Đêm nay, câu chuyện vốn bắt đầu trong “giờ đen tối” của một cuộc đột kích đã chuyển sang một sân khấu lạnh lùng hơn: đường băng, còng tay, sinh trắc học, và một phòng giam ở Manhattan.
Theo một quan chức liên bang, chiếc máy bay chở Tổng thống Venezuela bị bắt Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores đã đáp xuống Stewart Air National Guard Base ở New York. Từ đây, ông Maduro dự kiến sẽ phải đối mặt các cáo buộc liên quan ma túy và vũ khí tại tòa liên bang Manhattan vào tuần tới.
Cùng ngày, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) cũng công bố (unseal) một cáo trạng mới nhắm vào Maduro, đồng thời nêu tên cả vợ và con trai ông.
Còng tay, áo xám, hộ tống dày đặc: khoảnh khắc rời máy bay ở Stewart ANG Base
Theo quan chức liên bang và hình ảnh Maduro đã bước xuống khỏi máy bay tại Stewart Air National Guard Base trong trang phục màu xám, hai tay bị còng, được áp giải bởi hơn một chục nhân viên liên bang mặc đồ đen.
Trong khi Maduro đã rời máy bay, phía thực thi pháp luật cho biết Cilia Flores vẫn còn ở lại dưới mặt đất tại căn cứ, đang được kiểm tra y tế thêm trong một nhà chứa máy bay (hangar).
Sự khác biệt ấy tạo nên một chi tiết rất “đời”: dù đây là câu chuyện chính trị – ngoại giao ở cấp cao nhất, quy trình vẫn phải đi qua những bước rất người thường: khám y tế, giấy tờ, kiểm tra sức khỏe trước khi bàn giao giam giữ.
Trực thăng vào Manhattan, điểm đến là MDC – nhà giam khét tiếng giữa New York
Theo kế hoạch, Maduro sẽ được đưa bằng trực thăng vào Manhattan, trước khi chuyển tới Metropolitan Detention Center (MDC) – nơi từng giam nhiều nhân vật nổi bật trong các vụ án liên bang, như Sean “Diddy” Combs và Sam Bankman-Fried.
Một loạt lực lượng cảnh sát địa phương và liên bang đã có mặt tại khu heliport ở Manhattan. Hình ảnh cho thấy trực thăng hạ cánh, và sau đó đoàn xe gồm SUV đen, xe cảnh sát và các xe van trắng rời khỏi khu vực trong đội hình áp tải.
Đó là khoảnh khắc chuyển trạng thái: từ “bị bắt” thành “bị giam giữ,” từ một nguyên thủ bị lôi khỏi phòng ngủ ở Caracas thành một bị can liên bang chuẩn bị ra tòa tại trung tâm tài chính – pháp lý khắc nghiệt bậc nhất nước Mỹ.
“Venue” – ý nghĩa pháp lý của điểm chạm đất đầu tiên tại Newburgh
Theo phân tích của chuyên gia pháp lý cao cấp Elie Honig, việc Maduro đáp xuống Stewart Air National Guard Base ở Newburgh, New York mang “ý nghĩa chính trị, quốc tế, ngoại giao cực lớn” vì liên quan tới khái niệm “venue” – thẩm quyền xét xử theo địa hạt liên bang.
Honig giải thích: công tố có hai cách để xác lập venue. Một là chứng minh một phần của âm mưu xảy ra trong địa hạt đó. Hai là khi một bị can bị đưa từ nước ngoài vào, địa điểm đầu tiên người đó “chạm đất Mỹ” sẽ tự động tạo venue.
Honig – cựu công tố liên bang và tiểu bang – nói trong thực tế, nhiều trường hợp Mỹ bắt giữ người nước ngoài cũng được đưa vào căn cứ Newburgh nhằm bảo đảm venue thuộc Southern District of New York (SDNY). Ông gọi SDNY là văn phòng công tố “đặc biệt phù hợp” để xử loại hồ sơ này, và nhấn mạnh đây là nơi đã xử các vụ án “căng thẳng nhất, áp lực nhất, cường độ cao nhất” trong lịch sử tư pháp hình sự Mỹ.
Nói ngắn gọn: cú đáp xuống Newburgh không chỉ là chuyện đường băng. Nó là một chiếc chìa khóa mở cửa đúng phòng xử.
Sinh trắc học – dấu vân tay – ảnh chụp: “booking” bắt đầu trước khi xuống máy bay
Chuyên gia John Miller cho biết, ngay trước khi Maduro và Flores rời máy bay, nhà chức trách đã bắt đầu quy trình “booking”: lấy dữ liệu sinh trắc học, dấu vân tay, chụp ảnh, rồi nhập thông tin vào hệ thống của US Customs and Border Protection.
Sau đó là kiểm tra y tế, trước khi chuyển về MDC. Tại MDC, Miller nói hai người sẽ được “book” lần nữa trước khi ra hầu tòa (arraignment) – “có khả năng là vào thứ Hai.”
Miller cũng cho biết tại MDC, Maduro và Flores nhiều khả năng sẽ bị áp dụng chế độ Special Administrative Measures (SAMs) – tức giam giữ theo tiêu chuẩn an ninh rất cao, có thể bị cách ly, thậm chí tách khỏi nhau.
John Miller nhận định cuộc chuyển đổi này sẽ là “cú sốc” đối với Maduro: từ đời sống “trong xa hoa,” giữa “hàng triệu triệu đô-la” mà chính quyền liên bang cáo buộc là lợi ích bất chính từ các cartel ma túy, tới một nơi giam giữ.
Nếu ở Caracas, Maduro từng được bảo vệ sau những lớp cửa thép, thì ở New York, ông sẽ đối mặt một lớp cửa khác: cửa của thủ tục tố tụng – nơi mọi thứ không còn là quyền lực chính trị mà là hồ sơ, chứng cứ, và các phiên điều trần.
Và từ khoảnh khắc đặt chân xuống Newburgh, câu chuyện đã chuyển hẳn sang một trận tuyến mới: trận tuyến của tòa án Manhattan và bản án tử hình !