Mỹ can thiệp vào Gruzia để dọn đường đánh Iran?

Cuộc gặp đầu tiên của Tổng thống Mỹ Barak Obama với người đồng cấp Gruzia Mikhail Saakashvili có thể trở thành cuộc gặp mặt cuối cùng – ít nhất trong thành phần những người tham dự lần này.

Obama đã gắn chặt “việc tiếp tục cải cách nhằm vào dân chủ hoá và thực hiện nguyên tắc pháp luật tối thượng” với lời hứa hẹn tiếp tục ủng hộ Gruzia trên con đường gia nhập NATO, cũng như ký kết với Tbilisi hiệp định về tự do thương mại.

Tổng thống Mỹ đặc biệt nhấn mạnh: “Chúng tôi hi vọng là Gruzia sẽ tiến hành các cuộc bầu cử tự do và công bằng” khi đề cập đến cuộc bầu cử tổng thống dự kiến sẽ diễn ra ở nước này năm 2013. Nếu không đáp ứng yêu cầu này, mọi hứa hẹn của Mỹ dường như sẽ không được cụ thể, điều mà ngay Tbilisi cũng buộc phải thừa nhận.

Đại biểu quốc hội Gruzia thuộc đảng Phong trào dân tộc Georgi Gabashvili đưa ra nhận xét: “Tuyên bố về thiết lập khu vực tự do thương mại giữa Mỹ và Gruzia thực chất chỉ là tuyên bố về các dự định. Washington đã thông qua quyết định thành lập nhóm công tác liên chính phủ để bắt đầu đàm phán về vấn đề này”. Gabashvili đã tỏ ra khó trả lời câu hỏi về việc bao giờ thì nhóm này được thành lập và khi nào thì nó bắt tay vào việc.

Theo các nhà quan sát, những đề xuất cụ thể của Mỹ sẽ được đưa ra không sớm hơn thời điểm Mikhail Saakashvili rời bỏ cương vị tổng thống. Người đứng đầu hãng thông tấn Tin tức Caucasus Alexei Vlasov đánh giá việc này có thể xảy ra ngay cả trước năm 2013.

Ông Vlasov giải thích: “Cho đến nay nhân vật Mikhail Saakashvili là rào cản cuối cùng trên con đường Gruzia gia nhập NATO. Các nước thành viên khối Bắc Đại Tây dương đơn giản là sợ tổng thống Gruzia – một người không thể dự báo được có thể bất cứ lúc nào, giống như năm 2008, cũng lôi kéo đất nước, và cùng với việc đó là kéo cả liên minh vào cuộc xung đột quân sự công khai với Nga.

Trong khi đó, sắp tới có thể Mỹ và NATO sẽ cần tới Tbilisi để làm căn cứ hậu cần cho chiến dịch trên bộ chống lại Iran. Việc triển khai xây dựng một cách quy mô các bệnh viện gần đây ở Gruzia, việc này cũng được tuyên truyền mạnh trong các blog ủng hộ Gruzia trên mạng thực chất là sự chuẩn bị cơ sở bệnh viện chữa chạy lính Mỹ bị thương sẽ được đưa về từ mặt trận Iran. Trong tình thế hiện nay, Washington không cần đến một nhân vật lắm vấn đề như Mikhail Saakashvili.

Những cái bắt tay cuối cùng của hai vị Tổng thống, một trong hai người hoặc cả hai sẽ phải ra đi.

Alexei Vlasov cho rằng các nhân vật khả dĩ hơn cả có thể kế nhiệm tổng thống đương nhiệm là thủ tướng Gruzia Nikoloz Gilauri và thị trưởng Tbilisi George (Gigi) Ugulava. Theo ông Vlasov, thị trưởng Tbilisi xem ra được người Mỹ ưa chuộng hơn.

Ông Vlasov nhắc lại, tháng 11/2011, ông Ugulava đã có chuyến thăm Baku, khi đó Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev đã tiếp ông như người đồng cấp, còn ở đại sứ quán Mỹ tại Baku đã có những cuộc trao đổi bí mật với thị trưởng Tbilisi.

Nếu tính đến những đặc điểm của chính trường Gruzia, chuyên gia này nói thêm, sẽ không có gì ngạc nhiên nếu sắp tới Mikhail Saakashvili sẽ tuyên bố từ bỏ trước thời hạn qyền hành tổng thống của mình và chuyển giao quyền lực cho Gigi Ugulava – đương nhiên là theo kết quả “bầu cử tự do và công bằng”.

Cần nói rõ, đây là trường hợp đầu tiên trong lịch sử nước Gruzia độc lập, khi tổng thống của đất nước được thay thế không phải là do kết quả của đảo chính.

Nguyễn Vũ (theo Izvestia)