Không chỉ nắm giữ kỷ lục là con vật già nhất hành tinh còn sống, cá thể đặc biệt này còn được tổ chức lễ thượng thọ long trọng, thu hút sự quan tâm của công chúng toàn cầu. Tuổi thọ vượt xa mọi giới hạn sinh học thông thường đã biến nó thành biểu tượng hiếm có về sức sống bền bỉ của tự nhiên trước dòng chảy khắc nghiệt của thời gian.
Con vật già nhất hành tinh được cho là cụ rùa khổng lồ có tên Jonathan, hiện sống tại dinh thự Plantation House, nơi ở của Thống đốc đảo Saint Helena, lãnh thổ hải ngoại của Anh.
Được xác nhận 192 tuổi vào năm 2024 và bước sang tuổi 194 vào đầu năm 2026, là động vật trên cạn già nhất còn sống, đồng thời giữ kỷ lục cá thể rùa có tuổi thọ cao nhất từng được khoa học ghi nhận.

Cụ rùa Jonathan bước sang tuổi 196 - trở thành con vật già nhất hành tinh. Ảnh minh họa bởi AI
Xuất thân từ quần đảo Seychelles giữa Ấn Độ Dương, cụ rùa Jonathan đặt chân tới đảo Saint Helena vào năm 1882 như một món quà dành cho William Grey-Wilson, khi đó là quan chức cấp cao và sau này trở thành Thống đốc đảo.
Những tư liệu đáng tin cậy nhất về tuổi đời của chú đến từ loạt ảnh chụp trong giai đoạn 1882–1886, cho thấy Jonathan đã đạt kích thước của một cá thể trưởng thành hoàn toàn. Dựa trên đặc điểm sinh học của rùa khổng lồ – loài cần tối thiểu 50 năm để phát triển đầy đủ – các nhà khoa học xác định Jonathan nhiều khả năng đã chào đời vào khoảng năm 1832.
Trải qua hơn hai thế kỷ, rùa Jonathan được xem như “nhân chứng sống” của lịch sử nhân loại. Khi chú còn là một cá thể non, thế giới chưa biết đến bóng đèn điện, ô tô hay máy bay.
Trong suốt cuộc đời, Jonathan đã chứng kiến tám đời quân chủ Anh, hàng chục đời Tổng thống Mỹ, cùng những biến động mang tính bước ngoặt như Cách mạng Công nghiệp, hai cuộc Thế chiến và sự trỗi dậy của kỷ nguyên số. Tất cả dường như trôi qua bên ngoài nhịp sống chậm rãi, bền bỉ của chú rùa già trên hòn đảo biệt lập giữa Đại Tây Dương.
Tình hình sức khỏe của cụ rùa già nhất hành tinh
Theo BBC, ở tuổi xưa nay hiếm, cụ rùa Jonathan bị mù do đục thủy tinh thể và mất hoàn toàn khứu giác, song thính giác vẫn đặc biệt nhạy bén. Chú có thể nhận ra giọng bác sĩ thú y và phản ứng nhanh với âm thanh quen thuộc báo hiệu giờ ăn. Mỗi tuần, Jonathan được bổ sung khẩu phần giàu năng lượng gồm bắp cải, dưa chuột, cà rốt, táo và chuối để duy trì thể trạng.
Bất chấp tuổi cao, các tập tính tự nhiên của Jonathan gần như không suy giảm. Chú thường phơi nắng để giữ ấm, đào hang trú ẩn trong những ngày hè nóng bức và vẫn duy trì tương tác xã hội, thậm chí là nhu cầu giao phối với những cá thể rùa khác tại dinh thự Plantation House.
Cuối năm 2022, chính quyền đảo Saint Helena đã tổ chức lễ mừng thọ 190 tuổi cho Jonathan, thu hút sự quan tâm lớn của công chúng và du khách quốc tế. Hình ảnh của chú xuất hiện trên tem bưu chính và đồng xu 5 xu của đảo, đưa Jonathan vượt ra ngoài một kỷ lục sinh học để trở thành biểu tượng về sức sống bền bỉ của tự nhiên trước thời gian.
Ở Việt Nam, cụ rùa ở Hồ Gươm cũng có tuổi đời khá cao. Tuy cá thể rùa Hoàn Kiếm cuối cùng ở hồ này đã chết vào chiều tối ngày 19/01/2016 do tuổi già (ước tính 100-200 tuổi) sau nhiều năm được chăm sóc và chữa trị vết thương. Xác cụ được bảo quản tại Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam để nghiên cứu và trưng bày, đánh dấu sự kết thúc của một biểu tượng văn hóa và tâm linh của Hà Nội. Đây là cá thể thuộc loài rùa mai mềm khổng lồ Rafetus swinhoei đặc biệt quý hiếm, năm 2023 trên thế giới người ta chỉ tìm thấy được 3 cá thể.
Trên trái đất, có nhiều loài động vật khác sống rất lâu, vượt xa tuổi thọ của con người. Dưới đây là một số loài động vật có tuổi thọ cao:
Cá voi đầu cong (Balaena mysticetus) được xem là loài động vật có vú có tuổi thọ cao nhất hành tinh. Dù chưa xác định chính xác vòng đời của loài cá voi sinh sống chủ yếu ở Bắc Cực và các vùng lân cận, các mũi lao bằng đá từng được phát hiện găm trong cơ thể một số cá thể cho thấy chúng có thể sống hơn 100 năm, thậm chí vượt mốc 200 năm, theo Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA).
Các nhà khoa học cho rằng tuổi thọ đặc biệt này liên quan đến những đột biến di truyền, trong đó gene ERCC1 giúp sửa chữa ADN bị tổn thương, giảm nguy cơ ung thư, còn gene PCNA hỗ trợ quá trình phát triển và tái tạo tế bào, góp phần làm chậm lão hóa.
Cá quân rougheye (Sebastes aleutianus) cũng là một trong những loài cá sống lâu nhất và có tuổi thọ ít nhất 205 năm, theo Cơ quan cá và động vật hoang dã Washington. Loài cá màu hồng hoặc nâu này sống ở Thái Bình Dương từ California tới Nhật Bản. Chúng dài tới 97 cm và ăn động vật khác như tôm và cá nhỏ.
Vietbf @ Sưu tầm