South America JD Vance: Trump đã cho Maduro ‘nhiều lối thoát’ nhưng không lùi — Florida bùng nổ hy vọng sau đòn Caracas

[Gibbs]

Phó Tổng thống JD Vance vừa tung ra một thông điệp cứng như thép về lý do Nhà Trắng quyết định ra tay ở Venezuela: Tổng thống Donald Trump đã đưa ra “nhiều lối thoát” (multiple off ramps) cho Nicolás Maduro, nhưng vẫn đi đến kết cục bị bắt sau một chiến dịch quy mô lớn, kèm theo đòn đánh mạnh vào thủ đô Caracas.

Theo Vance, Trump đã rất rõ ràng từ đầu: nạn buôn ma túy phải chấm dứt, và “dầu bị đánh cắp” phải được trả lại cho Hoa Kỳ. Ông viết rằng Maduro chỉ là “người mới nhất” nhận ra một điều: Trump nói là làm. Và Vance dành lời khen cho các lực lượng đặc nhiệm Mỹ vì đã thực hiện một chiến dịch mà ông gọi là “thật sự ấn tượng.”

“Nhiều lối thoát” nhưng không có lối quay đầu: thông điệp điều kiện của Trump
Vance không đi vào chi tiết các “lối thoát” là gì. Nhưng cách ông mô tả khiến người ta hình dung đó là những cơ hội rút lui, những bước giảm leo thang, những cánh cửa để tránh một cuộc đối đầu trực diện.

Vấn đề nằm ở chỗ: Nhà Trắng nói họ đã mở cửa, nhưng cũng đặt điều kiện. Với Vance, điều kiện đó xoay quanh hai trục: ma túy và dầu. Và khi điều kiện không được đáp ứng, chiến dịch bắt giữ cùng đòn đánh vào Caracas được xem như câu trả lời cuối cùng.

Vance phản bác chỉ trích “phi pháp”: “Không thể trốn công lý chỉ vì sống trong cung điện”
Trong một bài đăng tiếp theo, Vance đẩy thẳng cuộc tranh luận vào mặt trận pháp lý. Ông bác bỏ ý tưởng rằng hành động của chính quyền Trump là “bất hợp pháp,” nhấn mạnh Maduro có nhiều cáo trạng ở Mỹ liên quan đến “narco-terrorism.”

Vance viết đại ý: bạn không thể né công lý vì tội buôn ma túy ở Mỹ chỉ vì bạn sống trong một cung điện ở Caracas. Câu này nghe như khẩu hiệu chính trị, nhưng mục tiêu rõ ràng: biến chiến dịch thành một hành động “thi hành công lý,” chứ không phải một cuộc phiêu lưu quân sự.

Trump đã báo trước: “Đánh trên bộ sẽ sớm bắt đầu”
Bối cảnh cho cú ra tay này đã được Trump gieo từ trước. Ngày 2/12, ông cảnh cáo rằng Mỹ đang chuẩn bị hành động mới chống các mạng lưới buôn ma túy bị cáo buộc ở Venezuela, và các đòn đánh trên bộ sẽ bắt đầu “sớm.”

Trump nói họ “biết họ sống ở đâu,” biết “những kẻ xấu sống ở đâu,” và sẽ ra tay rất nhanh. Trong nhiều tháng, chính quyền Trump đã tiến hành các đòn đánh nhắm vào các tàu bị nghi buôn ma túy.

Nhưng chiến dịch chống ma túy ấy cũng từng gây tranh cãi. Một đòn đánh tiếp theo vào một tàu nghi buôn ma túy ở vùng Caribbean ngày 2/9 — sau khi đòn đánh ban đầu không giết hết những người trên tàu — đã vấp chỉ trích lưỡng đảng, với lo ngại nó có thể cấu thành “tội ác chiến tranh.” Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khi đó tìm cách tạo khoảng cách với quyết định đánh đợt hai, nói rằng họ không biết về nó.

CIA được “bật đèn xanh”, và mệnh lệnh bí mật đánh cartel
Tháng 10, Trump nói ông đã cho phép CIA hoạt động bên trong Venezuela nhằm siết dòng di dân và ma túy bất hợp pháp. Cùng thời điểm, theo các nguồn tin, Trump cập nhật thẩm quyền cho CIA sau khi ký một chỉ thị bí mật yêu cầu quân đội bắt đầu tấn công các cartel ma túy ở Mỹ Latin từ đầu mùa hè.

Tất cả ghép lại thành một đường thẳng chính sách: coi ma túy là chiến trường, coi cartel là mục tiêu quân sự, và coi Venezuela là một mắt xích then chốt.

Florida reo mừng: “Như bức tường Berlin sụp đổ”
Nếu ở Washington là tranh luận đúng-sai và hợp pháp-không hợp pháp, thì ở Florida lại là cảm xúc bùng nổ.

Nhiều dân biểu, nghị sĩ Cộng Hòa Florida sáng Thứ Bảy đồng loạt ca ngợi chiến dịch và việc bắt Maduro. Dân biểu Carlos Gimenez nói ông đã trao đổi với Ngoại trưởng Marco Rubio ngay sau chiến dịch, và gọi đây là “phiên bản Tây bán cầu của sự kiện Bức tường Berlin sụp đổ.”

Ông viết rằng đó là “một ngày trọng đại ở Florida,” nơi tập trung đông đảo người lưu vong Venezuela, Cuba và Nicaragua; cộng đồng của ông “ngập tràn cảm xúc và hy vọng.”

Dân biểu Mario Diaz-Balart công kích Maduro và ca ngợi Trump, nói khi những người khác còn chần chừ, Trump đã nhìn đúng bản chất mối đe dọa và hành động dứt khoát.

Dân biểu Maria Elvira Salazar cảm ơn Trump và Rubio, tuyên bố “narco-terror” do chế độ Maduro áp đặt đã chấm hết, và đã đến lúc “những lãnh đạo chính đáng” của Venezuela khôi phục tự do, tái thiết đất nước.

Thượng nghị sĩ Rick Scott thì gọi đây là “một ngày mới” cho Venezuela và cả Mỹ Latin, cho rằng Mỹ và khu vực an toàn hơn nhờ “sự lãnh đạo” của Trump.

Vì sao Florida là tâm chấn? Con số 49% và câu chuyện lưu vong
Không phải ngẫu nhiên Florida phản ứng mạnh. Người Venezuela di cư tập trung lớn tại tiểu bang này. Theo Migration Policy Institute, giai đoạn 2019–2023 có khoảng 49% người nhập cư Venezuela ở Mỹ cư trú tại Florida.

Bởi vậy, bất kỳ biến động nào ở Caracas cũng dội thẳng vào trái tim chính trị Florida: hy vọng hồi hương, nỗi đau lưu lạc, ký ức về độc tài, và giấc mơ một ngày được trở về dựng lại quê nhà.

Và đó cũng là lý do cùng một sự kiện có thể được gọi bằng hai cái tên hoàn toàn khác nhau: với người ủng hộ, đó là “công lý”; với người hoài nghi, đó là “can thiệp.” Nhưng dù gọi thế nào, tuyên bố của JD Vance đã cho thấy Nhà Trắng muốn đóng khung câu chuyện bằng một kết luận duy nhất: Trump đã cảnh báo, đã mở lối thoát, và khi lối thoát không được bước qua, ông sẽ tự tay khép cánh cửa còn lại.