"Đi trên ô tô cũng vứt rác xuống đường, đi xe đạp vừa ăn vừa vứt rác ra đường. Một phần cần phải hiểu biết hơn, phải biết phân biệt rác. Khi đọc thông tin như vậy, mình cũng cảm thấy xấu hổ, đúng là nhiều người vẫn còn thiếu ý thức nơi công cộng..." - Ông Nguyễn Khắc Lợi, PGĐ Sở VHTTDL HN nói.
PV: - Hà Nội đang xây dựng Đề án Quy tắc ứng xử trong cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và nơi công cộng, nhằm thay đổi hình ảnh người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Thưa ông, bộ quy tắc này được dựa trên cơ sở nào?
Ông Nguyễn Khắc Lợi: - Đề án này thuộc chương trình 04 của Thành ủy Hà Nội đặt vấn đề phát triển văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Thủ đô, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.
Ông Nguyễn Khắc Lợi
Thực chất, đó là sự kế tiếp của nhiều chương trình khác. Bước đầu đã có nhiều kết quả xây dựng được Thủ đô theo tiêu chí Xanh, Sạch, Đẹp và ý thức của người dân dần dần được hình thành rõ nét.
Tuy nhiên, sau khi xem xét lại Thành ủy cũng thấy rằng phải tiếp tục bởi phong trào thì có nhưng vẫn chưa thật hiệu quả và chưa thành nếp ứng xử.
Việc tham gia giao thông vẫn còn nhiều vấn đề bất cập, cách ứng xử với nhau ở những nơi công cộng, tình trạng phong bì nơi bệnh viện, trường học vẫn xảy ra.
Cách ứng xử trong quan hệ gia đình, vợ chồng, con cái, chủ nhà với osin... có những biểu hiện không đúng với thuần phong, với thanh lịch của người Hà Nội. Thậm chí, nó còn mất dần đi những nét đẹp của người Hà Nội.
Tất cả những câu chuyện đó đi đến quyết định chúng ta phải tiếp tục làm, tiếp tục xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Chúng ta sẽ kế tục cái thanh lịch và hướng tới cái văn minh.
Tức là vừa giữ gìn những gì vốn có của Hà Nội, vừa hướng tới, tiếp cận những cái văn minh của cuộc sống.
Đối với góc độ của ngành VHTTDL đặt ra sẽ xây dựng một Đề án riêng về những quy tắc ứng xử trong cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và nơi công cộng để dựa vào đấy người ta có những chuẩn mực nhất định trong cách cư xử với nhau.
PV: - Xin ông cho biết, nội dung cụ thể của Đề án này là gì?
Ông Nguyễn Khắc Lợi: - Việc xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong đó, bộ Quy tắc muốn đặt vấn đề về cách ứng xử với nhau.
Bộ phận soạn thảo đã quy ra 7 khu vực cần phải xây dựng những quy tắc ứng xử với nhau: đó là các cơ quan hành chính, doanh nghiệp, doanh nghiệp kinh doanh, doanh nghiệp dịch vụ - thương mại, trường học, bệnh viện, đối với các khu dân cư.
7 khu vực này tương đối khép kín địa bàn dân cư, thuộc 3 nhóm chính: các cơ quan và doanh nghiệp; ở khu vực dân cư và nơi công cộng; trường học, bênh viện và nơi công cộng.
Hiện nay bộ phận chuẩn bị cũng đang xây dựng được kế hoạch triển khai từ nay đến năm 2015.
Chúng tôi sẽ tiếp tục tổ lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân bằng cách đề ra những nội dung cụ thể. Đó là những vụ việc trong cách ứng xử của người Hà Nội trong quan hệ gia đình, cộng đồng như cha đánh con, con đẩy cha ra ngoài đường mà báo chí vừa phản ánh.
Tuy nhiên, những vụ việc đó không phải là cơ sở để chúng tôi làm Đề án này mà là những điều tôi đã trình bày. Nếu như nó đã là phổ biến cũng nên đưa ra bàn, còn nó đã là hy hữu thì thôi.
Đây cũng là thời điểm chúng tôi hình thành những nội dung cần phải bàn với hình thức bàn tròn để tọa đàm trên truyền hình hoặc trong 7 nhóm khu vực trên rồi đưa ra bộ quy tắc để thực hiện.
"Riêng góc độ trong quản lý của mình, tôi thấy Hà Nội là môi trường rất văn hóa." - Ông Nguyễn Khắc Lợi. Hình ảnh doanh nhân Nhật nhặt rác bên hồ Gươm
PV: - Trong thời gian vừa qua, các phương tiện thông tin đại chúng liên tục đưa tin những việc trái luân thường đạo lý xảy ra trên địa bàn Hà nội như: con cái đẩy bố già ốm ra nằm vỉa hè Núi Trúc, một ông Tiến sĩ đánh mẹ già rồi đuổi ra đường… Điều ngạc nhiên là họ đều là công chức nhà nước, công dân thủ đô ngàn năm văn hiến, họ có văn hóa và thu nhập khá, nhưng hành vi của họ thì ngược lại. Vậy Bộ quy tắc ứng xử người Hà Nội thanh lịch sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Khắc Lợi: - Tất nhiên, những vấn đề báo chí phản ánh là chúng ta tin tưởng. Nhưng về mặt nguyên tắc đấy chưa phải là sự thật. Phải qua được xác minh thì đó mới là sự thật.
Báo chí cũng phản ánh rất tích cực những hiện tượng có diễn ra trên địa bàn. Bộ quy tắc ứng xử này chúng tôi muốn đặt ra một cái gì đó căn bản để triển khai khép kín trên cả địa bàn như vậy. Những cách ứng xử trong gia đình cũng đều nằm trong phạm vi chúng tôi tính đến.
Trong cách triển khai bộ quy tắc này, chúng tôi không chỉ bó hẹp trong thành phố mà còn lấy kinh nghiệm của các địa phương khác và các nước khác. Những gì đã diễn ra khá phổ biến chúng ta phải tập trung vào đó để quy tắc với nhau.
Và khi triển khai điều này không chỉ có người dân Hà nội mà những ai đang sinh sống tại địa bàn hoặc đến Hà Nội đều chung quy tắc này cả.
Tuy nhiên, nếu đi sâu vào cách ứng xử trong gia đình, bộ quy tắc cũng khó kiểm soát. Ví dụ trong gia đình họ nói dối thì chẳng ai biết được, nếu anh vứt rác ra đường thì họ biết ngay.
Cho nên, mục tiêu của bộ quy tắc này là phải đưa ra được đúng hướng, phải kiểm soát được và nó phải sống được, còn những cái gì đặt quá phạm vi của nó thì cũng khó.
PV: - Sống và làm việc lâu năm tại Hà Nội, ông nhận xét như thế nào về văn hóa ứng xử của Hà Nội hiện nay?
Ông Nguyễn Khắc Lợi: - Riêng góc độ trong quản lý của mình, tôi thấy Hà Nội là môi trường rất văn hóa. Nếu không, Thủ tướng Úc không thể mặc quần áo thể thao chạy bộ trên bờ hồ, nữ hoàng Đan Mạch không thể cùng con trai, con gái đạp xích lô dạo quanh TP…
Hơn nữa, những sản phẩm của Hà Nội rất tinh túy, phải là những người có tâm hồn lắm thì mới có thể làm ra được và duy trì cho đến ngày nay không chỉ là sản phẩm mà trở thành thương hiệu.
Nếu như có nhiều hành động xấu, nhiều người xấu sẽ không thể có những sản phẩm như thế được. Môi trường tốt như vậy, bây giờ đừng làm cho nó xấu đi nữa thì mỗi người phải biết nhìn nhau mà ứng xử. Đó là cái tạm gọi là thanh lịch, còn cái văn minh ta phải tiếp cận: điện ảnh, ca múa nhạc…, khi tham gia vào những lĩnh vực như vậy thì nó bớt đi những tệ nạn.
Còn những hành động, cử chỉ tạm gọi không được mắt ta, ra mắt người thì cần phải lên án mạnh mẽ. Cái vô cảm diễn ra hằng ngày theo góc độ ai làm gì thì làm, ta không quan tâm. Bộ quy tắc ứng xử lần này một phần sẽ rằng buộc để người ta gần nhau hơn.
PV: - Ông nghĩ sao về hình ảnh một doanh nhân người Nhật, sáng chủ nhật hàng tuần cặm cụi nhặt rác ở hồ Gươm cho cảnh quan thêm sạch. Hành động này nói lên điều gì, thưa ông?
Ông Nguyễn Khắc Lợi: - Đó là điều rất quý ở chỗ, người ta ý thức được vệ sinh môi trường. Khi người ta làm sẽ có người làm theo. Ông ấy cũng rất kiên trì.
Nhưng điều đó cũng nói lên rằng người dân Hà Nội đang ứng xử kém, xả rác một cách bừa bãi lên môi trường sống của mình. Đi trên ô tô cũng vứt rác xuống đường, đi xe đạp vừa ăn vừa vứt rác ra đường. Một phần cần phải hiểu biết hơn, phải biết phân biệt rác.
Khi đọc thông tin như vậy, một phần mình cũng cảm thấy xấu hổ, đúng là nhiều người vẫn còn thiếu ý thức nơi công cộng.
Hy vọng, bộ quy tắc sẽ làm thay đổi nhận thức, ý thức của người dân. Nhưng rất cần phải tuyên truyền, phổ biến cho dân biết, cùng với đó kỷ cương phải đi kèm, cùng với giáo dục, cùng với thuyết phục. Và điều này đòi hỏi cả một quá trình.
PV: - Hà Nội đã từng có rất nhiều cuộc phát động và xây dựng TP Xanh, Sạch, Đẹp, văn minh nhưng thực tế ai cũng xả rác ra ngoài đường, nơi công cộng, viết bậy, vẽ bậy và nói bậy rất nhiều, rồi ‘cháo chửi’ lừng danh cả nước nữa. Nghĩa là chúng ta biết rõ về sự tồi tệ trong cách ứng xử và cũng đã có những biện pháp nhằm vãn hồi giá trị ứng xử cao đẹp, thanh lịch của Hà Nội xưa nhưng kết quả thì cứ như ‘bắt cóc bỏ đĩa’. Ông có tin Bộ quy tắc ứng xử này sẽ tránh được vết xe đổ trước đây?
Ông Nguyễn Khắc Lợi: - Không. Ở đây chúng tôi quan tâm đến tất cả khu vực.
PV: - Có ý kiến cho rằng, chỉ cần làm sao để Hà Nội không có rác bẩn, không ai vứt bừa rác bẩn ra đường, không nhổ nước bọt, không nói tục, không nhổ bã kẹo cao su ra đường.... thì đã là một kỳ tích rồi. Ông nghĩ sao?
Ông Nguyễn Khắc Lợi: - Dần dần rồi chúng ta sẽ có được một Hà Nội như thế. Tất nhiên thời gian sẽ là dài hay ngắn, còn chắc chắn sẽ tiến đến như thế.
Nhưng để làm được như vậy, nó còn liên quan đến nhiều ngành khác nhau. Trước hết là do ý thức con người. Bây giờ nếu như chỉ có siêu thị mà không có chợ, ý thức sẽ khác đi. Hoặc, bắt buộc anh phải sử dụng túi đựng rác như thế nào, để ở đâu, để ở giờ nào?
Có rất nhiều hành động mà người ta vẫn đang làm đó là nhà bên cạnh đóng cửa đi làm thì sẽ mang rác nhà mình sang cửa nhà người ta để. Và họ cứ nghĩ rằng là như thế sẽ không vứt rác ra ngoài đường. Như thế là không được, phải để ở cửa nhà mình.
PV: - Thưa ông, tại sao người ta lại có hành động kỳ quặc như vậy?
Ông Nguyễn Khắc Lợi: - Đấy là thói quen xấu của người Việt Nam nói chung. Cứ nhà mình phải sạch, còn mặc kệ người khác.
Đó là thói quen không chỉ của người Hà Nội mà là của rất nhiều người nơi khác. Thậm chí, người Hà Nội ít có chuyện đấy hơn mà là những bà già ở quê ra trông con, trông cháu, những ô sin giúp việc thì động tác đó mới nhiều hơn. Còn chính người chủ nhà có khi lại không thế.
Thứ nữa, việc họp hành tổ dân phố nhắc nhở chưa quyết liệt.
Tuy nhiên, mình cũng phải thấy có nhiều thứ đã giảm đi rất nhiều như quảng cáo rao vặt đã giảm, chuyện chằng buộc ngoài gốc cây cũng đỡ đi rất nhiều. Rồi mọi chuyện cũng phải dần dần.
- Xin cảm ơn ông!
Khải Nguyên (
Theo ĐVO)
Lãnh đạo HN xấu hổ vì người dân xả rác ra đường
