp lời qua tiếng lại, hai nước vốn có lịch sử hợp tác quân sự rất lâu dài. Hải quân Mỹ vận hành từ căn cứ hải quân Rota ở vịnh Cadiz, còn Không quân Mỹ hoạt động từ căn cứ Morón de la Frontera gần Seville. Hai cơ sở này đã giữ vai trò quan trọng trong hàng loạt chiến dịch quân sự của Mỹ, từ Chiến tranh Vùng Vịnh, chiến tranh Nam Tư, Afghanistan, Iraq cho tới nhiều chiến dịch ở Trung Đông trong những năm gần đây. Hiện diện của người Mỹ tại đó cũng không hề nhỏ: khoảng 6.000 người tại Rota, gồm quân nhân, dân sự và gia đình; còn tại Morón có khoảng 550 người Mỹ.

Vấn đề ở đây không chỉ là hai căn cứ. Nó phản ánh một câu hỏi lớn hơn: trong cuộc chiến với Iran, liệu Mỹ còn có thể mặc nhiên coi mọi đồng minh NATO đều sẽ xếp hàng phục vụ mục tiêu tác chiến của Washington hay không? Câu trả lời ngày càng không còn chắc chắn như trước.

UNIFIL trúng tên lửa ở Lebanon, hai lính Ghana nguy kịch

Một diễn biến đặc biệt nghiêm trọng là việc lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc tại Lebanon cũng đã bị cuốn vào vòng lửa đạn. Quân đội Ghana cho biết hai binh sĩ của họ đang phục vụ trong phái bộ UNIFIL đã bị thương rất nặng sau khi vị trí đóng quân ở miền nam Lebanon trúng hai đợt tấn công bằng tên lửa chỉ trong chưa đầy 10 phút vào tối thứ Sáu. Ngoài hai người bị thương nặng, còn một binh sĩ khác bị chấn thương tâm lý; khu nhà ăn sĩ quan cũng bị trúng đạn và cháy rụi hoàn toàn. Ghana đã gửi khiếu nại chính thức lên trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York.

UNIFIL sau đó xác nhận có ba lính gìn giữ hòa bình bị thương trong căn cứ tại Al Qawzah, tây nam Lebanon. Người bị thương nặng nhất đã được chuyển đến bệnh viện ở Beirut, còn hai người kia được điều trị tại cơ sở y tế của UNIFIL. Phái bộ này cho biết sẽ mở điều tra về hoàn cảnh vụ việc, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào lính gìn giữ hòa bình của UNIFIL đều là vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế và Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an, thậm chí có thể cấu thành tội ác chiến tranh.

Chi tiết đáng sợ nằm ở chỗ không bên nào lập tức nhận trách nhiệm. Ghana chỉ nói đây là hậu quả của các cuộc giao tranh đang diễn ra giữa quân đội Israel và Hezbollah. Nhưng dù tên lửa đến từ bên nào, việc lực lượng LHQ bị thương giữa chiến tuyến cho thấy Lebanon đang tiến rất nhanh tới trạng thái hỗn loạn khó kiểm soát. Một khi cả lính mũ nồi xanh cũng không còn vùng an toàn, thì dân thường lại càng mong manh như lá giữa gió lốc.

Israel đánh hơn 500 mục tiêu tại Lebanon, Beirut và miền Nam rung chuyển

Cuộc chiến đã lan mạnh sang Lebanon. Quân đội Israel nói họ đã tiến hành hơn 500 đòn đánh tại Lebanon kể từ khi chiến tranh bùng nổ, trong đó có các đợt không kích nhắm vào khu Dahieh ở nam Beirut, nơi Israel coi là thành trì của Hezbollah. Theo tuyên bố của Israel, các mục tiêu bị đánh bao gồm trung tâm chỉ huy của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, các trung tâm điều hành của hải quân Hezbollah, đơn vị tài chính, hội đồng tác chiến, kho vũ khí, bệ phóng tên lửa và nhiều cơ sở khác. Israel nói đã thực hiện hơn 500 vụ tấn công tại Lebanon, còn các cơ quan Lebanon cho biết ít nhất 217 người đã thiệt mạng và 798 người bị thương.

Không chỉ thương vong tăng cao, làn sóng di tản cũng bùng nổ. Israel yêu cầu cư dân sống ở phía nam sông Litani phải rời đi, đồng thời phát cảnh báo sơ tán tại nhiều khu vực lớn của Beirut. Chính quyền Lebanon cho biết đã có hơn 109.000 người phải vào các nơi trú ẩn tập trung. Trong khi đó, Hội đồng Tị nạn Na Uy ước tính con số người phải rời nhà có thể lên đến gần nửa triệu, bởi theo kinh nghiệm ở Lebanon chỉ khoảng 20 - 25% người di tản vào ở trong các khu trú ẩn chính thức của chính phủ, số còn lại tự tìm chỗ nương náu với người thân hoặc cộng đồng.

Ở một vùng đất vốn đã mệt mỏi vì khủng hoảng kinh tế, chính trị và những vết thương từ các cuộc chiến trước, nay lại thêm mưa bom bão đạn. Người Lebanon đang một lần nữa bị đẩy vào cảnh “trên trời bom rơi, dưới đất người chạy”, mà chưa ai dám nói khi nào mới là điểm dừng.

Iran mở rộng phản công sang Iraq Kurdistan, cảnh báo người Kurd và lực lượng đối lập

Bên cạnh Lebanon, miền bắc Iraq cũng trở thành một trận địa mới. Một căn cứ của nhóm vũ trang người Kurd PAK gần Erbil đã bị tấn công bằng hai drone và hai tên lửa, khiến bốn thành viên lực lượng an ninh bị thương. Đại diện nhóm này nói không thể xác nhận chắc chắn đòn đánh xuất phát từ đâu, nhưng thừa nhận rằng các vụ tên lửa thường đến từ bên trong Iran, còn drone đôi khi được phóng bởi các phe thân Iran trên đất Iraq.

Trước đó, Iran đã cảnh báo vùng Kurdistan của Iraq rằng nếu bất kỳ nhóm người Kurd gốc Iran nào dùng lãnh thổ này để xâm nhập vào Iran, thì toàn bộ cơ sở của khu vực Kurdistan sẽ bị nhắm làm mục tiêu. Theo truyền thông nhà nước Iran, hội đồng quốc phòng nước này còn tuyên bố chỉ mới nhắm tới các căn cứ của Mỹ, Israel và các nhóm ly khai trong khu vực, đồng thời đe dọa sẽ chấm dứt sự hỗ trợ từng dành cho Kurdistan Iraq trong những thời điểm khó khăn như khi bị IS tấn công.

Diễn biến này đặc biệt nguy hiểm bởi nó cho thấy Tehran không còn chỉ đối đầu trực tiếp với Mỹ và Israel, mà đang mở mặt trận ngăn chặn nguy cơ nổi dậy nội địa và chống các nhóm sắc tộc đối lập ở vành đai biên giới. Khi chiến tranh vượt ra khỏi biên giới quốc gia và lan vào các không gian dân tộc, giáo phái, ủy nhiệm, thì khả năng kiểm soát leo thang sẽ càng khó hơn rất nhiều.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cảnh báo chiến tranh có thể vượt khỏi tầm kiểm soát

Giữa lúc chiến sự dồn dập, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc António Guterres đã lên tiếng kêu gọi “những cuộc đàm phán ngoại giao nghiêm túc”, đồng thời cảnh báo rằng tình hình hiện nay “có thể vượt khỏi tầm kiểm soát của bất kỳ ai”. Ông nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công phi pháp trong khu vực Trung Đông và cả bên ngoài khu vực đang gây đau khổ khủng khiếp cho dân thường, đồng thời tạo ra rủi ro nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu, đặc biệt là đối với những người dễ bị tổn thương nhất.

Lời cảnh báo ấy không hề mang tính xã giao. Nó phản ánh đúng thực tế rằng đây không còn là một cuộc đọ sức chỉ tính bằng số lượng căn cứ bị phá hủy hay số thủ lĩnh bị tiêu diệt. Cái đáng sợ hơn là hiệu ứng dây chuyền: dân thường chết chóc, làn sóng tị nạn tăng lên, giá dầu dựng đứng, vận tải biển tắc nghẽn, hàng không bị gián đoạn, kinh tế châu Âu bị đe dọa, còn các nước vùng Vịnh thì đứng trước nguy cơ vừa bị kéo vào chiến tranh vừa bị bóp nghẹt bởi chính cơn sốt năng lượng.

Khủng hoảng năng lượng toàn cầu: dầu vượt 91 USD, Hormuz trở thành nút thắt sinh tử

Một trong những hệ quả rõ nhất của cuộc chiến là cú sốc năng lượng. Giá dầu Mỹ đã vọt lên trên 91 USD/thùng trong phiên giao dịch trong ngày, mức cao nhất kể từ tháng 10/2023, sau khi tăng thêm khoảng 12% trong ngày. Brent, giá dầu chuẩn quốc tế, cũng lên quanh 92,50 USD/thùng. Chỉ trong tuần này, dầu Mỹ đã tăng khoảng 36%, và tính từ đầu năm đến nay đã tăng khoảng 50%. Các chuyên gia năng lượng cảnh báo nếu eo biển Hormuz không sớm mở lại an toàn cho tàu chở dầu, giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 100 USD, thậm chí tiến tới mức 150 USD/thùng trong vài tuần tới.

Hormuz là yết hầu của năng lượng toàn cầu, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô thế giới. Khi tuyến vận tải này gần như bị đóng băng trên thực tế, cả chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu bị bóp nghẹt. Các tàu chở dầu ngại đi qua vì sợ drone và tên lửa Iran; hai hãng vận tải biển lớn là Maersk và Hapag-Lloyd đã dừng nhận một số tuyến hàng liên quan đến vùng Vịnh; còn các bồn chứa dầu trong khu vực vùng Vịnh thì đang đầy dần lên vì xuất khẩu đình trệ. Các nhà phân tích của Rystad Energy cảnh báo Saudi Arabia, vốn lâu nay được coi là “tấm đệm sốc” của dầu mỏ vùng Vịnh, có thể phải giảm sản lượng trong vòng một tuần nếu tình hình kéo dài. J.P. Morgan cũng ước tính cứ mỗi khi sản lượng giảm 1 triệu thùng/ngày, giá dầu chuẩn có thể tăng thêm khoảng 4 USD.

QatarEnergy đã phải ngừng sản xuất LNG tại Ras Laffan sau một cuộc tấn công của Iran, và Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi nói với Financial Times rằng nếu thương thuyền vẫn không thể đi qua Hormuz, giá dầu có thể chạm 150 USD/thùng trong hai đến ba tuần. Ông cũng cho biết ngay cả khi chiến tranh chấm dứt lập tức, Qatar cũng cần “từ vài tuần tới vài tháng” để đưa hoạt động LNG trở lại bình thường. Qatar hiện chiếm khoảng 20% xuất khẩu LNG toàn cầu, nên bất kỳ gián đoạn nào ở đây cũng lập tức dội sóng sang châu Âu và châu Á.

Nhìn rộng ra, điều này giải thích vì sao cuộc chiến Iran không chỉ là chuyện bom đạn. Nó là câu chuyện của xăng xe, lạm phát, hóa đơn điện, giá hàng hóa, chuỗi logistic và cả tâm lý hoảng loạn của thị trường tài chính.

Giá xăng Mỹ tăng cao nhất trong cả hai nhiệm kỳ Trump

Tại Mỹ, giá xăng bán lẻ bình quân toàn quốc theo số liệu AAA đã lên 3,32 USD/gallon, cao nhất trong cả hai nhiệm kỳ của Donald Trump. Mức này vượt cả đỉnh 3,27 USD/gallon từng ghi nhận ngày 4/4/2025. Một số nhà phân tích dự báo nếu chiến tranh không hạ nhiệt và Hormuz chưa được khai thông, giá xăng bình quân có thể sớm lên 3,50 USD/gallon đầu tuần tới, rồi tiến tới 3,90 USD/gallon trong tuần sau.

Trump cố gắng trấn an dư luận, nói rằng giá xăng chỉ tăng trong “ngắn hạn”, sẽ “giảm rất nhanh”, và ông đã “tìm ra cách xử lý” vấn đề Hormuz. Nhưng ngay cả trong bộ máy của ông cũng lộ ra sự lo ngại thật sự. Một quan chức cấp cao thừa nhận chưa có thời gian biểu cụ thể cho kế hoạch hộ tống tàu qua eo biển Hormuz, vì hiện tại quân đội Mỹ vẫn phải tập trung triệt hạ năng lực tấn công của Iran trước đã. Chính quyền cũng đang tính thêm nhiều biện pháp ngắn hạn để giải phóng nguồn cung toàn cầu. Nói cách khác, Nhà Trắng có thể nói cứng với truyền thông, nhưng thị trường thì không chờ đợi lời trấn an.

Mỹ tổ chức các chuyến bay đưa công dân rời Trung Đông, hàng chục phần trăm từ chối đi

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết nhiều chuyến bay thuê bao đã đưa “hàng trăm” công dân Mỹ từ Trung Đông trở về, với các chuyến tiếp theo sẽ tiếp tục được tổ chức trong những ngày tới nếu điều kiện an ninh cho phép. Một quan chức nói lực lượng đặc nhiệm của Bộ Ngoại giao đã trực tiếp hỗ trợ gần 13.000 công dân Mỹ ở nước ngoài bằng tư vấn an ninh và hỗ trợ đi lại. Các chuyến bay được bố trí từ Israel, Qatar, Saudi Arabia và UAE. Tuy nhiên, cũng có tới 30 - 40% công dân Mỹ từ chối lên chuyến bay do Bộ Ngoại giao thu xếp, phần vì đã tự rời khu vực, phần vì chọn phương án di chuyển khác.

Chi tiết này cho thấy chiến tranh đã đi đến mức buộc Washington phải tổ chức sơ tán công dân trên quy mô đáng kể, nhưng đồng thời mạng lưới giao thông thương mại vẫn chưa tê liệt hoàn toàn. Nói cách khác, khu vực đang ở trạng thái rất bất ổn, nhưng chưa phải đóng sập mọi cánh cửa.

Anh tăng cường hiện diện quân sự tại Cyprus và Qatar

Vương quốc Anh cũng đang tăng hiện diện quân sự để phòng thủ chứ không chính thức tham gia tấn công Iran. Bộ Quốc phòng Anh cho biết các trực thăng có năng lực chống drone đã bắt đầu tới Cyprus. Sau vụ một căn cứ quân sự ở Cyprus bị tấn công, Thủ tướng Keir Starmer đã tuyên bố điều tàu chiến HMS Dragon và trực thăng Wildcat đến khu vực. Đồng thời, bốn chiến đấu cơ Typhoon bổ sung cũng dự kiến tới Qatar trong đêm. Bộ Quốc phòng Anh nói các máy bay của nước này đã tiến hành tuần tra phòng thủ trên không phận Qatar, Jordan và Đông Địa Trung Hải. Starmer nhiều lần khẳng định Anh sẽ không tham gia cùng Mỹ và Israel trong các hoạt động tấn công nhằm vào Iran.

Điều đó cho thấy ngay cả những đồng minh gần gũi nhất của Washington cũng đang chọn lối đi rất thận trọng: bảo vệ căn cứ, bảo vệ công dân, bảo vệ hạ tầng chiến lược, nhưng không muốn chính thức dấn sâu vào một cuộc chiến chưa nhìn thấy lối ra.

Các nước châu Âu muốn ngoại giao, nhưng vẫn phối hợp quân sự chặt chẽ

Lãnh đạo Anh, Pháp, Đức và Italy đã điện đàm, nhấn mạnh rằng họ “gắn bó chặt chẽ với con đường ngoại giao”, đồng thời cho rằng cần duy trì “ngoại giao tích cực và phối hợp quân sự chặt chẽ” trong những giờ và những ngày tới. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo sự sụp đổ của nhà nước Iran hoặc các cuộc chiến ủy nhiệm trên đất Iran có thể gây hậu quả sâu rộng đối với châu Âu, từ an ninh, nguồn cung năng lượng cho tới di cư. Ông cũng nói về lâu dài, trừng phạt có thể được dỡ bỏ và viện trợ có thể được cung cấp, nhưng chỉ khi Iran chấm dứt chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo, đồng thời duy trì trật tự công cộng và kinh tế.

Nói cách khác, châu Âu đang đứng giữa hai nỗi lo: một bên là không muốn Iran thắng thế hay thoát hoàn toàn khỏi kiềm chế, bên kia là sợ một cuộc sụp đổ hỗn loạn của Iran sẽ ném thêm một cơn địa chấn di cư, khủng bố, năng lượng và bất ổn vào chính lục địa già.

Các nước vùng Vịnh nói không muốn chiến tranh, nhưng đang bị kéo dần vào cuộc

Trong những ngày qua, nhiều tiếng nói từ vùng Vịnh lặp lại một thông điệp chung: “Đây không phải cuộc chiến của chúng tôi.” Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy họ ngày càng bị kéo gần hơn tới vòng xoáy xung đột. Saudi Arabia, UAE, Qatar, Bahrain, Kuwait đều đã phải đối mặt với tên lửa, drone hoặc mảnh vỡ đánh chặn rơi xuống lãnh thổ của mình. Các tuyên bố chính thức của họ nhấn mạnh rằng họ không cho Mỹ sử dụng không phận hay lãnh thổ để tấn công Iran, nhưng đồng thời cũng khẳng định có quyền đáp trả nếu tiếp tục bị tấn công.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố các đồng minh Arab vùng Vịnh nay đã sẵn sàng đóng vai trò “tấn công hơn”, kể cả cho Mỹ thêm quyền sử dụng căn cứ và không phận. Nhưng cho tới nay, phía các nước vùng Vịnh chưa công khai xác nhận họ đã đổi hẳn lập trường. UAE trước đó còn nói rõ rằng nước này chưa quyết định thay đổi thế phòng thủ. Chính sự nhập nhằng ấy phản ánh nỗi khó của các chế độ Arab: họ sợ Iran, cần lá chắn Mỹ, nhưng cũng không muốn bị dân chúng xem là đứng về phía Israel để đánh một quốc gia Hồi giáo khác.

Đúng như một nguồn tin khu vực nói họ đang bị kẹt giữa những “chương trình nghị sự tận thế” của Israel và Iran. Một bên không muốn bỏ cơ hội đánh gục Hezbollah và làm suy sụp Iran; bên kia muốn chứng minh rằng nếu bị ép vào chân tường, họ có thể đốt cháy cả khu vực.

Tehran vẫn cố chứng minh họ chưa gục ngã

Dù bị không kích mạnh, chính quyền Iran vẫn đang nỗ lực thể hiện rằng bộ máy nhà nước chưa sụp. Hàng ngàn người ủng hộ chế độ đã tập trung tại Tehran sau lễ cầu nguyện thứ Sáu để bày tỏ phẫn nộ với chiến dịch ném bom Mỹ - Israel và tưởng niệm lãnh tụ tối cao quá cố Ali Khamenei. Dĩ nhiên, như CNN lưu ý, đây chỉ là một lát cắt nhỏ của xã hội Iran, bởi thành phần đi lễ và xuống đường thường là những người bảo thủ, ủng hộ chính quyền. Nhưng sự hiện diện đông đảo ấy vẫn mang giá trị biểu tượng: chế độ còn khả năng huy động quần chúng, còn khả năng trình diễn tính chính danh, và chưa hề tan rã như những lời lạc quan từ phía đối thủ.

Cùng lúc đó, các phóng viên có mặt tại Tehran nói họ chứng kiến những đợt không kích dữ dội ngay trước rạng sáng, thấy các cột khói đen bốc lên từ nhiều nơi trong thành phố, nhưng cũng không ghi nhận dấu hiệu hoảng loạn toàn diện: cửa hàng vẫn mở, hàng hóa còn đủ, xăng chưa xuất hiện cảnh xếp hàng kéo dài. Điều này nói lên một thực tế phức tạp: Iran đang trúng đòn rất nặng, song chưa rơi vào trạng thái tan vỡ tức thời.

Khủng hoảng nhân đạo đang hình thành từ Tehran tới Beirut

UNHCR cảnh báo một cuộc khủng hoảng nhân đạo “đáng lo ngại” đang xuất hiện trên toàn Trung Đông. Cơ quan này cho biết giới chức Iran ước tính hơn 100.000 người có thể đã rời Tehran chỉ trong hai ngày đầu của chiến tranh, và đó có thể còn là con số thấp hơn thực tế. Ở Lebanon, hàng chục nghìn người đang phải đi sơ tán, với khoảng 96.000 người ở trong hơn 440 nơi trú ẩn tập thể theo ước tính của UNHCR. Cơ quan này cũng đặc biệt lo ngại cho khoảng 1,65 triệu người tị nạn Afghanistan còn ở Iran, cũng như hàng chục nghìn người Syria đang từ Lebanon quay trở lại Syria trong tình cảnh không có nơi nào thực sự an toàn. UNHCR nói họ đã coi đây là một tình trạng khẩn cấp nhân đạo lớn và đang tăng cường ứng phó, nhưng cần sự hỗ trợ toàn cầu.

Trong chiến tranh, có những con số tưởng chừng khô lạnh nhưng lại là tiếng thở dài dài nhất. Một trăm ngàn người rời Tehran. Gần nửa triệu người Lebanon có thể phải bỏ nhà. Hàng triệu người tị nạn và lao động xa xứ không biết mai đi đâu, về đâu. Đó mới chính là cái giá kéo dài nhất của bom đạn.

Bức tranh tổng thể: chiến tranh đã vượt khỏi khuôn khổ một cuộc không kích giới hạn

Khi ghép tất cả các mảnh lại với nhau, có thể thấy cuộc chiến hiện nay đã vượt xa khuôn khổ của một chiến dịch không kích trừng phạt đơn thuần. Nga bắt đầu được nhắc tới như một nguồn hỗ trợ tình báo cho Iran. Mỹ phải tăng tốc công nghiệp quốc phòng. Israel mở rộng đòn đánh sang Lebanon với cường độ lớn. Lực lượng LHQ bị thương. Vùng Kurdistan Iraq bị oanh kích. Tây Ban Nha công khai chống Mỹ về việc dùng căn cứ. Anh tăng hiện diện phòng thủ. Châu Âu vừa muốn giữ ngoại giao vừa phải chuẩn bị cho hệ lụy an ninh, năng lượng và di cư. Các nước vùng Vịnh thì nói không muốn chiến tranh nhưng lại đang hứng tên lửa và phải tính chuyện tự vệ. Trong khi đó, giá dầu, giá xăng và chuỗi vận tải biển toàn cầu đều rung chuyển.

Mỹ tổ chức các chuyến bay đặc biệt đưa hàng trăm công dân rời Trung Đông

Giới chức Mỹ cho biết nhiều chuyến bay thuê bao do Bộ Ngoại giao tổ chức đã đưa “hàng trăm” công dân Mỹ từ khu vực Trung Đông trở về, trong bối cảnh chiến sự tại khu vực này tiếp tục leo thang. Theo Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Truyền thông Toàn cầu Dylan Johnson, các chuyến bay này đã khởi hành trong ngày thứ Sáu và thêm nhiều chuyến khác sẽ tiếp tục được triển khai trong những ngày tới nếu điều kiện an ninh cho phép.

Ông Johnson cho biết lực lượng đặc nhiệm của Bộ Ngoại giao Mỹ đã trực tiếp hỗ trợ gần 13.000 công dân Mỹ ở nước ngoài, bao gồm việc cung cấp hướng dẫn an ninh, tư vấn di chuyển và hỗ trợ các phương án rời khỏi khu vực nguy hiểm.

Theo một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ khác, các chuyến bay thuê bao hiện đang được bố trí từ nhiều quốc gia trong khu vực, bao gồm Israel, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Quan chức này cho biết trong những ngày tới số chuyến bay có thể lên tới hàng chục, tuy nhiên không cung cấp con số cụ thể.

Mặc dù vậy, một tỷ lệ đáng kể công dân Mỹ đã từ chối tham gia các chuyến bay do chính phủ tổ chức. Theo ước tính, khoảng 30% đến 40% người được liên hệ đã lựa chọn không lên máy bay. Nguyên nhân chủ yếu được cho là vì ngày càng có nhiều chuyến bay thương mại hoạt động trở lại, cho phép họ tự sắp xếp hành trình rời khỏi khu vực.

Quan chức này cho biết trong quá trình đưa người lên các chuyến bay, nhiều người thông báo rằng họ đã tự rời khỏi khu vực hoặc chọn phương án di chuyển khác. Cũng có trường hợp một số người quyết định không đi ngay trong ngày dù đã đăng ký trước đó. Tuy nhiên, giới chức Mỹ cho biết họ chưa ghi nhận trường hợp nào từ chối chuyến bay vì lo ngại không an toàn khi di chuyển tới sân bay.

Các chuyến bay thuê bao này không phải tất cả đều bay thẳng về Mỹ. Một số chuyến chỉ đưa hành khách tới các quốc gia trung chuyển, nơi họ có thể sắp xếp hành trình tiếp theo để trở về Mỹ hoặc đến các điểm đến khác an toàn hơn.

Một chi tiết đáng chú ý là một trong những chiếc máy bay được sử dụng để đưa công dân Mỹ rời Trung Đông chính là chiếc máy bay của đội bóng bầu dục nổi tiếng New England Patriots. Thông tin này được ông Dylan Johnson đăng tải trên mạng xã hội X. Tuy nhiên, cả đội bóng Patriots lẫn Bộ Ngoại giao Mỹ đều khẳng định đội bóng không tham gia vào chiến dịch sơ tán này.

Theo giải thích của Bộ Ngoại giao, chiếc máy bay được sử dụng thuộc quản lý của một công ty hàng không mà chính phủ Mỹ đã thuê để thực hiện các chuyến bay thuê bao. Công ty này đồng thời cũng quản lý máy bay riêng của đội Patriots. Toàn bộ chi phí cho chuyến bay được chi trả bởi Bộ Ngoại giao Mỹ.

Hiện Bộ Ngoại giao Mỹ vẫn tiếp tục kêu gọi các công dân Mỹ đang cần hỗ trợ tại các quốc gia như Oman, Kuwait, Bahrain, UAE, Qatar, Saudi Arabia và Israel hoàn thành biểu mẫu khẩn cấp “Crisis Intake Form” để nhận được hướng dẫn và hỗ trợ từ chính phủ. Đường dây hỗ trợ khẩn cấp của Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đang hoạt động liên tục 24/7 để tiếp nhận yêu cầu trợ giúp từ công dân ở nước ngoài.
+1-202-501-4444

Smoke rises above the city of Riyadh, Saudi Arabia, on Thursday, amid the US-Israeli conflict with Iran. Stringer/Reuters

Các quốc gia vùng Vịnh cố tránh bị cuốn vào chiến tranh khi xung đột lan rộng

“Đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi” – đó là nhận định được nhiều nguồn tin trong khu vực Trung Đông nhắc lại trong những ngày qua khi căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang. Một nguồn tin khu vực tại Riyadh cho biết tâm lý chung tại các nước vùng Vịnh là cố gắng tránh bị kéo vào cuộc xung đột, dù thực tế các vụ nổ, hỏa hoạn do drone, tên lửa và mảnh vỡ từ các hệ thống đánh chặn đã khiến nhiều nơi trong khu vực bắt đầu cảm nhận rõ rệt bầu không khí của chiến tranh.

Trong những tháng trước khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran, nhiều quốc gia Arab đã liên tục bày tỏ lo ngại và phản đối khả năng xảy ra một cuộc chiến kéo dài. Các nước này hiểu rằng nếu chính quyền Iran sụp đổ hoặc khu vực rơi vào hỗn loạn, hậu quả đối với kinh tế và an ninh của Trung Đông có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ.

Những tác động đó được cho là nguy hiểm và lâu dài hơn nhiều so với các đợt tấn công bằng drone và tên lửa mà Iran đang thực hiện hiện nay. Các nền kinh tế vùng Vịnh vốn đang xây dựng hình ảnh ổn định và thịnh vượng để thu hút đầu tư, du lịch và thương mại quốc tế, vì vậy bất kỳ cuộc chiến lớn nào cũng có thể phá vỡ toàn bộ chiến lược phát triển đó.

Cựu Giám đốc tình báo Saudi Arabia, Hoàng tử Turki Al-Faisal, cho biết đất nước ông đang theo đuổi một lộ trình phát triển xã hội, công nghiệp và thương mại dài hạn. Theo ông, Saudi Arabia muốn tiếp tục con đường phát triển này thay vì bị cuốn vào những cuộc xung đột quân sự trong khu vực. Tuy nhiên, ông cũng nhận định rằng Saudi Arabia và các nước láng giềng đang bị kẹt giữa hai lực lượng đối đầu nguy hiểm là Israel và Iran, những bên mà ông mô tả là đang theo đuổi những “chương trình nghị sự có thể dẫn đến thảm họa”.

Những lo ngại đó cũng được chia sẻ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Tỷ phú Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công khai chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump, cho rằng Washington đã kéo khu vực vào một cuộc chiến sau khi từng hứa hẹn mang lại hòa bình và thịnh vượng cho Trung Đông.

Trong các tuyên bố chính thức gần đây, nhiều quốc gia vùng Vịnh lên án các cuộc tấn công của Iran, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng họ không cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ hoặc không phận của mình để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran.

Các nước này cũng khẳng định họ có quyền đáp trả nếu tiếp tục bị Iran tấn công. Tuy nhiên, việc tham gia phản công cũng mang theo nhiều rủi ro chiến lược và chính trị. Nếu lựa chọn đối đầu trực tiếp với Iran, các quốc gia vùng Vịnh sẽ phải cân nhắc mức độ đáng tin cậy của Mỹ với tư cách là đối tác chính trị và nhà cung cấp vũ khí.

Ngoài ra, còn có yếu tố hình ảnh và dư luận trong thế giới Hồi giáo. Theo nguồn tin khu vực, việc đứng về phía Israel để đối đầu với Iran – một quốc gia Hồi giáo khác – có thể tạo ra phản ứng tiêu cực trong xã hội và trong khu vực.

Chính vì vậy, dù chiến sự đang lan rộng và nhiều quốc gia vùng Vịnh đã bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa, họ vẫn đang cố gắng duy trì lập trường thận trọng, tìm cách tránh bị cuốn sâu hơn vào cuộc xung đột đang ngày càng nguy hiểm này.

Tình báo Mỹ nói Nga đang cung cấp dữ liệu quân sự cho Iran

Theo nhiều nguồn tin quen thuộc với các báo cáo tình báo của Mỹ, Nga đang cung cấp cho Iran những thông tin quan trọng liên quan đến vị trí và hoạt động của lực lượng Mỹ, bao gồm binh sĩ, tàu chiến và máy bay. Đây được xem là dấu hiệu đầu tiên cho thấy Moscow có thể đã bắt đầu can dự gián tiếp vào cuộc chiến đang diễn ra giữa Mỹ, Israel và Iran.

Một trong các nguồn tin cho biết phần lớn dữ liệu mà Nga chia sẻ với Iran là hình ảnh thu được từ hệ thống vệ tinh do thám trên quỹ đạo của Moscow. Mạng lưới vệ tinh này được đánh giá là rất tinh vi và có khả năng theo dõi các hoạt động quân sự trên phạm vi rộng. Tuy nhiên hiện chưa rõ Nga nhận được lợi ích gì để đổi lại sự hỗ trợ này.

Hiện cũng chưa thể xác định liệu bất kỳ cuộc tấn công nào của Iran nhằm vào lực lượng Mỹ có trực tiếp dựa trên thông tin tình báo do Nga cung cấp hay không. Tuy nhiên, trong những ngày gần đây đã xảy ra một số vụ tấn công bằng drone của Iran trúng vào các khu vực có sự hiện diện của binh sĩ Mỹ.

Một trong những vụ việc nghiêm trọng nhất xảy ra hôm Chủ nhật, khi một chiếc drone của Iran tấn công một cơ sở tạm thời của quân đội Mỹ tại Kuwait, khiến sáu quân nhân Mỹ thiệt mạng. Vụ việc này đã làm dấy lên lo ngại rằng Iran có thể đang sử dụng thông tin tình báo chính xác hơn để nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ trong khu vực.

Một nguồn tin được tiếp cận với báo cáo tình báo nhận định rằng sự hợp tác này cho thấy Nga vẫn duy trì mối quan hệ rất gần gũi với Iran.

Bên cạnh đó, tình báo Mỹ cũng cho rằng Trung Quốc có thể đang chuẩn bị cung cấp một số hình thức hỗ trợ cho Iran, bao gồm hỗ trợ tài chính, linh kiện thay thế và các thành phần liên quan đến tên lửa. Tuy nhiên, theo các nguồn tin, Bắc Kinh cho đến nay vẫn chưa trực tiếp tham gia vào cuộc chiến.

Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu mỏ từ Iran và được cho là đang gây sức ép để Tehran đảm bảo an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Một nguồn tin cho biết Trung Quốc thận trọng hơn trong việc hỗ trợ Iran vì nước này muốn cuộc chiến sớm kết thúc, do xung đột kéo dài có thể đe dọa nguồn cung năng lượng của họ.

Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã từ chối bình luận về các thông tin tình báo liên quan đến vấn đề này.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói với báo giới rằng Nga và Trung Quốc “không thực sự là yếu tố quyết định” trong cuộc chiến hiện nay với Iran.

Trên thực tế, Nga và Iran đã tăng cường hợp tác quân sự trong ít nhất ba năm qua, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ tên lửa và máy bay không người lái. Iran đã cung cấp cho Nga các loại drone Shahed và tên lửa đạn đạo tầm ngắn để sử dụng trong chiến trường Ukraine, đồng thời hỗ trợ xây dựng một nhà máy lớn tại Nga để sản xuất các loại drone theo thiết kế của Iran.

Đổi lại, Iran được cho là đã tìm kiếm sự hỗ trợ từ Nga trong việc phát triển chương trình hạt nhân của mình.

Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran hiện có sự tham gia của hơn 50.000 binh sĩ, hơn 200 máy bay chiến đấu và hai nhóm tác chiến tàu sân bay. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ chưa đưa ra thời gian cụ thể cho việc kết thúc chiến dịch.

Mục tiêu quân sự của Mỹ, theo các quan chức Lầu Năm Góc, là phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo của Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho rằng Iran đã sử dụng các hệ thống tên lửa này như một “lá chắn” để bảo vệ và tiếp tục phát triển chương trình hạt nhân của mình.

TÀU HẢI QUÂN IRAN GẶP SỰ CỐ ĐỘNG CƠ, CHUYỂN HƠN 200 THỦY THỦ ĐẾN SRI LANKA SAU VỤ TÀU CHIẾN IRAN BỊ ĐÁNH CHÌM
Một chiến hạm hậu cần của Iran đã phải chuyển hơn 200 thủy thủ đoàn lên bờ tại Sri Lanka ngày thứ Sáu sau khi gặp sự cố động cơ trên biển, chỉ vài ngày sau khi một tàu ngầm Hoa Kỳ đánh chìm một chiến hạm Iran tại Ấn Độ Dương.
Chiếc tàu mang tên IRIS Bushehr, được truyền thông Iran trước đây mô tả là tàu hậu cần hải quân, đang được đưa vào cảng Colombo, theo phát ngôn viên hải quân Sri Lanka, Tư lệnh Buddhika Sampath. Các thủy thủ sau khi được kiểm tra y tế và hoàn tất thủ tục nhập cảnh sẽ được chuyển đến căn cứ hải quân tại Welisara.
Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake nói rằng tình huống này “không phải là tình huống thông thường.” Ông cho biết chính quyền đã quyết định tiếp quản con tàu sau khi một trong các động cơ bị hư, đồng thời thảo luận với các giới chức Iran và thuyền trưởng của tàu. Một số thủy thủ sẽ ở lại trên tàu để hỗ trợ hải quân Sri Lanka đưa tàu đến cảng Trincomalee ở vùng đông bắc của đảo quốc này.
Sự việc xảy ra chỉ vài ngày sau khi tàu chiến Iran IRIS Dena bị tàu ngầm Hoa Kỳ đánh chìm ngoài khơi Sri Lanka trong một cuộc tấn công bằng ngư lôi. Bộ Trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth cho biết đây là “lần đầu tiên kể từ Thế Chiến Thứ Hai một tàu chiến đối phương bị đánh chìm bằng ngư lôi.” Tướng Dan Caine thuộc Bộ Tham Mưu Liên Quân nói rằng con tàu đã bị “vô hiệu hóa hoàn toàn” sau khi trúng một ngư lôi Mark 48.
Theo các báo cáo cứu nạn, hải quân Sri Lanka đã cứu được 32 thủy thủ và tìm thấy 87 thi thể sau vụ đánh chìm. Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố Hoa Kỳ sẽ “phải hối tiếc cay đắng” vì hành động này.

Chiến lược “thành phố tên lửa” của Iran trở thành bẫy chết người, tầm nhìn lãnh đạo bị chỉ trích
Tehran, 6/3/2026 – Trong Operation Epic Fury (Mỹ) và Operation Roaring Lion (Israel), các cơ sở tên lửa ngầm (“missile cities”) của Iran, vốn từng được coi là lợi thế chiến lược, nay đã trở thành điểm yếu lớn nhất của Tehran.
Theo The Wall Street Journal và nhiều nguồn quân sự uy tín, các “thành phố tên lửa” được Iran xây dựng để bảo vệ dàn phóng di động khỏi không kích giờ dễ đoán và dễ bị phá hủy: phòng không gần như vô hiệu, các cơ sở bị drone giám sát liên tục, và chỉ khi dàn phóng lộ ra lối ra hầm thì máy bay chiến đấu mới xuất hiện để phá hủy chính xác. Hình ảnh vệ tinh cho thấy dàn phóng bị thiêu rụi, lối ra hầm bị chôn vùi, khiến khả năng phóng tên lửa đạn đạo của Iran giảm 86% chỉ sau 4 ngày.
Các chuyên gia quân sự cảnh báo: Chiến lược “nằm chờ đánh trả khi cần” đã lộ rõ hạn chế nghiêm trọng. Iran chỉ tính tới mối đe dọa từ Israel, nhưng hoàn toàn bỏ qua nguy cơ phải đối mặt trực tiếp với Mỹ, nước sở hữu hỏa lực vượt trội và ưu thế không quân tuyệt đối. Khi mọi lối ra của hầm bị đánh sập hoặc giám sát chặt, Iran sẽ làm gì? Phải chăng họ dự định phóng tên lửa bằng tay?
Các nguồn: WSJ, Jerusalem Post, NDTV, CENTCOM, IDF đều xác nhận các dàn phóng và tên lửa ngầm giờ trở thành “bẫy chết người” – dễ bị săn lùng, phá hủy trước khi kịp xử dụng. Chiến lược này khiến Iran mất khả năng phản công lớn, trong khi vẫn tiêu tốn tài nguyên và nhân lực để duy trì mạng lưới hầm ngầm.
Nhận xét chiến lược:
• Tầm nhìn của lãnh đạo Iran quá hạn hẹp, chỉ tập trung vào răn đe Israel mà không lường trước Mỹ.
• Hậu quả là các cơ sở ngầm từng bảo vệ kho tên lửa giờ trở thành “tài sản chiến lược nguy hiểm”, làm suy giảm khả năng tác chiến thực sự.
• Nếu các lối ra bị bịt hoàn toàn, Iran sẽ rơi vào thế không còn phương tiện phóng tên lửa, đẩy họ vào tình thế bế tắc, không khác gì “nằm chờ chết” trên chiến trường hiện đại.
Tình hình tiếp tục diễn biến nhanh, các nguồn quân sự dự báo Mỹ-Israel vẫn tập trung săn dàn phóng còn lại với drone làm “mắt trên trời”, trong khi Iran còn vài tên lửa dự trữ nhưng khó triển khai đánh lớn.
Nếu Mỹ và Israel tiếp tục “bịt hết lối ra” cho các dàn phóng tên lửa của Iran — nghĩa là tiêu diệt hoặc phong tỏa mọi nơi tên lửa có thể được đưa ra khỏi các căn cứ — thì Iran sẽ nhanh chóng cạn kiệt khả năng tấn công tên lửa lớn.
HENRY

TỔNG THỐNG TRUMP TRIỆU TẬP 12 NGUYÊN THỦ MỸ LATIN TẠI MIAMI CHO HỘI NGHỊ “LÁ CHẮN CHÂU MỸ” THEO HỌC THUYẾT DONROE
Tổng thống Trump sẽ chủ trì một hội nghị an ninh quan trọng tại Miami với sự tham dự của 12 nguyên thủ quốc gia Mỹ Latin thân Hoa Kỳ trong khuôn khổ sáng kiến mới mang tên “Shield of the Americas”. Hội nghị này được xem là bước triển khai chiến lược trong học thuyết Donroe Doctrine nhằm tăng cường an ninh và ngăn chặn ảnh hưởng của các thế lực ngoại bang tại Tây Bán Cầu.
Hội nghị sẽ diễn ra vào Ngày 07 tháng 03 năm 2026 tại Trump National Doral Miami ở tiểu bang Florida. Tổng thống Trump và Ngoại Trưởng Marco Rubio sẽ cùng chủ trì cuộc họp, quy tụ các quốc gia đồng minh trong khu vực để phối hợp chiến lược bảo vệ tự do, an ninh và thịnh vượng của châu Mỹ.
Theo Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, sáng kiến “Shield of the Americas” sẽ tạo ra một liên minh an ninh giữa 13 quốc gia nhằm đối phó với các mối đe dọa như sự can thiệp của các cường quốc ngoại bang, các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, các băng đảng ma túy và tình trạng di dân bất hợp pháp quy mô lớn.
Tòa Bạch Ốc cho biết một số phiên họp của hội nghị sẽ được truyền trực tiếp trên các nền tảng truyền thông chính thức của chính phủ Hoa Kỳ, bao gồm các kênh kỹ thuật số của Tòa Bạch Ốc và trang mạng của Bộ Ngoại Giao.
Tổng thống Trump cũng thông báo rằng cựu Bộ Trưởng An Ninh Nội Địa Kristi Noem sẽ đảm nhiệm vai trò đặc phái viên của sáng kiến “Shield of the Americas”. Đồng thời, Tổng thống Trump đã đề cử Thượng nghị sĩ Markwayne Mullin của tiểu bang Oklahoma làm Bộ Trưởng An Ninh Nội Địa mới.
Ngoại Trưởng Marco Rubio cho biết bà Noem sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng liên minh an ninh mới của Tây Bán Cầu. Ông nhận định rằng kinh nghiệm của bà trong lãnh vực an ninh quốc gia sẽ giúp tăng cường sự phối hợp giữa các quốc gia trong khu vực nhằm đối phó với các băng đảng ma túy và tội phạm xuyên quốc gia.
Trong số các nguyên thủ quốc gia tham dự hội nghị có Tổng thống Argentina Javier Milei, Tổng thống Paraguay Santiago Peña, Tổng thống El Salvador Nayib Bukele, Tổng thống Panama José Raúl Mulino, Tổng thống Cộng hòa Dominica Luis Abinader và Tổng thống Ecuador Daniel Noboa.
Ngoài ra còn có sự tham gia của Tổng thống Guyana Irfaan Ali, lãnh đạo Trinidad và Tobago Kamla Persad-Bissessar, lãnh đạo Honduras Nasry Asfura, Tổng thống Bolivia Rodrigo Paz, Tổng thống Costa Rica Rodrigo Chaves cùng Tổng thống đắc cử Laura Fernández, và Tổng thống đắc cử Chile José Antonio Kast.
Một số chính phủ cánh tả trong khu vực không được mời tham dự hội nghị, bao gồm Mexico, Colombia, Brazil và chính quyền Venezuela. Giới phân tích cho rằng điều này phản ánh định hướng chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump nhằm xây dựng một liên minh các quốc gia thân Hoa Kỳ để đối trọng với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Cộng trong khu vực.
Nguồn: Breitbart
Phân tích và biên tập: Luan Vo
Tin Hoa Kỳ by VLKT News

Chuỗi tiêu diệt AI, drone bầy đàn và laser: Chiến tranh Iran đang phơi bày tương lai của chiến tranh thế giới
Lịch sử chiến tranh luôn là lịch sử của những bước nhảy công nghệ.
Trong World War I, thế giới lần đầu chứng kiến xe tăng nghiền nát chiến hào và các trận không chiến quy mô lớn. Sang World War II, radar, máy bay phản lực và bom nguyên tử đã thay đổi hoàn toàn bản chất chiến tranh. Đến Gulf War năm 1991, thế giới kinh ngạc khi lần đầu nhìn thấy sức mạnh của vũ khí dẫn đường chính xác.
Ngày nay, cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đang mở ra chương tiếp theo của lịch sử chiến tranh hiện đại.
Trên bầu trời Trung Đông, những hệ thống vũ khí mà trước đây chỉ xuất hiện trong các bãi thử hoặc các cuộc họp tuyệt mật hiện đang được xử dụng trong chiến đấu thực sự. Laser bắn hạ drone với tốc độ ánh sáng. Những bầy drone giá rẻ bay hàng trăm dặm để tấn công mục tiêu. Máy bay tàng hình xuyên qua mạng lưới phòng không. Tên lửa chính xác đánh trúng những mục tiêu từng được xem là bất khả xâm phạm.
Chiến trường Trung Đông hôm nay không chỉ là một cuộc xung đột khu vực.
Nó là bản nháp của chiến tranh tương lai.
Drone cảm tử giá rẻ: chiến lược mới của chiến tranh hiện đại
Một trong những vũ khí đáng chú ý nhất vừa xuất hiện là LUCAS – Low-Cost Unmanned Combat Attack System, một drone cảm tử mới của Mỹ do công ty SpektreWorks tại Arizona sản xuất.
Điều trớ trêu là hệ thống này được tạo ra chính để đối phó chiến thuật drone của Iran.
Trong nhiều năm, Iran và các lực lượng ủy nhiệm đã xử dụng những drone cảm tử giá rẻ để áp đảo các hệ thống phòng không phương Tây vốn cực kỳ đắt đỏ. Một chiếc drone vài chục nghìn USD có thể buộc đối phương phải bắn một quả tên lửa phòng không trị giá hàng triệu USD.
Washington đã rút ra bài học.
Kết quả là LUCAS – một drone cánh tam giác nhỏ gọn, giá khoảng 35.000 USD, có thể bay hàng trăm dặm và lao vào mục tiêu với đầu nổ. Nó đã được xử dụng lần đầu trong chiến đấu ngay trong những đòn tấn công mở màn của cuộc chiến.
Sự xuất hiện của LUCAS phản ánh một sự thay đổi sâu sắc trong tư duy quân sự Mỹ.
Trong nhiều thập kỷ, quân đội Mỹ dựa vào những hệ thống vũ khí cực kỳ tinh vi và cực kỳ đắt đỏ. Nhưng hiện nay Lầu Năm Góc đang chuyển sang chiến lược mà các nhà hoạch định gọi là “affordable mass” – sức mạnh khối lượng với chi phí thấp.
Thay vì vài vũ khí đắt tiền, chiến trường tương lai sẽ chứng kiến hàng trăm hoặc hàng nghìn drone giá rẻ tấn công cùng lúc.
Laser chiến đấu: thay đổi hoàn toàn kinh tế của phòng không
Ở đầu kia của cuộc cách mạng công nghệ là vũ khí laser chiến đấu.
Hải quân Mỹ đã triển khai các hệ thống laser năng lượng cao gắn trên tàu chiến có khả năng đốt cháy drone hoặc tên lửa nhỏ gần như ngay lập tức. Israel cũng đã triển khai các hệ thống phòng thủ laser để bắn hạ rocket và máy bay không người lái trước khi chúng kịp tiếp cận các khu dân cư.
Điểm mang tính cách mạng nằm ở chi phí.
Một quả tên lửa đánh chặn truyền thống có thể tiêu tốn hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD. Nhưng một phát bắn laser chỉ tốn vài USD tiền điện.
Điều đó đồng nghĩa với việc bài toán kinh tế của chiến tranh phòng không đang thay đổi tận gốc.
Trong tương lai gần, việc bắn hạ drone có thể rẻ hơn hàng nghìn lần so với trước đây.
Máy bay tàng hình và chuỗi tiêu diệt do AI điều khiển
Một yếu tố quan trọng khác trong cuộc chiến là sự thống trị của máy bay tàng hình.
Các oanh tạc cơ Northrop Grumman B-2 Spirit và tiêm kích Lockheed Martin F-35 Lightning II của Mỹ đã được xử dụng trong các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Iran, xuyên qua mạng lưới phòng không để đánh vào những mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt.
Bản thân những máy bay này không phải công nghệ mới.
Nhưng cách chúng được xử dụng ngày nay hoàn toàn khác.
Máy bay tàng hình hiện đại hoạt động như một phần của chiến trường mạng lưới. Chúng liên tục nhận dữ liệu từ vệ tinh, drone, cảm biến mặt đất và các hệ thống tình báo khác. Trí tuệ nhân tạo phân tích dữ liệu đó gần như theo thời gian thực để xác định mục tiêu và đề xuất phương án tấn công.
Phi công ngày nay không còn đơn thuần bay đến một tọa độ được lập kế hoạch từ trước.
Họ hoạt động trong một chuỗi tiêu diệt do AI hỗ trợ – nơi mục tiêu có thể được phát hiện, theo dõi và tấn công chỉ trong vài phút.
Tên lửa chính xác tầm xa: chiến tranh không còn giới hạn bởi địa lý
Song song với đó, Mỹ cũng đã đưa vào chiến trường thế hệ tên lửa chính xác tầm xa mới.
Trong số này có Precision Strike Missile (PrSM), được phóng từ hệ thống M142 HIMARS và M270 Multiple Launch Rocket System.
Theo các báo cáo, PrSM đã được xử dụng lần đầu tiên trong chiến đấu để tấn công các mục tiêu của Iran.
Tên lửa này được thiết kế để thay thế ATACMS cũ, cho phép lực lượng mặt đất đánh trúng trung tâm chỉ huy, bệ phóng tên lửa và hệ thống phòng không với độ chính xác cực cao.
PrSM có thể tấn công mục tiêu cách hơn 350 dặm, và các phiên bản tương lai dự kiến còn xa hơn nữa.
Điều đó có nghĩa là lực lượng mặt đất giờ đây có thể đánh sâu vào lãnh thổ đối phương – điều trước đây chủ yếu chỉ máy bay ném bom hoặc tên lửa hành trình mới làm được.
Khi kết hợp với các tên lửa hành trình như Tomahawk cruise missile, Mỹ có thể tiến hành các cuộc tấn công từ tàu chiến hoặc máy bay đứng ngoài hoàn toàn tầm phòng không của Iran.
Bài học lớn cho thế giới
Những gì đang diễn ra trong cuộc chiến này cho thấy bốn xu hướng lớn của chiến tranh tương lai.
Thứ nhất, drone giá rẻ sẽ xuất hiện với số lượng khổng lồ, phối hợp với các nền tảng công nghệ cao.
Thứ hai, vũ khí năng lượng định hướng như laser sẽ dần thay thế tên lửa phòng không truyền thống.
Thứ ba, tấn công chính xác tầm xa sẽ làm mờ ranh giới địa lý, cho phép phá hủy mục tiêu sâu trong lãnh thổ đối phương từ khoảng cách hàng trăm hoặc hàng nghìn dặm.
Và cuối cùng, chiến tranh sẽ ngày càng dựa vào dữ liệu, mạng lưới và trí tuệ nhân tạo.
Cuộc chiến với Iran vì thế không chỉ là một xung đột khu vực.
Nó là bản xem trước của chiến tranh trong thế kỷ XXI.
Những vũ khí đang xuất hiện trên bầu trời Trung Đông hôm nay rất có thể sẽ định hình chiến trường của ngày mai.
Và bài học cho các quân đội trên thế giới đã trở nên rõ ràng:
Bản chất của chiến tranh đang thay đổi — một lần nữa.
HENRY

CỰU NGOẠI TRƯỞNG IRAN ỦNG HỘ FATWA KÊU GỌI GIẾT TỔNG THỐNG TRUMP TRONG KHI CON GÁI SỐNG TẠI NEW YORK
Một cựu ngoại trưởng của chế độ Iran đã gây phẫn nộ khi công khai ca ngợi một phán quyết tôn giáo kêu gọi sát hại Tổng thống Trump, trong khi con gái của ông hiện đang sinh sống tại thành phố New York cùng chồng là một nhà ngoại giao Iran làm việc tại phái bộ Iran tại Liên Hiệp Quốc.
Manouchehr Mottaki, người từng giữ chức Ngoại trưởng Iran từ năm 2005 đến 2010 dưới thời Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, đã phát biểu trong một chương trình truyền hình bằng tiếng Ba Tư rằng một fatwa kêu gọi giết Tổng thống Trump là một hành động “dũng cảm và quan trọng”.
Theo đoạn video được Fox News Digital xem xét, Mottaki cho biết lãnh tụ tối cao của Iran đã xác định Tổng thống Trump là một tội phạm và ám chỉ rằng hệ thống tư pháp Iran nên hành động dựa trên phán quyết tôn giáo đó.
Trong phát biểu của mình, Mottaki cũng ca ngợi lời kêu gọi sát hại Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, xem đó là một hành động mang ý nghĩa lớn đối với chế độ Iran.
Trong khi đó, con gái của Mottaki là Zahra Assadi Nazari hiện đang sống tại New York cùng chồng là Nasser Assadi Nazari. Người chồng này được ghi danh là tham tán cấp ba tại phái bộ thường trực của Cộng hòa Hồi giáo Iran tại Liên Hiệp Quốc.
Sự việc này làm dấy lên nhiều tranh luận vì các thành viên gia đình của các quan chức cao cấp Iran vẫn sinh sống hoặc làm việc tại Hoa Kỳ trong khi chính quyền Tehran tiếp tục đưa ra những lời đe dọa nhắm vào lãnh đạo Hoa Kỳ.
Trước đó, một vụ việc tương tự cũng gây tranh cãi khi Đại học Emory đã sa thải Fatemeh Ardeshir-Larijani, con gái của một quan chức Iran, sau các cuộc biểu tình phản đối việc bà được tuyển dụng làm giảng viên tại trường y khoa của đại học này.
Trong một diễn biến khác tại Liên Hiệp Quốc, đại sứ Iran Saeid Iravani đã có cuộc tranh luận căng thẳng với đại diện Hoa Kỳ Mike Waltz trong một phiên họp của Hội đồng Bảo an. Iravani yêu cầu phía Hoa Kỳ phải “lịch sự”, nhưng ông Waltz đã phản bác mạnh mẽ.
Ông Waltz tuyên bố rằng ông không cần phải đáp lại lời nhắc nhở đó, đồng thời chỉ trích chế độ Iran đã sát hại hàng chục ngàn người dân của chính mình và giam cầm nhiều người khác chỉ vì họ mong muốn tự do.
Fox News Digital đã liên lạc với phái bộ Iran tại Liên Hiệp Quốc để yêu cầu xác nhận mối quan hệ gia đình giữa các nhân vật liên quan nhưng không nhận được phản hồi trước khi bài báo được công bố.
Nguồn: Fox News
Phân tích và biên tập: Luan Vo
Tin Hoa Kỳ by VLKT News

NẾU BẤT CỨ AI NHẬN ĐỊNH MỸ SẼ ĐƯA BỘ BINH VÀO IRAN LÀ CHƯA HIỂU GÌ VỀ HỌC THUYẾT QUÂN
SỰ MỸ NGÀY NAY !
Những vết thương nặng từ chiến tranh VN , IRAQ, SYRIA , AFGHANISTAN… đã làm cho HOA KỲ khôn lên và giỏi vô cùng . Mà hiện tại cả thế giới chưa QG nào theo kịp .
Chiến trường IRAN hôm nay khác với những chiến trường xưa MỸ đã từng tham chiến , chiến trường hôm nay của Người lính viễn chinh HOA KỲ sẽ không có còn in đậm gót giày SHAUT đẫm đầy máu lệ !
Mà cuộc chiến của MỸ ngày nay sẽ phải buộc kẻ thù phải chết trong tích tắc , chết không lời trăn trối, chết cả bầy mà không cần cận chiến … như thủ lĩnh KHAMENEI nhận cái chết vừa qua .
QĐ IRAN hiện nay không còn doanh trại , không còn chỉ hủy cấp cao , không còn kho bãi , kể cả không còn lòng tin điểm tựa trong nhân dân … nhưng vẫn nuôi một hy vọng cuối cùng là đợi MỸ vào để giết ? Điều này quá ảo vọng , quá cuồng điên …
QĐ IRAN tự tin vào đất nước IRAN với núi đá vôi cứng như sắt ,hang ổ trùng trùng điệp điệp , đầy dãy thôn làng ngóc ngách , mỗi thôn làng có hàng chục ụ súng để sẵn sàng vùi thây QĐ MỸ ? Đó là ý tưởng chiến thuật thời biển Người , thời cổ lai hy,thời lấy thịt đè Người …
Câu trả lời vì sao MỸ không đổ bộ IRAN … không cần giải thích , ai chưa hiểu HỌC THUYẾT QUÂN SỰ MỸ thì nhìn hàng ngàn trận chiến bằng các loại máy bay tàu chiến qua 7 ngày MỸ - ISRAEL xóa sổ KHÔNG - HẢI QUÂN IRAN . 90% căn cứ , cơ quan , kho bãi ,hệ thống rada, xe phóng tên lửa …của IRAN tan tành đổ nát thì biết .
Nếu không chịu hiểu thì cố gắng chờ thêm thời gian vài ngày nữa … Khi QĐ IRAN ĐẦU HÀNG là biết ngay !
TẠ NGỌC SƠN

GIẬN MẤT KHÔN:
TÀI CHÍNH CỦA IRAN PHỤ THUỘC VÀO UAE
Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập (UAE) vừa trở thành nhân tố quan trọng nhất trong cuộc chiến này. Không phải Mỹ. Không phải Iran. Không phải Israel. Mà là UAE.
Dubai đã là nguồn sống tài chính của Iran trong bốn mươi năm qua. Không phải theo nghĩa bóng, mà là theo nghĩa đen. Trải qua mọi vòng trừng phạt của Mỹ, mọi nghị quyết của Liên Hợp Quốc, mọi quyết định của OFAC, mọi sự rút lui của các ngân hàng châu Âu khỏi các mối quan hệ giao dịch với Iran, Dubai vẫn là trung tâm tài chính toàn cầu duy nhất nơi tiền của Iran có thể di chuyển, chuyển đổi và tiếp cận thương mại toàn cầu. Đó là cơ chế chính của Iran để chuyển đổi doanh thu dầu mỏ thành ngoại tệ có thể sử dụng được, để thanh toán cho các linh kiện vũ khí, để tài trợ cho các hoạt động ủy nhiệm từ Hezbollah đến Houthi và mọi công cụ khác của quyền lực khu vực của Iran. Bộ Tài chính Mỹ đã dành hai mươi năm để cố gắng đóng cửa mạng lưới này nhưng chưa bao giờ thành công hoàn toàn vì việc đóng cửa đòi hỏi sự hợp tác của UAE, điều mà UAE, vì lý do kinh tế chủ quyền của riêng mình, luôn từ chối cung cấp.
Toàn bộ tính toán chiến lược của UAE trong bốn mươi năm qua dựa trên sự mơ hồ có chủ đích. Dubai sẽ không phải là bên thực thi lệnh trừng phạt. Nó sẽ là một trung tâm tài chính trung lập, một cảng tự do cho vốn toàn cầu bất kể nguồn gốc chính trị, và đổi lại, nó sẽ nhận được sự năng động kinh tế đến từ việc là nơi duy nhất tiền luôn có thể đổ về. Sự mơ hồ đó trị giá hàng trăm tỷ đô la doanh thu dịch vụ tài chính, đầu tư bất động sản và dòng chảy thương mại. Nó cũng mang lại đòn bẩy đáng kể đối với Tehran, quốc gia cần Dubai và do đó không thể hoàn toàn đối đầu với nó.
Theo tờ Wall Street Journal, UAE hiện đang xem xét việc đóng băng hàng tỷ USD tài sản của Iran.
Trong sáu ngày, Iran đã bắn 1.072 máy bay không người lái vào UAE. Tên lửa Iran tấn công hành lang hàng không quốc tế của Dubai. Vũ khí của Iran đã buộc phải đóng cửa 70% các chuyến bay trong khu vực. Iran không chỉ tấn công một đồng minh quân sự của Hoa Kỳ. Họ đã tấn công cơ sở hạ tầng kinh tế của quốc gia vốn là huyết mạch tài chính của họ.
Nếu UAE đóng băng những tài sản đó, đó không phải là một lệnh trừng phạt. Đó là một sự cắt đứt. Đó là thời điểm mà quốc gia đã duy trì kết nối tài chính của Iran với nền kinh tế toàn cầu trong bốn thập kỷ quyết định rằng mối quan hệ này có cái giá của nó, và Iran đã trả giá. Mọi hoạt động ủy nhiệm của Iran, mọi hoạt động mua sắm vũ khí, mọi cơ chế ngoại hối vận hành thông qua Dubai đều sụp đổ đồng loạt. Không phải vì áp lực từ Mỹ. Mà vì Iran đã khiến Dubai không thể tiếp tục cung cấp dịch vụ đó về mặt chính trị.
Tehran đã dành bốn mươi năm để vun đắp với Dubai. Chỉ trong sáu ngày, họ đã phá hủy lý do khiến Dubai phải bảo vệ họ.
Dung Dang

1-Hungary gia hạn cho Ukraine trong 3 ngày phải mở lại ống dầu cho Hung. Nếu không sẽ công bố các tài liệu hàng tỷ đô la của Zelensky đang cất ở đâu.
Hungary vừa bắt giữ 7 nhân viên của ngân hàng Ukraine, Oschadbank và tịch thu hai xe chở 40 triệu đô la Mỹ, 35 triệu euro và 9 kg vàng trên đường vận chuyển từ Áo đến Budapest – Ukraine lên án Hung là nhà nước khủng bố và tống tiền.
2-Một công xưởng chế biến nguyên tử ngầm của Iran ở Bukan đã bị Không quân Mỹ tấn công bằng bom xuyên hầm GBU-57 tối qua do máy bay ném bom B-2 thả xuống. Tin cho biết công xưởng này nằm dưới một trại chăn nuôi. Một số chuyên gia nguyên tử của Iran đã chết.
3-Quân đội Pakistan đưa thêm thêm 30.000 quân và các loại vũ khí hạng nặng đến dọc biên giới với Iran.
4-Bà Alice Weidel, lãnh đạo đảng cực hữu AfD của Đức, tuyên bố rằng nếu AfD lên nắm quyền, Zelenskyy phải hoàn trả cho Đức hơn 70 tỷ euro tiền viện trợ cộng với chi phí sửa chữa đường ống Nord Stream, sau phán quyết của tòa án Đức hồi tháng 1 năm 2026 cáo buộc Ukraine có liên quan đến vụ phá hoại ống vào 2022.
5-Giám mục giáo phận Công giáo Chaldean lớn nhất ở Mỹ đã bị bắt giữ hôm qua tại phi trường San Diego khi lên máy bay đi Hong Kông. Giám mục Emanuel Hana Shaleta phải đối mặt với 8 tội danh tham nhũng và 8 tội danh rửa tiền liên quan đến việc biển thủ hàng trăm nghìn đô la tiền quỹ nhà thờ dành cho người nghèo.
6-50 máy bay chiến đấu Israel đã liên tục tấn công hầm trú ẩn dưới lòng đất của Ali Khamenei ở Tehran. Hầm quân sự dưới lòng đất này, nằm bên dưới khu vực quân sự ở trung tâm Tehran, được dự định để Lãnh đạo tối cao của chế độ Iran sử dụng làm nơi trú ẩn. Tin từ Do Thái cho biết thiệt hại rất lớn trong khu vực nhưng không có tin gì thêm. Video AI của Do Thái cho biết về trận đánh.
7-Quân đội Mỹ đem vũ khi laser ra sử dụng ở Iran . Loại vũ khí mới gọi là Optical Dazzling Interdictor bắn chính xác các mục tiêu và làm mù đối thủ.
8-Hảng dầu Chevron viết thư đến ông Newsom cảnh báo. Các luật lệ khắc nghiệt cắt giãm ô nhiễm của California có thể là giọt nước tràn ly dẫn đến sự sụp đổ của ngành công nghiệp dầu khí tại tiểu bang này. Nếu các luật lệ mới được ông Newsom ký thông qua. Chevron sẽ đóng cửa và chuyển đi. Khi chúng tôi sẽ không bao giờ quay lại". Giám đốc công ty Chevron, Andy Walz vừa cho biết.
9- Để chứng tỏ là thành phố San Francisco rất an toàn. Thị trưởng Daniel Lurie đi bộ dạo lòng vòng trên đường phố để chụp hình quảng cáo. Mặc dù có bảo vệ theo kè kè, nhưng ông cũng bị một dân chơi chận lại, đấm mấy loi, xịt máu mũi.
10-TT Trump cho biết ông ngoại trưởng Rubio sẽ đi Cuba rất sớm để tiếp quản Cuba. Ngoại trưởng Rubio là người gốc Cuba.
Lê Hoàng.

Tên lửa siêu thanh CM-302 Trung Quốc chuyển cho Iran hầu hết bị xịt hoàn toàn khi tấn công Hải quân Mỹ.
Các loại vũ khí xuất khẩu giá rẻ của Trung Quốc vừa phải chịu thêm một cú bẽ mặt. Có thông tin cho rằng Bắc Kinh đã bí mật chuyển cho Iran 50 tên lửa chống hạm siêu thanh CM-302 được quảng cáo có tốc độ Mach 3, đủ sức trở thành “sát thủ tàu sân bay” để đe dọa lực lượng hải quân Mỹ. Iran đã phóng chúng trong cuộc xung đột đang diễn ra… và tất cả đều thất bại thảm hại.
Không có cú đánh trúng nào. Không quả nào tới được mục tiêu. Một số bị hệ thống phòng thủ của Hải quân Mỹ đánh chặn dễ dàng, trong khi số khác tự gặp trục trặc giữa chừng, những dấu hiệu điển hình của kỹ thuật kém và sản xuất vội vàng.
Đây không phải lần đầu các trang bị quân sự Trung Quốc bị đánh giá thấp trên chiến trường. Từ máy bay không người lái đến hệ thống phòng không, những lời quảng cáo về công nghệ cao của Bắc Kinh nhiều khi sụp đổ khi gặp áp lực thực tế. CM-302, từng được tiếp thị như vũ khí “thay đổi cuộc chơi”, dường như thậm chí còn không hoàn thành được quỹ đạo bay.
Tổ hợp công nghiệp quân sự của Bắc Kinh bán ra những lời hứa lớn.
Còn thực tế lại mang đến những màn bẽ mặt lớn.
Nguyen Anh Tuan

MỸ VÀ VENEZUELA NỐI LẠI QUAN HỆ NGOẠI GIAO SAU VỤ BẮT GIỮ ÔNG MADURO
Mỹ và Venezuela đã nhất trí thiết lập lại quan hệ ngoại giao và lãnh sự.
Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 5/3 (giờ địa phương) cho biết hai bên sẽ cùng nỗ lực thúc đẩy ổn định, hỗ trợ phục hồi kinh tế và thúc đẩy hòa giải chính trị.
Mặc dù quan hệ ngoại giao giữa Washington và Caracas đã được cải thiện kể từ khi quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào tháng 1/2026 trong một cuộc đột kích bất ngờ, song việc công bố thiết lập quan hệ song phương chính thức vẫn là một bước đi mang tính biểu tượng rất lớn.
Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh cho quân đội Mỹ bắt giữ hai vợ chồng tổng thống Maduro, đưa họ đến tòa án Manhattan để xét xử về tội buôn bán vũ khí và ma túy, những cáo buộc mà nhà lãnh đạo Venezuela phủ nhận.
Đại sứ quán Mỹ tại Caracas, vốn đóng cửa vào năm 2019, đã mở cửa trở lại, và Washington đã bổ nhiệm một nhà ngoại giao mới tại Venezuela.
Chính phủ Venezuela hôm 5/3 cho biết họ sẵn sàng thúc đẩy một "giai đoạn đối thoại mang tính xây dựng mới, dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau", nói rằng mối quan hệ này phải dẫn đến "hạnh phúc về kinh tế và xã hội của người dân Venezuela".
Nhưng tuyên bố từ Caracas không đề cập đến quá trình chuyển đổi hay các cuộc bầu cử trong tương lai, không giống như tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ.
Hôm 4/3, Tổng thống lâm thời của Venezuela, bà Delcy Rodríguez và Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum cho biết hai nước sẽ hợp tác để phát triển ngành khai thác khoáng sản trong nước.
Cùng với việc sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh là lớn nhất thế giới, Venezuela còn có nhiều vàng, kim cương, khoáng sản quan trọng và khoáng sản đất hiếm - bao gồm một số loại được sử dụng trong điện thoại di động.
BBC

5 ngày không có máy bay TQ quấy nhiễu Đài Loan, Bắc Kinh đang thu hẹp có chiến lược
Chiến sự Trung Đông leo thang, tình hình Iran cách Đài Loan 7.000 km có ảnh hưởng gì đến Đài Loan? Ngày 5/3, nghị sĩ Đài Loan Lâm Tuấn Hiến cho biết: “Chúng ta chỉ cần nhìn một điều: máy bay quân sự Trung Quốc vốn gần như ngày nào cũng đến quấy nhiễu, nay đã liên tiếp biến mất suốt 5 ngày”. Ông cho rằng Trung Quốc buộc phải thu hẹp chiến lược do tình hình Iran; và tiếp theo đó Mỹ sẽ tập trung sức lực để “quan tâm” đến nguồn gốc lớn nhất gây bất ổn cho thế giới.
Ảnh tư liệu. Máy bay J11 của quân đội ĐCSTQ. (Ảnh: Bộ Quốc phòng Đài Loan)
Nghị sĩ Lâm viết trên Facebook rằng, những máy bay quân sự Trung Quốc vốn gần như ngày nào cũng đến quấy nhiễu, tính đến sáng 5/3 đã liên tục biến mất suốt 5 ngày. “Vậy máy bay quân sự Trung Quốc đã đi đâu?” ông Lâm nói rằng dĩ nhiên không phải vì thiếu dầu nên không thể bay, mà vì tình hình Iran thay đổi quá nhanh, khiến Bắc Kinh buộc phải bước vào giai đoạn thu hẹp chiến lược, điều chỉnh toàn diện cách bố trí đối đầu với Mỹ; đồng thời các biện pháp gây sức ép tại eo biển Đài Loan cũng cần được đánh giá lại.
Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết ngày 1/3 rằng từ 6 giờ sáng 28/2 đến 6 giờ sáng 1/3 đã phát hiện 7 tàu quân sự Trung Quốc và 1 khinh khí cầu Trung Quốc. Quân đội đã sử dụng máy bay, tàu làm nhiệm vụ cùng hệ thống tên lửa đặt trên bờ để giám sát và ứng phó chặt chẽ.
Ngày 2/3, Bộ Quốc phòng cho biết từ 6 giờ sáng 1/3 đến 6 giờ sáng 2/3 đã phát hiện 5 tàu quân sự Trung Quốc; quân đội tiếp tục sử dụng máy bay, tàu làm nhiệm vụ và hệ thống tên lửa bờ để giám sát, xử lý.
Ngày 3/3, Bộ Quốc phòng cho biết từ 6 giờ sáng 2/3 đến 6 giờ sáng 3/3 đã phát hiện 5 tàu quân sự Trung Quốc; quân đội tiếp tục giám sát chặt chẽ bằng máy bay, tàu và hệ thống tên lửa bờ.
Ngày 4/3, Bộ Quốc phòng cho biết từ 6 giờ sáng 3/3 đến 4/3 phát hiện 5 tàu quân sự Trung Quốc và 1 tàu công vụ; quân đội tiếp tục theo dõi và xử lý.
Hôm nay (5/3), Bộ Quốc phòng cho biết từ 6 giờ sáng 4/3 đến 6 giờ sáng 5/3 đã phát hiện 6 tàu quân sự Trung Quốc và 2 tàu công vụ; quân đội vẫn triển khai máy bay, tàu nhiệm vụ và hệ thống tên lửa bờ để giám sát, ứng phó.
Nghị sĩ Lâm Tuấn Hiến chỉ ra rằng sau khi quan hệ Mỹ–Trung xấu đi, một trong những chiến lược chính của Bắc Kinh để đối đầu với Mỹ là hậu thuẫn các chính quyền chống Mỹ. Lý do rất đơn giản: Trung Quốc cho rằng chỉ cần khiến Mỹ phải phân tán lực lượng khắp nơi thì Washington sẽ không thể tập trung chú ý vào khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, từ đó giúp Bắc Kinh có thêm thời gian và không gian để phát triển quân sự, từng bước gây sức ép với các nước xung quanh, thậm chí chuẩn bị cho khả năng xâm lược trong tương lai.
Ông nói rằng từ đầu năm nay với Venezuela cho đến gần đây là Iran đều là các chính quyền chống Mỹ. Venezuela ở rất gần Mỹ, còn Iran từ lâu đã là “quả bom hẹn giờ” của thế giới Ả Rập và Israel. Việc Trung Quốc hậu thuẫn các đồng minh ở Tây Á và Mỹ Latinh có giá trị địa chính trị lớn, đó cũng là lý do Bắc Kinh sẵn sàng đầu tư nguồn lực khổng lồ.
Ông Lâm cho rằng hiện nay, sau hai cuộc tấn công “chặt đầu chính xác” của Mỹ, những khoản đầu tư khổng lồ đó của Trung Quốc dường như “đổ sông đổ biển”. Trong khi đó, Mỹ đã loại bỏ được những mối nguy tiềm ẩn, có thể tập trung toàn bộ sự chú ý trở lại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và đối thủ lớn nhất là Trung Quốc. Ông nói đây cũng là điều ông nhiều lần nhấn mạnh trước đây: vấn đề eo biển Đài Loan càng được quốc tế hóa và nhận được nhiều sự quan tâm, thì Đài Loan càng an toàn.
“Vì sao Viện Mỹ tại Đài Loan (AIT), vốn tập trung vào Đài Loan và khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, lại liên tiếp chia sẻ lại các phát biểu của Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Rubio về tình hình Iran?” Ông phân tích rằng mấu chốt nằm trong một câu: “Thế giới sẽ trở nên an toàn hơn”. Theo ông, ý nghĩa thực sự của câu nói đó là Mỹ sắp tập trung sức lực để “quan tâm” đến nguồn gốc lớn nhất gây bất ổn cho thế giới.
Lý Ngọc

Các phong trào dân chủ thế giới không quá cần một tên tuổi lớn cở Nelson Mandela. Năm 1989, thế giới chưa hề nghe đến cái tên Tsakhiagiin Elbegdorj 26 tuổi ở Mông Cổ là ai hay tổ chức gọi là Mặt Trận Dân Tộc Latvia (Popular Front of Latvia) là tổ chức nào. Nhưng chính những con người chưa ai biết tới, tổ chức chưa được hãng tin nào nhắc đến đã trở thành đầu tàu đưa cách mạng dân chủ đến thành công. Lý do, họ biết đoàn kết, không thỏa hiệp với chế độ độc tài, có tầm nhìn xa về xu hướng chính trị thế giới và đặt các mục tiêu trong tầm tay vói. Kết quả họ thành công. Người Kurds đông hơn nhiều quốc gia nhỏ trong vùng nhưng không làm được vậy và sau hàng ngàn năm vẫn là một dân tộc lưu vong trên quê hương mình.
---------
Trong hai cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iraq, nhiều người nghĩ kẻ có lợi nhiều nhất sẽ là dân tộc Kurds. Nhưng không, họ là những người chịu đựng thiệt thòi nhiều nhất. Trong chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất, Saddam Hussein tàn sát không thương tiếc các cuộc nổi dậy của nhân dân Kurds ly khai trước sự làm ngơ của Mỹ.
Năm 2003, Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Donald H. Rumsfeld là người phác họa kế hoạch tấn công Iraq nhưng năm 1983 cũng chính Donald H. Rumsfeld, với tư cách đặc sứ của TT Ronald Reagan được Saddam Hussein tiếp đón niềm nở.
Thời gian đó, Hoa Kỳ nuôi dưỡng chế độ độc tài Saddam Hussein để làm đối lực với Iran cùng khối Hồi Giáo cực đoan quá khích và hợp tác khai thác dầu hỏa với chế độ độc tài này. Khi bắt tay với Saddam Hussein, Donald H. Rumsfeld đã biết Iraq dùng vũ khí hóa học trong chiến tranh chống Iran và tàn sát thường dân Kurds.
Bên cạnh đó, nhiều “phong trào hòa bình” châu Âu vận động người sang Iraq làm thành những vòng chắn người (Human shields) để bảo vệ cho chế độ Saddam Hussein khi liên quân Anh Mỹ chuẩn bị dội bom Baghdad. Các lãnh tụ hòa bình, phản chiến đó ở đâu khi tên đồ tể Saddam Hussein và tập đoàn tàn sát hàng trăm ngàn người dân Kurds, kể cả trẻ em vừa mới ra đời, bằng những phương tiện vô cùng phi nhân như hơi ngạt và vũ khí vi khuẩn.
Theo tổ chức World Without Genocide “Vào tháng 3 năm 1987, Al-Majid – được biết đến với biệt danh "Ali Anfal" hay "Ali Hóa học" – được trao quyền lực không giới hạn đối với các hoạt động quân sự ở miền bắc Iraq. Al-Majid đã lãnh đạo cuộc diệt chủng người Kurd chính thức với chiến dịch tiêu diệt mang mật danh "Chiến dịch Anfal". Kết quả, khoảng 50,000 đến 100,000 người Kurds bị giết. (World Without Genocide , Iraqi Kurdistan, 1987-89)
Nhiều nhà phân tích cho rằng Mỹ phản bội lý tưởng độc lập của dân Kurds. Điều đó đúng nhưng chỉ đúng một nửa. Nửa còn lại là sự phân liệt vô cùng trầm trọng trong tập thể 35 triệu người Kurds sống trong nhiều quốc gia vùng Tây Á.
Một dân tộc chia rẽ, cấu xé nhau, không có một hướng đi chung, không thể vận dụng được sự ủng hộ từ quốc tế và cũng không xứng đáng để được quốc tế ủng hộ.
Mỹ chi 900 tỉ Mỹ kim hay 3 ngàn tỉ Mỹ kim tùy theo nguồn và 4486 nhân mạng để lật đổ Saddam Hussein, không phải chỉ nhằm đem lại hòa bình dân chủ cho nhân dân Iraq. Tuy nhiên, nếu là một dân tộc khôn ngoan, đây là cơ hội giúp Iraq vượt qua những khó khăn trong vài năm nữa trở thành một cường quốc trong thế giới Ả Rập và nếu họ không làm được thì cũng đừng đổ thừa cho Mỹ, đổ tội cho Saddam Hussein mà phải trách ở chính mình.
Một số bạn muốn giải thích thêm về tình trạng phân liệt của dân tộc Kurds từ sau Thế Chiến Thứ Hai và nhất là trong chiến tranh Iraq. Dưới đây là tóm tắt.
Theo Ferdinand Hennerbichler trong nghiên cứu The Origin of Kurds (Nguồn Gốc Kurds) Kurds là một dân tộc sống tại các nước Thổ Nhĩ Kỳ, Bắc Iraq, Tây Bắc Iran, Bắc Syria, Azarbaijan và Amernia. Về dân tộc học, Kurds có nguồn gốc Iran bởi vì nói tiếng Iran.
Người Kurds gọi họ là Kurdistan để chỉ giòng giống Kurds dù sống ở đâu.
Đa số người Kurds theo đạo Hồi, phái Sunni.
Dân số Kurds vào khoảng 17 triệu đến 40 triệu tùy theo nguồn tính. Sở dĩ con số ước tính sai biệt khá xa bởi vì các nước chủ nơi dân Kurds sống như Iran, Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ v.v.. thường cố tình công bố số dân Kurds thấp để làm nhẹ vai trò của người Kurds tại các quốc gia này.
Năm 1920, nhiều hiệp ước được ký kết sau Thế Chiến Thứ Nhất với sự ra đời của các quốc gia mới tại Trung Đông nhưng không có quốc gia nào dành cho người Kurds.
Hiệp ước Sevres phân chia Đế quốc Ottoman có dấu hiệu một nước Kurds có thể ra đời nhưng hiệp ước Lausanne với sự tham dự và ký kết của các nước Anh, Pháp, Ý, Nhật, Romani ba năm sau đó lại không có. Thổ Nhĩ Kỳ ra đời theo tinh thần của hiệp ước Lausanne.
Dân số Kurds sống nhiều nhất tại Thổ Nhĩ Kỳ. Người Kurds chiếm tới 20 phần trăm dân số cả nước Thổ nên phong trào dân tộc Kurds được phát động tại Thổ trước.
Tuy nhiên, tinh thần dân tộc nhanh chóng bị lãng quên nhường chỗ cho chủ nghĩa ý thức hệ, chủ nghĩa địa phương, tham vọng quyền lực của lãnh tụ các phe nhóm người Kurds.
Tại Thổ, đảng Công Nhân Kurds (Kurdistan Workers' Party gọi tắt là PKK theo ngôn ngữ Kurds) lấy ý thức hệ CS làm tư tưởng chỉ đạo ra đời năm 1974.
Tại Syria có tới 17 đảng người Kurds. Các đảng phái, tổ chức người gốc Kurds chẳng những không hợp tác được với nhau mà còn chia rẽ trầm trọng.
Tại Iraq, Đảng Liên Hiệp Yêu Nước Kurds ( Patriotic Union of Kurdistan, PUK) mang khuynh hướng CS do Liên Xô bảo trợ được thành lập năm 1946 và Đảng Dân Chủ Kurds (Kurdistan Democratic Party) được thành lập năm 1975. Hai đảng người Kurds tại Iraq xung khắc về hoạt động và mâu thuẫn về tư tưởng chỉ đạo.
Năm 2006, PUK tuyên bố theo đuổi mục đích “xã hội chủ nghĩa” và bầu ra cơ cấu lãnh đạo dựa theo khuôn mẫu của các nước CS như Bộ chính trị, Ban Bí Thư TƯ đảng v.v.. Bản thân của PUK cũng không phải là một tổ chức chính trị thống nhất mà là liên minh của năm tổ chức Kurds khác nhau.
Lực lượng của Đảng Dân Chủ Kurds và Đảng Liên Hiệp Yêu Nước Kurds đánh nhau không chỉ một lần mà nhiều lần, thậm chí dùng cả các phương tiện khủng bố, ám sát để tiêu diệt nhau gây nhiều ngàn thương vong cho cả hai bên. Suốt dòng lịch sử hiện đại, người Kurds chưa bao giờ được sống dưới một hệ thống lãnh đạo thống nhất.
Các nhà nghiên cứu sử người Kurds thường hãnh diện nguồn gốc văn hóa lịch sử của dân tộc Kurds. Tuy nhiên, văn hóa lịch sử Kurds thực tế chỉ là những ngôi đền đổ nát tại nhiều nơi. Khát vọng độc lập là khát vọng chính đáng nhưng nếu không dựa vào nội lực thì khát vọng đẹp đó chỉ là chiếc bánh vẽ do ngoại bang vẽ ra.
Kurds là một dân tộc bất hạnh chịu đựng chính sách hà khắc của Thổ, Iran, Iraq, Syria. Tuy nhiên, với một dân tộc phân liệt như vậy dù không bị trấn áp liệu có cơ hội nào để mấy chục đảng phái, phe nhóm ngồi lại để cùng đấu tranh cho một quốc gia không? Câu trả lời có thể là không.
Như người viết vừa viết ở trên, một dân tộc chia rẽ, cấu xé nhau, không có một hướng đi chung, không thể vận dụng được sự ủng hộ từ quốc tế và cũng không xứng đáng để được quốc tế ủng hộ. Lãnh tụ các đảng phái này không thể đổ thừa cho ai khác mà nên soi gương để nhìn lại khuôn mặt đầy những vết sẹo hẹp hòi, bảo thủ, tham lam quyền lực của chính mình.
Trần Trung Đạo

CƠN ÁC MỘNG “HẠ CỐT NỀN” Ở ĐỒNG NAI: ĐƯỜNG CHƯA THẤY, HỐ SÂU ĐÃ TRƯỚC CỬA NHÀ
Hai tuyến đường kết nối với sân bay Long Thành đang dần hình thành. Nhưng cùng với những con đường được quảng bá là “huyết mạch”, nhiều gia đình ở Đồng Nai lại phải đối diện với một thực tế lạnh lùng: những hố sâu bất ngờ xuất hiện ngay trước cửa nhà.
Con đường đi lại của người dân bị cắt ngang. Những căn nhà bỗng trở nên cheo leo bên mép vực đất bị đào sâu. Mỗi tối, nơi từng là chốn bình yên giờ trở thành nỗi bất an thường trực. Người dân sống trong cảm giác lo sợ chỉ một bước chân sơ sẩy cũng có thể xảy ra tai nạn.
Trong khi đó, câu trả lời từ ban quản lý dự án vẫn quen thuộc: mọi thứ đang được triển khai “đúng quy trình, đúng tiến độ”. Những lời hứa sẽ khắc phục được đưa ra, nhưng ngoài những câu chữ trên giấy, người dân vẫn chưa thấy sự thay đổi nào trong thực tế.
Dự án có thể đúng theo hồ sơ, đúng theo thủ tục phê duyệt. Nhưng một câu hỏi lớn vẫn bị bỏ ngỏ: quy trình ấy có nhìn thấy cuộc sống của người dân hay không?
Đất bị đào sâu, lối đi bị chặn, nhà cửa bị đặt vào tình thế nguy hiểm. Những hệ lụy ấy ai chịu trách nhiệm? Và khi dự án đi qua, liệu người dân có còn được sống trong sự an cư như trước?

CHỈ HUY LỰC LƯỢNG BASIJ - IRAN PHẢI "NÚP" TRONG DÂN ĐỂ SINH TỒN
Khi là chỉ huy đàn áp quần chúng biểu tình, anh ta làm đàn ông.
Khi bị liên quân Mỹ - Israel tấn công, anh ta làm đàn bà.
Đó là câu chuyện mạng xã hội đang lan truyền, về một người đàn ông Iran, là chỉ huy lực lượng bán quân sự (Basij) địa phương thuộc vệ binh cách mạng Hồi Giáo Iran (IRGC), khét tiếng đàn áp dã man người biểu tình...
Người đàn ông chui vào bộ burqa ấy tên là Yasir Lafouti (hay còn gọi là Yasser Lafouti), một chỉ huy Basij khét tiếng từ Astaneh-ye Ashrafiyeh, tỉnh Gilan – ban ngày làm chủ siêu thị địa phương, ban đêm trở thành tay súng bắn tỉa nhắm vào trẻ em và dân thường trong các cuộc biểu tình.
Đây là kết cục cay đắng dành cho anh ta và hàng loạt quan chức, chỉ huy đang phục vụ chế độ Iran hiện tại. Từ kẻ thống trị hung bạo, giờ đây họ phải sống trong sợ hãi, cải trang để tránh bị nhận diện và trừng phạt.
Và đó chưa phải là cuối cùng.