Những người hay bị bóng đè

[pizza]

Bóng đè còn gọi là hiện tượng tê liệt khi ngủ có thể xuất hiện với người mắc chứng ngủ rũ, rối loạn sức khỏe tinh thần.

Khi cơ thể chìm vào giấc ngủ, não gửi tín hiệu giúp thư giãn các cơ ở tay và chân. Kết quả làm mất trương lực cơ và tự động rơi vào trạng thái tê liệt tạm thời trong giai đoạn chuyển động mắt nhanh (REM), bắt đầu từ 70 đến 90 phút sau khi ngủ.

Nếu một phần não bộ thức giấc, hiện tượng tê liệt khi ngủ (còn gọi là bóng đè) xảy ra, người ngủ nhận thức được xung quanh nhưng không thể cử động tay chân hoặc nói và dần sản sinh ảo giác trong vài phút. Theo WebMD, cứ 10 người thì có 4 người từng bị bóng đè một lần trong đời, phổ biến ở tuổi thiếu niên.

Rối loạn giấc ngủ

Nghiên cứu năm 2010 của Trường Đại học Y Cao Hùng (Đài Loan), với 100 người tham gia, cho thấy chứng tê liệt khi ngủ phổ biến ở người mất ngủ mạn tính, rối loạn nhịp sinh học và chuột rút ở chân vào ban đêm. Trong đó có 38% trường hợp gặp tình trạng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.

Các nhà khoa học lý giải rối loạn giấc ngủ có thể ảnh hưởng đến chất lượng, số lượng và thời gian ngủ; từ đó, dẫn đến tình trạng khó chịu vào ban ngày và suy giảm chức năng nhận thức lúc đêm. Chứng tê liệt khi ngủ thường xảy ra nhiều hơn khi nằm ngửa. Vì ngủ trong tư thế này dễ gây ngáy, ngưng thở khi ngủ.


Bóng đè ảnh hưởng đến giấc ngủ, dễ thức giấc và gây mệt mỏi. Ảnh: Freepik

Chứng ngủ rũ

Não của người mắc chứng ngủ rũ thường khó kiểm soát chu kỳ ngủ - thức do mất đi các tế bào não sản xuất chất dẫn truyền thần kinh gọi là orexin. Chất này đóng vai trò củng cố sự tỉnh táo và ức chế giấc ngủ REM. Kết quả khiến não có thể rơi vào hiện tượng tê liệt sau khi chìm vào giấc ngủ thường xuyên hơn.

Các dấu hiệu ngủ rũ gồm giấc ngủ không liên tục, ảo giác, buồn ngủ ban ngày hoặc yếu cơ. Những yếu tố nguy cơ gây ngủ rũ như người bị lệch múi giờ, làm việc theo ca.

Rối loạn sức khỏe tinh thần

Người mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương, từng trải qua đau khổ về thể chất và tinh thần, rối loạn lo âu dễ bị bóng đè. Nguyên nhân do sự kết hợp của ảo giác, suy nghĩ và hành vi rối loạn làm suy giảm hoạt động hàng ngày, từ đó phát triển chứng lo âu, dẫn đến bóng đè.

Người hay mơ mộng cũng có nhiều khả năng bị tê liệt khi ngủ hơn. Theo các nhà khoa học lý giải niềm tin siêu nhiên làm tăng ảo giác.

Bóng đè không gây hại nhưng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, dễ nảy sinh những suy nghĩ tiêu cực khi đi ngủ, giảm số giờ ngon giấc. Để tránh tình trạng này, mỗi người nên giữ lịch trình ngủ thức đều đặn, đủ giấc.

Trong sinh hoạt hằng ngày cần tránh dùng caffeine, hạn chế ăn vặt buổi tối và không sử dụng điện thoại, máy tính trước khi lên giường để giảm tiếp xúc với ánh sáng xanh. Thư giãn trước khi đi ngủ bằng cách tắm, đọc sách, nghe nhạc êm dịu.

VietBF©sưu tập