Lợi nhuận có liên hệ mật thiết đến đạo đức, môi sinh, an ninh, văn hóa, xã hội. Khó khăn hay thuận lợi tại nơi này, của người này sẽ ảnh hưởng đến các nơi khác, người khác và công việc kinh doanh của DN.
Nhân dịp xuân Nhâm Thìn, DĐDN có buổi mạn đàm với Thượng tọa Thích Thanh Quyết về vấn đề lợi nhuận của người kinh doanh.
Thượng tọa Thích Thanh Quyết giảng giải rằng, người kinh doanh tốt sẽ biết điều hòa mối quan hệ giữa con người với con người, con người với vũ trụ. Lợi nhuận của DN liên hệ chặt chẽ với thái độ hành xử của chủ DN và các thành viên trong DN.
- Theo giáo lý nhà Phật phải điều hòa vấn đề lợi nhuận kinh doanh của doanh nhân, DN ra sao, thưa Thượng tọa?
Giáo lý Phật giáo mong cho mọi người được an lạc, hạnh phúc, mong cho mọi người không có ai dối gạt ai, không có ai gây tổn hại ai, mong cho mọi người che chở, bảo vệ nhau. Toàn bộ giáo lý nhà Phật đều nhằm mục tiêu diệt khổ, hay nhằm vào mục tiêu mang hạnh phúc đến với mọi người.
Doanh nhân cũng là một con người, một công dân, vì thế hoạt động kinh doanh không chỉ vì cạnh tranh và lợi nhuận, mà còn vì đất nước, dân tộc, và rộng hơn đến toàn xã hội. Hoạt động kinh doanh và mục tiêu kinh doanh của doanh nhân cần phát triển song hành, nhịp nhàng giữa mục tiêu của bản thân, gia đình với toàn xã hội.
Để có lợi nhuận cao và có điều kiện phát triển mạnh DN, ngoài tính năng động, chuyên môn giỏi… (năng lực kinh doanh), nhà DN cần có thái độ chia sẻ với cán bộ, nhân viên. Từ chia sẻ lợi nhuận đến tinh thần, xử sự thân tình với nhân viên như các thành viên của một gia đình thì chắc chắn nhân viên sẽ dốc lòng làm việc giúp DN phát triển.
Với khách hàng, người kinh doanh bắt nguồn từ ý niệm đem lại lợi ích, đem lại sự phục vụ, sản phẩm tốt cho người khác thì sẽ phát triển lâu bền. Ngược lại, nếu kiếm lời bằng sự lừa dối khách hàng, bằng sự hủy hoại môi trường, hay bằng sự bóc lột lao động thì khó có DN nào thành công.
Với doanh nhân, DN cùng lĩnh vực kinh doanh mà cạnh tranh theo hướng kích thích nhau vươn lên sẽ tốt hơn là triệt hạ. Doanh nhân cần tin tưởng vào quy luật “nhân quả”. Giáo lý nhân quả – nghiệp báo của nhà Phật đã chỉ ra, hãy đem điều thiện, đem lại an vui, hạnh phúc cho mình và người. Điều ác (hay phi đạo đức) sẽ gieo rắc khổ đau cho mình và người.
- Gần đây, mọi người đều nói rất nhiều tới văn hóa trong kinh doanh. Thượng tọa có nhận xét thế nào đối với vấn đề này ?
Văn hóa nói chung, văn hóa kinh doanh nói riêng là cả một quá trình nhào nặn, chắt lọc để lựa chọn những tinh túy. Xã hội VN đã trải qua hàng ngàn năm phát triển văn hóa. Tuy nhiên, trong kinh doanh, cơ chế mở cửa mới vào VN được hơn hai chục năm nay. Từ một cơ chế bó buộc, người kinh doanh như được cởi trói trong một môi trường rất thoải mái, cởi mở để thỏa sức thể hiện tài năng và ý chí làm giàu, làm giàu cho bản thân và cho xã hội. Tuy nhiên, sự mới mẻ này đôi khi rất dễ khiến người kinh doanh lạc vào guồng quay của cơ chế thị trường. Và khi đã bị cái guồng quay đó cuốn đi, chắc sẽ có người quên đi hoặc bỏ qua một số tiêu chuẩn phát triển của xã hội.
Đây là những tiêu chuẩn về sự tôn trọng đối tác, khách hàng, những nét văn hóa cộng đồng cùng phát triển… và cao hơn nữa là sự tôn nghiêm của pháp luật. Với những người như vậy, cần sớm tĩnh tâm, nhìn nhận lại mình. Giáo lý nhà Phật luôn đưa ra những quan niệm, tư tưởng khiến mọi người được cân bằng.
Tìm lại sự đồng điệu trong hoạt động kinh doanh cũng chính là tìm lại những giá trị cốt lõi trong văn hóa kinh doanh. Mặc dù, ở nhiều nơi, với nhiều người, văn hóa kinh doanh chỉ là vấn đề vừa được đặt ra nhưng cũng đã rất đáng quý. Nếu người nào đó chưa làm được, chưa thực hiện tốt văn hóa kinh doanh thì đó cũng là mục tiêu mà họ đang hướng tới. Bởi văn hóa kinh doanh xuất phát từ những giá trị đạo đức được hun đúc từ hàng ngàn năm của người dân VN.
- Phát triển kinh doanh cũng như phát triển kinh tế - xã hội thì mục tiêu cuối cùng là đem lại ấm no hạnh phúc cho mọi người. Thông qua giáo lý nhà Phật, Thượng tọa nhận xét thế nào về quan niệm này trong xã hội VN, hiện nay ?
Hạnh phúc là sự phát triển hoàn toàn đầy đủ các đức tính của con người. Mỗi cá nhân là một sự phối hợp của các ước muốn, các tình cảm, ý nghĩ và hành động. Nếu các yếu tố ấy được điều hòa thì cá nhân sẽ tồn tại và thành công. Hạnh phúc là mục đích của mọi hành động, là sự có mặt của các cảm giác thoải mái, và sự vắng mặt của khổ đau.
Hầu hết mọi người dân ở lứa tuổi trưởng thành vừa trải qua sự thiếu thốn vật chất của thời kỳ bao cấp kéo dài. Chính vì vậy, nhu cầu về hưởng thụ vật chất nảy sinh trong mỗi con người đều rất lớn. Không ít người đã chạy theo nó như những quan niệm vô thức.
Giáo lý nhà Phật cho rằng, mọi người đều phải hiểu và nhận thức tốt về khái niệm “tri túc” có nghĩa là biết đủ. Không ai có thể ăn một ngày đến 4 - 5 bữa được. Nhu cầu về vật chất cứ lớn mãi thì người đó sẽ không bao giờ thanh thản. Cho dù, nhiều người có được đầy đủ tiền tài, danh vọng nhưng cuối cùng vẫn thấy khổ cực, vẫn thấy không được hạnh phúc vì mình chưa đạt được như mong muốn. Có người thì bị chính vật chất đó làm khổ.
| Với doanh nhân, doanh nghiệp cùng lĩnh vực kinh doanh mà cạnh tranh theo hướng kích thích nhau vươn lên sẽ tốt hơn là triệt hạ. Doanh nhân cần tin tưởng vào quy luật “nhân quả”. |
Giáo lý nhân quả và nghiệp báo xác định rõ trách nhiệm của cá nhân về mọi hành động của mình dẫn đến khổ đau hay hạnh phúc. Nhiều người, đặc biệt là giới doanh nhân đã nhận thực được những tiêu chí của hạnh phúc. Mang lại sự ấm no, hạnh phúc cho người khác thì bản thận mình cũng cảm nhận được sự hạnh phúc. Đây chính là một nét văn hóa của người Việt đã có từ hàng ngàn năm nay. Từ câu chuyện Lạc Long Quân và Âu Cơ mở đầu lịch sử và văn hóa VN xem mối liên hệ tình cảm giữa các công dân của đất nước như là tình anh em một nhà, cùng chung bào thai mẹ, gọi là “tình đồng bào” đến mục tiêu phổ độ chúng sinh của nhà Phật đều là những tiêu chuẩn văn hóa mẫu mực của con dân Việt.- Phải chăng chính những quan niệm tư tưởng văn hóa truyền thống trên đang khuyến khích, thôi thúc doanh nhân VN hướng tới cộng đồng, làm từ thiện giúp đồng bào, thưa Thượng tọa ?
Tư tưởng làm từ thiện, bố thí đang phát triển rất mạnh mẽ trong giới doanh nhân hiện nay. Nhiều doanh nhân kể cả thành đạt và chưa thành đạt đều lấy việc làm từ thiện, bố thí là nguồn vui làm điều phấn đấu. Họ làm từ thiện, bố thí không vì mục đích để được ca ngợi, được biết ơn mà vì chia sẻ cho những người có hoàn cảnh khó khăn được bớt phần khổ cực.
Điều này hoàn toàn phù hợp với giáo lý nhà Phật. Bố thí là một trong sáu tiêu chuẩn của người tu hành đắc đạo, trong giáo lý nhà Phật. Theo đó, người đi bố thí không phải là người đi cho, người đi ban ơn mà là người kính dâng, kính tặng, kính biếu. Mong muốn của người bố thí là được giúp đỡ, chia sẽ những người thiếu may mắn hơn mình, khó khăn hơn mình.
Còn người được nhận bố thí phải có tấm lòng biết ơn, có thể là biết ơn người giúp đỡ và biết ơn đức Phật. Phật giáo đứng vai trò trọng tài phân chia phúc đức đến mọi người, mọi nhà. Qua đó, cả người bố thí và người nhận bố thí đều cảm thấy chỗ dựa nơi cửa Phật.
Trong cuộc sống, không ai và không ở đâu giống nhau, bao giờ cũng có người giàu, người nghèo, có nơi này nơi kia gặp khó khăn. Tư tưởng Phật giáo cũng như văn hóa dân tộc đã hòa quyện vào nhau trong con người VN từ hàng ngàn năm nay. Đó là tư tưởng luôn vươn lên nhưng cũng luôn chia sẻ để mọi người mọi nhà cùng được ấm no, hạnh phúc, từ no đủ vật chất, đến ấm áp về tinh thần.
- Thượng tọa có điều gì nhắn gửi tới doanh nhân VN trong năm 2012 ?
Một năm mới đã đến! Nếu nói tới phát triển kinh tế thì chắc các doanh nhân có thể còn gặp nhiều khó khăn. Nhưng với tinh thần đùm bọc “đồng bào” cùng giúp nhau phát triển thì doanh nhân có thể vượt qua được khó khăn không chỉ về kinh tế mà còn cảm thấy ấm áp từ sự chia sẻ trong cộng đồng con dân Việt.
- Xin trân trọng cảm ơn Thượng tọa !
Theo Bá Tú
Diễn đàn doanh nghiệp
Cao tăng nói về lợi nhuận và người kinh doanh
